Kavram
perfectibilitas
- Latince
- perfectibilitas
- Almanca
- Perfektibilität
- Fransızca
- perfectibilité
- İngilizce
- perfectibility
- Türkçe
- yetkinleşebilirlik
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelik dilde "kendini geliştirebilme" demektir. Felsefede insan türünün tarih içinde değişip gelişme yeteneğidir; Hegel'de bu soyut yetenek, tinin kendi kavramını gerçekleştirmesinin belirli gidişiyle değiştirilir.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 1755 | Rousseau | İnsanı hayvandan ayıran, iyiye ve kötüye açık yeti | Discours sur l'origine de l'inégalité |
| 1795 | Condorcet | İnsan türünün sınırsız yetkinleşmesi | Esquisse d'un tableau historique des progrès de l'esprit humain |
| 1822–1831 | Hegel | Belirlenimsiz değişebilirlik; tinin belirli gelişmesine karşıt | Tarih Felsefesi Dersleri, Giriş III a |
Dönüşüm: Rousseau'nun iki yüzlü yetisinden Aydınlanma'nın ilerleme inancına; Hegel'de ise amaçlı, belirli bir gelişme (Entwicklung) kavramına.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | — | Yunancada karşılığı yoktur. |
| Latince | perfectibilitas | Yeni Latince; perficere "tamamlamak, yetkinleştirmek" ve perfectio "yetkinlik" kökünden. |
| Almanca / Fransızca | Perfektibilität / perfectibilité | Rousseau, Discours sur l'origine de l'inégalité (1755), I. Kısım; Hegel, Tarih Felsefesi Dersleri, Giriş III a. |
| İngilizce | perfectibility |
Türkçe karşılığı
yetkinleşebilirlik. "Mükemmelleşebilirlik" de denebilir; "yetkin" (vollkommen) ve perfectio "yetkinlik" ile aynı kökten kalması için bu seçildi. "İlerleme" (Fortschritt) ayrıdır.
Rousseau'da yetkinleşebilirlik insanı hayvandan ayıran, iyiye de kötüye de açık bir yetidir; uygarlığın bütün sefaletinin de kaynağıdır. Aydınlanma onu iyimser bir ilerleme inancına çevirir. Hegel kavramı tanır ama "belirlenimsiz" bulur: Amacı, hedefi ve ölçütü olmayan bir değişebilirliktir. Ona göre tinin gelişmesi belirsiz bir "daha iyi"ye doğru değil, hürriyet bilincinin belirli basamaklarına doğrudur.
Atıf ve kaynak notu
Çeviri sırasında (Tarih Felsefesi Dersleri, Giriş III a) açılmış nottur.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: yetkinleşebilirlik
Metinlerde işaretlendiği yerler
1 yer · 1 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.