İçeriğe geç

Kavram

Cogito

Latince
cogito, ergo sum
Almanca
ich denke, also bin ich
Fransızca
je pense, donc je suis
İngilizce
cogito, "I think"
Türkçe
düşünüyorum, öyleyse varım

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik bir söz değildir. Descartes'ta yöntemli şüphenin sonunda kalan, en taşkın septik varsayımların bile sarsamadığı ilk hakikattir: her şeyin yanlış olduğunu düşünürken, düşünen benin bir şey olması zorunludur. Felsefenin "ilk ilkesi" olarak kabul edilir; ardından ruhun, özü yalnızca düşünmek olan bir cevher olduğu sonucu çıkarılır.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
5. yy Augustinus Yanılıyorsam varım: septiklere karşı varlığın kesinliği De civitate Dei XI 26; cogitatio
1637 Descartes Felsefenin ilk ilkesi Yöntem Üzerine Konuşma IV
1641–1644 Descartes Ego sum, ego existo; cogito, ergo sum Meditationes II; Principia I 7
1781 Kant "Ben düşünüyorum" bütün tasavvurlara eşlik edebilmelidir; ruhun cevherliği paralojizmdir Saf Aklın Eleştirisi

Dönüşüm: Septisizme karşı bir kesinlikten, modern öznellik felsefesinin çıkış noktasına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca — Doğrudan karşılığı yoktur; Augustinus'un si fallor, sum "yanılıyorsam, varım" (De civitate Dei XI 26) en yakın öncüldür.
Latince cogito, ergo sum Bu biçimiyle Principia philosophiae I 7 (1644) ve Discours'un Latince çevirisinde (1644); Meditationes II'de ego sum, ego existo.
Almanca / Fransızca ich denke, also bin ich / je pense, donc je suis Yöntem Üzerine Konuşma, Dördüncü Bölüm, birim 14 (ilk yayımlanışı, 1637).
İngilizce cogito, "I think"

Türkçe karşılığı

düşünüyorum, öyleyse varım. "Düşünüyorum, o hâlde varım" da yaygındır; "öyleyse" daha kısa ve yerleşiktir. "Varım" (je suis) "mevcudum" diye ağırlaştırılmaz.

"Öyleyse" bir kıyasın sonucunu ima eder; Descartes ise (İkinci İtirazlara Cevaplar) bunun bir kıyas değil, zihnin "basit bir görüşle" kavradığı bir hakikat olduğunu söyler. Çeviri bu gerilimi taşır, gidermez.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: düşünüyorum, öyleyse varım, ben varım, ben mevcudum, Cogito, ergo sum

Metinlerde işaretlendiği yerler

4 yer · 4 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.