Kavram
aedificium
- Yunanca
- οἰκοδομή (oikodomē)
- Latince
- aedificium
- Almanca
- Gebäude
- Fransızca
- édifice
- İngilizce
- building, edifice
- Türkçe
- yapı
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Ev, tapınak, duvar. Vitruvius'un üçlüsü (firmitas, utilitas, venustas) mimarlığın felsefesini kurar; Isidorus onu değiştirip plan, kurma ve eklenmiş süse çevirir. Teolojide "yapı" (aedificatio) kilise ve ruh için mecazdır.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 1. yy | Vitruvius | sağlamlık, fayda, güzellik | (bu projede çevrilmedi) |
| 7. yy | Isidorus | düzenleme, kurma, güzellik; süs yapıya sonradan eklenir | Etymologiae XIX 8–19 |
Dönüşüm: Güzellik yapının aslî ilkesinden sonradan eklenen süse kayar.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | οἰκοδομή (oikodomē) | |
| Latince | aedificium | aedes + facere; Isidorus XIX 9: üç kısım dispositio, constructio, venustas |
| Almanca / Fransızca | Gebäude / édifice | |
| İngilizce | building, edifice |
Türkçe karşılığı
yapı. rakip "bina", "inşaat". "Yapı" hem işi hem ürünü karşılar; "bina" yalnız ürünü. Instauratio "yenileme", structura "yapım" ayrılır
Venustas burada "güzellik"tir ama Isidorus'ta süs anlamına iner: "süs ve zarafet için yapılara eklenen her şey". "Zarafet" seçilseydi yapının kendisine ait bir nitelik gibi okunurdu.
Atıf ve kaynak notu
Isidorus'un üçlüsü doğrudan Vitruvius değil, Faventinus ve Palladius gibi kısaltıcılardan süzülmüş olabilir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: Yapıların
Metinlerde işaretlendiği yerler
1 yer · 1 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.