İçeriğe geç

Kavram

idea aesthetica

Latince
idea aesthetica
Almanca
ästhetische Idee
Fransızca
idée esthétique
İngilizce
aesthetic idea
Türkçe
estetik idea

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik dilde yok; Kant'ın teknik terimi. Dehanın asıl yetisi estetik ideaları sunma yetisidir; estetik anlamda "tin" (Geist) bu yetinin zihni canlandıran ilkesidir. Estetik atribüler (Jüpiter'in kartalı gibi) estetik ideanın taşıyıcılarıdır.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
1750 Baumgarten Aesthetica: duyusal bilginin ilmi; "zengin" (ubertas) tasavvurlar —
1790 Kant Kavrama sığmayan, düşünceyi sınırsızca genişleten hayal gücü tasavvuru; dehanın konusu Yargı Gücünün Eleştirisi § 49 (AA05.314)

Dönüşüm: Platon'un aşkın ideasından Kant'ın akıl ideasına, oradan da kavramın değil görünün aşırılığını taşıyan estetik ideaya; sonraki estetik kuramlarda (Schiller, Hegel) sanatın "duyusal görünüşteki idea" olarak anlaşılmasına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca — idea Platon'dan gelir; aisthētikos "duyuya ait"
Latince idea aesthetica Kant'ın terimi için kurulmuş Latince ad; Baumgarten'ın aesthetica'sına bağlanır
Almanca / Fransızca ästhetische Idee / idée esthétique Kant, KdU § 49
İngilizce aesthetic idea

Türkçe karşılığı

estetik idea. Rakipler: "estetik fikir" (Kant'ta Idee bu projede "idea"dır, "fikir" gündelik anlama kayar), "estetik ide". Vernunftidee "akıl ideası" ile bilinçli olarak simetrik tutulmuştur

Kant'ta estetik idea, "pek çok şey düşünmeye yol açan, ama hiçbir belirli kavramın kendisine yeterli olamadığı" hayal gücü tasavvurudur. Akıl ideasının karşılığıdır (Pendant): Akıl ideası, hiçbir görünün yeterli olamadığı bir kavram; estetik idea, hiçbir kavramın yeterli olamadığı bir görüdür.

Atıf ve kaynak notu

Estetik idea bilgi vermez; bilgi güçlerini öznel olarak canlandırır. Kant'ta "idea" adını iki gerekçeyle hak eder: deneyimin ötesine yönelmesi ve hiçbir kavramın ona yetmemesi.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: estetik ideaları, estetik idealar

Metinlerde işaretlendiği yerler

2 yer · 2 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.