İçeriğe geç

Kavram

notatio

Yunanca
ἐτυμολογία (etymologia)
Latince
notatio; veriloquium
Almanca
Etymologie, Worterklärung
Fransızca
étymologie, notation
İngilizce
etymology
Türkçe
işaretleme

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte "işaretleme, not düşme" demektir. Topik geleneğinde adın yorumlanmasıyla delil çıkarmaktır: Cicero'nun örneğinde assiduus, "para vermek"ten (ab aere dando) adlandırıldığı için varlıklı demektir. Boethius'a göre ad, tarifin açtığını sarılı olarak belirtir; bu yüzden işaretten yer üzerinde konuşulan şeyin kendisindedir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 1. yy Cicero delilin kelimenin gücünden çıkarılması (ex vi verbi); etymologia'nın karşılığı Topica 10, 35
1. yy Quintilianus kelimelerin kökenini araştıran etymologia'yı Cicero'nun notatio diye adlandırdığını aktarır Institutio oratoria I 6
6. yy Boethius adın yorumu; "kendisindeki" yerlerin üçüncüsü; en yüksek önerme: "Adın yorumu adla aynı değerdedir" In Topica Ciceronis I

Dönüşüm: Bir ad açıklamasından, delil gücü taşıyan bir topik yere; adın bilgisi şeyin bilgisine köprü sayılır.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ἐτυμολογία (etymologia) Cicero, Topika 35: Yunancanın Latince karşılığı olarak notatio ve veriloquium önerilir
Latince notatio nota "işaret, im" kökünden; notare "işaretlemek"
Almanca / Fransızca Etymologie, Worterklärung / étymologie, notation
İngilizce etymology

Türkçe karşılığı

işaretleme. rakip karşılıklar: etimoloji (kelimenin kökenini anlatır, ama nota'nın "işaret" bağını yitirir; yerin adı ex nota "işaretten" ile ilişkisi kopar), ad yorumu (Boethius'un açıklamasıdır, terim değildir). "İşaretleme", Cicero'nun Topika çevirisiyle aynıdır

"Etimoloji" denirse mesele tarihsel dilbilim sanılır. Notatio ise bir delil yeridir: kelimenin anlamı açılarak şüpheli bir şeye inanç kazandırılır.

Atıf ve kaynak notu

Boethius'a göre ad ile şey aynı değildir: işaret ses ve anlamdır, şey ise anlamın altında durur. Yer, adın kendisinden değil adın yorumundan güç alır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: işaretleme

Metinlerde işaretlendiği yerler

1 yer · 1 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.