İçeriğe geç

Kavram

Realitas objectiva

Latince
realitas objectiva, realitas formalis, eminenter
Almanca
objektive Realität
Fransızca
réalité objective
İngilizce
objective reality
Türkçe
nesnel realite

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik dilde "nesnel" tarafsız demektir. Descartes'ta her fikrin iki yanı vardır: düşüncenin bir tarzı olarak hepsi eşittir (biçimsel realite), ama temsil ettikleri bakımından cevher fikri araz fikrinden, sonsuz cevher fikri sonlu cevher fikrinden daha çok nesnel realite içerir. Sebepte en az etkideki kadar realite bulunması gerektiği ilkesiyle birleşince, Tanrı fikrinin sebebinin ancak Tanrı olabileceği sonucuna götürür.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
14. yy Duns Scotus esse obiectivum: akılda nesne olarak var olma Ordinatio
1597 Suárez conceptus formalis / obiectivus ayrımı Disputationes metaphysicae II
1641 Descartes Fikirlerin nesnel realitesi ve Tanrı'nın varlığının ispatı Meditasyonlar III
1781 Kant objektive Realität: bir kavramın mümkün deneyimde nesnesinin bulunması Saf Aklın Eleştirisi

Dönüşüm: "Zihinde temsil edilen olarak" anlamından, Kant'ta "nesneye ilişkin geçerlik" anlamına; bugünkü "nesnel"e.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca — Skolastik bir terimdir; esse obiectivum "zihne konu olarak var olma" (Duns Scotus, Suárez).
Latince realitas objectiva; realitas actualis sive formalis; formaliter / eminenter Meditationes III: bir fikrin temsil ettiği şeyin realitesi, fikrin kendi (düşüncenin bir tarzı olarak taşıdığı) biçimsel realitesinden ayrılır.
Almanca / Fransızca objektive Realität / réalité objective İlk Felsefe Üzerine Meditasyonlar III.
İngilizce objective reality

Türkçe karşılığı

nesnel realite. Dikkat: Skolastik ve Kartezyen objectivus bugünkü "nesnel" (öznel olanın karşıtı) değildir; "zihinde nesne olarak bulunan", yani temsil edilen demektir. Formalis "biçimsel" (bilfiil, şeyin kendisinde), eminenter "üstün biçimde" (daha yüksek bir tarzda). Realitas Kant çevirisindeki gibi "realite".

"Nesnel" kelimesi Kant sonrası anlamıyla okunursa Descartes'ın argümanı tersine anlaşılır: nesnel realite, fikrin dışarıdaki bir şeye uygunluğu değil, fikrin içerik olarak taşıdığı realite derecesidir. "Temsilî realite" bu yüzden bazı çevirilerde tercih edilir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: nesnel realite, nesnel

Metinlerde işaretlendiği yerler

2 yer · 2 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.