Kavram
compunctio
- Yunanca
- κατάνυξις
- Latince
- compunctio (cordis)
- Almanca
- Herzenszerknirschung
- Fransızca
- componction
- İngilizce
- compunction
- Türkçe
- pişmanlık (yüreğin pişmanlığı)
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Kelime bedensel bir batma imgesidir: yürek delinir. Isidorus tanımlar: günahın hatırasından ve yargı korkusundan doğan, gözyaşlı zihin alçakgönüllülüğü (II 12, 1). İkili yapısı vardır: kişi ya işlerinin kötülüğünü düşündüğünde ya ebedî hayatı özlediğinde delinir (II 12, 3). Dört duygusu: geçmiş suçların hatırası, gelecek cezaların anılması, gurbetin düşünülmesi, yüce vatan özlemi (II 12, 4).
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 7. yy | Isidorus | korku ve özlemle delinen yürek; dönüşün iç hareketi (II 12) | Sententiae II 12 |
Dönüşüm: Bedensel batma imgesinden manastır hayatının iç disiplinine; korkudan sevgiye geçişin psikolojik adı.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | κατάνυξις | katanyxis, "delinme, saplanma"; Septuaginta'da da geçer |
| Latince | compunctio (cordis) | compungere "delmek, batırmak"tan; Isidorus, Sententiae II 12 |
| Almanca / Fransızca | Herzenszerknirschung / componction | |
| İngilizce | compunction |
Türkçe karşılığı
pişmanlık. "Yürek sızısı" imgeyi korur ama terim olamaz; "nedamet" eskidir; "tövbe" paenitentia için ayrıldı. Fiil compungi bağlama göre "delinmek" diye verilerek kökteki imge korundu.
"Pişmanlık" kelimesi yalnız geçmişe bakar; compunctio ise Isidorus'ta ebedî hayat özlemiyle de delinmeyi içerir. "Pişmanlık" seçilince özlem yönü bağlamdan okunmalıdır.
Atıf ve kaynak notu
İkili ayrım (korkudan ve sevgiden pişmanlık) esasen Büyük Gregorius'tandır; Isidorus derleyicidir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: pişmanlığı, pişmanlık, pişmanlığa
Metinlerde işaretlendiği yerler
3 yer · 3 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.