İçeriğe geç

Kavram

remedium

Yunanca
φάρμακον (pharmakon)
Latince
remedium (çoğ. remedia); fomenta, medicamen, medicina
İngilizce
remedy
Türkçe
ilaç

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte hastalığa karşı kullanılan her şeydir ve mecazen her türlü "çare"dir. Felsefede ruhun hâllerini tedavi eden sözün adı olur: Felsefe hekim, tutku hastalık, akıl yürütme ilaçtır. Boethius'ta sıra da önemlidir: önce hafif yatıştırıcılar, ruh hazırlanınca güçlü ilaçlar.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
Roma Cicero felsefe ruhun tıbbıdır (animi medicina) perturbatio
Roma Seneca filozof hekim, mektuplar ilaç reçetesi consolatio
Geç Antikçağ Boethius Felsefe hapisteki hastaya önce hafif, sonra güçlü ilaç verir (I–II) Felsefenin Tesellisi I 1, 5–6; II 3, 5

Dönüşüm: tıbbî benzetmeden, felsefenin kendini anlama biçimine.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca φάρμακον hem ilaç hem zehir; ruhun tedavisi benzetmesi Yunan felsefesinden gelir
Latince remedium re- + mederi "iyileştirmek"; fomenta "yatıştırıcılar", medicina "tedavi" ayrıca bağlanmaz
Almanca / Fransızca Heilmittel / remède
İngilizce remedy

Türkçe karşılığı

ilaç. rakipler: deva (edebî), çare (gündelik "yol" anlamına kayar), merhem (yalnız fomenta'ya uyar). "İlaç" tıp benzetmesini açık tutar

Atıf ve kaynak notu

Benzetme mi, yöntem mi? Boethius'ta eserin dramatik kurgusunu taşır; ama Felsefe'nin "ilaç" diye sunduğu retorik ile gerçek ispat arasındaki fark eserin kendi konusudur (II 3).

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: ilaçla, ilaç

Metinlerde işaretlendiği yerler

3 yer · 3 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.