İçeriğe geç

Kavram

consequentia

Yunanca
ἀκολουθία (akolouthia)
Latince
consequentia
Almanca
Folge, Konsequenz
Fransızca
conséquence
İngilizce
consequence
Türkçe
gerekme

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte ardından gelme, izleme. Mantıkta bir önermenin bir başkasından çıkması: Şartlı önerme iki önermeden bileşik göründüğü hâlde çok şey değil, tek bir gerekmeyi anlamlandırır, önermelerin varlığını değil aralarındaki bağı ileri sürer. Boethius'ta bu önermenin bütün gücü fiilde değil, şartı koyan bağlaçtadır.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
6. yy Boethius şartlı önermenin anlamlandırdığı tek şey; existentia'nın karşıtı Boethius, In Peri hermeneias II

Dönüşüm: Şartlı önerme tartışmasından Ortaçağ'ın consequentiae öğretisine.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ἀκολουθία (akolouthia) Stoacı ve Peripatetik mantıkta "izleme, ardından gelme"
Latince consequentia con-sequi "birlikte izlemek". Boethius, In Peri hermeneias II, I. kitap: şartlı önerme bir gerekmeyi anlamlandırır.
Almanca / Fransızca Folge / conséquence
İngilizce consequence

Türkçe karşılığı

gerekme. rakip: gereklilik (zorunluluğu çağrıştırır, necessitas'la karışır), ardıllık (zamansal okunur), sonuç (conclusio'yla karışır), lüzum (klasik mantık terimi; ağır). Tercih: gerekme, çünkü iki önerme arasındaki ilişkiyi adlandırır, zamanı içermez.

"Gerekme" ilişkiyi mantıksal okur; Latince kelimede bir şeyin ötekini izlemesi sahnesi vardır. Boethius "Gündüzse aydınlıktır" için ikisinin de var olduğunu değil, biri varsa ötekinin onu izlediğini söyler.

Atıf ve kaynak notu

Boethius'un burada verdiği ayrım şerh geleneğinden gelir: Porphyrius bu önermeyi çok şey anlamlandırır gibi göründüğü için ayrı koyar.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: gerekmeyi, gerekmenin, gerekmesini, gerekme

Metinlerde işaretlendiği yerler

4 yer · 4 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.