İçeriğe geç

Kavram

metallum

Yunanca
μέταλλον (metallon)
Latince
metallum
Almanca
Metall
Fransızca
métal
İngilizce
metal
Türkçe
maden

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Ocak ve kazı işi (damnatio ad metalla: madene mahkûm etmek); sonra altın, gümüş, bakır, elektron, kalay, kurşun, demir. Ansiklopedik gelenekte tabiat bilgisinin bölümü olur.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
1. yy Plinius doğa tarihinin son kitapları; madenlerin kullanımı ve ahlâkî eleştirisi Naturalis historia XXXIII–XXXVII
7. yy Isidorus arama fiilinden etimoloji; yedi maden; para, cam, ölçü ile bir arada Etymologiae XVI 17–24

Dönüşüm: Kazılan yerden maddenin adına; "arama" anlamı etimolojide kalır.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca μέταλλον (metallon) metallon: maden ocağı; metallan "araştırmak, sormak" fiiliyle ilişkilendirilir
Latince metallum Isidorus XVI 17: apo tou metallan: bir damar görününce başkasını arama umudu; yedi maden sayılır
Almanca / Fransızca Metall / métal
İngilizce metal

Türkçe karşılığı

maden. maden; "metal" bugünkü kimyasal sınıfı akla getirir, Isidorus ise ocağı, damarı ve cevheri birlikte düşünür. Bu yüzden maden tercih edildi

Kelime önce kazılan yeri, sonra oradan çıkanı adlandırır; "maden" Türkçede bu ikiliği korur.

Atıf ve kaynak notu

Etimoloji Isidorus'un aktardığı geleneksel bir açıklamadır; kelimenin gerçek kökeni kesin değildir. Yedi madenin gezegenlerle eşleştirilmesi sonraki dönemlere aittir, burada yoktur.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: Maden, metallerin

Metinlerde işaretlendiği yerler

2 yer · 2 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.