İçeriğe geç

Kavram

hierarchia

Yunanca
ἱεραρχία (hierarkhia)
Latince
hierarchia
Almanca
Hierarchie
Fransızca
hiérarchie
İngilizce
hierarchy
Türkçe
hiyerarşi

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Dionysios'tan önce kelime yok denecek kadar azdır. Gök Hiyerarşisi III'te tarifi verilir: "kutsal bir düzen, epistēmē ve etkinlik; elden geldiğince Tanrı'ya benzeşir." Amaç Tanrı'ya benzemek ve birleşmektir; yöntem her mertebenin aldığı ışığı sonrakine aktarmasıdır. Bugünkü anlamı ise bu kutsal düzenin kurumsal artığıdır.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
5.–6. yy Pseudo-Dionysios dokuz melek mertebesi üç üçlü dizilişte; kilise hiyerarşisi bunun sureti Dionysios, Gök Hiyerarşisi
5.–6. yy Pseudo-Dionysios, Kilise Hiyerarşisi üç ayin (aydınlanma, Evharistiya, kutsal yağ), üç rahiplik düzeni (hiyerark, rahip, hizmetli), üç ayinden geçen düzen (arınanlar, kutsal halk, keşişler); Sözler onun ousia'sıdır Dionysios, Kilise Hiyerarşisi

Dönüşüm: Kutsal ilkeyle yönetimden, her türlü dereceli yönetim düzenine: "ışığın aktarılması" anlamı kaybolup "üst-ast" anlamı kalır.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ἱεραρχία (hierarkhia) hieros "kutsal" + arkhē "ilke, yönetim"; kelimeyi felsefî terim olarak Dionysios kurar
Latince hierarchia Eriugena ve Sarrazin çevirileriyle Latin Ortaçağa geçer
Almanca / Fransızca Hierarchie / hiérarchie
İngilizce hierarchy

Türkçe karşılığı

hiyerarşi. rakipler: kutsal yönetim, mertebeler düzeni (açıklayıcı ama terim olamaz), silsile (sıralamayı verir, kutsal ilkeyi vermez). Kelime Türkçede yerleşik olduğu için korundu; ama bugünkü "emir komuta zinciri" anlamı burada yoktur

Atıf ve kaynak notu

Yeni Platoncu sudûr şeması (Proklos) burada Hristiyan melek bilimine çevrilmiştir; kelime Dionysios'un, yapı ise büyük ölçüde Proklos'undur.

Açtığı problem

  • aracılık Tanrı'nın doğrudan bilinmesiyle bağdaşır mı? Bkz. Gök Hiyerarşisi IV: teofaniler melekler aracılığıyla

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: hiyerarşinin, hiyerarşiydi, hiyerarşisine

Metinlerde işaretlendiği yerler

3 yer · 3 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.