İçeriğe geç

Kavram

hypocrisis

Yunanca
ὑπόκρισις (hypokrisis)
Latince
hypocrisis
Almanca
Heuchelei
Fransızca
hypocrisie
İngilizce
hypocrisy
Türkçe
ikiyüzlülük

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte inanmadığı şeyi inanıyormuş gibi gösterme. Hegel'de moral dünya görüşünün çelişkilerini birbirinden ayrı tutan "kaydırma"nın (Verstellung) bilince açık hâle geldiği andaki adı; vicdan bölümünde kötü olan ile yargılayan bilincin karşılıklı ikiyüzlülüğü olarak geri döner.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
1. yy Yeni Ahit Gösteriş için yapılan dindarlık Matta 6, 23
1664 Molière Dinî sahtekârlığın tipi Tartuffe
1807 Hegel Moral bilincin kendi ciddiyetsizliğini bilerek sürdürmesi Tinin Fenomenolojisi VI C b–c

Dönüşüm: Sahnedeki rolden dinî gösterişe, oradan Hegel'de moral bilincin yapısal bir çelişkisine.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ὑπόκρισις (hypokrisis) "cevap verme", sonra "sahnede rol yapma"; Yeni Ahit'te (Matta 23) dindarlık gösterisi.
Latince hypocrisis Yunancadan alıntı; Kilise Latincesinde simulatio ile yan yana.
Almanca / Fransızca Heuchelei / hypocrisie Hegel, Tinin Fenomenolojisi VI C b–c.
İngilizce hypocrisy

Türkçe karşılığı

ikiyüzlülük. Heuchler "ikiyüzlü"; Verstellung "kaydırma" ve vorgegeben "göstermelik" ayrıca bağlanmaz.

Hegel'de ikiyüzlülük ahlâkî bir kusur adı olmaktan önce bilincin yapısal bir durumudur: moral bilinç, çelişkili postulatlarında ciddi olmadığını bildiği hâlde onları hakikati diye "göstermek" zorunda kalır. Saf vicdanın moral dünya tasavvurunu küçümseyip kendi içine kaçışı bile "ikiyüzlülüğün ilk dışa vurumu"dur. VI C c'de kötü bilincin ikiyüzlülüğü ve onun yargılanması üzerinden affa geçilir.

Atıf ve kaynak notu

Çeviri sırasında (Phänomenologie, VI C b) açılmış nottur.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: ikiyüzlülük

Metinlerde işaretlendiği yerler

1 yer · 1 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.