Kavram
Realitas objectiva
- Latince
- realitas objectiva, realitas formalis, eminenter
- Almanca
- objektive Realität
- Fransızca
- réalité objective
- İngilizce
- objective reality
- Türkçe
- nesnel realite
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelik dilde "nesnel" tarafsız demektir. Descartes'ta her fikrin iki yanı vardır: düşüncenin bir tarzı olarak hepsi eşittir (biçimsel realite), ama temsil ettikleri bakımından cevher fikri araz fikrinden, sonsuz cevher fikri sonlu cevher fikrinden daha çok nesnel realite içerir. Sebepte en az etkideki kadar realite bulunması gerektiği ilkesiyle birleşince, Tanrı fikrinin sebebinin ancak Tanrı olabileceği sonucuna götürür.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 14. yy | Duns Scotus | esse obiectivum: akılda nesne olarak var olma | Ordinatio |
| 1597 | Suárez | conceptus formalis / obiectivus ayrımı | Disputationes metaphysicae II |
| 1641 | Descartes | Fikirlerin nesnel realitesi ve Tanrı'nın varlığının ispatı | Meditasyonlar III |
| 1781 | Kant | objektive Realität: bir kavramın mümkün deneyimde nesnesinin bulunması | Saf Aklın Eleştirisi |
Dönüşüm: "Zihinde temsil edilen olarak" anlamından, Kant'ta "nesneye ilişkin geçerlik" anlamına; bugünkü "nesnel"e.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | — | Skolastik bir terimdir; esse obiectivum "zihne konu olarak var olma" (Duns Scotus, Suárez). |
| Latince | realitas objectiva; realitas actualis sive formalis; formaliter / eminenter | Meditationes III: bir fikrin temsil ettiği şeyin realitesi, fikrin kendi (düşüncenin bir tarzı olarak taşıdığı) biçimsel realitesinden ayrılır. |
| Almanca / Fransızca | objektive Realität / réalité objective | İlk Felsefe Üzerine Meditasyonlar III. |
| İngilizce | objective reality |
Türkçe karşılığı
nesnel realite. Dikkat: Skolastik ve Kartezyen objectivus bugünkü "nesnel" (öznel olanın karşıtı) değildir; "zihinde nesne olarak bulunan", yani temsil edilen demektir. Formalis "biçimsel" (bilfiil, şeyin kendisinde), eminenter "üstün biçimde" (daha yüksek bir tarzda). Realitas Kant çevirisindeki gibi "realite".
"Nesnel" kelimesi Kant sonrası anlamıyla okunursa Descartes'ın argümanı tersine anlaşılır: nesnel realite, fikrin dışarıdaki bir şeye uygunluğu değil, fikrin içerik olarak taşıdığı realite derecesidir. "Temsilî realite" bu yüzden bazı çevirilerde tercih edilir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: nesnel realite, nesnel
Metinlerde işaretlendiği yerler
2 yer · 2 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.