İçeriğe geç

Kavram

anthropomorphismus

Yunanca
ἀνθρωπομορφισμός (anthrōpomorphismos)
Latince
anthropomorphismus
Almanca
Anthropomorphismus
Fransızca
anthropomorphisme
İngilizce
anthropomorphism
Türkçe
antropomorfizm

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte hayvanlara ya da eşyaya insan özellikleri yüklemek. Kant'ta teolojik bir sorun: Deist kavram saftır ama boştur; teist kavram belirlidir ama antropomorfiktir. Çözüm, belirlemeyi şeyin kendisine değil, ilişkiye yöneltmektir (analogia).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
Antik Ksenophanes Tanrıları insana benzetmenin eleştirisi fragmanlar
1779 Hume Teizmin antropomorfizmden ayrılamazlığı Dialogues concerning Natural Religion
1783 Kant Dogmatik / sembolik antropomorfizm ayrımı Prolegomena AA04.356–359

Dönüşüm: Putperestlik eleştirisinden, Tanrı hakkında konuşmanın dilinin (analojik dilin) sınırlarına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ἀνθρωπόμορφος anthrōpos "insan" ve morphē "biçim": insan biçimli. Kilise babalarında Tanrı'ya beden yükleyen tarikat (anthropomorphitae).
Latince anthropomorphismus Yeni Latince kuruluş.
Almanca / Fransızca Anthropomorphismus / anthropomorphisme Prolegomena § 57–58 (AA04.356–359).
İngilizce anthropomorphism

Türkçe karşılığı

antropomorfizm. "İnsan biçimcilik" ve "insanbiçimcilik" denendi; kelime Türkçede yerleşik olduğu için korunur. Kant'ın dogmatischer / symbolischer Anthropomorphismus ayrımı "dogmatik / sembolik antropomorfizm" diye verilir.

Kant'ta terim yalnızca Tanrı'ya insan biçimi yüklemeyi değil, en yüksek varlığı insan anlama yetisi ve iradesinden ödünç alınmış özelliklerle belirlemeyi anlatır. Hume'a göre teizm bundan kurtulamaz; Kant ise dogmatik antropomorfizmi (Tanrı'nın kendinde ne olduğunu belirleme) reddedip sembolik antropomorfizme (yalnızca Tanrı'nın dünyayla ilişkisini analojiyle ifade eden dil) izin verir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: antropomorfizme, insan biçimindeki

Metinlerde işaretlendiği yerler

3 yer · 3 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.