Kavram
interrogatio
- Yunanca
- ἐρώτησις (erōtēsis)
- Latince
- interrogatio
- Almanca
- Frage
- Fransızca
- interrogation
- İngilizce
- question
- Türkçe
- soru; diyalektik soru
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte bir şeyi öğrenmek için sormak. Diyalektikte cevap talebidir: Soran, çelişkinin iki yanından birini cevap verene seçtirir ("İnsan hayvan mıdır, değil midir?"). Cevap verilince soru önermeye döner. Bu yüzden "nedir?" diyalektik soru değildir; öğrenmek isteyenin sorusudur. Birçok şeyi birden soran da tek cevap alamaz.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Aristoteles | çelişkinin bir yanını isteyen soru | Peri hermeneias 20b22–30 |
| 6. yy | Boethius | cevap talebi; diyalektik olmayan iki soru türünden (araza göre soru, tarif/cins sorusu) ayrılır | Boethius, In Peri hermeneias II |
Dönüşüm: Karşılıklı tartışma tekniğinden, Ortaçağ okulunun quaestio ve disputatio düzenine.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἐρώτησις (erōtēsis), διαλεκτικὴ ἐρώτησις | Aristoteles, Peri hermeneias 20b22–30; ayrıca Topika, Sofistik Çürütmeler |
| Latince | interrogatio, interrogatio dialectica | inter-rogare "sorup araştırmak". Boethius, In Peri hermeneias II, V. kitap. Karşıtı responsio "cevap". |
| Almanca / Fransızca | Frage / interrogation | |
| İngilizce | question |
Türkçe karşılığı
soru; diyalektik soru. rakip: sual (eski), sorgu (hukukî çağrışımlı). Tercih: canlı ve tam karşılık olduğu için "soru".
"Soru" gündelik kelimedir; "diyalektik soru" ise cevabı önceden iki seçenekle sınırlayan teknik bir işlemdir. Terim, ek almadan bu teknik anlamı taşımaz.
Atıf ve kaynak notu
Üç türlü soru ayrımını Boethius Peripatetiklere atfeder; ayrımın Aristoteles'te bu biçimde bulunmadığı akılda tutulmalıdır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: Diyalektik soruyu, soru, sorularla
Metinlerde işaretlendiği yerler
3 yer · 3 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.