İçeriğe geç

Kavram

quantum

Yunanca
ποσόν (poson)
Latince
quantum
Almanca
Quantum; Größe
Fransızca
quantum, grandeur
İngilizce
quantum
Türkçe
miktar

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte miktar, bir şeyin ne kadar olduğudur. Mantık Bilimi'nde (Varlık Öğretisi, II. Kısım) saf kemiyet (quantitas) kendi üzerinde bir sınır kazanınca miktar olur: kayıtsız, dışsal bir belirlilik. Miktarın diyalektiği onu sonsuz miktara, oradan kemiyet oranına ve ölçüye (mensura) götürür.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Aristoteles ποσόν: bölünebilir olan; sürekli ve ayrık Kategoriler 6
1812/1832 Hegel belirli kemiyet; sayı, yaygın ve yeğin büyüklük Mantık Bilimi I. Kitap, II. Kısım

Dönüşüm: Aristoteles'te bir kategori olan "ne kadar", Hegel'de keyfiyetin kendini aşmasından doğan ve yine keyfiyete (ölçüye) dönen bir aşamaya dönüşür.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ποσόν (poson) Aristoteles'te "ne kadar"; hem kemiyet kategorisi hem belirli bir miktar.
Latince quantum "Ne kadar"; Hegel bu Latince kelimeyi Quantität'ten (kemiyet) ayırmak için kullanır.
Almanca / Fransızca Quantum, Größe / quantum, grandeur Hegel: gündelikte Größe (büyüklük) deyince Quantität değil Quantum anlaşılır.
İngilizce quantum

Türkçe karşılığı

miktar. Rakipler: "nicelik" (kemiyetle karışır), "belirli büyüklük", "kuantum" (fiziği çağrıştırır). "Miktar" belirli, sınırlanmış ve artıp eksilebilen kemiyeti en doğal biçimde verir.

"Miktar" denince sayılabilir bir şey akla gelir; Hegel'de ise Quantum, sınırı kendisine kayıtsız olan, bu yüzden hep kendi ötesine geçen (sonsuz ilerlemeye düşen) belirli kemiyettir. Sayı (Zahl) onun tam belirli biçimidir.

Atıf ve kaynak notu

Çeviri sırasında (Mantık Bilimi, Büyüklük) açılmış nottur.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: miktardan, miktardır

Metinlerde işaretlendiği yerler

2 yer · 1 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.