İçeriğe geç

Kavram

Bestia machina

Latince
bestia machina, automatum
Almanca
Tiermaschine
Fransızca
bête-machine, animal-machine, automate
İngilizce
animal machine, beast-machine
Türkçe
hayvan-makine; makine (canlı beden)

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Canlı bedenin, insan yapımı otomatlar gibi, yalnızca parçalarının düzeni ve mekanik kanunlarla işleyen bir makine olduğu tezi. İnsanı makineden (ve hayvandan) ayıran iki ölçüt verilir: sözleri bir araya getirip her söylenene anlamlı cevap verebilmek (dil) ve aklın "evrensel bir araç" olarak her durumda iş görebilmesi.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
1637 Descartes Beden Tanrı'nın elinden çıkmış makinedir; hayvanlarda düşünce yoktur Yöntem Üzerine Konuşma V
1747 La Mettrie İnsan da makinedir L'Homme machine
1950 Turing Dil ölçütünün makine zekâsı testine dönüşmesi "Computing Machinery and Intelligence"

Dönüşüm: Ruhu bedenden ayırmak için kurulan mekanik açıklamadan, ruhu gereksiz kılan materyalizme.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca — automaton Descartes'ın "kendi kendine hareket eden makine" anlamıyla Heron'un düzeneklerinden gelir; Aristoteles'in automaton "kendiliğinden olan"ından ayrıdır.
Latince bestia machina, automatum Terim Descartes'ın değil, sonraki tartışmanın (17. yy sonu) adıdır.
Almanca / Fransızca Tiermaschine / bête-machine, animal-machine Yöntem Üzerine Konuşma, Beşinci Bölüm, birim 23.
İngilizce animal machine, beast-machine

Türkçe karşılığı

hayvan-makine; makine. Metinde Descartes yalnızca machine ve automates ou machines mouvantes "otomatlar, yani kendi kendine hareket eden makineler" der; çeviride "makine" yazılır, kavram notu tez adıyla tutulur.

"Hayvan-makine" bir slogan olarak hayvanın hissetmediği sonucunu ima eder; Descartes'ın metni ise hayvanlarda düşünce ve dil (akıl) bulunmadığını, davranışlarının organların düzeniyle açıklanabildiğini söyler. Duyumun statüsü tartışmalıdır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: makine, hayvanlarda

Metinlerde işaretlendiği yerler

3 yer · 3 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.