Kavram
proprietas verborum
- Yunanca
- ἰδιότης ὀνομάτων (idiotēs onomatōn)
- Latince
- proprietas verborum; proprietas sermonum; differentia verborum
- Almanca
- Wortbedeutung im eigentlichen Sinn; Wortunterschied
- Fransızca
- propriété des mots
- İngilizce
- propriety of words
- Türkçe
- kelimelerin hususiyeti
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Bir şeyin kendine ait olması, gramerde bir kelimenin asıl kullanımına dönüşür. Isidorus'ta bir bilgi düzeni olur: Benzer görünen kelimeler aslında "kendilerine özgü bir kökenle" ayrılır; bu ayrımı gözetmek, kelimelerin gösterdiği şeyleri de ayırmaktır. Bu yüzden Farklar yalnız bir söz listesi değildir: amor ile cupido, fides ile religio, ratio ile ratiocinatio ayrılırken öğreti de kurulur. İkinci kitap aynı yöntemi şeylere (differentiae rerum) taşır.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 1. yy | Cicero | amare ile diligere gibi ayrımların titiz kullanımı; Isidorus onu örnek olarak aktarır | Differentiae I 17 |
| 1. yy | Quintilianus | proprietas: her şeyin kendi adıyla anılması, üslubun ilk erdemi | Institutio oratoria VIII 2 |
| 7. yy | Isidorus | şairlerin vezin zoruyla karıştırdığı, eskilerin ince ayrımlarla koruduğu kelime hususiyeti; etimolojinin kardeş yöntemi | Differentiae önsöz |
Dönüşüm: Üslup erdeminden, kelimelerden şeylerin ayrımına geçen bir bilgi yöntemine.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἰδιότης ὀνομάτων (idiotēs onomatōn) | Yunan gramerinde kelimenin kendine ait anlamı; yakın anlamlı kelimeleri ayıran peri diaphoras lexeōn türü |
| Latince | proprietas verborum / sermonum | proprius "kendine ait, asıl" kökünden; karşıtı abusio, translatio ve şairlerin vezin için yaptığı karıştırma |
| Almanca / Fransızca | Wortbedeutung, Wortunterschied / propriété des mots | |
| İngilizce | propriety of words |
Türkçe karşılığı
kelimelerin hususiyeti. rakip karşılıklar: kelimelerin özelliği (fazla genel), asıl anlam (yalnız translatio'nun karşıtını verir), eş anlamlıların farkı (differentia'nın işini görür). "Hususiyet" hem kelimenin kendine özgü oluşunu hem başka kelimeden ayrılışını taşır
Proprietas burada mantıktaki hassa değildir: türe denk bir yüklem değil, bir kelimenin başka kelimeyle karışmaması gereken kendi alanıdır. "Hususiyet" denince bu fark gözden kaçmamalıdır.
Atıf ve kaynak notu
Isidorus'un listeleri büyük ölçüde derlemedir: "ilk yazan Cato" sözü ve Cicero, Hieronymus, Augustinus alıntıları ödünçtür. Ayrımların tutarlı bir öğreti oluşturduğu varsayılmamalıdır; aynı kelime çifti eserde bazen çelişen iki tanımla iki kez geçer (Animus ile anima, I 37 ve I 54).
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: hususiyetlerini
Metinlerde işaretlendiği yerler
1 yer · 1 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.