Diğer Presokratikler
Khioslu Ion
Ἴων
36B1B. Fragmanlar
Ion'un Triagmos'u (ΙΩΝΟΣ ΤΡΙΑΓΜΟΣ)
DK 36 B 1
Kaynak: Harpokration, Sözlük, "Ion" maddesi [A 1'den sonra].
Harpokration: Bu eserde şunların yazılı olduğunu kaydederler: [Khioslu Ion şunları söyler.] Sözümün başı şudur: Her şey üçtür; bu üçten ne fazla ne eksik bir şey vardır. Her bir şeyin aretē'si bir üçlüdür: kavrayış (synesis), güç (kratos) ve talih (tykhē).
Harpocr. s. v. Ἴων [A 1'den sonra] ἀναγράφουσι δὲ ἐν αὐτῶι τάδε· ἀρχὴ δέ μοι τοῦ λόγου· πάντα τρία καὶ οὐδὲν πλέον ἢ ἔλασσον τούτων τῶν τριῶν. ἑνὸς ἑκάστου ἀρετὴ τριάς· σύνεσις καὶ κράτος καὶ τύχη. [DK: Önünde büyük olasılıkla Ἴων Χῖος τάδε λέγει vardı.]
— [DK: 4 Diels: πάντα τρία καὶ πλέον τοῦδε πλέον ἐλάσσων el yazmaları (karş. Crönert, Philol. 61, 1902, 180); πλεον τ bir kenar düzeltmesinin (πλέον ἤ) kalıntısı gibi görünür; πάντα τρία καὶ πλέον οὐδὲν οὐδὲ ἔλασσον Lobeck: π. τρ. καὶ οὔτε πλέον οὔτε ἔλασσον Bentley: καὶ ⟨οὐ⟩ πλέον ἔλασσον Wendland, geç dönem "plus minus" kullanımından kitabın sahte olduğunu çıkarır; ama bu Latinizm, sahtecilik düşünülse bile kuşkusuz Hristiyanlık öncesi bir sahte eser için söz konusu olamaz. Anlatım için karş. Anaksagoras 59 B 5; kitap girişi için Hippokrates, Sanat Üzerine 4; Genç Kızlar Üzerine 1; karş. Heidel, Harvard Stud. 25, 175 — 5 vd. karş. Kranz, Herm. 69 (1934) 227, ayrıca 1 A 11 (I 5, 2). DK Almancası: "Ion von Chios spricht folgendes. Anfang aber meines Wortes ist: Alles ist drei und nichts mehr oder weniger als diese drei. Eines jeden einzelnen Vorzüglichkeit eine Dreiheit: Verstand, Kraft, Glück."]
36B2DK 36 B 2
Kaynak: Diogenes Laertios VIII 8; Klemens, Stromateis I 131 (II 81, 11 Stählin).
Diogenes Laertios: Khioslu Ion Triagmoi'de, onun [Pythagoras'ın] bazı şiirler yazıp bunları Orpheus'a mal ettiğini söyler.
Klemens: Khioslu Ion Triagmoi'de, Pythagoras'ın da bazı şiirleri Orpheus'a mal ettiğini anlatır. Epigenes ise vs.
*Yanlış anlaşılmış biçimi — Harpokration (A 1) ve Suda, "Orpheus" maddesi: Triagmoi'yi yazdı; bunların tragedya şairi Ion'a ait olduğu söylenir; "Hierostolika" (Kutsal Giysiler) denen şiirler de bunların içindedir.*
Diog. VIII 8 Ἴων δὲ ὁ Χῖος ἐν τοῖς Τριαγμοῖς φησιν αὐτὸν [Pythagoras] ἔνια ποιήσαντα ἀνενεγκεῖν εἰς Ὀρφέα. Clem. Strom. I 131 (II 81, 11 St.) Ἴων δὲ ὁ Χῖος ἐν τοῖς Τριαγμοῖς καὶ Πυθαγόραν εἰς Ὀρφέα ἀνενεγκεῖν τινα ἱστορεῖ. Ἐπιγένης δὲ κτλ. [bkz. I 105, 31]. Yanlış anlaşılmış: Harpocr. A 1 ve Suid. s. v. Ὀρφεύς· ἔγραψε Τριαγμούς· λέγονται δὲ εἶναι Ἴωνος τοῦ τραγικοῦ· ἐν δὲ τούτοις τὰ Ἱεροστολικὰ καλούμενα [karş. 1 A 1: I 1, 10].
— [DK: 12 vd. karş. 1 A 1'e notlar (I 1, 10 vd.). DK Almancası: "Pythagoras habe einiges, was er gedichtet habe, auf Orpheus zurückgeführt."]
36B3Hangi nesir eserinden olduğu belirsiz (Unbestimmt aus welcher Prosaschrift)
DK 36 B 3
Kaynak: Plutarkhos, Romalıların Talihi Üzerine 1 p. 316 D; karş. Sofra Sohbetleri VIII 1, 1.
Plutarkhos: Şair Ion, ölçüsüz, düz yazıyla yazdığı eserlerinde, bilgelikle hiç benzerliği olmayan talihin, ona çok benzeyen işlerin yapıcısı olduğunu söyler.
*Karş. Sofra Sohbetleri VIII 1, 1: Ion'un talih hakkında fena olmayan bir söz söylediğini anlattı: talih bilgelikten çok farklı olduğu hâlde ona en çok benzeyen şeyleri yapar.*
Plut. de fort. Rom. 1 p. 316 D Ἴων μὲν οὖν ὁ ποιητὴς ἐν τοῖς δίχα μέτρου καὶ καταλογάδην αὐτῶι γεγραμμένοις φησὶν ἀνομοιότατον πρᾶγμα τῆι σοφίαι τὴν τύχην οὖσαν ὁμοιοτάτων πραγμάτων γίγνεσθαι δημιουργόν. Karş. Quaest. conv. VIII 1, 1 ἔφη γὰρ οὐ φαύλως εἰπεῖν Ἴωνα περὶ τῆς τύχης ὅτι πολλὰ τῆς σοφίας διαφέρουσα πλεῖστα αὐτῆι ὅμοια ποιεῖ.
— [DK Almancası: "Glück, der Kunst so ganz unähnlich, bringt doch sehr viel ähnliches wie sie hervor."]
36B3aDK 36 B 3a
Kaynak: Varro, Latin Dilinin Menşei Üzerine s. 201 Goetz–Schoell.
*Varro: Ion, yirmi beşinci harfin agma dedikleri harf olduğunu yazar; bu harfin bir biçimi yoktur, sesi ise Yunanlar ile Latinler için ortaktır, aggulus'ta olduğu gibi …*
Varro de origine linguae Latinae S. 201 Goetz u. Schoell: Ion scribit quinta et vicesima est littera, quam vocant agma, cuius forma nulla est et vox communis est Graecis et Latinis, ut aggulus …
— [DK: 1 vd. B 3a ve 3b'yi Wilamowitz (Herm. 62, 1927, 279²) bulup açıkladı. Agma: γγ/γκ yazımındaki genizsi "ng" sesi. DK Almancası: "Der fünfundzwanzigste Buchstabe heißt Agma."]
36B3bDK 36 B 3b
Kaynak: Sabbaitikon Sözlüğü, ed. Papadopulos.
Sabbaitikum Sözlüğü, "autophronōn" maddesi: Ion şöyle demiştir:
aynı düşüncede olanların ve aynı sunuyu paylaşanların (homospondoi).
Lexicum Sabbaiticum ed. Papadopulos 'αὐτοφρόνων'· Ἴων εἴρηκεν· αὐτοφρόνων καὶ ὁμοσπόνδων.
— [DK: 5 dil bakımından karş. 31 B 147, 1. Homospondoi: aynı içki sunusuna (spondē) katılan, yani antlaşmayla bağlı. DK Almancası: "Von Männern, die gleiche Gedanken haben und am selben Trankopfer (Bündnis) teilnehmen."]
36B4Lirik şiirlerden
DK 36 B 4
Kaynak: Diogenes Laertios I 119 vd.
Diogenes Laertios: Duris, Samos Yıllıkları'nın (Hōroi) ikinci kitabında, onun [Pherekydes'in] mezarına şu epigramın yazılmış olduğunu söyler: "Bütün bilgeliğin sonu bendedir; daha fazlası varsa, / onu benim Pythagoras'ıma yakıştır; çünkü Hellas toprağında / herkesten öndedir o. Böyle konuşurken yalan söylemiyorum." Khioslu Ion da onun hakkında şöyle der:
Böylece o, mertlikle ve edeple donanmış olarak,
ölmüş olsa bile psykhēsi için tatlı bir hayat sürer;
eğer bilge Pythagoras gerçekten bütün insanlardan öte
bilgiler görüp öğrendiyse …
Diog. I 119 vd. φησὶ δὲ Δοῦρις ἐν τῶι δευτέρωι τῶν Ὥρων [Σαμίων; FGrHist? fr. 51, FHG II 481 ⟦?⟧] ἐπιγεγράφθαι αὐτῶι [Pherekydes; karş. 7 A 1 vd.] τὸ ἐπίγραμμα τόδε [buradan Anth. P. VII 93; Preger, Inscr. Gr. metr. 251]· (120) τῆς σοφίης πάσης ἐν ἐμοὶ τέλος· ἢν δ' ἔτι πλεῖον, / Πυθαγόρηι τὠμῶι λέγε ταῦθ', ὅτι πρῶτος ἁπάντων / ἔστιν ἀν' Ἑλλάδα γῆν· οὐ ψεύδομαι ὧδ' ἀγορεύων. Ἴων δ' ὁ Χῖός φησι περὶ αὐτοῦ [Pherekydes]·
ὣς ὁ μὲν ἠνορέηι τε κεκασμένος ἠδὲ καὶ αἰδοῖ
καὶ φθίμενος ψυχῆι τερπνὸν ἔχει βίοτον,
εἴπερ Πυθαγόρης ἐτύμως ὁ σοφὸς περὶ πάντων
ἀνθρώπων γνώμας εἶδε καὶ ἐξέμαθεν …
— [DK: Duris'in güvenilirliği için bkz. aşağıda bölüm 56 (Simos); ama son dizeleri Duris'ten türetmek için bir neden yoktur — 11 Ὥρων Cobet: ἱερῶν el yazmaları — 14 δέ τι el yazmaları, doğrusunu Scaliger okudu (ἢν δ' ἔτι πλεῖον); anlam: daha bilgece bir şey varsa — 15 τὠμῶι] onun öğrencisi sayıldığı için — λέγε belki beceriksizce "ona yakıştır" yerine; τὠμῶι γ' ἔνι τοῦθ' Diels — 16 ἀν' ἐς Anth. düzeltmeden önce — 18 vd. Diels'in istediği gibi mezar yazıtı değil, daha büyük bir bağlamdan; karş. Kranz, Herm. a. y.; sahicilik sorunu için Wilamowitz a. y. S. 281 — 21 εἶδε B¹ (karş. Wilamowitz a. y.; 21 B 34, 1): εἰ δὲ B²P¹: ἴδε B: οἶδε Vatic.; ἤιδεε κἀξέμαθεν Diels, doğru değil. Ion burada Herakleitos B 129'u alıntılar, karş. Empedokles B 129; Wilamowitz a. y. doğru yorumlamaz. Duris eserinin adı ve fragman numarası OCR'da bozuk ⟦?⟧. DK Almancası: "… So hat er (Pherekydes) zwar, durch Mannesmut ausgezeichnet und durch Ehrgefühl, auch nach seinem Tode für seine Seele ein erfreuliches Leben, wenn denn in Wahrheit Pythagoras der Weise über alle Menschen hinaus Einsichten erfuhr und kennen lernte; (jener aller …"]
36B5Şüpheli (ZWEIFELHAFTES)
DK 36 B 5
Kaynak: Kleoneides, Harmonik Giriş 12 [Musici scriptores Graeci, ed. Jan p. 202, 9].
Kleoneides: Bu adı [tonos'u] ses anlamında kullananlar, phorminks'e "yedi tonlu" diyenlerdir; Terpandros ve Ion gibi. Biri şöyle der: "Biz sana … ilahiler" (fr. 4 Diehl); öteki ise:
Ey on bir telli lir, birlikte çınlayan ahengin üç yoluna (?)
on basamaklı bir düzen taşıyan;
eskiden bütün Hellenler seni yedi tonla, dörtlüler hâlinde çalar,
kıt bir müzik elde ederlerdi …
Cleonid. Is. harm. 12 [Mus. scr. ed. Jan p. 202, 9] ἐπὶ μὲν οὖν τοῦ φθόγγου χρῶνται τῶι ὀνόματι [sc. τόνος] οἱ λέγοντες ἑπτάτονον τὴν φόρμιγγα καθάπερ Τέρπανδρος καὶ Ἴων. ὁ μὲν γάρ φησιν· 'ἡμεῖς τοι … ὕμνους' [fr. 4 Diehl], ὁ δέ·
ἑνδεκάχορδε λύρα, δεκαβάμονα τάξιν ἔχοισα
εἰς (?) συμφωνούσας ἁρμονίας τριόδους,
πρὶν μέν σ' ἑπτάτονον ψάλλον διὰ τέσσαρα πάντες
Ἕλληνες σπανίαν μοῦσαν ἀειράμενοι …
— [DK: 6 τὴν δεκαβάμονα el yazmaları — ἔχοισα εἰς Wilamowitz (Herm. 37, 1902, 306): ἔχοις ἀεὶ τὰς el yazmaları. Diels dizeler hakkında şöyle yargılamıştı: "İçerik ve biçim bakımından ne Khioslu Ion'a ne de Samoslu Ion'a (Arch. Anz. 1902, 18) yakıştırılabilirler. Öte yandan Kleoneides bu bölümün tamamını elbette eski gelenekten almıştır. Aynı konuyu işleyen önceki Terpandros fragmanı kanıtlanabilir biçimde İskenderiye döneminde (büyük olasılıkla bir Pythagorasçı tarafından) uydurulduğundan, bu da karmaşık ἀποστρέφειν sözcüğüyle Spartalıların Timotheos'a karşı ünlü kararına bağlandığından (Boeth. Inst. m. I 1 p. 182 Friedl.; burada da söz konusu olan lirin telleridir), bu alıntı yuvasının tamamı sahtelik kuşkusu taşır (Wilamowitz, Timoth. S. 75¹'e karşı). Epigram, 8. dizedeki πρὶν μέν'in gösterdiği gibi, yalnızca kısmen alıntılanmıştır. Sahte Aiolizmler için karş. 44 B 23'e not." — 7 εἰς] τρεῖς Fr. Marx, büyük olasılıkla doğru; karş. yorumu, Rhein. Mus. 83 (1934) 376 — 8 διὰ τέσσαρα vb.: "yalnızca yoksul bir dörtlü müziği elde ederek" Diels, dil ve konu bakımından doğru değil, çünkü oktav ve beşli de en eski aralıklara aittir; 'septem chordarum lyram digito pulsabant per quaterna chordarum κρούματα', quae tetrachorda appellantur Marx a. y. PDF'ten okundu: DK s. 381. DK Almancası: "Elfsaitige Leier, die du eine zehnstufige Intervallen-Ordnung besitzest für (?) die zusammenklingenden Dreiwege der Harmonie, dich spielten ehedem zwar alle Hellenen mit sieben Saiten auf Viererweise, wobei sie denn freilich nur eine dünne Musik entstehen ließen, ⟨jetzt aber …"]