İçeriğe geç
Ruhun Büyüklüğü Üzerine

Augustinus · Ruhun Büyüklüğü Üzerine

5. Bölüm

5Augustinus: Doğru söylüyorsun. Ama ruhunun yalnız bedeninde olduğunu mu sanıyorsun?

Evodius: Öyle sanıyorum.

Augustinus: Bir tulumu doldurur gibi yalnız içeride mi, bir sıva gibi yalnız dışarıda mı, yoksa hem içeride hem dışarıda mı olduğunu düşünüyorsun?

Evodius: En son sorduğunu düşünüyorum. Çünkü içeride olmasaydı iç organlarımızda canlı hiçbir şey bulunmazdı; dışarıda olmasaydı derimize hafifçe batan bir şeyi de hissedemezdi.

Augustinus: Öyleyse onun bedeninin boyutlarının elverdiği kadar büyük olduğunu gördüğüne göre, ruhun ne kadar büyük olduğunu daha ne diye soruyorsun?

Evodius: Akıl bunu öğretiyorsa daha fazla bir şey sormuyorum.

Augustinus: Aklın öğrettiğinden fazlasını sormamakla iyi ediyorsun. Ama bu akıl yürütme sana çok sağlam görünüyor mu?

Evodius: Başkasını bulamadığıma göre görünüyor. Beni çok düşündüren şeyi, yani ruh bedenden ayrılınca bu şeklin aynı kalıp kalmadığını, yeri gelince soracağım; bunu tartışılacak şeylerin en sonuna koyduğumu hatırlıyorum. Ama ruhların sayısını sormak bana büyüklüğe ait görünüyor; bu yüzden bunun burada atlanmaması gerektiğini düşünüyorum.

Augustinus: Yersiz düşünmüyorsun. Ama istersen önce, beni hâlâ düşündüren ruhun kapladığı yer meselesini açıklayalım; ta ki sen artık tatmin olduysan ben de bir şey öğreneyim.

Evodius: İstediğin gibi sor; çünkü senin bu yapmacık şüphen, artık bitmiş saydığım bu şeyin kendisinden beni gerçekten şüphe ettiriyor.

Augustinus: Lütfen söyle: Hafıza denen şey sana boş bir ad gibi mi görünüyor?

Evodius: Bu kime öyle görünebilir?

Augustinus: Onun ruha mı, yoksa bedene mi ait olduğunu düşünüyorsun?

Evodius: Bunda da şüphe etmek gülünç. Ne yani? Ruhsuz bir bedenin bir şey hatırladığına inanılabilir ya da bu anlaşılabilir mi?

Augustinus: Milano şehrini hatırlıyor musun peki?

Evodius: Çok iyi hatırlıyorum.

Augustinus: Şimdi adı anıldığına göre, onun ne kadar büyük ve nasıl olduğunu da hatırlıyor musun?

Evodius: Elbette hatırlıyorum; hiçbir şeyi bundan daha taze ve daha eksiksiz hatırlamıyorum.

Augustinus: Öyleyse şimdi onu gözlerinle görmediğin hâlde ruhunla görüyorsun.

Evodius: Öyle.

Augustinus: Sanırım şimdi bizden ne kadar uzakta olduğunu da hatırlıyorsun.

Evodius: Bunu da hatırlıyorum.

Augustinus: Demek ki yerler arasındaki uzaklığın kendisini de ruhunla görüyorsun.

Evodius: Görüyorum.

Augustinus: Öyleyse ruhun bedeninin bulunduğu yerdeyse ve yukarıdaki akıl yürütmenin gösterdiği gibi bedenin boyutlarının ötesine uzanmıyorsa, bütün o şeyleri nasıl görür?

Evodius: Bunun hafıza sayesinde olduğunu sanıyorum; ruh o yerlerde bulunduğu için değil.

Augustinus: Demek ki o yerlerin suretleri hafızada tutulur.

Evodius: Öyle düşünüyorum; çünkü orada şimdi ne olup bittiğini bilmiyorum. Ruhum o yerlere kadar uzansaydı ve onları orada bulunarak hissetseydi, bunu elbette bilirdim.

Augustinus: Doğru söylüyor gibisin. Ama bu suretler elbette cisimlerin suretleridir.

Evodius: Zorunlu olarak öyle; çünkü şehirler ve ülkeler cisimden başka bir şey değildir.

Augustinus: Hiç küçük aynalara bakmadın mı, ya da başka birinin gözbebeğinde kendi yüzünü hiç görmedin mi?

Evodius: Hem de çok kez.

Augustinus: Yüzün niçin olduğundan çok daha küçük görünür?

Evodius: Aynanın ölçüsüne göre görünmesinden başka ne isterdin?

Augustinus: Öyleyse içinde göründükleri cisimler küçükse, cisimlerin suretlerinin de küçük görünmesi zorunludur.

Evodius: Kesinlikle zorunludur.

Augustinus: Peki ruh bedeni kadar küçük bir yerde bulunduğu hâlde, içinde nasıl o kadar büyük suretler belirebilir ki şehirleri, ülkelerin genişliğini ve başka her türlü dev şeyi kendi içinde tasavvur edebilsin? Hafızamızın ne kadar büyük ve ne kadar çok şeyi içerdiğini biraz daha dikkatle düşünmeni istiyorum; bunlar elbette ruhta içerilir. Öyleyse bunları alabilecek dip nedir, koy nedir, uçsuz bucaksızlık nedir; hele yukarıdaki akıl yürütme ruhun bedeni kadar büyük olduğunu öğretmiş göründüğüne göre?

Evodius: Ne cevap vereceğimi bulamıyorum; bunların beni ne kadar düşündürdüğünü de yeterince anlatamam. Ruhun ne kadar büyük olduğunu bedenin bu ölçüsüyle sınırlamak için yukarıdaki akıl yürütmeye o kadar çabuk razı olduğum için kendi kendime çok gülüyorum.

Augustinus: Peki, ruh artık sana rüzgâr gibi bir şey görünüyor mu?

Evodius: Hiç de değil. Çünkü dalgası rüzgâr olduğuna inandırıcı biçimde inanılan bu hava bütün bu evreni doldurabilse bile, ruh kendi içinde bunun gibi ve bu kadar büyük sayısız evren tasavvur edebilir; bu suretleri hangi yerde tuttuğunu tahmin bile edemiyorum.

Augustinus: Öyleyse bak bakalım: Yukarıda dediğim gibi, adalet konusunda bana kabul ettiğin gibi, onun ne uzun, ne geniş, ne de derin olduğuna inanmak daha iyi olmasın?

Evodius: Kolayca kabul ederdim; ama ruhun kendisinin hiçbir uzunluğu, genişliği ve derinliği olmadan bu kadar büyük yerlerin sayısız suretini nasıl alabildiği beni daha da şaşırtıyor.

5
  1. A. Recte dicis: sed numquidnam animam tuam putas esse nisi in corpore tuo? E. Ita puto. A. Intrinsecus tantum, ut tanquam utrem impleat; an tantum forinsecus, velut tectorium; an et intrinsecus et extrinsecus eam esse arbitraris? E. Hoc sentio quod ultimum requisisti. Nam nisi esset intrinsecus, nihil in visceribus nostris vitale haberetur; nisi esset extrinsecus, non etiam in cute leviter posset sentire pungentem. A. Quid ergo amplius quæris quanta sit anima, cum videas esse tantam quantam ipsa spatia corporis patiuntur? E. Si hoc ratio docet, nihil amplius requiro. A. Recte facis nihil quærere amplius quam docet ratio. Sed hæc ratio videturne tibi firmissima? E. Quando aliam non invenio, videtur. Suo enim loco quæram, quod me multum movet, utrum hæc figura eadem maneat cum corpore excesserit: nam hoc inter discutienda ultimum me posuisse memini. Sed quoniam de numero animarum quaerere, ad quantitatem mihi videtur pertinere, non esse hoc loco prætereundum existimo. A. Non incongrue existimas, sed prius de spatio ejus quod me adhuc movet, explicemus, si placet, ut etiam ego aliquid discam, si tibi jam satisfactum est. E. Quære ut vis; nam tua ista simulata dubitatio, dubitare me verissime facit de hoc ipso quod jam peractum esse præsumpseram. 8. A. Dic mihi, quæso te, utrum ea quæ appellatur memoria, non tibi nomen inane videatur. E. Cui hoc videri potest? A. Animæ hanc esse arbitraris, an corporis? E. Et hinc dubitare ridiculum est. Quid enim? exanime corpus meminisse aliquid credi aut intelligi potest? A. Meministine tandem urbis Mediolanensis? E. Valde memini. A. Nunc ergo quia ejus facta mentio est, recordaris quanta et qualis sit? E. Recordor sane, ac nihil recentius atque integrius. A. Nunc ergo cum oculis eam non videas, animo vides. E. Ita est. A. Meministi, credo etiam, quanto spatio terrarum nunc a nobis longe absit. E. Ita et hoc memini. A. Vides itaque animo etiam ipsam locorum distantiam. E. Video. A. Cum igitur anima tua hic sit ubi corpus, nec ultra spatium ejus porrigatur, ut superior ratio demonstrabat, unde fit ut illa omnia videat? E. Per memoriam hoc fieri puto, non quod illis locis sit præsens. A. Imagines ergo illorum locorum memoria continentur. E. Ita sentio: nam et quid ibi nunc agatur ignoro; quod utique non ignorarem, si animus meus usque ad ea loca porrigeretur, præsentiaque sentiret. A. Verum mihi videris dicere: sed certe istæ imagines corporum sunt. E. Ita necesse est: non enim aliud sunt urbes terræque, quam corpora. 9. A. Nunquamne intuitus es parva specilla, aut nunquam in pupilla oculi alieni faciem tuam vidisti? E. Imo sæpe. A. Cur multo brevior quam est apparet? E. Quid enim velles aliud quam ut pro modo speculi videretur? A. Necesse est ergo imagines corporum, si parva sunt corpora in quibus apparent, parvas apparere. E. Necesse omnino. A. Cur ergo, cum tam parvo spatio sit anima quam corpus est ejus, tam magnæ in ea possunt exprimi imagines, ut et urbes, et latitudo terrarum, et quæque alia ingentia apud se possit imaginari? Volo enim cogites paulo diligentius, quanta et quam multa memoria nostra contineat, quae utique anima continentur. Qui ergo fundus est, qui sinus, quæ immensitas quae possit hæc capere, cum et eam tantam quantum corpus est superior ratio docuisse videatur? E. Non invenio quid respondeam, nec satis explicare possum, quantum me ista moveant: et multum me ipse derideo, qui superiori rationi tam cito consenseram, ut ex isto corporis modo quanta sit anima terminarem. A. Num ergo jam tibi tale aliquid videtur, qualis ventus est? E. Nullo modo: nam etiamsi aer iste cujus quasi fluctum ventum esse probabiliter creditur, universum istum mundum possit implere, innumerabiles tales tantosque mundos secum anima imaginari potest, quas imagines quo spatio contineat suspicari non possum. A. Vide ergo ne melius sit eam credere, ut superius dixeram, nec longam, nec latam, nec altam, sicut mihi de justitia concesseras. E. Facile assentirer, nisi me plus conturbaret, quo rursum pacto tantorum spatiorum imagines innumerabiles nulla sua et longitudine, et latitudine, et altitudine capere possit.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…