İçeriğe geç

Kavram

perfectibilitas

Latince
perfectibilitas
Almanca
Perfektibilität
Fransızca
perfectibilité
İngilizce
perfectibility
Türkçe
yetkinleşebilirlik

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik dilde "kendini geliştirebilme" demektir. Felsefede insan türünün tarih içinde değişip gelişme yeteneğidir; Hegel'de bu soyut yetenek, tinin kendi kavramını gerçekleştirmesinin belirli gidişiyle değiştirilir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
1755 Rousseau İnsanı hayvandan ayıran, iyiye ve kötüye açık yeti Discours sur l'origine de l'inégalité
1795 Condorcet İnsan türünün sınırsız yetkinleşmesi Esquisse d'un tableau historique des progrès de l'esprit humain
1822–1831 Hegel Belirlenimsiz değişebilirlik; tinin belirli gelişmesine karşıt Tarih Felsefesi Dersleri, Giriş III a

Dönüşüm: Rousseau'nun iki yüzlü yetisinden Aydınlanma'nın ilerleme inancına; Hegel'de ise amaçlı, belirli bir gelişme (Entwicklung) kavramına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca — Yunancada karşılığı yoktur.
Latince perfectibilitas Yeni Latince; perficere "tamamlamak, yetkinleştirmek" ve perfectio "yetkinlik" kökünden.
Almanca / Fransızca Perfektibilität / perfectibilité Rousseau, Discours sur l'origine de l'inégalité (1755), I. Kısım; Hegel, Tarih Felsefesi Dersleri, Giriş III a.
İngilizce perfectibility

Türkçe karşılığı

yetkinleşebilirlik. "Mükemmelleşebilirlik" de denebilir; "yetkin" (vollkommen) ve perfectio "yetkinlik" ile aynı kökten kalması için bu seçildi. "İlerleme" (Fortschritt) ayrıdır.

Rousseau'da yetkinleşebilirlik insanı hayvandan ayıran, iyiye de kötüye de açık bir yetidir; uygarlığın bütün sefaletinin de kaynağıdır. Aydınlanma onu iyimser bir ilerleme inancına çevirir. Hegel kavramı tanır ama "belirlenimsiz" bulur: Amacı, hedefi ve ölçütü olmayan bir değişebilirliktir. Ona göre tinin gelişmesi belirsiz bir "daha iyi"ye doğru değil, hürriyet bilincinin belirli basamaklarına doğrudur.

Atıf ve kaynak notu

Çeviri sırasında (Tarih Felsefesi Dersleri, Giriş III a) açılmış nottur.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: yetkinleşebilirlik

Metinlerde işaretlendiği yerler

1 yer · 1 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.