İçeriğe geç

Kavram

Metempsykhosis (μετεμψύχωσις)

Yunanca
μετεμψύχωσις (metempsýchōsis); παλιγγενεσία (palingenesía)
Latince
metempsychosis, transmigratio animarum
Almanca
Seelenwanderung
Fransızca
métempsycose
İngilizce
transmigration of souls
Türkçe
ruh göçü

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Öğreti Yunan dünyasına Pythagoras (ve Orfik çevreler) yoluyla girer. Homeros'ta psychē ölümde Hades'e giden bilinçsiz bir gölgedir; ruh göçü öğretisi bunu tersine çevirir: ruh kalıcı, beden geçici olur. Ahlaki sonucu doğrudandır — canlılar akraba (ὁμογενῆ) olduğuna göre et yenmez, kanlı kurban sunulmaz.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 6.–5. yy Pythagoras (Ksenophanes'in alayıyla) Dost bir insanın ruhu bir köpek yavrusunda tanınabilir DK 21 B7
MÖ 5. yy (Herodotos'un aktarımı) Ruh kara/deniz/hava canlılarını dolaşır, üç bin yılda insana döner; öğreti Mısır kökenli sayılır Herodotos II, 123
MÖ 5. yy Ion of Khios Ölmüş biri "ruhuyla tatlı bir yaşam sürer" — Pythagoras yetkesiyle DK 36 B4
MÖ 6.–4. yy Pythagorasçılar Dönemsel tekrar: aynı şeyler sayıca yeniden olur DK 58 B34
MÖ 6.–4. yy Pythagorasçı yaşam kuralları Perhizin gerekçesi: bütün canlılar aynı soydan DK 14, 9

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca μετεμψύχωσις; παλιγγενεσία μετά ("öte, değişerek") + ἐν + ψυχή. Terimin kendisi geçtir: erken kaynaklar bunun yerine betimleme kullanır — Herodotos "ἐς ἄλλο ζῷον ἐσδύεται" (başka bir canlıya girer), Porphyrios "μεταβάλλουσαν εἰς ἄλλα γένη ζῴων".
Latince metempsychosis; transmigratio animarum
Almanca / Fransızca Seelenwanderung / métempsycose
İngilizce transmigration of souls

Türkçe karşılığı

ruh göçü. rakip karşılıklar: tenasüh (İslam kelamının terimi; kendi tartışma yükünü taşır), reenkarnasyon (modern teosofi/Hint çağrışımı), yeniden doğuş (παλιγγενεσία'ya yakın ama Hristiyan vaftiz anlamıyla çakışır). "Ruh göçü" en yalın ve en az yüklü olanı.

"Tenasüh" dersen tartışmayı İslam kelamının çerçevesine sokarsın; "reenkarnasyon" dersen Hint-teosofik bir çerçeveye. "Ruh göçü" Yunanca betimlemeye en yakın kalanıdır — ama dikkat: terim geçtir, öğreti erkendir.

Atıf ve kaynak notu

Bu terim gerçekten o filozofa mı ait, yoksa sonraki bir yorumcunun geriye yansıtması mı?

Metempsýchōsis sözcüğü Pythagoras'a ait değildir; geç bir terimdir. Öğretinin kendisi ise erken doğrulanır (Ksenophanes). Ama ayrıntılar — üç bin yıllık çevrim, tür sırası — Herodotos'un Mısır anlatısından gelir ve Pythagoras'a atfedilmemiştir: Herodotos "adlarını bildiğim hâlde yazmıyorum" der. Bu boşluğu doldurma.

İlgili kavramlar

  • P02-Ruh-Problemi
  • P07 — Döngüsellik problemi
  • psyche
  • katharsis
  • Pythagoras of Samos
  • Ksenophanes of Kolophon
  • ARG-007
  • KRS — The Presocratic Philosophers

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: metempsykhosis, Ruh göçü

Metinlerde işaretlendiği yerler

3 yer · 3 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.