İçeriğe geç

Kavram

spiritus liber

Latince
spiritus liber
Almanca
freier Geist, Freigeist, Freigeisterei
Fransızca
libre penseur, esprit libre
İngilizce
free spirit
Türkçe
hür tin; hür tinli

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte dinî ve geleneksel otoriteye bağlı olmayan, "serbest düşünen" kişi. Nietzsche'de (İnsanca, Pek İnsanca I, Önsöz 2–7) bir tipin adı: Önce bağlı tin vardır; büyük kopuş onu sarsar, "her şey sahte değil mi?" sorusu ve yalnızlık gelir; uzun bir iyileşmeden sonra tin "yeniden hayata yaklaşır", her şeyi perspektifiyle görmeyi, rütbe sırasını kavramayı öğrenir. Hür tin bir varılmış hâl değil, kendi kendini kazanma yoludur; Nietzsche onları "icat ettiğini", ama "geldiklerini gördüğünü" söyler.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
17.–18. yy İngiliz free-thinkers, Fransız libres penseurs vahiy ve kilise otoritesinden bağımsız akıl —
1878/1886 Nietzsche büyük kopuştan geçip kendini kazanan tin tipi İnsanca, Pek İnsanca I
1886 Nietzsche "biz hür tinler": geleceğin filozoflarının öncüleri; modern "serbest düşünürler"den ayrılır İyinin ve Kötünün Ötesinde

Dönüşüm: Bir din eleştirisi etiketinden bir yaşama ve iyileşme tarzının adına; dışa karşı hürriyetten kendi bağlarına karşı hürriyete.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca — antik bir karşılığı yoktur
Latince spiritus liber not adı düzen içindir; liber "hür", spiritus burada Almanca Geist'ın karşılığı
Almanca / Fransızca freier Geist, Freigeist; Fr. libre penseur, esprit libre İnsanca, Pek İnsanca I, Önsöz 2 ("hür tinleri icat ettim"); kitabın alt başlığı "Hür Tinler İçin Bir Kitap"
İngilizce free spirit

Türkçe karşılığı

hür tin; hür tinli. Geist projede "tin" olduğu için "özgür ruh" ya da "serbest düşünür" seçilmedi; Freigeist (kişi) "hür tinli", Freigeisterei "hür tinlilik"; gebundener Geist "bağlı tin" ayrıca bağlanmaz

  1. yüzyılın Freigeist'ı (Fr. libre penseur) kiliseden bağımsız düşünen, çoğu zaman dinsiz kişidir. Nietzsche terimi bu dar anlamdan kurtarır: hür tin önce "büyük kopuş"u yaşayan, bütün bağlarından, vazifelerinden ve hürmetlerinden kopan, sonra hastalık ve yalnızlıktan geçerek yeniden sağlığa varan tindir. "Serbest düşünür" bu ikinci, varoluşsal anlamı kaybettirir; "hür tin" hem kişiyi hem bir tin hâlini taşıyabildiği için seçildi.

Atıf ve kaynak notu

Latince not adı düzen içindir; terim Nietzsche'nin Almanca freier Geist'ıdır ve kendisi onu 18. yüzyılın Freigeist'ından ayırır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: hür tinleri, hür tini

Metinlerde işaretlendiği yerler

2 yer · 2 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.