Diğer Presokratikler
Alkmaion
Ἀλκμαίων
24B1B. Fragmanlar
Alkmaion'un Tabiat Üzerine'si (ΑΛΚΜΑΙΩΝΟΣ ΠΕΡΙ ΦΥΣΕΩΣ)
DK 24 B 1
Kaynak: Diogenes Laertios VIII 83 [karş. A 1].
Diogenes Laertios: Peirithos oğlu Krotonlu Alkmaion, Brotinos'a, Leon'a ve Bathyllos'a şunları söyledi: Görünmeyen şeyler hakkında da, ölümlü şeyler hakkında da açık bilgi tanrılardadır; insanlara ise belirtilerden çıkarım yapmak düşer *— ve devamı.*
Diog. VIII 83 [s. A 1, 1] Ἀλκμαίων Κροτωνιήτης τάδε ἔλεξε Πειρίθου υἱὸς Βροτίνωι καὶ Λέοντι καὶ Βαθύλλωι· περὶ τῶν ἀφανέων, περὶ τῶν θνητῶν σαφήνειαν μὲν θεοὶ ἔχοντι, ὡς δὲ ἀνθρώποις τεκμαίρεσθαι καὶ τὰ ἑξῆς. — [DK: Giriş için karş. Hermes 22 (1887) 436. Κροτωνιήτης (el yazmalarında böyle) ἔχοντι'nin yanında dikkat çekicidir. Βροτίνωι BP: Βροντίνωι F. περὶ τῶν θνητῶν'ı Zeller ve başkaları atar; [περὶ τῶν ἀφανέων] περὶ τῶν ἀθηήτων Wachtler; ama Alkmaion daha başta konusunu bildirir: hem ἀφανῆ hem θνητά üzerine konuşur. τεκμ.: karş. Diller, Hermes 67 (1932) 21; Diels'e göre ⟨ἡμῖν⟩ δέδοται vb. bir şey eksiktir.]
24B1aDK 24 B 1a
Kaynak: Theophrastos, Hisler Üzerine 25 [A 5].
Theophrastos: Alkmaion'a göre insanın öteki canlılardan farkı yalnız onun anlamasıdır; ötekiler his eder, ama anlamaz.
Theophr. de sens. 25 [A 5] ἄνθρωπον γάρ φησι τῶν ἄλλων διαφέρειν ὅτι μόνον ξυνίησι, τὰ δ᾽ ἄλλα αἰσθάνεται μέν, οὐ ξυνίησι δέ. — [DK: Fragmanın sahiciliğine karşı çıkan Schottlaender (Hermes 62, 1927, 438) ξυνίησι sözcüğünü hesaba katmaz.]
24B2DK 24 B 2
Kaynak: [Aristoteles], Problemata 17, 3, 916a 33.
[Aristoteles], Problemler: Alkmaion'a göre insanlar başlangıcı sona bağlayamadıkları için yok olurlar.
[Arist.] Probl. 17, 3. 916a 33 τοὺς ἀνθρώπους φησὶν Ἀ. διὰ τοῦτο ἀπόλλυσθαι, ὅτι οὐ δύνανται τὴν ἀρχὴν τῶι τέλει προσάψαι. — [DK: yıldızların dairesel yörüngelerinde yaptığı gibi.]
24B3DK 24 B 3
Kaynak: Aetios V 14, 1 (Dox. 424).
Aetios: Alkmaion'a göre katırların erkekleri menilerinin inceliği ve soğukluğu yüzünden kısırdır, dişileri ise rahimleri açılmadığı için. *Çünkü kendisi böyle söylemiştir.*
Aët. V 14, 1 (D. 424) Ἀ. τῶν ἡμιόνων τοὺς μὲν ἄρρενας ἀγόνους παρὰ τὴν λεπτότητα τῆς θορῆς καὶ ψυχρότητα, τὰς δὲ θηλείας παρὰ τὸ μὴ ἀναχάσκειν τὰς μήτρας· οὕτω γὰρ αὐτὸς εἴρηκε. — [DK: καὶ Gal.: el yazmalarında yok (ἢ Diels, Dox.; ama karş. Arist. de gen. anim. B 7, 747a 2). ἀναχάσκειν τὰς μήτρας Gal.: el yazmaları μήτρας'tan sonra ὅ ἐστιν ἀναστομοῦσθαι ekler; Dioskurides'e göre ἀναχασκεῖν (Gal. lex. Hippocr. XIX 154 K.).]
24B4DK 24 B 4
Kaynak: Aetios V 30, 1 (Dox. 442).
Aetios: Alkmaion'a göre sağlığı bir arada tutan, güçlerin — yaşın, kurunun, soğuğun, sıcağın, acının, tatlının ve ötekilerin — eşit hak sahibi olmasıdır (isonomia); aralarından birinin tek başına hüküm sürmesi ise hastalık doğurur, çünkü hangisi olursa olsun tek başına hükümranlık yıkıcıdır. Hastalık, kendisinden doğduğu şey bakımından sıcaklık ya da soğukluk aşırılığından, kaynağı bakımından besinin fazlalığından ya da eksikliğinden ileri gelir; ortaya çıktığı yer de kan, ilik ya da beyindir. Bazen bunlarda dış sebeplerden de baş gösterir: suların keyfiyetinden, yöreden, yorgunluktan, zorlanmadan ya da bunlara benzer şeylerden. Sağlık ise keyfiyetlerin ölçülü karışımıdır.
*Karş. Hippokrates, Eski Tıp Üzerine 14; Platon, Şölen 186c–d.*
Aët. V 30, 1 (D. 442) Ἀ. τῆς μὲν ὑγιείας εἶναι συνεκτικὴν τὴν ἰσονομίαν τῶν δυνάμεων, ὑγροῦ, ξηροῦ, ψυχροῦ, θερμοῦ, πικροῦ, γλυκέος καὶ τῶν λοιπῶν, τὴν δ᾽ ἐν αὐτοῖς μοναρχίαν νόσου ποιητικήν· φθοροποιὸν γὰρ ἑκατέρου μοναρχίαν. καὶ νόσον συμπίπτειν ὡς μὲν ὑφ᾽ οὗ ὑπερβολῆι θερμότητος ἢ ψυχρότητος, ὡς δὲ ἐξ οὗ διὰ πλῆθος τροφῆς ἢ ἔνδειαν, ὡς δ᾽ ἐν οἷς ἢ * αἷμα ἢ μυελὸν ἢ ἐγκέφαλον. ἐγγίνεσθαι δὲ τούτοις ποτὲ κἀκ τῶν ἔξωθεν αἰτιῶν, ὑδάτων ποιῶν (?) ἢ χώρας ἢ κόπων ἢ ἀνάγκης ἢ τῶν τούτοις παραπλησίων. τὴν δὲ ὑγείαν τὴν σύμμετρον τῶν ποιῶν κρᾶσιν. Vgl. Hipp. d. prisc. med. 14 (I 16, 2 Kühlew.). Plato Symp. 186 CD. — [DK: καὶ Stob.'ta yok; ποιητικὴν Plut.: παρασκευαστικὴν Stob.; φθοροποιὸν … μοναρχίαν Plut.: Stob.'ta yok; τροφῆς Stob.: σίτων Diels, Plut.'taki οἷον'dan; ἢ αἷμα ἐνδέον ἢ ἐγκέφαλος (ἐγκέφαλον) Plut.: αἷμα ἢ μυελὸν ἢ ἐγκέφαλον Stob.; ἢ ⟨δι᾽⟩ αἷμα Kalbfleisch: ἢ ⟨περὶ⟩ αἷμα Diels; ἐγγίνεσθαι δὲ Diels: ἐν γὰρ Plut. (Psellos): γίνεσθαι δὲ Stob.; κἀκ τῶν ἔξωθεν: καὶ τῶν ἔσωθεν ἔτι Plut. (Psell.): καὶ ὑπὸ τῶν ἔξωθεν αἰτιῶν Stob., Diels'in düzeltmesi; ποιῶν Stob.: φυτῶν Plut. (Psell.); [ποιῶν] Kranz; κόπων Stob.: τόπων Plut. Kranz, Nachtrag: Plutarkhos aktarımı saptanmadıkça metnin güvenilir kuruluşu olanaksızdır. DK s. 216 ters taranmış; "ἐξ οὗ" sonrası metin PDF'ten okundu.]
24B5DK 24 B 5
Kaynak: Klemens, Stromateis VI 16 (II 435, 9 Stählin).
Klemens: Krotonlu Alkmaion «Düşman bir adamdan korunmak dosttan korunmaktan kolaydır» *dediği için, Sophokles de Antigone'de şöyle yazmıştır: «Kötü bir dosttan daha büyük yara olur mu?»*
Clem. Strom. VI 16 (II 435, 9 St.) Ἀλκμαίωνος γὰρ τοῦ Κροτωνιάτου λέγοντος 'ἐχθρὸν ἄνδρα ῥᾶιον φυλάξασθαι ἢ φίλον' ὁ μὲν Σοφοκλῆς ἐποίησεν ἐν τῆι Ἀντιγόνηι (652) 'τί γὰρ γένοιτ᾽ ἂν ἕλκος μεῖζον ἢ φίλος κακός;'. — [DK: belki Brotinos ve yoldaşlarına, yazının başka dostlara dikkatsizce bırakılmasına karşı bir uyarı. Karş. Hippokr. Nomos 5 (IV 642 L.); Spinoza, Freudenthal I 104. Girdi bütünüyle PDF'ten okundu (DK s. 216 ters taranmış).]