Kavram
Argumentum physico-theologicum
- Latince
- argumentum physico-theologicum
- Almanca
- der physikotheologische Beweis
- Fransızca
- preuve physico-théologique
- İngilizce
- physico-theological argument, argument from design
- Türkçe
- fizikoteolojik ispat
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Dünyanın belirli yapısından, düzeninden ve amaca uygunluğundan bilge bir sebebe çıkan ispat. Kant ona saygı gösterir ("en eskisi, en açığı", AA03.415), ama sonucunu reddeder: En fazla malzemesiyle sınırlı bir dünya mimarını gösterebilir, yaratıcıyı değil; belirli bir kavrama ulaşmak için kozmolojik, onun içinden ontolojik ispata sıçrar.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 1779 | Hume | Tasarım deliline analoji eleştirisi | Dialogues concerning Natural Religion |
| 1781/1787 | Kant | Kozmolojik ve ontolojik ispata dayandığını gösterir | Saf Aklın Eleştirisi AA03.413–419 |
| 1802 | Paley | Saat benzetmesiyle klasik ifade | Natural Theology |
Dönüşüm: Tabiat hayranlığından aşkın kavrama yapılan sıçrayış.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Latince | argumentum physico-theologicum | Kant'ın "physikotheologischer Beweis"inden. "Tasarım delili" de denir. |
| Almanca / Fransızca | der physikotheologische Beweis / preuve physico-théologique | Saf Aklın Eleştirisi AA03.413–419. |
| İngilizce | physico-theological argument, argument from design |
Türkçe karşılığı
fizikoteolojik ispat. argumentum ontologicum ile aynı gerekçeyle Beweis "ispat".
Türkçe karşılık seçimi yukarıdaki satırda gerekçelendirilmiştir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: fizikoteolojik, Fizikoteoloji, fiziko-teolojik ispatta
Metinlerde işaretlendiği yerler
3 yer · 3 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.