Kavram
amor sui
- Yunanca
- φιλαυτία (philautia)
- Latince
- amor sui
- Almanca
- Selbstliebe; Eigenliebe
- Fransızca
- amour-propre; amour de soi
- İngilizce
- self-love
- Türkçe
- kendini sevme
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte kişinin kendine düşkünlüğü. Kant'ta (Pratik Aklın Eleştirisi § 3, Teorem II) seçme iradesinin belirleme temelini bir nesnenin gerçekliğinden beklenen hazda bulan bütün maddî ilkeler aynı türdendir ve "kendini sevme ya da kişinin kendi saadeti" genel ilkesinin altına girer. Saadet, varoluşa kesintisiz eşlik eden hayat hoşluğunun bilincidir; onu en yüksek belirleme temeli yapma ilkesi kendini sevmedir. Bu ilke, ne kadar akıl kullanılırsa kullansın, yalnızca aşağı arzu yetisine ait belirleme temelleri verir; bu yüzden pratik yasa olamaz.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Aristoteles | iyi ve kötü philautia | Nikomakhos'a Etik IX 8 |
| 5. yy | Augustinus | Tanrı sevgisinin karşıtı olarak kendini sevme; iki devletin kaynağı | De civitate Dei XIV 28 |
| 1755 | Rousseau | amour de soi / amour-propre | Discours sur l'inégalité |
| 1788 | Kant | bütün maddî pratik ilkelerin ortak ilkesi; ahlâklılığın karşıtı | Pratik Aklın Eleştirisi AA05.022 |
Dönüşüm: Teolojik bir kınamadan (Tanrı yerine kendini koyma) ahlâk felsefesinde tarafsız bir ilke sınıfına: Kant'ta mesele kendini sevmenin kendisi değil, onun yasa yerine konmasıdır.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | φιλαυτία | Aristoteles, Nikomakhos'a Etik IX 8: kötü anlamda kendine fazla pay ayırma, iyi anlamda kendindeki en iyi parçayı sevme. |
| Latince | amor sui | Augustinus, De civitate Dei XIV 28: Tanrı'yı hiçe sayacak kadar kendini sevme, dünyevî devleti kurar. |
| Almanca / Fransızca | Selbstliebe / amour de soi, amour-propre | Kant'ta: Grundlegung (AA04.422), Pratik Aklın Eleştirisi § 3 (AA05.022). Rousseau amour de soi (doğal) ile amour-propre (toplumsal) arasında ayrım yapar. |
| İngilizce | self-love |
Türkçe karşılığı
kendini sevme. bencillik: gündelikte ahlâkî kınama taşır, Kant'ın tarafsız betimlemesini bozar; egoizm: Kant bunu ayrı bir terim olarak kullanır (Anthropologie § 2); nefsini sevme: anlaşılır ama dinî çağrışımı ağır. Kendini sevme seçildi: kınamadan önce bir eğilimi adlandırır.
"Bencillik" denseydi Kant'ın daha baştan bir kusuru adlandırdığı sanılırdı; oysa § 3'te kendini sevme, bütün maddî pratik ilkelerin tek ve ortak türüdür: Kusur, onu iradenin en yüksek belirleme temeli yapmaktır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: kendini sevmekten, kendini sevme, kendimizi sevmemiz
Metinlerde işaretlendiği yerler
3 yer · 3 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.