İçeriğe geç

Kavram

lyrica

Yunanca
λυρική (lyrikē); μέλος (melos)
Latince
lyrica; carmen lyricum
Almanca
Lyrik; Lyriker
Fransızca
la poésie lyrique
İngilizce
lyric poetry
Türkçe
lirik şiir; lirik şair

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte lirik, duygulu, coşkulu anlatımdır. Nietzsche'de lirik şair müzisyenle özdeştir: Dionysosçu süreçte İlk-Bir'le bir olup onun acısını müzik olarak üretir, sonra bu müzik Apolloncu düşün etkisiyle imgeye dönüşür. Lirik şairin "ben"i bireyin değil, "varlığın uçurumundan" konuşan dünya dehasının sesidir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 7. yy Arkhilokhos lir eşliğinde söylenen kişisel, alaycı şiir Fragmanlar
1819 Schopenhauer isteme ile saf seyrin karışımı, bir "yarım sanat" İrade ve Tasavvur Olarak Dünya I
1872 Nietzsche müziğin imgeye dönüşmesi; tragedyanın tohumu Tragedyanın Doğuşu § 5–6

Dönüşüm: Öznelliğin şiiri sayılan türden, öznelliğin aşıldığı Dionysosçu-Apolloncu bir sanata.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca λυρική (lyrikē); μέλος (melos) lir (lyra) eşliğinde söylenen şiir; Arkhilokhos, Sappho, Pindaros
Latince lyrica; carmen lyricum Horatius
Almanca / Fransızca Lyrik, Lyriker / poésie lyrique Nietzsche, Tragedyanın Doğuşu § 5
İngilizce lyric poetry

Türkçe karşılığı

lirik şiir; lirik şair. "Lirik" yerleşik; "duygusal şiir" Nietzsche'nin reddettiği öznel okumayı peşinen seçer

"Lirik"i "duygusal" ya da "öznel" diye çevirmek, Nietzsche'nin tam da itiraz ettiği yorumu (lirik şair = ilk öznel sanatçı) metne geri sokar.

Atıf ve kaynak notu

"Öznel sanatçı" olarak lirik şair, 18.–19. yüzyıl estetiğinin (Schiller, Hegel) kategorisidir; Nietzsche onu Antikçağa geri yansıtılmış bir hata sayar.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: lirik şiir, Lirik şair, lirizme

Metinlerde işaretlendiği yerler

3 yer · 3 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.