İçeriğe geç
Antisthenes

Antisthenes

Aias (Aias'ın Konuşması)

Αἴας

girişANTISTHENES'İN AIAS'I

Keşke bizi, olaylar sırasında orada bulunanlar yargılasaydı; çünkü biliyorum ki o zaman benim susmam gerekirdi, bu adam da konuşmakla hiçbir şey kazanmazdı. Ama şimdi olaylara bizzat tanık olanlar burada yok; hiçbir şey bilmeyen sizler ise yargılıyorsunuz. Oysa bilmeyen yargıçlar nasıl bir hüküm verebilir, hem de sözlere bakarak? Olay ise işle olup bitti. Akhilleus'un cesedini taşıyıp getiren bendim, silahlarını ise bu adam getirdi; çünkü Truvalıların silahlardan çok cesedi ele geçirmek istediklerini biliyordum. Cesedi ele geçirselerdi, ona eziyet eder ve Hektor için ödedikleri fidyeyi geri alırlardı. Bu silahları ise tanrılara adamazlar, saklarlardı; şu iyi adamdan korktukları için: Çünkü o daha önce de tanrıçanın heykelini geceleyin çalıp tapınaklarını soymuş, sanki güzel bir iş yapmış gibi heykeli Akhalara göstermişti. Ben silahları dostlarına vermek için istiyorum, bu adam ise satmak için; çünkü onları kullanmaya cüret edemez. Hiçbir korkak göze batan silahlar kuşanmaz; silahların korkaklığını ortaya koyacağını bilir.

Neredeyse her şey birbirinin aynı. Yarışmayı düzenleyenler, kral olduklarını söyledikleri hâlde, aretē hakkında hüküm vermeyi başkalarına bıraktılar; siz de hiçbir şey bilmediğiniz hâlde bilmediğiniz şeyler hakkında hüküm vereceğinizi vaat ediyorsunuz. Ben ise şunu biliyorum: aretē hakkında hüküm vermeye yetkin hiçbir kral bu işi başkalarına bırakmaz; tıpkı iyi bir hekimin hastalıkları teşhis etmeyi başkasına bırakmayacağı gibi.

Karşımdaki benimle aynı huyda biri olsaydı, yenilmek bile umurumda olmazdı; ama şimdi benimle bu adam arasındaki farktan daha büyük bir fark olamaz. O açıkça hiçbir şey yapmaz; ben ise gizlice hiçbir şey yapmaya cüret edemem. Ben hakkımda kötü söz söylenmesine katlanamam, kötü muamele görmeye de; o ise bir şey kazanacaksa asılmaya bile razı olur. Bu adam ki kölelerine kendisini kırbaçlattı, sırtını sopayla, yüzünü yumrukla dövdürdü, sonra paçavralara bürünüp geceleyin düşmanın surlarına sızdı ve tapınak soyup döndü. Bunları yaptığını kabul edecek, belki de bunun güzel bir iş olduğunu söyleyerek sizi ikna edecektir. Şimdi de bu kırbaç yemiş tapınak soyguncusu, Akhilleus'un silahlarını almayı hak ettiğini mi ileri sürüyor?

Size, hiçbir şey bilmeyen hakemlere ve yargıçlara şunu söylüyorum: aretē hakkında hüküm verirken sözlere değil, daha çok işlere bakın. Savaş da sözle değil işle karara bağlanır; düşmanla söz düellosuna girmek mümkün değildir: ya savaşıp yenmek ya da susup köle olmak gerekir. Bunu göz önüne alın ve iyi düşünün: İyi hüküm vermezseniz, sözün işe karşı hiçbir gücü olmadığını, konuşan bir adamın size hiçbir faydası dokunmayacağını anlayacaksınız; çok ve uzun sözlerin iş yokluğundan söylendiğini de iyice öğreneceksiniz. Ya söylenenleri anlamadığınızı söyleyip kalkın gidin ya da doğru hüküm verin. Oylarınızı da gizlice değil, açıkça verin ki yargılayanların da doğru hüküm vermezlerse hesap vereceğini bilesiniz. Belki o zaman, söylenenlerin yargıcı olarak değil, kanaate göre hüküm verenler olarak orada oturduğunuzu anlarsınız. Ben size benim ve işlerim hakkında karar vermeyi bırakıyorum, ama hiçbirinizin kanaate göre hüküm vermesine izin vermiyorum; hem de Truva'ya isteyerek değil istemeyerek gelmiş bir adam hakkında ve her zaman en önde, tek başıma, sur olmadan saf tutan benim hakkımda.

giriş

ΑΝΤΙΣΘΕΝΟΥΣ ΑΙΑΣ.

Ἐβουλόμην ἂν τοὺς αὐτοὺς ἡμῖν δικάζειν οἵπερ καὶ ἐν τοῖς πράγμασι παρῆσαν· οἶδα γὰρ ὅτι ἐμὲ μὲν ἔδει σιωπᾶν, τούτῳ δ᾿ οὐδὲν ἂν ἦν πλέον λέγοντι· νῦν δὲ οἱ μὲν παραγενόμενοι τοῖς ἔργοις αὐτοῖς ἄπεισιν, ὑμεῖς δὲ οἱ οὐδὲν εἰδότες δικάζετε. καίτοι ποία τις ἂν δίκη δικαστῶν μὴ εἰδότων γένοιτο, καὶ ταῦτα διὰ λόγων; τὸ δὲ πρᾶγμα ἐγίγνετο ἔργῳ. Τὸ μὲν οὖν σῶμα τοῦ Ἀχιλλέως ἐκόμισα ἐγὼ φέρων, τὰ δὲ ὅπλα ὅδε, ἐπιστάμενος ὅτι οὐ τῶν ὅπλων μᾶλλον ἐπεθύμουν οἱ Τρῶες ἀλλὰ τοῦ νεκροῦ κρατῆσαι. τοῦ μὲν γὰρ εἰ ἐκράτησαν, ᾐκίσαντό τε ἂν τὸ σῶμα καὶ τὰ λύτρα τοῦ Ἕκτορος ἐκομίσαντο· τὰ δὲ ὅπλα τάδε οὐκ ἂν ἀνέθεσαν τοῖς θεοῖς ἀλλ᾿ ἀπέκρυψαν, δεδιότες τόνδε τὸν ἀγαθὸν ἄνδρα, ὃς καὶ πρότερον ἱεροσυλήσας αὐτῶν το ἄγαλμα τῆς θεοῦ νύκτωρ ὥσπερ τι καλὸν ἐργασάμενος ἐπεδείκνυτο τοῖς Ἀχαιοῖς. κἀγὼ μὲν ἀξιῶ λαβεῖν ἵν᾿ ἀποδῶ τὰ ὅπλα τοῖς φίλοις, οὗτος δὲ ἵν᾿ ἀποδῶται, ἐπεὶ χρῆσθαί γε αὐτοῖς οὐκ ἂν τολμήσειε· δειλὸς γὰρ οὐδεὶς ἂν ἐπισήμοις ὅπλοις χρήσαιτο, εἰδὼς ὅτι τὴν δειλίαν αὐτοῦ ἐκφαίνει τὰ ὅπλα.

Σχεδὸν μὲν οὖν ἐστιν ἅπαντα ὅμοια. οἵ τε γὰρ διαθέντες τὸν ἀγῶνα φάσκοντες εἶναι βασιλεῖς περὶ ἀρετῆς κρίνειν ἐπέτρεψαν ἄλλοις, οἵ τε οὐδὲν εἰδότες δικάσειν ὑπισχνεῖσθε περὶ ὧν οὐκ ἴστε. ἐγὼ δὲ ἐπίσταμαι τοῦτο, ὅτι οὐδεὶς ἂν βασιλεὺς ἱκανὸς ὢν περὶ ἀρετῆς κρίνειν ἐπιτρέψειεν ἄλλοις μᾶλλον ἤπερ ἀγαθὸς ἰατρὸς διαγνῶναι νοσήματα ἄλλῳ παρείη.

Καὶ εἰ μὲν ἦν μοι πρὸς ἄνδρα ὁμοιότροπον, οὐδ᾿ ἂν ἡττᾶσθαί μοι διέφερε· νῦν δ᾿ οὐκ ἔστιν ὃ διαφέρει πλέον ἐμοῦ καὶ τοῦδε. ὁ μὲν γὰρ οὐκ ἔστιν ὅ τι ἂν δράσειε φανερῶς, ἐγὼ δὲ οὐδὲν ἂν λάθρᾳ τολμήσαιμι πρᾶξαι. κἀγὼ μὲν οὐκ ἂν ἀνασχοίμην κακῶς ἀκούων, οὐδὲ γὰρ κακῶς πάσχων, ὁ δὲ κἂν κρεμάμενος, εἰ κερδαίνειν τι μέλλοι· ὅστις γε μαστιγοῦν παρεῖχε τοῖς δούλοις καὶ τύπτειν ξύλοις τὰ νῶτα καὶ πυγμαῖς τὸ πρόσωπον, κἄπειτα περιβαλόμενος ῥάκη, τῆς νυκτὸς εἰς τὸ τεῖχος εἰσδὺς τῶν πολεμίων, ἱεροσυλήσας ἀπῆλθε. καὶ ταῦτα ὁμολογήσει ποιεῖν, ἴσως δὲ καὶ πείσει λέγων ὡς καλῶς πέπρακται. ἔπειτα τῶν Ἀχιλλέως ὅπλων ὅδε ὁ μαστιγίας καὶ ἱερόσυλος ἀξιοῖ κρατῆσαι;

Ἐγὼ μὲν οὖν ὑμῖν λέγω τοῖς οὐδὲν εἰδόσι κριταῖς καὶ δικασταῖς, μὴ εἰς τοὺς λόγους σκοπεῖν περὶ ἀρετῆς κρίνοντας, ἀλλ᾿ εἰς τὰ ἔργα μᾶλλον. καὶ γὰρ ὁ πόλεμος οὐ λόγῳ κρίνεται ἀλλ᾿ ἔργῳ· οὐδ᾿ ἀντιλέγειν ἔξεστι πρὸς τοὺς πολεμίους, ἀλλ᾿ ἢ μαχομένους ⟨δεῖ⟩ κρατεῖν ἢ δουλεύειν σιωπῇ. πρὸς ταῦτα ἀθρεῖτε καὶ σκοπεῖτε· ὡς, εἰ μὴ δικάσετε καλῶς, γνώσεσθε ὅτι οὐδεμίαν ἔχει λόγος πρὸς ἔργον ἰσχύν, οὐδ᾿ ἔστιν ὑμᾶς ὅ τι λέγων ἁνὴρ ὠφελήσει, εἴσεσθε δὲ ἀκριβῶς ὅτι δι᾿ ἀπορίαν ἔργων πολλοὶ καὶ μακροὶ λόγοι λέγονται. ἀλλ᾿ ἢ λέγετε ὅτι οὐ ξυνίετε τὰ λεγόμενα, καὶ ἀνίστασθε, ἢ δικάζετε ὀρθῶς. καὶ ταῦτα μὴ κρύβδην φέρετε, ἀλλὰ φανερῶς, ἵνα γνῶτε ὅτι καὶ αὐτοῖς τοῖς δικάζουσι δοτέα δίκη ἐστίν, ἂν μὴ δικάσωσιν ὀρθῶς. κἄπειτ᾿ ἴσως γνώσεσθε ὅτι οὐ κριταὶ τῶν λεγομένων ἀλλὰ δοξασταὶ κάθησθε. ἐγὼ δὲ διαγιγνώσκειν μὲν ὑμῖν περὶ ἐμοῦ καὶ τῶν ἐμῶν ἐπιτρέπω, διαδοξάζειν δὲ ἅπασιν ἀπαγορεύω, καὶ ταῦτα περὶ ἀνδρὸς ὃς οὐχ ἑκὼν ἀλλ᾿ ἄκων ἀφῖκται εἰς Τροίαν, καὶ περὶ ἐμοῦ ὃς πρῶτος ἀεὶ καὶ μόνος [καὶ] ἄνευ τείχους τέταγμαι.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…