İçeriğe geç

Kavram

compunctio

Yunanca
κατάνυξις
Latince
compunctio (cordis)
Almanca
Herzenszerknirschung
Fransızca
componction
İngilizce
compunction
Türkçe
pişmanlık (yüreğin pişmanlığı)

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Kelime bedensel bir batma imgesidir: yürek delinir. Isidorus tanımlar: günahın hatırasından ve yargı korkusundan doğan, gözyaşlı zihin alçakgönüllülüğü (II 12, 1). İkili yapısı vardır: kişi ya işlerinin kötülüğünü düşündüğünde ya ebedî hayatı özlediğinde delinir (II 12, 3). Dört duygusu: geçmiş suçların hatırası, gelecek cezaların anılması, gurbetin düşünülmesi, yüce vatan özlemi (II 12, 4).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
7. yy Isidorus korku ve özlemle delinen yürek; dönüşün iç hareketi (II 12) Sententiae II 12

Dönüşüm: Bedensel batma imgesinden manastır hayatının iç disiplinine; korkudan sevgiye geçişin psikolojik adı.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca κατάνυξις katanyxis, "delinme, saplanma"; Septuaginta'da da geçer
Latince compunctio (cordis) compungere "delmek, batırmak"tan; Isidorus, Sententiae II 12
Almanca / Fransızca Herzenszerknirschung / componction
İngilizce compunction

Türkçe karşılığı

pişmanlık. "Yürek sızısı" imgeyi korur ama terim olamaz; "nedamet" eskidir; "tövbe" paenitentia için ayrıldı. Fiil compungi bağlama göre "delinmek" diye verilerek kökteki imge korundu.

"Pişmanlık" kelimesi yalnız geçmişe bakar; compunctio ise Isidorus'ta ebedî hayat özlemiyle de delinmeyi içerir. "Pişmanlık" seçilince özlem yönü bağlamdan okunmalıdır.

Atıf ve kaynak notu

İkili ayrım (korkudan ve sevgiden pişmanlık) esasen Büyük Gregorius'tandır; Isidorus derleyicidir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: pişmanlığı, pişmanlık, pişmanlığa

Metinlerde işaretlendiği yerler

3 yer · 3 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.