Kavram
theologia negativa
- Yunanca
- ἀποφατικὴ θεολογία (apophatikē theologia); ἀπόφασις (apophasis)
- Latince
- theologia negativa, via negativa
- Almanca
- negative Theologie
- Fransızca
- théologie négative
- İngilizce
- negative theology
- Türkçe
- olumsuzlama (*apophasis*); olumsuzlama yolu
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Mantıkta apophasis yalnız olumsuz önermedir. Dionysios'ta Tanrı için en doğru söz olur: "Onun varolanlardan hiçbiri gibi olmadığını söylerken doğruyu söyleriz, ama ousia-üstü sınırsızlığını bilmeyiz" (Gök Hiyerarşisi II).
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Platon, Aristoteles | olumsuz önerme; Bir'in hiçbir şey olmaması (Parmenides) | — |
| 5. yy | Proklos | Bir'e olumsuzlamalarla yükseliş | — |
| 5.–6. yy | Pseudo-Dionysios | olumsuzlamalar doğru, olumlamalar uygunsuz; benzemez tasvirler de bunun yoludur | Dionysios, Gök Hiyerarşisi |
Dönüşüm: Bir önerme türünden Tanrı'ya yaklaşmanın yoluna.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἀποφατικὴ θεολογία (apophatikē theologia); ἀπόφασις (apophasis) | apo-phanai "reddetmek, olumsuz söylemek"; karşıtı kataphasis "olumlama" (affirmatio) |
| Latince | theologia negativa, via negativa | via negationis, via remotionis sonraki Latin adlarıdır |
| Almanca / Fransızca | negative Theologie / théologie négative | |
| İngilizce | negative theology |
Türkçe karşılığı
olumsuzlama (apophasis); olumsuzlama yolu. rakipler: apofatik (terim, ama Türkçede köksüz), selbî yol (kelâmdaki sıfat-ı selbiyye ile güzel karşılanır, ama bugün az bilinir). Metinde "olumsuzlama" yazılır; affirmatio notundaki mantık terimiyle aynı kelimedir, Dionysios'un da kelimesi aynıdır
Çeviride kullanımı
| 5.–6. yy | Pseudo-Dionysios | olumsuzlamalar en sonuncudan başlar, olumsuzlama da aşılır: hiçbir koyma ve kaldırma ona ulaşmaz | Dionysios, Mistik Teoloji III–V |
Atıf ve kaynak notu
"Negatif teoloji" adı moderndir; Dionysios "olumsuzlamalar" ve Mistik İlahiyat der.
Açtığı problem
- olumsuzlama da olumsuzlanır mı? (Mistik İlahiyat V)
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: olumsuzlamalar
Metinlerde işaretlendiği yerler
1 yer · 1 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.