Kavram
comoedia
- Yunanca
- κωμῳδία (kōmōidia)
- Latince
- comoedia
- Almanca
- Komödie
- Fransızca
- comédie
- İngilizce
- comedy
- Türkçe
- komedya
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte güldüren tiyatro oyunu. Hegel'de (Aristophanes örneğinde) tanrısal olanın insan benliğine geri alınması: "Benlik mutlak özdür" önermesinin sahnedeki hâli.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 5. yy | Aristophanes | Tanrıları, demos'u, Sokrates'i alaya alan eski komedya | Bulutlar, Kuşlar, Atlılar |
| MÖ 4. yy | Aristoteles | Ortalamadan aşağı insanların taklidi; gülünç olan acısız bir kusurdur | Poetika 5 |
| 1807 | Hegel | Sanat dininin sonu; benliğin tanrıların kaderi olarak kendini bilmesi | Tinin Fenomenolojisi VII B c |
Dönüşüm: Bir sahne türünden, Hegel'de dinin tarihinde tanrısal olanın benliğe dönüşünün ifadesine.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | κωμῳδία (kōmōidia) | kōmos "şenlik alayı" + ōidē "şarkı"; Dionysos şenliklerinden doğar. |
| Latince | comoedia | Plautus ve Terentius'un yeni komedyası. |
| Almanca / Fransızca | Komödie / comédie | Hegel, Tinin Fenomenolojisi VII B c. |
| İngilizce | comedy |
Türkçe karşılığı
komedya; komik. "Komedi" kullanılmaz (tragoedia'daki "tragedya" ile uyum için). Ironie "ironi", Demos "demos", das Lächerliche "gülünç olan" bağlanmaz.
Hegel'de komedya, sanat dininin son ve en yüksek basamağıdır: Oyuncu maskeyi düşürür, gerçek özbilinç kendini tanrıların ve mutlak kudretlerin kaderi olarak gösterir. Tanrılar, demos ve soyut ahlâk düşünceleri (iyi, güzel) benliğin ironisi içinde çözülür; benlik kendinden emin olarak, "iyi hâlde" ve rahat, kendisi mutlak öz olur. Bu neşenin tersi, açık dine geçişte dile gelen "Tanrı öldü" acısıdır.
Atıf ve kaynak notu
Çeviri sırasında (Phänomenologie, VII B c) açılmış nottur.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: komedya, komedyalarından
Metinlerde işaretlendiği yerler
2 yer · 2 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.