Kavram
metallum
- Yunanca
- μέταλλον (metallon)
- Latince
- metallum
- Almanca
- Metall
- Fransızca
- métal
- İngilizce
- metal
- Türkçe
- maden
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Ocak ve kazı işi (damnatio ad metalla: madene mahkûm etmek); sonra altın, gümüş, bakır, elektron, kalay, kurşun, demir. Ansiklopedik gelenekte tabiat bilgisinin bölümü olur.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 1. yy | Plinius | doğa tarihinin son kitapları; madenlerin kullanımı ve ahlâkî eleştirisi | Naturalis historia XXXIII–XXXVII |
| 7. yy | Isidorus | arama fiilinden etimoloji; yedi maden; para, cam, ölçü ile bir arada | Etymologiae XVI 17–24 |
Dönüşüm: Kazılan yerden maddenin adına; "arama" anlamı etimolojide kalır.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | μέταλλον (metallon) | metallon: maden ocağı; metallan "araştırmak, sormak" fiiliyle ilişkilendirilir |
| Latince | metallum | Isidorus XVI 17: apo tou metallan: bir damar görününce başkasını arama umudu; yedi maden sayılır |
| Almanca / Fransızca | Metall / métal | |
| İngilizce | metal |
Türkçe karşılığı
maden. maden; "metal" bugünkü kimyasal sınıfı akla getirir, Isidorus ise ocağı, damarı ve cevheri birlikte düşünür. Bu yüzden maden tercih edildi
Kelime önce kazılan yeri, sonra oradan çıkanı adlandırır; "maden" Türkçede bu ikiliği korur.
Atıf ve kaynak notu
Etimoloji Isidorus'un aktardığı geleneksel bir açıklamadır; kelimenin gerçek kökeni kesin değildir. Yedi madenin gezegenlerle eşleştirilmesi sonraki dönemlere aittir, burada yoktur.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: Maden, metallerin
Metinlerde işaretlendiği yerler
2 yer · 2 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.