Kavram
lyrica
- Yunanca
- λυρική (lyrikē); μέλος (melos)
- Latince
- lyrica; carmen lyricum
- Almanca
- Lyrik; Lyriker
- Fransızca
- la poésie lyrique
- İngilizce
- lyric poetry
- Türkçe
- lirik şiir; lirik şair
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte lirik, duygulu, coşkulu anlatımdır. Nietzsche'de lirik şair müzisyenle özdeştir: Dionysosçu süreçte İlk-Bir'le bir olup onun acısını müzik olarak üretir, sonra bu müzik Apolloncu düşün etkisiyle imgeye dönüşür. Lirik şairin "ben"i bireyin değil, "varlığın uçurumundan" konuşan dünya dehasının sesidir.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 7. yy | Arkhilokhos | lir eşliğinde söylenen kişisel, alaycı şiir | Fragmanlar |
| 1819 | Schopenhauer | isteme ile saf seyrin karışımı, bir "yarım sanat" | İrade ve Tasavvur Olarak Dünya I |
| 1872 | Nietzsche | müziğin imgeye dönüşmesi; tragedyanın tohumu | Tragedyanın Doğuşu § 5–6 |
Dönüşüm: Öznelliğin şiiri sayılan türden, öznelliğin aşıldığı Dionysosçu-Apolloncu bir sanata.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | λυρική (lyrikē); μέλος (melos) | lir (lyra) eşliğinde söylenen şiir; Arkhilokhos, Sappho, Pindaros |
| Latince | lyrica; carmen lyricum | Horatius |
| Almanca / Fransızca | Lyrik, Lyriker / poésie lyrique | Nietzsche, Tragedyanın Doğuşu § 5 |
| İngilizce | lyric poetry |
Türkçe karşılığı
lirik şiir; lirik şair. "Lirik" yerleşik; "duygusal şiir" Nietzsche'nin reddettiği öznel okumayı peşinen seçer
"Lirik"i "duygusal" ya da "öznel" diye çevirmek, Nietzsche'nin tam da itiraz ettiği yorumu (lirik şair = ilk öznel sanatçı) metne geri sokar.
Atıf ve kaynak notu
"Öznel sanatçı" olarak lirik şair, 18.–19. yüzyıl estetiğinin (Schiller, Hegel) kategorisidir; Nietzsche onu Antikçağa geri yansıtılmış bir hata sayar.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: lirik şiir, Lirik şair, lirizme
Metinlerde işaretlendiği yerler
3 yer · 3 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.