Kavram
Natura simplex
- Yunanca
- ἁπλοῦν (haplūn)
- Latince
- natura simplex; naturae purae et simplices
- Almanca
- einfache Natur
- Fransızca
- nature simple
- İngilizce
- simple nature
- Türkçe
- yalın tabiat
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Natura bir şeyin yaradılışı, özü. Descartes'ta yalın tabiatlar "yalnızca birkaç tanedir"; "ilk olarak ve kendi başlarına, başka hiçbir şeye bağlı olmaksızın, ya deneylerin kendisinde ya da içimize konmuş bir ışıkla" sezilirler; geri kalan her şey bunlardan çıkarılarak bilinir (Regulae VI). Her dizide "en yalın" olan budur ve yöntemin işi karışık soruları bunlara indirmektir (Kural V). XII. kuralda bunlar zihinsel, maddî ve ortak yalın tabiatlar olarak sınıflanır.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Aristoteles | Bölünmezlerin düşünülmesi; yalın olanlarda yanılgı yoktur | De anima III 6 |
| y. 1628 | Descartes | Kendi başına sezilen, bilginin çözümlenemez öğeleri | Zihnin Yönetimi İçin Kurallar VI, XII |
| 1690 | Locke | simple ideas: deneyimden gelen yalın fikirler | Essay II 2 |
Dönüşüm: Varlığın yalın öğeleri, Descartes'ta bilginin sırasına göre belirlenen yalın öğelere dönüşür: "mutlak" olan, kendinde değil, bilinme düzeninde ilk olandır.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἁπλοῦν (haplūn) | Aristoteles'te bölünmez, yalın düşünülenler (De anima III 6). |
| Latince | natura simplex; naturae purae et simplices | Descartes, Regulae VI'da "arı ve yalın tabiatlar", XII'de "yalın tabiatlar". |
| Almanca / Fransızca | einfache Natur / nature simple | |
| İngilizce | simple nature |
Türkçe karşılığı
yalın tabiat. Çekirdek tabloda natura "tabiat"tır; "basit doğa" gibi karşılıklar tutarlılığı bozardı. "Yalın" bileşik olmayanı, daha fazla çözümlenemeyeni anlatır.
"Tabiat" burada dış dünya değil, bir şeyin özü, ne olduğudur. Yalın tabiatlar şeylerin parçaları değil, bilgimizin daha fazla ayrıştırılamayan, kendi başına sezilen öğeleridir (uzam, şekil, hareket; düşünme; varlık, birlik, süre gibi).
Atıf ve kaynak notu
Çeviri sırasında (Regulae VI) açılmış nottur. Aristoteles ve Locke atıfları metinle karşılaştırılmadan verilmiştir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: yalın tabiatlar
Metinlerde işaretlendiği yerler
1 yer · 1 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.