Kavram
Circuitus
- Yunanca
- ἀποκατάστασις (apokatastasis); παλιγγενεσία (palingenesia); περίοδος (periodos)
- Latince
- circuitus; circulus; revolutio saeculorum
- Almanca
- Kreislauf, ewige Wiederkehr
- Fransızca
- cycle, retour éternel
- İngilizce
- cycle
- Türkçe
- döngü
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte dolanma, çevre yoludur. Filozoflarda zamanın aynı olayları sonsuza dek tekrarlayan biçimidir: Platon'un aynı Atina'da aynı öğrencilere ders vereceği görüşü (XII 14). Bu öğreti, Tanrı'nın ilminin sonlu olması gerektiği (sonsuz şey kavranamaz) ve iyiliğinin hiçbir zaman boş kalamayacağı varsayımlarından türer (XII 18). Augustinus'a göre döngü sahte saadettir: Geri düşecek ruh ya bunu bilmez ya korkar (XII 14, 21). Yanıt Mesih'in bir kez ölmesi ile tarihin doğrusallığı ve bütün sonsuz sayıları kavrayan tanrısal ilimdir (XII 19).
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Platon | Büyük yıl, ruhların dönüşü | Timaios, Phaidros |
| MÖ 3. yy | Stoacılar | Yangın ve aynen yeniden doğuş | Cicero, De natura deorum II |
| 3. yy | Porphyrios | Döngüden ayrılma: arınan ruh dönmez | Augustinus, De civitate Dei X 30, XII 21 |
| 413–426 | Augustinus | Dinsizlerin yürüdüğü sahte yol; doğrusal tarihe karşıt | Augustinus, De civitate Dei XII 14–21 |
Dönüşüm: Evrenin düzeninin ifadesinden, kurtuluşu imkânsız kılan bir yanılgı adına; Nietzsche'nin "bengi dönüşü"nde değer işareti yeniden tersine dönecektir.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἀποκατάστασις, παλιγγενεσία | Stoacılarda evrenin yangından sonra aynen geri gelmesi; Platon'un Timaios'unda "büyük yıl". |
| Latince | circuitus | circum-ire "dönüp dolaşmak"tan; Cicero'da yıldızların dolanımı (circuitus solis). Augustinus aynı kelimeyi çevre, mezmurdaki in circuitu ve tarih kuramı için kullanır. |
| Almanca / Fransızca | Kreislauf / cycle | |
| İngilizce | cycle |
Türkçe karşılığı
döngü. devir: saeculum için ayrılmıştır. çevrim: teknik kalır. döngü: hem dairesel hareketi hem tekrarı söyler, mezmur sözünü de ("Dinsizler döngü içinde dolaşacak") taşır.
"Döngü" tarafsız görünür. Augustinus'ta ise kelime errare "yolunu şaşırmak" ile birlikte, yönünü kaybetmiş yürüyüşün adıdır. Karşılık bu aşağılayıcı tonu kendiliğinden vermez, bağlam verir.
Atıf ve kaynak notu
Augustinus'un rakibi tek bir okul değildir: Stoacı yangın öğretisini ve Platoncu ruh göçünü tek bir "döngü" başlığında toplar; Porphyrios'u ise bu öğretiden ayırır (XII 21).
İlgili kavramlar
- aeternitas: Tanrı'nın kararının değişmezliği ile yeni şeyler.
- tempus: zamanın yaratılmışlığı (XII 16).
- numerus: sonsuz sayıların kavranması (XII 19).
- praescientia: sonsuz şeylerin önbilgisi.
- beatitudo: geri düşebilir saadet gerçek saadet değildir.
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: döngülerini
Metinlerde işaretlendiği yerler
1 yer · 1 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.