İçeriğe geç

Kavram

pathos distantiae

Yunanca
πάθος (pathos)
Latince
pathos distantiae
Almanca
Pathos der Distanz
Fransızca
pathos de la distance
İngilizce
pathos of distance
Türkçe
mesafe pathosu

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte üstün olanın aşağıdakine karşı mesafeli tavrı. Nietzsche'de (İyinin ve Kötünün Ötesinde § 257) hâkim kastın uyruklarına sürekli yukarıdan bakışından doğan duygu; bundan ruhun kendi içindeki mesafeyi durmadan genişletme özlemi, yani "insan" tipinin yükselişi, "insanın kendini yenmesi" doğar. Ahlâkın Soykütüğü I 2'de "iyi" değer yargısının kaynağı olarak geri döner: soylular kendilerini ve yaptıklarını, alçak ve bayağı olana karşı mesafe pathosundan ötürü "iyi" diye adlandırır.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
1886 Nietzsche aristokratik toplumun ve ruhun yükselişinin önşartı İyinin ve Kötünün Ötesinde § 257
1887 Nietzsche soylu değer koymanın, "iyi" ile "kötü" (schlecht) karşıtlığının kaynağı Ahlâkın Soykütüğü I 2
1888 Nietzsche eşitlik öğretisine karşı; Hristiyanlığın ve demokrasinin yok ettiği şey Deccal § 43, Putların Alacakaranlığı "Bir Zamansızın Akınları" § 37

Dönüşüm: Toplumsal bir zümre farkından ruhun iç yapısına; dış mesafe iç yükselişin şartı olur.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca πάθος "duygulanım, tutku"; Nietzsche Yunanca kelimeyi Almancada olduğu gibi kullanır
Latince pathos distantiae notun düzeni için kurulmuş ad; Nietzsche'de Latince karşılığı yoktur
Almanca / Fransızca Pathos der Distanz / pathos de la distance
İngilizce pathos of distance

Türkçe karşılığı

mesafe pathosu. "mesafe tutkusu" ya da "mesafe duygusu" da mümkündü; ama Nietzsche'nin Pathos'u hem duygu hem duruş, hem yaşanan hem taşınan bir yüksekliktir; Yunanca kelime korunur. Distanz "mesafe", Rangordnung "rütbe sırası".

"Mesafe duygusu" dersek terim psikolojik bir hisse indirgenir; "mesafe pathosu" onu soylu insanın kendi değerini koyan temel duruşu olarak bırakır. Nietzsche'de dışarıdaki zümre mesafesi ruhun içinde yeni mesafeler açan "daha gizemli pathos"un önşartıdır.

Atıf ve kaynak notu

Terim Nietzsche'nindir; Latince ad yalnız notların düzeni içindir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: mesafe pathosu, mesafe pathosundan

Metinlerde işaretlendiği yerler

3 yer · 3 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.