İçeriğe geç

Kavram

amor sui

Yunanca
φιλαυτία (philautia)
Latince
amor sui
Almanca
Selbstliebe; Eigenliebe
Fransızca
amour-propre; amour de soi
İngilizce
self-love
Türkçe
kendini sevme

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte kişinin kendine düşkünlüğü. Kant'ta (Pratik Aklın Eleştirisi § 3, Teorem II) seçme iradesinin belirleme temelini bir nesnenin gerçekliğinden beklenen hazda bulan bütün maddî ilkeler aynı türdendir ve "kendini sevme ya da kişinin kendi saadeti" genel ilkesinin altına girer. Saadet, varoluşa kesintisiz eşlik eden hayat hoşluğunun bilincidir; onu en yüksek belirleme temeli yapma ilkesi kendini sevmedir. Bu ilke, ne kadar akıl kullanılırsa kullansın, yalnızca aşağı arzu yetisine ait belirleme temelleri verir; bu yüzden pratik yasa olamaz.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Aristoteles iyi ve kötü philautia Nikomakhos'a Etik IX 8
5. yy Augustinus Tanrı sevgisinin karşıtı olarak kendini sevme; iki devletin kaynağı De civitate Dei XIV 28
1755 Rousseau amour de soi / amour-propre Discours sur l'inégalité
1788 Kant bütün maddî pratik ilkelerin ortak ilkesi; ahlâklılığın karşıtı Pratik Aklın Eleştirisi AA05.022

Dönüşüm: Teolojik bir kınamadan (Tanrı yerine kendini koyma) ahlâk felsefesinde tarafsız bir ilke sınıfına: Kant'ta mesele kendini sevmenin kendisi değil, onun yasa yerine konmasıdır.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca φιλαυτία Aristoteles, Nikomakhos'a Etik IX 8: kötü anlamda kendine fazla pay ayırma, iyi anlamda kendindeki en iyi parçayı sevme.
Latince amor sui Augustinus, De civitate Dei XIV 28: Tanrı'yı hiçe sayacak kadar kendini sevme, dünyevî devleti kurar.
Almanca / Fransızca Selbstliebe / amour de soi, amour-propre Kant'ta: Grundlegung (AA04.422), Pratik Aklın Eleştirisi § 3 (AA05.022). Rousseau amour de soi (doğal) ile amour-propre (toplumsal) arasında ayrım yapar.
İngilizce self-love

Türkçe karşılığı

kendini sevme. bencillik: gündelikte ahlâkî kınama taşır, Kant'ın tarafsız betimlemesini bozar; egoizm: Kant bunu ayrı bir terim olarak kullanır (Anthropologie § 2); nefsini sevme: anlaşılır ama dinî çağrışımı ağır. Kendini sevme seçildi: kınamadan önce bir eğilimi adlandırır.

"Bencillik" denseydi Kant'ın daha baştan bir kusuru adlandırdığı sanılırdı; oysa § 3'te kendini sevme, bütün maddî pratik ilkelerin tek ve ortak türüdür: Kusur, onu iradenin en yüksek belirleme temeli yapmaktır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: kendini sevmekten, kendini sevme, kendimizi sevmemiz

Metinlerde işaretlendiği yerler

3 yer · 3 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.