Kavram
magnetismus animalis
- Latince
- magnetismus animalis
- Almanca
- animalischer Magnetismus
- Fransızca
- magnétisme animal
- İngilizce
- animal magnetism
- Türkçe
- hayvansal manyetizma
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelik dilde 18.–19. yüzyılda bir hekimin el hareketleriyle hastayı uykuya ve durugörüye soktuğu tedavi tarzı. Hegel Felsefî Bilimler Ansiklopedisi'nde (§ 379, § 405–406) hayvansal manyetizma görünüşlerinin ruhun cevherî birliğini deneyimde de gösterdiğini söyler; manyetik uyurgezerliği, eğitimli insanda duygu hayatının hastalık olarak geri dönmesi diye tanımlar: birey kendi somut içeriğiyle dolayımsız ilişkiye girer, bilgisi genius'un kendini görmesi olan bir durugörüdür, ama bu görüş tesadüfe açıktır ve tinin bir yükselişi sayılamaz.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 1779 | Mesmer | evrene yayılmış bir akışkanın bedendeki etkisi; tedavi olarak manyetizma | Mémoire sur la découverte du magnétisme animal |
| 1784 | Puységur | "yapay uyurgezerlik", manyetik uykuda konuşan ve gören hasta | Mémoires pour servir à l'histoire du magnétisme animal |
| 1830 | Hegel | duyan ruhun hastalık hâli; genius'un kendini görmesi olarak durugörü | Felsefî Bilimler Ansiklopedisi § 379, § 405–406 |
Dönüşüm: Fiziksel bir akışkan teorisinden, ruhun bedenle ve başka ruhla dolaysız birliğinin felsefî tanığına.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | — | Antik bir karşılığı yoktur; magnēs "mıknatıs taşı" kelimesinden. |
| Latince | magnetismus animalis | Mesmer'in 1766 tezinden (De planetarum influxu) ve 1779 Mémoire'ından yayılan terim. |
| Almanca / Fransızca | animalischer Magnetismus; magnétisme animal | Hegel'de magnetischer Somnambulismus "manyetik uyurgezerlik", magnetischer Schlaf "manyetik uyku". |
| İngilizce | animal magnetism |
Türkçe karşılığı
hayvansal manyetizma. "Mesmerizm" de denir; metinde "hayvansal manyetizma" yazılır. Somnambulismus "uyurgezerlik", Hellsehen "durugörü" bu notun altındadır.
"Hayvansal" burada hayvanlara değil, anima'ya, canlı bedene ait bir kuvveti anlatır. Hegel bu görünüşleri doğa bilimi olarak savunmaz; onları duyan ruhun hastalık hâli olarak ele alır ve anlama yetisinin sabit ayrımlarını (ruh ile beden, iç ile dış) karıştırdıkları için spekülatif incelemeyi zorunlu kılan bir tanık sayar.
Atıf ve kaynak notu
Çeviri sırasında (Hegel, Ansiklopedi, Tin Felsefesi, Antropoloji, b. Duyan Ruh, § 406) açılmış nottur.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: hayvansal manyetizma
Metinlerde işaretlendiği yerler
1 yer · 1 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.