I–II. Ahlak Yazıları (ΗΘΙΚΑ)
68B0aDK 68 B 0a
Eser başlığı — Thrasyllos I 1.
Pythagorēs [Pythagoras].
*Karş. 14, 6; 68 A 1 (II 82, 20).*
0a [Thrasyll. I 1]. ΠΥΘΑΓΟΡΗΣ. Vgl. c. 14, 6; 68 A 1 (II 82, 20).
68B0bDK 68 B 0b
Eser başlığı — Thrasyllos I 2.
Bilgenin Hâli (Diathesis) Üzerine.
*Karş. A 166.*
0b [I 2]. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΤΟΥ ΣΟΦΟΥ ΔΙΑΘΕΣΕΩΣ. Vgl. A 166.
68B0cDK 68 B 0c
Eser başlığı — Thrasyllos I 3; kaynak: Athenaios IV 168 B.
Hades'tekiler Üzerine ⟨I, II …?⟩.
*Athenaios: Abderalılar Demokritos'u babasından kalan malı tükettiği için halk önünde yargıladıklarında, o onlara Büyük Kâinat Nizamı'nı (Megas Diakosmos) ve Hades'tekiler Üzerine'yi okuyup parayı bunlara harcadığını söyleyince beraat etti. Karş. A 1 § 39; C 2.*
0c [I 3]. ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΕΝ ΑΙΔΟΥ ⟨Α Β . . ?⟩. — Athen. IV 168 B Δημόκριτον δ᾽ Ἀβδηρῖται δημοσίαι κρίνοντες ὡς κατεφθαρκότα τὰ πατρῶια, ἐπειδὴ ἀναγνοὺς αὐτοῖς τὸν Μέγαν διάκοσμον καὶ τὰ Περὶ τῶν ἐν Ἅιδου εἶπεν εἰς ταῦτα ἀνηλωκέναι, ἀφείθη. Vgl. A 1 § 39. C 2. [DK Almancası başlığı "Ölümden Sonraki Yaşam Üzerine" diye verir. Aparat: "İskenderiye öncesi bir sahte mi?" (Diels); M. Wellmann yazıyı Pythagorasçı Bolos'a bağlar; Kranz buna katılmaz (krş. 14, 6 Rhegionlu Glaukos; Jacoby, FGrHist 76 F 23).]
68B1DK 68 B 1
Kaynak: Proklos, Platon'un Devlet'i Üzerine Şerh II 113, 6 Kroll.
*Proklos: Ölmüş sanılıp sonra yeniden dirilenlere dair anlatıları eskilerin başka birçoğu derlemiştir, tabiat filozofu Demokritos da Hades Üzerine yazılarında derlemiştir. Platon'un düşmanı o hayret verici Kolotes de, bir Epikurosçu olduğuna göre, Epikuros'un öğretilerinin öncüsünün [görüşlerinden] kesinlikle habersiz olmamalı, habersiz olup da ölmüş birinin nasıl yeniden dirilebileceğini sormamalıydı. Çünkü ölüm, anlaşılan, bedenin bütün hayatının sönmesi değildi. Beden belki bir darbe ya da yara yüzünden gevşemişti, ama psykhē'nin ilik çevresindeki bağları kök salmış olarak hâlâ yerinde duruyordu, kalp de hayatın kıvılcımını derinliğinde saklıyordu. Bunlar yerinde kaldığı için beden, psykhē'yi yeniden almaya elverişli hâle gelince sönmüş olan hayatı geri kazandı. Karş. s. 117, 7.*
- Procl. in remp. II 113, 6 Kroll τὴν μὲν περὶ τῶν ἀποθανεῖν δοξάντων ἔπειτα ἀναβιούντων ἱστορίαν ἄλλοι τε πολλοὶ τῶν παλαιῶν ἤθροισαν καὶ Δ. ὁ φυσικὸς ἐν τοῖς Περὶ τοῦ Ἅιδου γράμμασιν. καὶ τὸν θαυμαστὸν ἐκεῖνον Κωλώτην, τὸν Πλάτωνος ἐχθρόν, Ἐπικούρειον ὄντα πάντως ἔδει ⟨τὰ τοῦ⟩ καθηγεμόνος τῶν Ἐπικούρου ⟨δογμάτων⟩ μὴ ἀγνοῆσαι μηδὲ ἀγνοήσαντα ζητεῖν, πῶς τὸν ἀποθανόντα πάλιν ἀναβιῶναι δυνατόν. οὐδὲ γὰρ ὁ θάνατος ἦν ἀπόσβεσις, ὡς ἔοικεν, τῆς συμπάσης ζωῆς τοῦ σώματος, ἀλλ᾽ ὑπὸ μὲν πληγῆς τινος ἴσως καὶ τραύματος παρεῖτο, τῆς δὲ ψυχῆς οἱ περὶ τὸν μυελὸν ἔμενον ἔτι δεσμοὶ κατερριζωμένοι καὶ ἡ καρδία τὸ ἐμπύρευμα τῆς ζωῆς εἶχεν ἐγκείμενον τῶι βάθει· καὶ τούτων μενόντων αὖθις ἀνεκτήσατο τὴν ἀπεσβηκυῖαν ζωὴν ἐπιτήδειον πρὸς τὴν ψύχωσιν γενόμενον. Vgl. p. 117, 7. [Aparat: 17 ἔπειτα (δὲ) ἀναβ. Kochalsky; 20 ⟨τὰ τοῦ⟩ Kroll; 21 ⟨δογμάτων⟩ Diels: δόγματα Kroll; 4 ἐπιτήδειος ve 5 γενόμενος Kroll. DK Almancası tümüyle italiktir, yani Demokritos'un sözü değil, içerik aktarımıdır.] (DK s. 131'in metni, ters taranmış PDF 130'dan okundu.)
68B1aDK 68 B 1a
Kaynak: Philodemos, Ölüm Üzerine 29, 27; 30, 1; 39, 9 Mekler.
Philodemos, Ölüm Üzerine: Demokritos'a göre çürümeye bir de bunların koku duyusuna verdiği izlenim ve çirkinlik yüzünden duyulan utanç eşlik eder; çünkü etli butlu ve güzel olarak ölenlerin gölgeleri de böyle bir hâle düşer … Şunu da hatırlatırlar: Milon gibi etli butlu olanlarla birlikte herkes kısa bir süre içinde iskelete döner, sonunda da ilk tabiatlara çözülür. Söylenenlere benzer şeylerin renk bozulması ve genel olarak çirkinlik için de geçerli olduğu anlaşılmalıdır. Öyleyse pahalı ve göz alıcı değil de sade ve rastgele bir gömülmeyi önceden görüp üzülmek pek boştur … Sonra [ölümü] açıkça görünce, beklemedikleri bir şeymiş gibi başlarına gelir. Bu yüzden vasiyetname yazdırmaya bile katlanmadan [ölümün] eline düşerler ve Demokritos'un dediği gibi iki kat tıkınmaya *zorlanırlar.*
1a. Philod. de morte 29, 27 Mekler τῆς δ᾽ αὖ σηπεδόνος ἔχεται κατὰ Δημόκριτον ⟨καὶ⟩ τὸ δυσωπεῖσθαι διὰ τὴν ὀσφ⟨ρ⟩αντ⟨ικ⟩ῶν τού⟨των φαν⟩τασ⟨ίαν⟩ καὶ δυσμορφίας· καταφέρονται γὰρ ἐπὶ τοιοῦτο πάθος σκιαὶ τῶν μετὰ τῆς εὐσαρκίας καὶ τοῦ κάλλους ἀποθνησκόντων ... 30, 1 καὶ παραπέμπουσιν, ὅτι πάντες ἅμα τοῖς ὡς Μίλων εὐσάρκοις ὀλίγου μὲν χρόνου σκελετοὶ γίνονται, τὸ δὲ πέρας εἰς τὰς πρώτας ἀναλύονται φύσεις· ὑπακουστέον δὲ δῆλον ὅτι τὰ τοῖς εἰρημένοις ἀνάλογα καὶ περὶ τῆς κακοχροίας καὶ συνόλως τῆς δυσμορφίας. κενότατον τοίνυν ἐστὶν τὸ λυπεῖσθαι προορωμένους τὴν οὐ πολυτελῆ ταφὴν καὶ περίβλεπτον, ἀλλὰ λιτὴν καὶ προστυχοῦσαν. 39, 9 εἶθ᾽ ὅταν ἐναργὴς αὐτοῦ [nämlich τοῦ θανάτου] γένηται θεωρία, παράδοξος αὐτοῖς ὑποπίπτει· παρ᾽ ἣν αἰτίαν οὐδὲ διαθήκας ὑπομένοντες γράφεσθαι περικατάληπτοι γίνονται καὶ δίσσ᾽ ἐμφορεῖν ἀναγκάζονται κατὰ Δημόκριτον. [Aparat: 7 ⟨ ⟩ Diels; 8 ⟨δ⟩υσμο⟨ρφί⟩ας Mekler, sonraki satırları o tamamladı, 9 σκιαί dışında (Diels: ΩϹΑΙ papirüs); 18 vd. δίσσ᾽ ἐμφορεῖν Diels: δὶς ἐμφορεῖν Gomperz: ΔΙ|ΕΜΦΟΡΕΙΝ Napoli kopyası: ΔΙ|ϹΥΜΦΟΡΕΙΝ papirüs (Crönert); Crönert'in διοσυμφορεῖν okuması düşünülemez.] (Sayfa ters taranmış; tümü PDF 130'dan okundu. Aralıklı dizgi yalnızca δίσσ᾽ ἐμφορεῖν'dedir.)
68B1bDK 68 B 1b
Eser başlığı — Thrasyllos I 4.
Tritogeneia.
*Karş. II 90, 23.*
1b [I 4]. ΤΡΙΤΟΓΕΝΕΙΑ. Vgl. II 90, 23. [Aparat: Lortzing'in Tritogeneia'nın sahiciliğine karşı kuşkuları temelsizdir; başlık ve içerik için krş. Ion'un Triagmoi'u 36 B 1; Wehrli.] (PDF 130'dan okundu.)
68B2DK 68 B 2
Kaynak: Etymologicum Orionis s. 153, 5; Cenevre scholionu, İlyada I 111.
Orion Etimolojikonu: Demokritos'a göre Tritogeneia, yani Athena, phronesis sayılır. Phronēsis'ten şu üç şey doğar: iyi karar vermek, yanılmadan konuşmak ve gerekeni yapmak.
Cenevre scholionu: Demokritos adın [Tritogeneia] kökenini açıklarken phronēsis'ten şu üç şeyin çıktığını söyler: iyi düşünüp taşınmak, iyi konuşmak ve gerekeni yapmak. *Karş. İlyada VIII 39 üzerine BT scholionu.*
- Etym. Orion. p. 153, 5 Τριτογένεια ἡ Ἀθηνᾶ κατὰ Δημόκριτον φρόνησις νομίζεται. γίνεται δὲ ἐκ τοῦ φρονεῖν τρία ταῦτα· βουλεύεσθαι καλῶς, λέγειν ἀναμαρτήτως καὶ πράττειν ἃ δεῖ. Schol. Genev. I 111 Nic. Δ. δὲ ἐτυμολογῶν τὸ ὄνομά [sc. Τριτογένεια] φησιν, ὅτι ἀπὸ τῆς φρονήσεως τρία ταῦτα συμβαίνει· τὸ εὖ λογίζεσθαι, τὸ εὖ λέγειν καὶ τὸ πράττειν ἃ δεῖ. Vgl. Schol. BT zu Θ 39. [Aparat: krş. Prodikos 84 B 1. P. Friedländer Tritogeneia'yı Hypothēkai ile özdeşleştirmek ister (krş. B 119 notu); ama "üçlük"ün bunlarda bir anlamı olduğunu gösteren bir şey yoktur.]
68B2aDK 68 B 2a
Eser başlığı — Thrasyllos II 1.
Yiğitlik ya da Aretē Üzerine.
2a [II 1]. ΠΕΡΙ ΑΝΔΡΑΓΑΘΙΑΣ ἢ ΠΕΡΙ ΑΡΕΤΗΣ.
68B2bDK 68 B 2b
Eser başlığı — Thrasyllos II 2.
Amaltheia'nın Boynuzu [Bolluk Boynuzu].
*Başlık üzerine: Gellius, önsöz 6; Plinius, Tabiat Tarihi, önsöz 24.*
2b [II 2]. ΑΜΑΛΘΕΙΗΣ ΚΕΡΑΣ. Über den Titel Gell. pr. 6. 18. Plin. N. H. praef. 24. [Başlık, bolluk boynuzu anlamında Gellius ve Plinius'un önsözlerinde anılan derleme adlarından biridir.]
68B2cDK 68 B 2c
Eser başlığı — Thrasyllos II 3.
Gönül Hoşluğu (euthymiē) ya da İyi Hâl (Euestō) Üzerine.
*Karş. A 1, 46; A 166 vd.; C 7.*
2c [II 3]. ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΜΙΗΣ ἢ ΕΥΕΣΤΩ. Vgl. A 1, 46. 166 ff.; C 7. [DK Almancası: "Über Wohlgemutheit".]
68B3DK 68 B 3
Kaynak: Plutarkhos, Gönül Sükûneti Üzerine 2 s. 465 C; Stobaios IV 39, 25.
Plutarkhos: "Gönlü hoş olmak isteyen kimse ne kendi işinde ne de kamu işinde çok iş yapmamalı" diyen kişi, her şeyden önce gönül hoşluğunu bize pahalıya mal ediyor, onu işsizlikle satın alınan bir şey yapıyor …
Stobaios: Gönlü hoş olmak isteyen kimse ne kendi işinde ne de kamu işinde çok iş yapmamalı; ne yaparsa yapsın, gücünün ve tabiatının üstünde işlere girişmemeli. Tersine, talih üstüne gelip görünüşte onu daha fazlasına doğru götürse bile [o fazlayı] bırakacak ve gücünün yettiğinden fazlasına el atmayacak kadar tetikte olmalı. Çünkü ölçülü bir yük, ağır bir yükten daha güvenlidir.
3 [163 N]. Plut. de tranqu. an. 2 p. 465 C ὁ μὲν οὖν εἰπὼν ὅτι δεῖ τὸν εὐθυμεῖσθαι μέλλοντα μὴ ... ξυνῆι πρῶτον μὲν ἡμῖν πολυτελῆ τὴν εὐθυμίαν καθίστησι, γινομένην ὤνιον ἀπραξίας .... Stob. IV 39, 25 H. τὸν εὐθυμεῖσθαι μέλλοντα χρὴ μὴ πολλὰ πρήσσειν, μήτε ἰδίηι μήτε ξυνῆι, μηδὲ ἅσσ᾽ ἂν πράσσηι, ὑπέρ τε δύναμιν αἱρεῖσθαι τὴν ἑωυτοῦ καὶ φύσιν· ἀλλὰ τοσαύτην ἔχειν φυλακήν, ὥστε καὶ τῆς τύχης ἐπιβαλλούσης καὶ ἐς τὸ πλέον ὑπηγεομένης τῶι δοκεῖν, κατατίθεσθαι, καὶ μὴ πλέω προσάπτεσθαι τῶν δυνατῶν. ἡ γὰρ εὐογκίη ἀσφαλέστερον τῆς μεγαλογκίης. [Aparat: Seneca, de tranqu. an. 13, 1 "qui tranquille volet vivere nec privatim agat multa nec publice"; de ira 3, 6, 3; Oinoandalı Diogenes fr. 56; Marcus Aurelius IV 24; Platon, Devlet IV 433 A. 16 εὐθυμεῖν bazı Plutarkhos el yazmalarında yanlış; πρήσσειν μήτε ἰδίηι lehçeyi Plutarkhos korumuştur, Stobaios bir kısmını yitirmiştir; 17 ἅσσ᾽ ἂν πράσσηι A: ὅσ᾽ ἂν προσῆι S: ἀσσαν τι προσῆ M; 2 ἐπιβαλλούσης AM: ἐπιβαλούσης S; 3 πλέον Orelli: δέον SMA; τῶι δοκεῖν "görünüşe göre" Diels, ama krş. Langerbeck.] (DK s. 133'ün metni, ters taranmış PDF 132'den okundu.)
68B4DK 68 B 4
Kaynak: Aleksandreialı Klemens, Stromateis II 130 (II 184, 10 Stählin).
Aleksandreialı Klemens: Abderalılar da bir gaye olduğunu öğretirler. Demokritos Gaye Üzerine'de bunun gönül hoşluğu (euthymia) olduğunu söyler; ona iyi hâl (euestō) da der. Sık sık şunu da ekler: "Çünkü sevinç ve sevinçsizlik ⟨faydalı ile zararlının⟩ sınırıdır" [B 188]; ⟨insanların hayatına, gençlerin de⟩ yaşını başını almışların *⟨da hayatına konmuş gaye budur⟩. Hekataios [gayenin] kendine yeterlik, Kyzikoslu Apollodotos gönül eğlencesi, Nausiphanes ise korkusuzluk olduğunu söyler; ona göre Demokritos buna yılmazlık (athambiē) demiştir.*
4 [3 N.]. Clem. Strom. II 130 [II 184, 10 St.] ἀλλὰ καὶ οἱ Ἀβδηρῖται τέλος ὑπάρχειν διδάσκουσι· Δ. μὲν ἐν τῶι περὶ τέλους τὴν εὐθυμίαν, ἣν καὶ εὐεστὼ προσηγόρευσεν. καὶ πολλάκις ἐπιλέγει· 'τέρψις γὰρ καὶ ἀτερπίη οὖρος ⟨τῶν συμφόρων καὶ τῶν ἀσυμφόρων᾽ [B 188] ὃ προκεῖσθαι τέλος τῶι βίωι τῶν ἀνθρώπων τῶν τε νέων καὶ⟩ τῶν περιηκμακότων. Ἑκαταῖος δὲ αὐτάρκειαν [73 A 4] καὶ δὴ Ἀπολλόδοτος ὁ Κυζικηνὸς τὴν ψυχαγωγίαν [74, 1] καθάπερ Ναυσιφάνης τὴν ἀκαταπληξίαν [75 B 3]· ταύτην γὰρ ἔφη ὑπὸ Δημοκρίτου ἀθαμβίην λέγεσθαι. Zugehörig vielleicht B 170. 171. 174. 191. 194. 235. 285. 286. [Aparat: 7 ἐν τῶι περὶ τέλους, sahici başlığın Epikurosçu anlatımıdır (P. V. d. Mühll); 9 vd. οὖρος ⟨ ⟩ τῶν περιηκμακότων B 188'e göre Diels: οὖρος τῶν πρηκτέων Zeller: οὖρος τῶν πρηκτέων καὶ μὴ πρηκτέων (Stoacı) Natorp: ὅρος τῶν περικειμένων Hoyer; 11 παρηκμακότων öneriyor Diels. Ekleme ve yorum kuşkuludur.] (Ters taranmış PDF 132'den okundu.)
68B4aDK'nın notu: Belki buraya B 170, 171, 174, 191, 194, 235, 285, 286 de aittir.
DK 68 B 4a
Eser başlığı — Thrasyllos II 4.
Ahlak Notları ⟨I, II …?⟩.
4a [II 4]. ΥΠΟΜΝΗΜΑΤΩΝ ΗΘΙΚΩΝ ⟨Α Β . . . ?⟩. Nicht identisch mit den unechten Hypomnemata [B 299]. (PDF 132'den okundu.)
DK'nın notu: Sahte Hypomnēmata [B 299] ile aynı değildir.