Kavram
ethicotheologia
- Yunanca
- ἦθος (ēthos) "ahlâk" + θεολογία (theologia)
- Latince
- ethicotheologia, theologia moralis
- Almanca
- Ethikotheologie, Moraltheologie
- Fransızca
- éthico-théologie, théologie morale
- İngilizce
- ethicotheology, moral theology
- Türkçe
- etikoteoloji, ahlâk teolojisi
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Kant'ın kendi terimi: Teolojiyi ahlâktan çıkarma denemesi. Ahlâkı teolojiye dayandırmanın (teolojik ahlâk) tersidir.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 1781 | Kant | Spekülatif teolojinin eleştirisi; ahlâk teolojisi tek mümkün teoloji olarak | Saf Aklın Eleştirisi |
| 1790 | Kant | Physikotheologie karşısında Ethikotheologie; Tanrı'nın varoluşunun ahlâkî ispatı | Yargı Gücünün Eleştirisi § 85–91 (AA05.436 vd.) |
Dönüşüm: Tabiattan Tanrı'ya giden geleneksel yoldan (fizikoteoloji) ahlâk yasasından Tanrı'ya giden yola; teorik bilgiden pratik inanca.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἦθος + θεολογία | kelime antik değildir; Kant Physikotheologie "fizikoteoloji" karşısında kurar |
| Latince | ethicotheologia, theologia moralis | Moraltheologie ile eş anlamlı |
| Almanca / Fransızca | Ethikotheologie / éthico-théologie | Kant'ta Ethikotheologie, Moraltheologie, moralischer Beweis "ahlâkî ispat" |
| İngilizce | ethicotheology, moral theology |
Türkçe karşılığı
etikoteoloji; ahlâk teolojisi. etikoteoloji: Kant'ın teknik terimi, fizikoteoloji ile simetriyi korur. ahlâk teolojisi: Moraltheologie için; theologische Moral "teolojik ahlâk" (ahlâkı teolojiye dayandırma) ile karıştırılmamalıdır
Fizikoteoloji, tabiatın (empirik olarak bilinen) amaçlarından en yüce sebebe çıkarım yapma denemesidir; etikoteoloji ise akıl sahibi varlıkların (a priori bilinen) ahlâkî amacından o sebebe ve özelliklerine çıkarım yapma denemesidir (§ 85). Kant'a göre fizikoteoloji yaratılışın nihai amacı sorusuna bile ulaşamaz; ancak ahlâk teolojisi, nihai amacı ahlâkî varlık olarak insanda bulup Tanrı kavramını belirleyebilir. Bu bir teorik ispat değil, pratik bakımdan bir inançtır.
Atıf ve kaynak notu
Kant etikoteolojiyi bir teorik ispat olarak sunmaz; Tanrı'nın varoluşu ahlâkî bakımdan zorunlu bir varsayımdır (postulat), bilgi değildir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: etikoteoloji
Metinlerde işaretlendiği yerler
1 yer · 1 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.