İçeriğe geç

Kavram

Ludi scaenici

Yunanca
θέατρον (theatron); σκηνή (skēnē)
Latince
ludi scaenici; scaena "sahne", scaenicus / histrio "sahne oyuncusu", theatrum, spectaculum "gösteri"; ludi circenses "sirk oyunları"
Almanca
Bühnenspiele
Fransızca
jeux scéniques
İngilizce
theatrical shows
Türkçe
sahne oyunları

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Augustinus De civitate Dei I 31–33 ve II'de sahne oyunlarını putperest tanrılara karşı en güçlü kanıtlarından biri yapar: Bu oyunlar Roma'da insanların kusurlarıyla değil, tanrıların buyruğuyla, bir beden salgınını yatıştırmak için kuruldu; ama ahlâka çok daha ağır bir salgın getirdi (I 32). Scipio Nasica ise Yunan sefahati Roma'nın erkekçe ahlâkına sızmasın diye taş tiyatro yapılmasını engelledi (I 31). Tanrılar kendi çirkinliklerinin sahnede oynanmasından hoşlanıyorsa, onlara tapınmak insanları iyileştiremez: Iuppiter'in yaptığı, Platon'un öğrettiğinden daha çok etkiler (II 7). Platon da şairleri devletinden kovmuştu; Augustinus bunu Romalıların tanrılarından daha iyi bir karar sayar (II 14).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Platon Tanrılar hakkında yalan söyleyen şairler ideal devletten kovulur Politeia II–III, X
MÖ 1. yy – MS 1. yy Livius Sahne oyunlarının bir salgın için kuruluşu Ab urbe condita VII 2
MÖ 1. yy Cicero Oyunculuk Roma'da onursuz bir meslek De re publica IV 10
2.–3. yy Tertullianus Gösteriler putperestliktir De spectaculis
413–426 Augustinus Tanrıların buyurduğu ahlâk salgını; tanrıların kötülüğünün kanıtı Augustinus, De civitate Dei I 31–33, II 4–14

Dönüşüm: Roma'nın dinî bayram kurumundan, Hristiyan apolojetikte putperest tanrıların ahlâkî iflasının kanıtına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca θέατρον, σκηνή Yunan tiyatrosu Dionysos bayramlarına bağlı dinî bir kurumdu.
Latince ludi scaenici Livius VII 2: MÖ 364'te bir salgını yatıştırmak için tanrılara adanan oyunlar arasına Etrüsk dansçılarla birlikte sahne oyunları da alındı. Ludi Roma'da tanrılara adanan kamu oyunlarıdır; sahne oyunları bunların bir türüdür.
Almanca / Fransızca Bühnenspiele / jeux scéniques
İngilizce theatrical shows

Türkçe karşılığı

sahne oyunları. tiyatro oyunları: binayı (theatrum) öne çıkarır. sahne oyunları: scaena kelimesine sadık, dinî oyun (ludi) çerçevesini korur. Histrio, scaenicus "oyuncu, sahne oyuncusu" ve theatrum "tiyatro" ayrıca bağlanmaz.

Augustinus için sahne oyunları bir eğlence ya da sanat türü değil, bir tapınma biçimidir: Tanrılar kendileri buyurmuştur. Modern "tiyatro" kavramı bu dinî boyutu siler; "sahne oyunları" en azından ludi "kutsal oyunlar" çerçevesini hatırlatır.

Atıf ve kaynak notu

Augustinus'un oyunlar hakkındaki bilgisinin büyük kısmı Varro'dan ve kendi gençlik tecrübesinden gelir (De civitate Dei II 4; Confessiones III 2). Sahne oyunlarını yalnız dinî bir kurum olarak görmek, Roma'daki edebî tiyatro geleneğini (Plautus, Terentius) geri plana iter.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: sahne oyunlarının, sahne oyunudur

Metinlerde işaretlendiği yerler

2 yer · 2 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.