İçeriğe geç
Theophrastos

Theophrastos

Rüzgârlar Üzerine

Περὶ ἀνέμων

1.11. Bölüm

Rüzgârların tabiatının hangi şeylerden, nasıl ve hangi sebeplerle oluştuğu daha önce incelendi. Şimdi her birinin kuvvetlerinin ve genel olarak onlara eşlik eden özelliklerin neden akla uygun biçimde ortaya çıktığını, yani rüzgârların aşağı yukarı hangi bakımlardan birbirinden ayrıldığını anlatmaya çalışmalıyız. Farklar şu konulardadır: büyüklük ve küçüklük, soğukluk ve sıcaklık; kısaca fırtınalı ya da sakin, yağmurlu ya da açık olmak; ayrıca sık ya da seyrek esmek, belli bir mevsimde esmek ya da hep esmemek, sürekli ve düzenli ya da aralıklı ve düzensiz esmek. Genel olarak da rüzgârın esmesi yüzünden gökte, havada, yerde ve denizde olup biten şeyler. Kısaca söylersek araştırmalar bunlarla ilgilidir; hayvanlara ve bitkilere ilişkin olanlar da bunların içine girer.

1.1

Ἡ τῶν ἀνέμων φύσις ἐκ τίνων μὲν καὶ πῶς καὶ διὰ τίνας αἰτίας γίνεται τεθεώρηται πρότερον· ὅτι δʼ ἑκάστοις αἱ δυνάμεις καὶ ὅλως τὰ παρακολουθοῦντα κατὰ λόγον ἀκολουθεῖ πειρᾶσθαι χρὴ λέγειν οἷσπερ σχεδὸν διαφέρουσιν ἀλλήλων. Αἱ γὰρ διαφοραὶ περὶ ταῦτα καὶ ἐν τούτοις, οἷον μέγεθος, μικρότης, ψυχρότης, θερμότης, ἁπλῶς τὸ χειμερινὸν ἢ εὐδιεινὸν καὶ ὑέτιον ἢ αἴθριον· ἔτι δὲ τὸ πολλάκις ἢ ὀλιγάκις, καθʼ ὥραν ἢ τὸ μὴ ἀεὶ πνεῖν καὶ συνεχεῖς καὶ ὁμαλεῖς ἢ διαλείποντας καὶ ἀνωμαλεῖς. Καὶ ὅλως ἃ συμβαίνει περὶ τὸν οὐρανὸν ἢ περὶ τὸν ἀέρα καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλατταν διὰ τὴν πνοήν. Ὡς γὰρ ⟨ἂν⟩ ἁπλῶς εἰπεῖν ἐν τούτοις καὶ περὶ ταῦτα τυγχάνουσιν αἱ ζητήσεις, ἐν οἷς καὶ τὰ περὶ τῶν ζώων καὶ φυτῶν ἐμπεριλαμβάνεται.

1.2Her rüzgârın kendine özgü bir yeri vardır ve bu yer adeta onun ousiasına aittir; kısaca söylersek, her birinin farkları ve kuvvetleri de buradan gelir: önce büyüklük ve küçüklük, soğukluk ve sıcaklık, bolluk ve azlık ve öteki özelliklerin çoğu. Zıt rüzgârlarda bu özelliklerin bir kısmı aynı, bir kısmı zıttır; her ikisi de akla uygundur. Örneğin kuzey rüzgârı ile güney rüzgârı: ikisi de büyüktür ve en uzun süre eserler, çünkü en çok hava kuzeye ve güneye itilir; bu bölgeler güneşin doğudan batıya hareketine göre yanda kalır. Hava oraya güneşin kuvvetiyle itilir; bu yüzden oradaki hava en yoğun ve en bulutlu havadır. Her iki yanda çok hava toplanınca akış daha bol ve daha sürekli olur, daha sık da tekrarlanır; rüzgârların büyüklüğü, sürekliliği, sayısı ve buna benzer başka özellikleri de bundan gelir.

1.2

Ἐπεὶ δʼ ἑκάστου τόπος ἴδιος ὑποκεῖται καὶ τοῦθʼ ὥσπερ τῆς οὐσίας, ἀπὸ τούτου ὡς ἁπλῶς εἰπεῖν καὶ αἱ διαφοραὶ καὶ αἱ δυνάμεις αἱ καθʼ ἕκαστον [εἰπεῖν], οἷον πρῶτον ἡ τοῦ μεγέθους καὶ σμικρότητος, καὶ ψυχρότητος καὶ θερμότητος, καὶ πλήθους καὶ ὀλιγότητος καὶ τῶν ἄλλων τῶν πλείστων. Ὑπάρχει δὲ ταὐτὰ τὰ δʼ ἐναντία τοῖς ἐναντίοις, ἀμφότερα δʼ εὐλόγως. Οἷον τῷ βορέᾳ καὶ τῷ νότῳ· μεγάλοι μὲν γὰρ ἄμφω καὶ πλεῖστον χρόνον πνέουσι διὰ τὸ συνωθεῖσθαι πλεῖστον ἀέρα πρὸς ἄρκτον καὶ μεσημβρίαν, πλαγίων ὄντων πρὸς τὴν τοῦ ἡλίου φορὰν τὴν ἀπʼ ἀνατολῶν ἐπὶ δυσμάς· ἐξωθεῖται γὰρ ἐνταῦθα τῇ τοῦ ἡλίου δυνάμει, διὸ καὶ πυκνότατος καὶ συννεφέστατος ὁ ἀήρ. Ἀθροιζομένου δʼ ἐφʼ ἑκάτερα πολλοῦ καὶ πλείων ἡ ῥύσις καὶ συνεχεστέρα γίνεται πλεονάκις, ἀφʼ ὧν τά τε μεγέθη, καὶ ἡ συνέχεια καὶ τὸ πλῆθος αὐτῶν καὶ ἄλλο τοιοῦτόν ἐστιν.

1.3Soğukluk ve sıcaklığın yerlerden ileri geldiği ise en açık görünen şeydir: kuzey bölgeler soğuk, güney bölgeler ılıktır; her birinden akan rüzgâr da kaynağına benzer. Hem yakındaki hava daha az yayılmıştır, hem de akış henüz genişlememiştir; dar bir yerden ve daha şiddetle akan rüzgâr daha soğuktur, uzağa dağılan ise daha çok gevşemiştir. Bu yüzden güney rüzgârı oralarda bizdekinden daha soğuktur; bazılarına göre kuzey rüzgârından bile daha soğuktur. Bölge önceden ılık olduğu için değişmenin kendisi de soğukluk izlenimine katkıda bulunur.

1.3

Ἡ δὲ ψυχρότης καὶ θερμότης ἐμφανέσταται δόξαιεν ἂν εἶναι διὰ τοὺς τόπους γινόμεναι· ψυχρὰ γὰρ τὰ πρὸς ἄρκτον τὰ δὲ πρὸς μεσημβρίαν ἀλεεινὰ, τὸ δʼ ἀφʼ ἑκατέρων ῥέον ὅμοιον. Ἅμα γὰρ καὶ ἧττον ἀναπεπταμένον τὸ σύνεγγυς καὶ μὴ ἀναπεπταμένη ἡ φορὰ, τὸ δὲ διὰ στενοῦ καὶ σφοδροτέρως φερόμενον ψυχρότερον, τὸ δ' εἰς τὸ πόρρω διακεχυμένον μᾶλλον καὶ ἀνειμένον. Διὸ καὶ ὁ νότος ἐκεῖ ψυχρότερος ἢ παρʼ ἡμῖν, ὡς δέ τινές φασι καὶ μᾶλλον ἢ βορέας. Ποιεῖ δέ τι καὶ ἡ μεταβολὴ πρὸς φαντασίαν ἀλεεινοῦ προϋπάρχοντος τοῦ τόπου.

1.4Bu, denebilir ki bütün rüzgârlar için ortaktır. Her birinin yağmurlu ya da açık, dalgalı ya da dalgasız, yoğun ve sürekli, düzensiz ya da düzenli olması, ayrıca birinin başlarken, ötekinin biterken büyük olması daha çok yerlerin uzaklığıyla açıklanır. Çünkü her rüzgâr, estiği yerdeki insanlar için açık havadır; havayı ittiği yerdekiler için ise bulutlu ve yağmurludur. Bu yüzden kuzey rüzgârı ve daha da çok meltemler (etesiai) güneyde ve doğuda oturanlara yağmur getirir; güney rüzgârı ve, kısaca söylersek, o yönden esen rüzgârlar da kuzeyde oturanlara.

1.4

Καὶ τοῦτο μὲν κοινὸν ὡς εἰπεῖν πᾶσι. Τὸ δʼ ὑέτιον καὶ αἴθριον ἑκατέρου καὶ τὸ κυματῶδες καὶ ἄκυμον καὶ πυκνὸν καὶ συνεχὲς καὶ ἀνωμαλὲς καὶ ὅμαλον, ἔτι δὲ τὸ μέγεθος τοῦ μὲν ἀρχομένου τοῦ δὲ λήγοντος πρὸς τὴν ἀπόστασιν τῶν τόπων ἀποδίδοται μᾶλλον. Ὅθεν μὲν γὰρ ἕκαστος πνεῖ παρʼ ἐκείνοις αἴθριος, ὅποι δʼ ἀπωθεῖ τὸν ἀέρα παρʼ ἐκείνοις ἐπινεφὴς καὶ ὑέτιος. Διόπερ ὁ μὲν βορέας καὶ μᾶλλον οἱ ἐτησίαι τοῖς πρὸς μεσημβρίαν καὶ ἀνατολὴν οἰκοῦσιν ὑέτιοι ὁ δὲ νότος καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν οἱ ἐξ ἐκείνου τοῦ τόπου πνέοντες τοῖς πρὸς ἄρκτον.

1.5Burada bölgelerin yüksek olması küçük değil, çok büyük bir rol oynar: bulutlar nereye çarpıp durursa, yağmur da orada oluşur. Bu yüzden birbirine yakın yerlerde bile rüzgârlardan kimi bir yere, kimi başka bir yere yağmur getirir. Ama yağmurlar hakkında başka yerde ayrıntılı olarak konuşuldu. Aynı sebeple kuzey rüzgârı başlar başlamaz büyüktür, güney rüzgârı ise sona ererken; deniz yolculuklarıyla ilgili atasözünün verdiği öğüt de buradan gelir. Çünkü kuzey rüzgârı kuzeyde oturanların adeta hemen tepesindedir, güney rüzgârı ise uzaktadır; uzaktan gelen akış daha geç gelir ve ancak bir yığın toplandığında güçlenir. Mısır'da ve o bölgelerde oturanlar için ise tersine, güney rüzgârı başlarken büyüktür; bu yüzden orada atasözünü de tersine söylerler.

1.5

Οὐ μικρὰ δʼ ἐνταῦθα ἀλλὰ μεγίστη ῥοπὴ τὸ τὰς χώρας ὕψος ἔχειν, ὅπου ἂν προσκόψῃ τὰ νέφη καὶ λάβῃ στάσιν, ἐνταῦθα καὶ ὕδατος γένεσις. Διὸ καὶ τῶν σύνεγγυς τόπων ἄλλοι παρʼ ἄλλοις ὑέτιοι τῶν ἀνέμων. Ἀλλὰ περὶ μὲν ὑδάτων ἐν ἑτέροις εἴρηται διὰ πλειόνων. Ἐκ τῆς αὐτῆς δʼ αἰτίας καὶ ὁ μὲν βορέας εὐθὺς ἀρχόμενος μέγας ὁ δὲ νότος λήγων, ὅθεν καὶ ἡ παροιμία συμβουλεύει τὰ περὶ τοὺς πλοῦς. Ὁ μὲν γὰρ εὐθὺς οἷον ἐπίκειται τοῖς περὶ ἄρκτον οἰκοῦσιν ὁ δὲ μακρὰν ἀφέστηκε· χρονιωτέρα δʼ ἡ τῶν ἄπωθεν ἀπορροὴ καὶ ὅταν ἀθροισθῇ πλῆθος. Τοῖς γὰρ περὶ Αἴγυπτον καὶ τοὺς τόπους ἐκείνους ἀνάπαλιν ὁ νότος ἀρχόμενος μέγας, ὅθεν καὶ τὴν παροιμίαν ἐναντίως λέγουσιν.

1.6Aynı şekilde güney rüzgârı oralarda daha çok yoğun, dalgasız, sürekli ve düzenli eser; çünkü her rüzgâr yakınındakiler için böyledir, uzaktakiler için ise düzensiz ve kesik kesiktir. Bunların sebeplerinin söylenenler olduğu kabul edilmelidir; bu sebepler daha küçük ve birbirinden daha az uzak başka yerlerde de açıkça görülür. Ama şu akla aykırı görünebilir: güney rüzgârı kendi bölgelerinde her zaman açık hava getirir; kuzey rüzgârı ise sert bir kış olduğunda yakın yerlerde bulutlu, dışarıda açıktır.

1.6

Ὡσαύτως δὲ καὶ τὸ πυκνὸν καὶ ἄκυμον καὶ συνεχὲς καὶ ὁμαλὲς ἐκείνοις ὁ νότος ποιεῖ μᾶλλον· ἀεὶ γὰρ τοῖς ἐγγὺς ἕκαστος τοιοῦτος τοῖς δὲ πόρρω καὶ ἀνωμαλὴς καὶ διεσπασμένος. Τούτων μὲν οὖν τὰς εἰρημένας αἰτίας ὑποληπτέον αἵπερ ἐμφανεῖς καὶ κατʼ ἄλλους τόπους εἰσὶν ἐλάττους καὶ ἔλαττον ἀπέχοντας ἀλλήλων· τοῦτο δʼ ἂν καὶ δόξειεν ἄλογον εἶναι. Ὁ μὲν γὰρ νότος ἀεὶ τοῖς ἑαυτοῦ τόποις αἴθριος, ὁ δὲ βορέας ὅταν ᾖ χειμὼν μέγας ἐν μὲν τοῖς πλησίον συννεφὴς ἔξω δʼ αἴθριος.

1.7Sebebi şudur: kuzey rüzgârı büyüklüğü yüzünden çok hava hareket ettirir, ama onu itip uzaklaştırmadan önce dondurur; donan bulutlar da ağırlıkları yüzünden yerlerinde kalır. Dışarıya ve daha uzağa ise soğukluğundan çok büyüklüğü ulaşır ve açık havayı bu yapar. Güney rüzgârı ise hem daha az malzemeye sahiptir hem de bu malzemeyi dondurmayıp ittiği için açık hava getirerek eser; başlarken değil, daha çok biterken. Çünkü başlarken az hava iter, ilerledikçe daha çok; böylece toplanıp bulutlanır ve yoğunlaşıp yağmurlu olur. Rüzgârın küçük ya da büyük bir kaynaktan çıkması da fark yaratır: kaynak küçükse açık hava getirir, büyükse daha çok hava ittiği için bulutlu ve yağmurlu olur.

1.7

Αἴτιον δʼ ὅτι διὰ μὲν τὸ μέγεθος πολὺν ἀέρα κινεῖ τοῦτον δὲ φθάνει ἐκπηγνὺς πρὶν ἀπῶσαι· παγέντα δὲ μένει τὰ νέφη διὰ βάρος· εἰς τὰ ἔξω ⟨δὲ⟩ καὶ πορρωτέρω τὸ μέγεθος μᾶλλον ἢ ψυχρότης διαδίδοται καὶ τοῦτο ἐργάζεται. Ὁ δὲ νότος ἧττόν τὸ ἔχων ὕλην καὶ ταύτην οὐ πηγνὺς ἀλλ' ἀπωθῶν αἰθρίαν πνέων καὶ λήγων μᾶλλον ἢ ἀρχόμενος, ὅτι ἀρχόμενος μὲν ὀλίγον ἀέρα ἀπωθεῖται προϊὼν δὲ πλείω, καὶ οὕτως ἀθροιζόμενος ἐκνεφοῦταί τε καὶ πυκνωθεὶς ὑδάτινος γίνεται. Ἔτι δὲ καὶ τὸ ἀπʼ ἐλάττονος ἢ μείζονος ἀρχῆς ἄρχεσθαι διαφέρει· μικρᾶς μὲν γὰρ οὔσης αἴθριος, μεγάλης δʼ ἐπινεφὴς καὶ ὑέτιος διὰ τὸ πλείω συνωθεῖν ἀέρα.

2.82. Bölüm

Bazılarına göre güney rüzgârı Mısır'ın denize bakan kısmında, hatta oradan bir gün bir gecelik yol uzaklıkta bile esmez; Memphis'in yukarısında ise şiddetle eser; aynı uzaklıktaki öteki yerlerde de öyle. Başkaları bunun doğru olmadığını, yanlış olduğunu söyler; ama belki orada eşit ölçüde değil, daha az eser. Sebebi, Mısır'ın aşağı kısımlarının çukur olmasıdır, öyle ki rüzgâr onun üstünden geçer; yukarı kısımları ise daha yüksektir. Oysa yakınlık rüzgârın büyük olmasını gerektirirdi; ama bu türden şeyleri en çok yerlerin tabiatından açıklamak gerekir. Bu rüzgârlar da, az önce söylendiği gibi, aynı şekilde bulutlu ya da açık kalır.

2.8

Τὸ δὲ μὴ πνεῖν κατʼ αὐτὴν τὴν Αἴγυπτον ⟨τὴν⟩ πρὸς θάλατταν τὸν νότον ὥς τινές φασι μηδʼ ὅσον ἡμέρας ἀπέχοντα καὶ νυκτὸς δρόμον, ἀλλὰ τὰ ὑπὲρ Μεμφίδος λαμπρὸν, ὁμοίως δὲ καὶ ἃ ἂν ἀπέχῃ τοσοῦτον, οὐκ ἀληθὲς μὲν εἶναί φασιν ἀλλὰ ψεῦδος· οὐ μὴν ἴσως γε ἀλλʼ ἔλαττον πνεῖ. Τὸ δʼ αἴτιον ὅτι κοίλη τὰ κάτω ἡ Αἴγυπτος ὥσθʼ ὑπερπίπτειν αὐτῆς, τὰ δʼ ἄνω ὑψηλοτέρα. Ἐπεὶ τό γε σύνεγγυς ἀπαιτεῖ τὸ μέγεθος· τὰ γὰρ τοιαῦτα μάλιστα ἐκ τῶν τόπων ἀποδοτέον ἅπερ κατὰ φύσιν ἔχει. Διαμένει δʼ ἐπινεφῆ καὶ αἴθρια τὰ πνεύματα ταῦτα ὁμοίως ὥσπερ ἀρτίως ἐλέχθη.

2.9Kuzey rüzgârının güney rüzgârının ardından esmesi, güney rüzgârının ise kuzey rüzgârının ardından esmemesi, rüzgârları yerlere göre ayıran o sebebe bağlanmalıdır: bu bizde ve genel olarak kuzeyde oturanlarda böyledir, güneyde oturanlarda ise tersidir. İkisinin sebebi aynıdır: birilerine kuzey rüzgârı, ötekilerine güney rüzgârı yakındır; böylece rüzgârlar başlar başlamaz hissedilir, uzak yerlere ise yavaş ulaşır.

2.9

Τὸ δὲ τὸν βορέαν ἐπιπνεῖν τῷ νότῳ, τὸν δὲ νότον μὴ τῷ βορέᾳ, πρὸς ἐκείνην τὴν αἰτίαν ἀνακτέον τὴν μερίζουσαν ἑκάτερα κατὰ τοὺς τόπους· παρʼ ἡμῖν γὰρ τοῦτο συμβαίνει καὶ ὅλως τοῖς ὑπὸ τὴν ἄρκτον οἰκοῦσιν, τοῖς δὲ πρὸς μεσημβρίαν ἀνάπαλιν. Αἴτιον δʼ ἀμφοῖν τὸ αὐτό· τοῖς μὲν γὰρ ὁ βορέας τοῖς δʼ ὁ νότος πλησίον, ὥστʼ εὐθὺς ἀρχόμενοι ποιοῦσιν αἴσθησιν, εἰς δὲ τὰ πόρρω βραδέως διικνοῦνται.

2.10Söylendiği gibi kuzey ve güney rüzgârları en çok esen rüzgârlar olduğundan, ikisinin de en çok estiği zamanlarda adeta bir düzen vardır; akla uygun olarak [kuzey rüzgârları …] sona erinceye kadar, güney rüzgârları ise kışın, ilkbaharın başında ve sonbaharın sonunda eser. Çünkü hem güneşin hareketleri ikisine de yardım eder, hem de hava adeta geri akıyormuş gibi bir karşılık verme olur: kışın itilen hava —çünkü kışın genellikle kuzey rüzgârları daha çok eser— ve daha önce yazın meltemlerle ve onların ardından gelen rüzgârlarla itilen hava, ilkbaharda bu bölgelere geri verilir; sonbaharın sonunda ve Ülker'in batışı sırasında da aynı orantıyla.

2.10

Πλείστων δʼ ὄντων ὥσπερ εἴρηται βορείων καὶ νοτίων ἑκατέρων οἷον τάξις, ἐν οἷς χρόνοις μάλιστα πνέουσι κατὰ λόγον […] μέχρι τοῦ λήγειν, τοῖς δὲ νοτίοις κατὰ χειμῶνά τε καὶ ἀρχομένου ⟨ἔαρος⟩ καὶ μετοπώρου λήγοντος. Καὶ γὰρ αἵ τε τοῦ ἡλίου φοραὶ συνεργοῦσιν ἀμφοτέροις καὶ ἡ ἀνταπόδοσις γίνεται καθάπερ παλιρροοῦντος τοῦ ἀέρος· ὃ γὰρ ⟨ἂν⟩ ἀπωσθῇ κατὰ χειμῶνα, — πλείους γὰρ ὡς ἐπίπαν βόρειοι πνέουσι, — καὶ ἔτι πρότερον τοῦ θέρους ὑπὸ τῶν ἐτησίων καὶ τῶν ἐπὶ τούτοις, ἀνταποδίδοται πάλιν τοῦ ἦρος εἰς τούσδε τοὺς τόπους, καὶ λήγοντος μετοπώρου καὶ περὶ πλειάδος δύσιν ἀνὰ λόγον.

2.11Bu yüzden, hiç olmadığı sanılarak hayret edilen şey —neden kuzey rüzgârları meltem olarak eser de güney rüzgârları esmez— bir bakıma gerçekleşiyor görünür. Çünkü ilkbaharın güney rüzgârları, leukonotos, yani "ak güney rüzgârı" dedikleri rüzgârlar, adeta birer meltemdir; çünkü genellikle açık ve bulutsuzdurlar. Bizden çok uzakta asılı kaldıkları için de fark edilmezler; kuzey rüzgârı ise hemen bizim aramızdadır. Meltemlerin tabiatı budur. Neden bu mevsimde ve bu kadar güçlü estiklerini, neden gün biterken sona erip geceleri neredeyse hiç esmediklerini ise şu sebeplerle açıklarlar: rüzgâr karların erimesiyle oluşur; güneş buzu çözüp ona baskın gelmeye başlayınca önce öncüler (prodromoi), sonra meltemler eser.

2.11

Ὅθεν καὶ τὸ θαυμαζόμενον ὡς οὐκ ὂν διὰ τί βορέαι μὲν ἐτησίαι γίνονται νότοι δʼ οὐ γίνονται, φαίνεταί πως συμβαίνειν. Οἱ γὰρ ἠρινοὶ νότοι καθάπερ ἐτησίαι τινές εἰσιν οὓς καλοῦσι λευκονότους· αἴθριοι γὰρ καὶ ἀσυννεφεῖς ὡς ἐπίπαν. Ἅμα δὲ καὶ τῷ μακρὰν ἡμῶν ἀπηρτῆσθαι λανθάνουσιν· ὁ δὲ βορέας εὐθὺς ἐν ἡμῖν. Ἥδε τῶν ἐτησίων φύσις. Διὰ τί δὲ ταύτην τὴν ὥραν καὶ τοσοῦτοι πνέουσι, καὶ διὰ τί λήγουσι τῆς ἡμέρας ληγούσης καὶ νύκτωρ ⟨οὐ⟩ πνέουσι σχεδὸν ἐν ταύταις λέγεται ταῖς αἰτίαις· ὡς ἄρα ἡ μὲν πνοὴ γίνεται διὰ τὴν τῆς χιόνος τῆξιν· ὅταν μὲν οὖν ὁ ἥλιος ἄρξηται λύειν τὸν πάγον καὶ κρατεῖν, οἱ πρόδρομοι, μετὰ δὲ ταῦτα οἱ ἐτησίαι.

2.12Güneşin batışıyla birlikte sona ermelerinin ve geceleri esmemelerinin sebebi, güneş batarken karın erimesinin durması, battıktan sonra da geceleri erimemesidir. Yine de erime daha çok olduğunda bazen geceleri de eserler; düzensizliklerinin sebebinin de bu olduğu kabul edilmelidir. Kimi zaman büyük ve sürekli, kimi zaman daha küçük ve aralıklı eserler, çünkü erime düzensiz olur. Akış malzemeye göredir; yakınlık ya da uzaklık ve bu türden başka farklar da düzensizliğe yol açar.

2.12

Τοῦ δὲ ἅμα τῇ καταφορᾷ τοῦ ἡλίου λήγειν καὶ νύκτωρ μὴ πνεῖν αἴτιον τὸ τὴν χιόνα τηκομένην παύεσθαι δυομένου καὶ νύκτωρ μὴ τήκεσθαι δεδυκότος. Οὐ μὴν ἀλλʼ ἐνίοτε πνέουσιν ὅταν πλείων ἡ τῆξις γένηται· καὶ γὰρ τῆς ἀνωμαλίας αἴτιον τοῦτο ὑποληπτέον. Ὁτὲ μὲν γὰρ μεγάλοι καὶ συνεχεῖς ὁτὲ δὲ ἐλάττους καὶ διαλείποντες πνέουσι διὰ τὸ τὰς τήξεις ἀνωμαλεῖς γίνεσθαι. Κατὰ δὲ τὴν ὕλην ἡ φορά. καὶ τῷ σύνεγγυς ἢ πόρρω καὶ ἄλλαις τοιαύταις διαφοραῖς συμβαίνειν.

2.13Başkalarının, bu arada Girit'tekilerin de söylediği şey doğruysa —şimdi kışların daha sert geçtiğini ve daha çok kar yağdığını söylerler; kanıt olarak da eskiden dağlarda insan oturduğunu, toprak dikilip işlendiği için dağların hem tahıl hem ağaç ürünü verdiğini gösterirler: İda dağlarında ve öteki dağlarda epey büyük ovalar vardır; bunları şimdi ürün vermedikleri için hiç ekip biçmezler; eskiden ise, söylendiği gibi, buralarda oturulurdu ve ada bu yüzden insanla doluydu; o zamanlar yağmurlar çok yağar, kar ve kış fırtınaları olmazdı— eğer söyledikleri doğruysa, meltemlerin de eskiden daha çok olması zorunludur.

2.13

Εἰ δʼ οὖν ἀληθὲς, ὁ λέγουσιν ἄλλοι τε καὶ οἱ περὶ Κρήτην, ὡς ἄρα νῦν μείζονες οἱ χειμῶνες καὶ χιὼν πλείων πίπτει, τεκμήρια φέροντες ὡς τότε μὲν ᾠκεῖτο τὰ ὄρη καὶ ἔφερε καρπὸν καὶ τὸν σιτηρὸν καὶ τὸν δενδρίτην πεφυτευμένης καὶ διειργασμένης τῆς χώρας· ἔστι γὰρ πεδία ἐν τοῖς ἰδαίοις ὄρεσιν εὐμεγέθη καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις ὧν νῦν οὐδʼ ὁτιοῦν γεωργοῦσι διὰ τὸ μὴ φέρειν, τότε δʼ ὥσπερ εἴρηται καὶ ἐπῴκουν, ὅθεν καὶ ἡ νῆσος πλήρης ἦν ἀνθρώπων, ὄμβρων μὲν γενομένων κατʼ ἐκεῖνον τὸν χρόνον πολλῶν χιόνων δὲ καὶ χειμώνων μὴ γινομένων, — εἰ δʼ ἔστιν ἀληθῆ ταῦτα, ὅπερ λέγουσιν, ἀναγκαῖον καὶ τοὺς ἐτησίας εἶναι πλείους.

2.14Eğer meltemler bir zaman kesilmiş ve efsanelerin anlattığı gibi Aristaios, Keos'ta Zeus'a kurbanlar sunarak onları geri çağırmışsa, kışa yakın dönemler bol yağmurlu olur, ama aynı ölçüde karlı olmaz. Bu koşullarda düzenli ya da düzensiz bir değişme varsa, aynı zamanlarda rüzgârlar da kesilir ve değişir. Güneyde oturanlar için de yıl içinde böyle bir yardım olmasa bu tuhaf görünürdü; çünkü o bölge çok daha kavurucudur. Demek ki bu açıktır, yalnız […] ürünü. Kimileri erken davranır, kimileri ise hiç etkilenmez. Bunlar hakkında ayrıca düşünmek gerekir.

2.14

Εἰ δὲ ποτʼ ἐξέλιπον καὶ Ἀρισταῖος αὐτοὺς ἀνεκαλέσατο θύσας τὰς ἐν Κέῳ θυσίας τῷ Διὶ καθάπερ μυθολογοῦσι, κάτομβρα μὲν ἂν εἴη τὰ ἐπιχειμέρια οὐχ ὁμοίως οὐδὲ χιονώδη. Ταῦτα δʼ εἴ τινα ἔχει διαλλαγὴν εἴτε τεταγμένην εἴτʼ ἄτακτον εἴη ἂν καὶ τῶν πνευμάτων παῦλα καὶ μεταλλαγὴ κατὰ τοὺς αὐτοὺς χρόνους. Ἄτοπον δʼ ἂν δόξειεν εἰ μὴ καὶ τοῖς πρὸς μεσημβρίαν εἴη τοιαύτη τις ἐπικουρία κατὰ τὸ ἔτος· πολλῷ γὰρ ἐκπυρώτερος ὁ τόπος ἐκεῖνος. Δῆλον οὖν τοῦτο πλὴν εἰς […] μιση τὸν καρπόν. Οἱ δὲ προτεροῦσιν οἱ δʼ ἀπαθεῖς εἰσί. Περὶ μὲν τούτων σκεπτέον.

3.153. Bölüm

Bütün rüzgârların oluşumu aynıysa ve aynı şeylerden, bir şey eklenmesiyle oluyorsa, onları yapan güneş olur. Belki bunu küllî olarak söylemek doğru değildir; daha doğrusu buğu malzemeyi verir, güneş ise yardımcıdır. Ama güneş doğarken rüzgârları hem harekete geçirir hem de dindirir gibi görünür; bu yüzden rüzgârlar sık sık artar ve düşer. Bu küllî olarak doğru değildir; ama bunun olduğu durumlarda sebebin şu olduğu kabul edilmelidir: yukarı çekilen nem az olduğunda güneş ona baskın gelip onu tüketir ve rüzgârı dindirir; çok olduğunda ise onu da harekete katıp hareketi daha şiddetli yapar.

3.15

Εἰ δὲ πάντων τῶν πνευμάτων ἡ αὐτὴ καὶ ὑπὸ τῶν αὐτῶν γένεσις τῷ τι παραλαβεῖν, ὁ ἥλιος ἂν ὁ ποιῶν εἴη. Τάχα δʼ οὐκ ἀληθὲς καθόλου εἰπεῖν ἀλλʼ ὡς ἡ ἀναθυμίασις, οὗτος δʼ ὡς συνεργῶν. Ἀλλʼ ὁ ἥλιος δοκεῖ καὶ κινεῖν ἀνατέλλων καὶ καταπαύειν τὰ πνεύματα· διὸ καὶ ἐπαυξάνεται καὶ πίπτει πολλάκις. Οὐ καθόλου δὲ τοῦτʼ ἀληθὲς, ἀλλʼ ἐφʼ ὧν γε συμβαίνει ταύτην ὑποληπτέον τὴν αἰτίαν. Ὅταν μὲν γὰρ ἔλαττον ᾖ τὸ ἀνηγμένον ὑγρὸν, τούτου κατακρατῶν ἐξανήλωσε καὶ κατέπαυσεν ὁ ἥλιος, ὅταν δὲ πλέον συμπαρώρμησε καὶ σφοδροτέραν ἐποίησε τὴν κίνησιν.

3.16Bazen de güneş batarken, kendi verdiği hareketi geri alarak rüzgârı dindirir. Açıktır ki bu hareketin bir ölçüsü olmalıdır: ne tükenecek kadar az, ne de kendi başına daha uzun süre devam edebilecek kadar çok. Güneş batarken bazı rüzgârların esmesine, hatta daha çok esmesine hiçbir şey engel olmaz; örneğin sıcaklığın tutup adeta kuruttuğu ve kavurduğu rüzgârlar. Bu yüzden öğle vakitleri en rüzgârsız, güneş eğildikten sonrası ise daha rüzgârlıdır.

3.16

Ἐνίοτε δὲ καὶ ἅμα τῇ δύσει κατέπαυσεν ἀφελόμενος τὴν ἀπʼ αὐτοῦ κίνησιν ἣν ἔδωκεν. Ταύτην δὲ δῆλον ὡς ἔχειν τινὰ δεῖ συμμετρίαν ὥστε μήτʼ ἐξαναλίσκεσθαι μήτʼ ἐξ αὐτῆς δύνασθαι κινεῖσθαι πλείω χρόνον. Ἔνια δὲ καὶ δύνοντος τοῦ ἡλίου πνεῖν οὐδὲν κωλύει μᾶλλον οἷον ὅσα κατέχεται τῇ θερμότητι καὶ ὥσπερ ἀναξηραίνεται καὶ ἐκκαίεται. Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἐν μεσημβρίᾳ μάλιστʼ ἀπνεύματοι, παρεγκλίναντος δὲ τοῦ ἡλίου πνευματωδέστεραι.

3.17Ay da aynı şeyleri yapar, ama aynı ölçüde değil; çünkü adeta zayıf bir güneştir. Bu yüzden rüzgârlar geceleri daha serttir, ay başlarındaki kavuşumlar da daha fırtınalı geçer. Böylece rüzgârlar güneş doğarken kimi zaman yükselir, kimi zaman diner; batışta da aynı şekilde: güneş kimi zaman rüzgârı dindirir, kimi zaman adeta salıverir. Bunların, yıldızların doğuş ve batışlarıyla ilgili olaylarda olduğu gibi, bazen tesadüfen olup olmadığı da incelenmelidir; böyle de olabilir.

3.17

Ποιεῖ δὲ καὶ ἡ σελήνη ταὐτὰ πλὴν οὐχ ὁμοίως· οἷον γὰρ ἀσθενὴς ἥλιός ἐστι. Διὸ καὶ νύκτωρ δεινότεραι καὶ αἱ σύνοδοι τῶν μηνῶν χειμερινώτεραι. Συμβαίνει δ' οὖν ὁτὲ μὲν ἀνατέλλοντος τοῦ ἡλίου τὰ πνεύματα ἐπαίρεσθαι ὁτὲ δὲ λήγειν· καὶ ἐπὶ τῆς δύσεως ὁμοίως· ὁτὲ μὲν γὰρ κατέπαυσεν ὁτὲ δὲ ὥσπερ ἀφῆκεν. Εἰ δέ ποτε καὶ κατὰ σύμπτωμα γίνοιτο ταῦτα, καθάπερ καὶ τὰ ἐπὶ τῶν ἄστρων ἀνατολαῖς καὶ δύσεσιν, ἐπισκεπτέον, τοῦτʼ ἂν εἴη.

3.18Gece yarısı ve öğle vakti rüzgârsızlıklar da aynı sebepten olur, hem de en çok o vakitlerde; çünkü böyle bir hava kimi zaman güneşe baskın gelir, kimi zaman ona yenik düşer: gece yarısı baskın gelir, çünkü güneş o zaman en uzaktadır; öğle vakti ise yenik düşer. Baskın gelirken de yenik düşerken de durur; havanın durması ise rüzgârsızlıktır. Rüzgârların dinmesi de akla uygun biçimde olur: rüzgârlar ya sabaha ya da akşama doğru başlar; sabah başlayanlar yenik düşünce sona erer, yenik düştükleri vakit de öğledir; akşam başlayanlar ise baskın gelmeyi bırakınca sona erer, bu da gece yarısı olur.

3.18

Καὶ ἀπὸ τῆς αὐτῆς αἰτίας καὶ διὰ μέσων νυκτῶν καὶ μεσημβρίας ἄπνοιαι γίνονται καὶ μάλιστα· συμβαίνει γάρ ποτε μὲν κρατεῖν ποτὲ δὲ κρατεῖσθαι τὸν ἀέρα τὸν τοιοῦτον ὑπὸ τοῦ ἡλίου· καὶ μέσων μὲν νυκτῶν κρατεῖ, πορρωτάτω γὰρ ὁ ἥλιος τότε· μεσημβρίας δὲ κρατεῖται· κρατῶν δὲ καὶ κρατούμενος ἕστηκεν, ἡ δὲ στάσις νηνεμία. Συμβαίνει δὲ καὶ τὰς καταπαύσεις γίνεσθαι τῶν πνευμάτων κατὰ λόγον· ἄρχεται μὲν γὰρ ἢ περὶ ἕω ἢ περὶ δυσμάς· λήγει δὲ τὰ μὲν ἕωθεν ὅταν κρατηθῇ κρατεῖται δὲ κατὰ μεσημβρίαν, τὰ δʼ ἀπὸ δυσμῶν ὅταν παύσηται κρατῶν, τοῦτο δὲ γίνεται μέσων νυκτῶν.

3.19Bazıları, rüzgârların güneşin hareketinden ve genel olarak sıcaktan meydana geldikleri hâlde soğuk olmalarını akla aykırı bulup hayret eder; ama onlara akla aykırı görünen şey yanlış bir kanaattir. Çünkü rüzgârı güneşe tek başına sebep olarak değil, ortak sebep olarak bağlamak gerekir; sıcağın yarattığı hareket de her durumda sıcak ve ateş gibi değildir, ancak belli bir şekilde olursa öyledir. Toplu hâlde ve sürekli çıkan hareket, onu salan şey gibi sıcaktır; azar azar ve dar bir yerden çıkınca ise hareketin kendisi sıcaktır, ama onun hareket ettirdiği hava önceden nasılsa hareketi de öyle iletir.

3.19

Εἰ δέ τινες θαυμάζουσιν ὡς ἄλογον ὅτι τὰ πνεύματα ψυχρά ἐστιν ἀπὸ τῆς τοῦ ἡλίου κινήσεως καὶ ἁπλῶς τοῦ θερμοῦ γινόμενα ψεῦδος τὸ φαινόμενον αὐτοῖς ἄλογον· οὔτε γὰρ ἁπλῶς ἀλλʼ ὡς συναιτίῳ προσαπτέον οὔτε πάντως ἡ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ κίνησις θερμὴ καὶ πυρώδης ἀλλʼ ἐὰν τρόπον τινὰ γίνηται. Ἀθρόως μὲν γὰρ ἐκπίπτουσα καὶ συνεχὴς αὐτῷ τῷ ἀφιέντι θερμή. Κατὰ μικρὸν δὲ καὶ διὰ στενοῦ τινὸς αὐτὴ μὲν θερμὴ ὁ δʼ ὑπὸ ταύτης κινούμενος ἀὴρ ὁποῖος ἄν ποτε τυγχάνῃ προϋπάρχων τοιαύτην καὶ τὴν κίνησιν ἀποδίδωσιν.

3.20Ağızdan çıkan nefes buna yeterli bir örnektir: onun hem sıcak hem soğuk olduğunu söylerler, ama doğru söylemezler; nefes her zaman sıcaktır, yalnız salınışı ve çıkışı bakımından farklıdır. Ağzımızı açıp nefesi toplu hâlde salarsak sıcaktır; dar bir yerden daha şiddetle çıkıp yanındaki havayı, o hava da bitişiğindekini iterse, bunlar soğuk olduğu için hem üfleme hem hareket soğuk olur. Aynı şey rüzgârlarda da olur: ilk hareket dar bir yerden olduğundan ilk hareket eden şeyin kendisi soğuk değildir; onun hareket ettirdiği ise sıcaklık ve soğukluk bakımından nasılsa öyledir: soğuksa soğuk, sıcaksa sıcak. Bu yüzden rüzgârlar yazın sıcak, kışın soğuktur; çünkü her iki mevsimde de hava böyledir.

3.20

Παράδειγμα δὲ ἱκανὸν τὸ ἐκ τῶν στομάτων ἀφιέμενον, ὅ φασιν εἶναι θερμὸν καὶ ψυχρὸν οὐκ ἀληθῇ λέγοντες, ἀλλʼ ἀεὶ μὲν θερμόν ἐστι, διαφέρει δὲ τῇ προέσει καὶ ἐκπτώσει. Χανόντων μὲν γὰρ καὶ ἀθρόον ἀφιέντων θερμὸν, ἐὰν δὲ διὰ στενοῦ σφοδρότερον φερόμενον ὠθῇ τὸν πλησίον ἀέρα κἀκεῖνος τὸν ἐχόμενον, ψυχρῶν ὄντων καὶ ἡ πνοὴ καὶ ἡ κίνησις γίνεται ψυχρά. Τὸ αὐτὸ δὲ καὶ ἐπὶ τῶν πνευμάτων συμβαίνει· διὰ στενοῦ γὰρ οὔσης τῆς πρώτης κινήσεως αὐτὸ μὲν τὸ πρῶτον οὐ ψυχρὸν, τὸ δʼ ὑπὸ τούτου κινούμενον ὡς ἂν ἔχον τυγχάνῃ πρὸς θερμότητα καὶ ψυχρότητα, ψυχροῦ μὲν ὄντος ψυχρὸν θερμοῦ δὲ θερμόν. Καὶ διὰ τοῦτο θέρους μὲν θερμὰ χειμῶνος δὲ ψυχρὰ τὰ πνεύματα. Καθʼ ἑκατέραν γὰρ τὴν ὥραν τοιοῦτος ὁ ἀήρ.

3.21Bu, […] yüzünden havanın kavrulmuş olduğu yerlerde açıktır; çünkü […] rüzgâr ve […], sıcak ya da soğuk […] havanın farkı; hava nasılsa rüzgâr da öyle görünür. O yerlerin kendisinde ve bitişiğindeki yerlerde rüzgâr ateş gibi eser, daha uzağa gidildikçe öyle değildir. Bazen de başka bir yerden gelen rüzgâr, kavurucu ve havası kalın ve yanık olan yerlerden geliyorsa, sıcaklığı aşırı görünür. Bu yüzden yolcular ve orakçılar ovalarda ve boğucu yerlerde bu tür rüzgârlar yüzünden sık sık ölür; kimi zaman oradaki hava da buna yardım eder, kimi zaman da üfleme ve çarpma yüzünden farklı olan hava […]

3.21

Φανερὸν δʼ ὅπου διὰ τὴν […] ἐκπεπυρωμένον οἷον τετύχηκεν· ἐὰν γὰρ ὅπου […] πνεῦμα καὶ ὁ πόθος […] θερμὸν εἴτε ψυχρὸν ὅμως […] διαφορὰ τοῦ ἀέρος ὁποῖος ἂν ᾖ τοιοῦτος φαίνεται. Καὶ ἐν αὐτοῖς μὲν τοῖς τόποις καὶ τοῖς συνεχέσιν ἔμπυρος ἡ πνοὴ γίνεται, πορρωτέρω δὲ προϊοῦσιν οὐχ ὁμοίως. Ἐνίοτε δὲ καὶ τὸ ἄλλοθεν ἐπιὸν, ἐὰν ἐξ ἐμπύρων ᾖ τόπων καὶ ἐχόντων ἀέρα παχὺν καὶ διακεκαυμένον, ὑπερβάλλον φαίνεται τῇ θερμότητι. Διὸ καὶ οἱ ὁδοιπόροι [μὲν] καὶ θερισταὶ πολλάκις ἀποθνήσκουσιν ὑπὸ τῶν τοιούτων πνευμάτων ἐν τοῖς πεδίοις καὶ ἐν τοῖς πνιγηροῖς τόποις, τὰ μὲν αὐτοῦ συνεργαζομένου τοῦ συνυπάρχοντος ἀέρος τὰ δὲ τοῦ διαφόρου διὰ τὴν πνοὴν καὶ τὴν πρόσπτωσιν […]

3.22Havanın bu yatay yönde ne yalnız kendi kendine hareket ederek ne de sıcağa yenik düşerek aktığı şuradan da açıktır: kendi kendine hareket etseydi, tabiatça soğuk ve buhar gibi olduğu için aşağı doğru giderdi; sıcak tarafından hareket ettirilseydi yukarı giderdi, çünkü ateşin tabii hareketi budur. Oysa şimdi hareketi ikisinin karışımı gibidir, çünkü ikisinden hiçbiri baskın gelmez.

3.22

Ὅτι δὲ οὔτʼ αὐτὸς ὑπʼ αὐτοῦ μόνον κινούμενος ὁ ἀὴρ οὔθʼ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ κρατούμενος ταύτην φέρεται τὴν φορὰν κἀκεῖθεν δῆλον· εἰ μὲν γὰρ ὑφʼ αὑτοῦ διὰ τὸ ψυχρὸς εἶναι φύσει καὶ ἀτμιδώδης κάτω ἂν ἐφέρετο, εἰ δʼ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ ἄνω· τοῦ γὰρ πυρὸς κατὰ φύσιν αὕτη ἡ φορά. Νῦν δʼ ὥσπερ ἐξ ἀμφοῖν μικτὴ διὰ τὸ μηδʼ ἕτερον κρατεῖν.

3.23Her yerdeki hava ya da buğu nasılsa rüzgârların da soğukluk bakımından öyle olacağına dair küllî ve ortak ilkeye şunlar da tanıklık eder: ırmaklardan ya da göllerden esen rüzgârların hepsi havanın nemli olması yüzünden soğuktur; çünkü güneş çekilince hava soğur, buhar da kalınlaşır; hele yakındaysa daha da çok. Bu yüzden bu rüzgârlar çarpınca bedenlerde adeta bir üşüme olur.

3.23

Τούτῳ μὲν οὖν καθόλου τῷ κοινῷ, ὅτι ὁποῖος ἂν ὁ ἀὴρ ἢ ἡ ἀναθυμίασις καθʼ ἑκάστους ᾖ τόπους οὕτως ἕξει καὶ τὰ πνεύματα τῇ ψυχρότητι, καὶ τάδε συμμαρτυρεῖ. Ὅσα γὰρ ἀπὸ ποταμῶν ἢ λιμνῶν πάντα ψυχρὰ διὰ τὴν ὑγρότητα τοῦ ἀέρος· ἀποψύχεται γὰρ ἀπολείποντος τοῦ ἡλίου καὶ ἅμα παχύτερος ὁ ἀτμὸς, καὶ ἔτι ⟨μᾶλλον⟩ δʼ εἰ σύνεγγυς. Ὥσθʼ ὅταν προσπίπτῃ συμβαίνει καθάπερ ῥίγωσίν τινα γίνεσθαι τοῖς σώμασι.

3.24Bu yüzden çukur ve dış rüzgârlardan iyi korunan bazı yerler de oranın kendi rüzgârları yüzünden çoğu zaman soğuktur; çünkü güneşin yukarı çektiği şey ne tabiatça yerinde kalabilir ne de kalmaya gücü yeter; akar ve rüzgâr yapar. Irmaklardan ve göllerden gelen esintiler ve genel olarak karadan esen rüzgârlar da bu yüzden sabahları eser: sıcaklık çekildiği için buhar soğur. Bu esintinin, başka sebeplerin yanında havanın sakinliği yüzünden de oluşması akla uygundur. Çiseleme ve ölçülü yağmurlar olunca daha çok eserler; çünkü o zaman her yerde malzeme artar, karadan esen rüzgârlar da bundan sonra daha çok olur.

3.24

Καὶ διὰ τοῦτο πολλάκις ἔγκοιλοι καὶ εὐσκεπεῖς τινὲς ὄντες τόποι τῶν ἔξω πνευμάτων ὑπὸ τῶν ἐγχωρίων εἰσὶ ψυχροί· τὸ γὰρ ἀναχθὲν ὑπὸ τοῦ ἡλίου μένειν οὔτε πεφυκὸς οὔτε δυνάμενον φέρεται καὶ ποιεῖ πνοήν. Ὅθεν αἵ τε ἀπὸ τῶν ποταμῶν καὶ λιμνῶν αὖραι καὶ ὅλως αἱ ἀπόγειαι πνέουσιν ἕωθεν ἀποψυχομένης τῆς ἀτμίδος διὰ τὴν ἀπόλειψιν τοῦ θερμοῦ· τὴν γὰρ αὔραν ταύτην αὐτὴν γίνεσθαι κατὰ λόγον ἐστὶ διά τε τἆλλα καὶ διὰ τὴν εὐδίαν. Καὶ ὅταν ψεκάδια καὶ ὑετοὶ μέτριοι γίνωνται μᾶλλον πνέουσι· προσγίνεται γὰρ ὕλη τότε πανταχοῦ καὶ μᾶλλον αἱ ἀπόγειαι γίνονται μετὰ τοῦτο.

3.25Yalnız Nil'den hiç esinti esmediği ya da pek az estiği sanılır; çünkü hem çıktığı hem aktığı yer sıcaktır; esintiler ise nemin yoğunlaşmasıyla oluşur. Bu yüzden Libya'daki ırmakların hiçbirinden de hiç esinti esmez; çünkü hepsi sıcaktır. Babil ve Susa çevresindeki ırmaklardan ve genel olarak kavurucu bölgelere doğru akanlardan da esmediği açıktır. Oysa oralarda havanın sabaha doğru şaşılacak ölçüde soğuduğunu söylerler. Bu incelenmelidir. Belki hava soğur, ama onu alan yerler hemen kavurucu olduğu için daha uzağa gidip esinti yapamaz.

3.25

Ἀπὸ μόνου δὲ τοῦ Νείλου δοκοῦσιν οὐκ ἀποπνεῖν αὖραι ἢ ἐλάχισται διότι θερμὸς ὁ τόπος καὶ ἐξ οὗ καὶ εἰς ὃν ῥεῖ· αἱ δʼ αὖραι πυκνουμένου τοῦ ὑγροῦ εἰσί. Διὸ καὶ οὐδʼ ἀπὸ τῶν ἐν Λιβύῃ ποταμῶν οὐδʼ ἀφʼ ἑνὸς αὖραι οὐδαμῶς· ἅπαντες γὰρ θερμοί. Τοῦτο δὲ δῆλον ὅτι οὐδʼ ἀπὸ τῶν περὶ Βαβυλῶνα καὶ Σοῦσα καὶ ὅλως πρὸς τοὺς ἐμπύρους τόπους. Καίτοι φασί γε θαυμαστῶς καταψύχεσθαι τὸν ἀέρα πρὸς τὴν ἕω. Τοῦτο μὲν οὖν ἐπισκεπτέον. Τάχα γὰρ ἀποψύχεται μὲν, οὐ δύναται δὲ πορρωτέρω προϊέναι καὶ ποιεῖν αὔραν, ἐμπύρων εὐθὺ τῶν ὑποδεχομένων ὄντων τόπων,

4.264. Bölüm

Karadan esen rüzgârdan ve bu tür esintiden, nemli hava toplanınca rüzgâr dönüşleri de olur; çünkü dönüş, boğazlarda suyun gidip gelmesi gibi, rüzgârın bir tür geri esmesidir: hava toplanıp çoğalınca yeniden zıt yöne döner. Bu en çok çukur yerlerde ve karadan esen rüzgârların estiği yerlerde olur. Bunların ikisi de akla uygundur: çukur yerlerde hava çarpıp toplanır, açık yerlerde ise dağılır. Karadan esen rüzgârların tabiatı zayıftır, öyle ki uzağa zorla gidemezler; geri verme de bu rüzgârların ne bollukta ve ne büyüklükte estiğiyle orantılı olur. Mevsimler bakımından da, yani bu rüzgârların daha geç ya da daha erken başlaması bakımından da durum aynıdır.

4.26

Ἀπὸ γοῦν τῆς ἀπογείας καὶ τῆς τοιαύτης αὔρας καὶ αἱ τροπαὶ γίνονται συναθροισθέντος τοῦ ὑγροῦ ἀέρος· ἡ γὰρ τροπὴ καθάπερ παλιμπνοή τίς ἐστι πνεύματος ὥσπερ ἐν τοῖς εὐρίποις τῶν ὑγρῶν· ὅταν γὰρ ἀθροισθῇ καὶ πλῆθος λάβῃ μεταβάλλει πάλιν εἰς τὸ ἐναντίον. Μάλιστα δʼ ἐν τοῖς κοίλοις ταῦτα γίνεται καὶ ὅπου πνέουσιν αἱ ἀπόγειαι. Τούτων δʼ ἑκάτερον εὐλόγως· ἐν μὲν γὰρ τοῖς κοίλοις ὁ ἀὴρ ἀθροισθήσεται προσπίπτων ἐν δὲ τοῖς ἀναπταμένοις διαχεῖται. Τῶν δʼ ἀπογείων πνευμάτων ἀσθενὴς ἡ φύσις ὥστʼ οὐ δύνασθαι βιάζεσθαι πόρρω· συμβαίνει δὲ καὶ ἡ ἀνταπόδοσις ἀνὰ λόγον τοῦ τε πλήθους καὶ τοῦ μεγέθους ὡς ἂν αἱ ἀπόγειαι πνεύσωσιν. Ὁμοίως δὲ καὶ κατὰ τὰς ὥρας οἷον τὸ ὀψιαίτερον ἢ πρωιαίτερον ἐμβάλλειν αὐτάς.

4.27Rüzgârlar daha yüksek yerlere çarpıp onları aşamayınca bir tür geri yansıma da olur, öyle ki kendilerine karşı eserler. Bu yüzden bazı yerlerde bulutlar rüzgârlara karşı yönde gider; Makedonya'da Aigai çevresinde kuzey rüzgârı eserken bulutların kuzeye doğru gitmesi gibi. Sebebi şudur: Olympos ve Ossa çevresindeki dağlar yüksek olduğundan rüzgârlar bunlara çarpıp aşamayınca ters yöne yansır; böylece daha aşağıda olan bulutları ters yöne taşırlar. Aynı şey başka yerlerde de olur.

4.27

Γίνεται δὲ καὶ ἀνάκλασίς τις τῶν ἀνέμων ὥστʼ ἀντιπνεῖν αὑτοῖς, ὅταν ὑψηλοτέροις τόποις προσπνεύσαντες ὑπερᾶραι μὴ δύνωνται. Διὸ ἐνιαχοῦ τὰ νέφη τοῖς πνεύμασιν ὑπεναντία φέρεται καθάπερ περὶ Αἰγειὰς τῆς Μακεδονίας βορέου πνέοντος πρὸς τὸν βορέαν. Αἴτιον δʼ ὅτι τῶν ὀρῶν ὄντων ὑψηλῶν τῶν τε περὶ τὸν Ὄλυμπον καὶ τὴν Ὄσσαν τὰ πνεύματα προσπίπτοντα καὶ οὐχ ὑπεραίροντα τούτων ἀνακλᾶται πρὸς τοὐναντίον, ὥστε καὶ τὰ νέφη κατώτερα ὄντα φέρουσιν ἐναντίως. Συμβαίνει δὲ καὶ αὐτὸ τοῦτο παρʼ ἄλλοις.

4.28Bazı yerlerde, meltemlerin kendisi sırasında da yansıma yüzünden kuzey rüzgârına karşı esen rüzgârlar olur, öyle ki gemiler ters yönde ilerler; Khalkis'ten Oropos'a giden geçitte olduğu gibi. Bunlara palimboreas, yani "geri kuzey rüzgârı" derler. Bu aşağı yukarı meltemler en güçlü olduklarında olur; çünkü önlerine çıkan hava bol olduğunda en uzağa ancak o zaman ulaşabilirler. Bazı yerlerde de rüzgâr bir şeye çarptığı için yarılır, öyle ki bir kısmı oraya, bir kısmı buraya akar; tek ve aynı kaynaktan akan su gibi.

4.28

Ἐνιαχοῦ δὲ καὶ ὑπʼ αὐτοὺς τοὺς ἐτησίας ἀντίπνοιαι γίνονται τῷ βορέᾳ διὰ τὴν περίκλασιν ὥστε καὶ ἐναντιοδρομεῖν τὰ πλοῖα, καθάπερ καὶ περὶ τὸν πόρον τὸν ἐκ Χαλκίδος εἰς Ὀρωπὸν, οὓς δὴ καλοῦσι παλιμβορέας. Γίνεται δὲ τοῦτο σχεδὸν ὅταν ὦσι λαμπρότατοι· τότε γὰρ μάλιστα δύνανται ὡς πορρωτάτω διατείνειν ὅταν πλῆθος ᾖ τὸ ἀντικόπτον. Ἐνιαχοῦ δὲ διὰ τὸ προσκόπτειν σχίζεσθαι συμβαίνει τὸν ἄνεμον ὥστε τὸ μὲν ἐκεῖσε τὸ δὲ δεῦρο ῥεῖν καθάπερ καὶ τὸ ὕδωρ ὑπὸ μιᾶς πηγῆς καὶ τῆς αὐτῆς ῥέον.

4.29Kısaca, yerler rüzgârlarda birçok değişme yaratır; bunlardan biri de rüzgârın dar ya da geniş bir yerden esmesine göre daha şiddetli ya da daha sakin olmasıdır. Dar yerden geçen rüzgâr, bir su akıntısı gibi, her zaman daha şiddetli ve daha serttir; çünkü daha toplu hâlde zorlanır ve iter. Bu yüzden başka yerlerde rüzgârsızlık olduğunda bile dar yerlerde hep rüzgâr vardır; çünkü hava bolluğu yüzünden duramaz, onun hareketi de rüzgârdır. Dar sokaklarda da rüzgârlar sıkışıp bir araya gelince sert eser; kapılarda da öyle; pencereler de havayı hep çeker ve esinti sağlar. Bütün bunların ve bu türden şeylerin sebebi aynıdır, söylenen tek sebeptir.

4.29

Ἁπλῶς δὲ οἱ τόποι πολλὰς ποιοῦσι τῶν πνευμάτων μεταβολὰς, ἄλλας τε καὶ τὸ σφοδρότερα καὶ ἠρεμέστερα γίνεσθαι, καθάπερ ἐὰν διὰ στενοῦ καὶ ἀχανοῦς πνέῃ. Σφοδρότερον γὰρ ἀεὶ καὶ λαμπρότερον τὸ διὰ τοῦ στενοῦ καθάπερ ὕδατος ῥεῖθρον· ἐκβιάζεται γὰρ καὶ διωθεῖ μᾶλλον ἀθρόον. Διὸ καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις ἀπνοίας οὔσης ἐν τοῖς στενοῖς ἀεὶ πνεῦμα· μένειν γὰρ ὁ ἀὴρ οὐ δύναται διὰ τὸ πλῆθος, ἡ δὲ τούτου κίνησις ἄνεμος. Ὅθεν καὶ ἐν τοῖς στενωποῖς ὅταν κατακλεισθῶσι καὶ συμπέσωσι λαμπροὶ πνέουσι, καὶ ἐν ταῖς πύλαις, καὶ αἱ θυρίδες ἕλκουσιν ἀεὶ καὶ πνοὴν παρέχουσι. Πάντων γὰρ τούτων καὶ τῶν τοιούτων ἡ αὐτὴ καὶ μία τις ἡ εἰρημένη αἰτία.

4.30Öte yandan bazı yerler, çukur olduklarından ve daha büyük yerlerle çevrili olduklarından, rüzgârların kaynaklarına yakın, hatta başka yerlerden daha yakın olsalar bile büsbütün rüzgârsızdır; daha uzaktakiler ise rüzgârlıdır. Teselya ve Makedonya'da meltemler sırasında olduğu gibi: oralarda meltemler neredeyse hiç esmez, ama açıkta, uzak duran adalarda sert eser. Sebebi, o ülkelerin çukur ve korunaklı olması, adaların önünde ise akışı engelleyen hiçbir şey bulunmamasıdır. Bu rüzgârların ve genel olarak her rüzgârın esmesi ya uzaklık yüzünden engellenir —çünkü yol uzun olduğundan daha uzağa erişemezler—, ya bazı şeylerin önlerine geçmesiyle, ya da, üçüncü olarak, oranın yerel bir rüzgârı karşı esip baskın gelirse.

4.30

Πάλιν δʼ ἔνιοι τόποι διὰ τὴν κοιλότητα καὶ διὰ τὸ περιέχεσθαι μείζοσιν ἐγγὺς ὄντες γε ἢ ἐγγυτέρω ἑτέρων ταῖς ἀρχαῖς ὅλως ἀποπνεύματοι τυγχάνουσιν. Οἱ δὲ πορρωτέρω πνευματώδεις· ὥσπερ καὶ περὶ Θετταλίαν καὶ Μακεδονίαν συμβαίνει κατὰ τοὺς ἐτησίας· οὐ γὰρ πνέουσι παρʼ αὐτοῖς ὡς εἰπεῖν, ἐν δὲ ταῖς νήσοις λαμπροὶ ταῖς μακρὰν ἀπηρτημέναις. Αἴτιον δὲ τὸ τὰς χώρας κοίλας καὶ ἐπισκεπεῖς εἶναι, ταῖς δὲ νήσοις οὐδὲν ἐπίπροσθεν τῆς φορᾶς. Κωλύονται δὲ καὶ οὗτοι καὶ ὅλως πᾶς ἄνεμος πνεῖν ἢ διὰ τὴν ἀπόστασιν, οὐ γὰρ δύνανται διατείνειν εἰς τὸ πορρωτέρω διὰ τὸ μῆκος, — ἢ διʼ ἐπιπρόσθησίν τινων, ἢ τρίτον εἴ τι πνεῦμα ἐγχώριον ἀντιπνεῖ καὶ κρατεῖ.

4.31Makedonya'da meltemlerin aynı saatte yükselmesini ve dönüş rüzgârının (tropaia) esmesini ise bir rastlantı saymak gerekir. Çünkü her yerde rüzgârlar öğle vakti güneş yüzünden diner, ikindiyle birlikte yeniden yükselir. Aynı vakitte hem karadan esen esintilere karşılık dönüş rüzgârı eser, hem de meltemler yeniden yükselir. Bunu meltemlerin Olympos'tan ve Ossa'dan yansımasına bağlamamak gerekir; meğer ki ⟦…⟧ ya da büsbütün ölçülü olsunlar. Rastlantıları ise her durumda ayırmaya çalışmak gerekir.

4.31

Ὅτι δὲ συμβαίνει κατὰ τὴν ὥραν τοὺς ἐτησίας ἐπαίρεσθαι καὶ τὴν τροπαίαν πνεῖν περὶ Μακεδονίαν ὥσπερ σύμπτωμα θετέον. Πανταχοῦ γὰρ τῆς μεσημβρίας ἀπολήγει τὰ πνεύματα διὰ τὸν ἥλιον, ἅμα δὲ τῇ δείλῃ πάλιν αἴρεται. Συμβαίνει δὲ κατὰ τὸν αὐτὸν καιρὸν τήν τε τροπαίαν πρὸς ταῖς ἀπογείαις αὔραις καὶ τοὺς ἐτησίας ἐπαίρεσθαι πάλιν· οὐ γὰρ δὴ τὴν ἀνάκλασιν τὴν ἀπὸ τοῦ Ὀλύμπου καὶ τῆς Ὄσσης τῶν ἐτησίων αἰτιατέον ἢν μὴ * ἑρμηνεύουσιν ἢ μέτριοι παντελῶς. Τὰ μὲν οὖν συμπτώματα πειρατέον ἅπασι διαιρεῖν.

5.325. Bölüm

Şu ise tuhaf ve akla aykırı görünebilir: yüksek yerlerin rüzgâra bakan kısımlarının hepsi neden rüzgârsızdır da korunaklı kısımları rüzgârlıdır, hem de ölçülü değil, şiddetle? Örneğin Boiotia'da kuzeye bakan Plataia'da kuzey rüzgârı sakin geçer; güney rüzgârı ise, önünde Kithairon dağı bulunduğu hâlde, büyük ve fırtınalı eser. Yine Euboia'nın Koila denen kısmı boyunca meltemler sırasında dönüş rüzgârları kıyıyı yalayarak eser; Karystos'ta ise rüzgârlar öyle güçlü eser ki büyüklükleri olağanüstüdür.

5.32

Ἐκεῖνο δʼ ἂν δόξειεν ἄτοπον καὶ παράλογον εἶναι διὰ τί τῶν ὑψηλῶν τόπων τὰ μὲν προσήνεμα πάντα ἀπνεύματα τυγχάνει τὰ δʼ ἐπισκεπῆ πνευματώδη, καὶ οὐ μετρίως ἀλλὰ σφοδρῶς· οἷον ἐν Πλαταιαῖς τῆς Βοιωτίας κειμέναις πρὸς τὸν βορέαν ὁ μὲν βορέας εὐδιεινὸς, ὁ δὲ νότος μέγας καὶ χειμερινὸς καὶ ἐπιπροσθοῦντος τοῦ Κιθαιρῶνος. Καὶ πάλιν παρὰ μὲν τὰ κοῖλα τῆς Εὐβοίας ὑπὸ τοὺς ἐτησίας τροπαῖαι παραθέουσιν, ἐν Καρύστῳ δὲ τηλικοῦτοι πνέουσιν ὥστε ἐξαίσιον εἶναι μέγεθος.

5.33Ayrıca Kuriadia'da, Phaistos denen, güneye bakan yüksek ve sarp yerde şaşılacak bir şey olur: dalga içeri vurur ama rüzgâr yoktur; yakındaki yerler limansız olduğu için gemiler de düz kayalara yanaşır; olup biteni görmek mümkündür. Rüzgârın karaya ulaşmamasının sebebi, havanın çekilip akmamasıdır; bu da yükseklik yüzünden olur, […] aşamadığı için. Havanın her zaman çekilip gitmesi ve durmaması gerektiği açıktır: evlerde kapılar kapatılırsa pencerelerden gelen esinti azalır; çünkü içerideki hava dolu olduğundan ve çekilip gitmediğinden dışarıdaki havayı içeri almaz; akış ise boşluğa doğrudur. Bu yüzden "çekmek" de doğru bir deyiş değildir.

5.33

Ἔτι δὲ τῆς Κουριάδος ἐν τῷ καλουμένῳ Φαιστῷ κειμένῳ πρὸς νότον ὑψηλῷ καὶ ἀποτόμῳ θαυμαστόν τι κῦμα μὲν εἰσπίπτει, πνεῦμα δʼ οὐκ ἔστιν ἀλλὰ καὶ τὰ πλοῖα προσορμίζονται τοῖς λειωτοῖς ἀλιμένων ὄντων τῶν τόπων τῶν πλησίον, καὶ τὰ συμβαίνοντα θεωρεῖν ἐστί. Αἴτιον δὲ τοῦ μὲν μὴ διικνεῖσθαι τὸ πνεῦμα πρὸς τὴν γῆν τὸ μὴ ὑπάγειν τὸν ἀέρα μηδὲ ῥεῖν, ὅπερ συμβαίνει διὰ τὸ ὕψος πρὸς κα […] οὐχ ὑπεραίρων. Ὅτι δʼ ὑπεξάγειν ἀεὶ δεῖ καὶ μὴ ἵστασθαι τὸν ἀέρα φανερόν· ἐν γὰρ τοῖς οἰκήμασιν οὗ τις ἂν κατακλείσῃ τὰς θύρας ἧττον διὰ θυρίδων ἡ πνοὴ φέρεται· πλῆρες γὰρ ὂν καὶ μὴ ὑπεξάγον οὐκ εἰσδέχεται τὸν ἔξωθεν ἀέρα· πρὸς γὰρ τὸ κενὸν ἡ φορά· διὸ καὶ τὸ ἕλκειν οὐ καλῶς λέγεται.

5.34Kuzeye karşı ve genel olarak rüzgârlara karşı korunaklı olan yerlerin daha rüzgârlı olması da şundandır: rüzgâr yükseltide toplanıp adeta taşar ve toplu hâlde aşağı düşer; nereye ağırlığını verirse orada gerçekten toplu hâlde patlayıp boşalır. Bu tür yerlerde sağanak fırtınalar da olur; çünkü orada rüzgâr burgaçlanır ve toplanır, patlayınca da adeta bir darbe indirir. Çünkü toplu ve sürekli olan şey güçlüdür, kasırgalarda olduğu gibi. Yerlerden ötürü olan şeyler işte bunlar ve bunlar gibidir. Bunlar pek çoktur ve pek çok yerde görülür; her birini anlatmak ayrıntılı bir araştırmanın işidir.

5.34

Τὰ δὲ πρὸς βορέαν καὶ ὅλως κατʼ ἀνέμους ἐπισκεπῆ διὰ τοῦτο πνευματωδέστερα, διότι συμβαίνει συναθροιζόμενον ἐπὶ τὸ ὕψος οἷον· ὑπερχεῖσθαι τὸ πνεῦμα καὶ ἐμπίπτειν ἀθρόον· ἧ γὰρ ἂν ἐπιβρίσῃ ταύτῃ κατέρρηξεν ἀληθῶς ἀθρόον. Γίνονται δὲ καὶ αἱ καταιγίδες ἐν τοῖς τοιούτοις· συστροφαὶ γὰρ ἐνταῦθα καὶ ἀθροισμὸς πνεύματος. Ὥσθʼ ὅταν ἐκραγῇ καθάπερ πληγὴν ἐποίησεν. Ἴσχυρὸν γὰρ τὸ ἀθρόον καὶ συνεχὲς ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν τυφώνων. Ἃ μὲν οὖν διὰ τοὺς τόπους συμβαίνει ταῦτα καὶ τοιαῦτα τυγχάνει. Πολλὰ δʼ ἐστὶ καὶ πολλαχοῦ περὶ ὧν ἑκάστου τῆς ἱστορίας λέγειν.

6.356. Bölüm

Şunlar ise bütün rüzgârlar için ortaktır, örneğin her birinin gelmekte olduğunu haber veren işaretler: yoğunluk ve seyreklik, sıcaklık ve soğukluk ya da bu türden başka bir durum bakımından bulanıklaşan hava gelmekte olan rüzgârı her zaman belli eder; çünkü havadakiler rüzgârlarla aynı hâlleri yaşar ve hissimize rüzgârlardan önce ulaşır. Aynı şekilde bazıları denizde ve sularda da aynı işaretleri görebilir: dalgalar önceden kabarıp kıyıya vurarak rüzgârları haber verir. Dalga sürekli değil, azar azar itilir: itilen dalga başka dalgayı iter, ilk üfleme sönünce de başka bir üflemeyle hareket ettirilir; böylece hep önden itilerek gelir. Hareket ettirilen şey geldiyse, hareket ettirenin de geleceği açıktır. Dalgalar rüzgârlardan geç de kalır; çünkü hareket ettirilmesi en zor ve durdurulması en güç şey olduklarından daha sonra çözülüp yatışırlar.

6.35

Τὰ δὲ τοιάδε κοινὰ πάντων τῶν ἀνέμων οἷον ὅσα σημειώδη καθʼ ἕκαστον ἐν τῷ μέλλειν· ὁ γὰρ ἀὴρ ἀχλυούμενος κατὰ πυκνότητα καὶ μανότητα ἢ κατὰ θερμότητα καὶ ψύξιν ἢ κατʼ ἄλλην τινὰ τοιαύτην διάθεσιν ἐξεδήλωσεν ἀεὶ τὴν ἐπιοῦσαν πνοήν· ὁμοιοπαθῆ γὰρ τὰ κατὰ τὸν ἀέρα καὶ προτερεῖ τῶν ἀνέμων εἰς τὴν ἡμετέραν αἴσθησιν. Ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς θαλάττης καὶ τῶν ὑδάτων ἐστί τισι τὰ αὐτὰ σημεῖα λαβεῖν· ἐπεὶ καὶ τὰ κύματα προανιστάμενα καὶ προεκπίπτοντα σημαίνει τοὺς ἀνέμους· προωθεῖται δʼ οὐ συνεχῶς ἀλλὰ κατὰ μικρόν· τὸ δὲ προωσθὲν ἄλλο προέωσε καὶ πάλιν ὑπʼ ἄλλης πνοῆς ἐκινήθη μαρανθείσης τῆς πρώτης· εἶθʼ οὕτως ἀεὶ προωθούμενα προσέρχεται· παρόντος δὲ τοῦ κινουμένου φανερὸν ὅτι καὶ τὸ κινοῦν ἥξει. Συμβαίνει δὲ καὶ ὑστερεῖν τὰ κύματα τῶν πνευμάτων· ὕστερον γὰρ διαλύονται καὶ παρακμάζουσι διὰ τὸ δυσκινητότατον καὶ δυσκαταπαυστότερον.

6.36Kayan yıldızlar, yalancı güneşlerin görünmesi ve sönmesi ya da dağılması gibi şeyler de, buna benzer başka bir şey varsa o da, birçok rüzgâr için ortaktır. Çünkü yukarıdaki hava, etkilenmesiyle rüzgârların tabiatını önceden belli eder. Ayrıca rüzgârların sonlarına doğru en büyük olmaları da birçoğu için ortaktır: toplu hâlde estikten sonra geriye kalan az olur. Söylendiği gibi bu türden şeyler bir bakıma rüzgârların ousiasına ortak olan özelliklerdir.

6.36

Κοινὰ δὲ καὶ τὰ τοιαῦτα πλειόνων οἷον ἀστέρων τε διᾳττόντων καὶ παρηλίων φάσις καὶ ἀπομάρανσις ἢ ῥῆξις καὶ εἴ τι τοιοῦθʼ ἕτερον. Πρότερον γὰρ ὁ ἀὴρ ὁ ἄνω τῷ πάσχειν ἀποδηλοῖ τὴν τῶν πνευμάτων φύσιν. Ἔτι δὲ τὸ ἐπὶ τέλει μεγίστους εἶναι, καὶ γὰρ τοῦτο κοινὸν πλείοσιν· ὅταν γὰρ ἀθρόον ἐμπνεύσωσι μικρὸν γίγνεται τὸ λοιπόν. Τὰ μὲν οὖν τοιαῦτα καθάπερ εἴρηται κοινά πως τῆς οὐσίας.

7.377. Bölüm

Her rüzgârın kendine özgü özellikleri ise her birinin tabiatına ve konumuna göredir: bunların bir kısmı rüzgârların içinden ve doğru estiği yerlere göre, bir kısmı çıktıkları kaynaklara göre, bir kısmı da buna benzer başka şeylere göre ayrılır. Denebilir ki en kendine özgü olanlar kaikias (kuzeydoğu rüzgârı) ve zephyros (batı rüzgârı) ile ilgili özelliklerdir. Kaikias, atasözünün de dediği gibi, bulutları kendine doğru çeken tek rüzgârdır: "kaikiasın bulutları çektiği gibi kendine çekerek."

7.37

Ἐστι δὲ τὰ καθʼ ἕκαστον ἴδια κατὰ τὴν ἑκάστου φύσιν καὶ θέσιν, ὧν τὰ μὲν τοῖς τόποις μερίζεται καθʼ οὓς καὶ πρὸς οὓς αἱ πνοαὶ, τὰ δὲ ταῖς ἀρχαῖς ἀφʼ ὧν, τὰ δὲ ἄλλοις τοιούτοις. Ἰδιώτατα δʼ οὖν ὡς εἰπεῖν τὰ περὶ τὸν καικίαν [libri ἀπαρκτίαν] καὶ τὰ περὶ τὸν ζέφυρόν ἐστιν. Ὁ μὲν γὰρ καικίας [libri ἀπαρκτίας] μόνος ἐφʼ αὑτὸν ἄγει τὰ νέφη καθάπερ καὶ ἡ παροιμία λέγει, "ἕλκων ἐφʼ αὑτὸν ὥστε καικίας νέφη".

7.38Zephyros rüzgârların en düzgün esenidir; ikindi vakti, karaya doğru ve soğuk eser; yıllık rüzgârlar arasında yalnız iki mevsimde, ilkbaharda ve sonbaharda eser. Bazı yerlerde fırtınalı eser; bu yüzden şair onu "sert esen" diye anar. Bazı yerlerde ise ölçülü ve yumuşaktır; bu yüzden Philoksenos da onun esişini tatlı diye anlatmıştır. Ürünlerin kimini besleyip büyütür, kimini de büsbütün yok edip bozar.

7.38

Ὁ δὲ ζέφυρος λειότατος τῶν ἀνέμων καὶ πνεῖ δείλης καὶ ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ψυχρὸς, τῶν ἐνιαυσίων ἐν δυοῖν μόνον ὥραις, ἐαρινῇ καὶ μετοπώρου. Πνεῖ δʼ ἐνιαχοῦ μὲν χειμέριος, ὅθεν καὶ ὁ ποιητὴς δυσαῆ προσηγόρευσεν. Ἐνιαχοῦ δὲ μέτριός ἐστι καὶ μαλακὸς διὸ καὶ Φιλόξενος ἡδεῖαν αὐτοῦ πεποίηκε τὴν πνοήν. ⟨Καὶ τῶν καρπῶν⟩ τοὺς μὲν ἐκτρέφει τοὺς δʼ ἀπολλύει καὶ διαφθείρει τελείως.

7.39Kaikiasın bulutları kendine çekmesinin sebebi, tabiatça eğri bir çizgi boyunca hareket etmesidir; aşağıdan estiği için bu çizginin çukur yüzü, öteki rüzgârlarınki gibi yere doğru değil, göğe doğrudur. Böylece kendi kaynağına doğru eserek bulutları kendine çeker; çünkü rüzgâr nereye doğru eserse bulutlar da oradan oraya gider.

7.39

Αἴτιον δὲ τῷ μὲν καικίᾳ διότι πέφυκε κυκλοτερεῖ φέρεσθαι γραμμῇ ἧς τὸ κοῖλον πρὸς τὸν οὐρανὸν καὶ οὐκ ἐπὶ τὴν γῆν ἐστὶν ὥσπερ τῶν ἄλλων διὰ τὸ κάτωθεν πνεῖν· πνέων δʼ ἐπὶ τὴν ἀρχὴν οὕτως ἐφʼ αὑτὸν ἄγει τὰ νέφη· πρὸς ὁ γὰρ ἡ πνοὴ καὶ τῶν νεφῶν ἐντεῦθεν ⟨ἡ⟩ φορά.

7.40Zephyros ise batıdan, denizden ve geniş açık ovalardan estiği için soğuktur; ayrıca kıştan sonra, ilkbaharda güneş yeni yeni baskın gelmeye başlarken, sonbaharda da güneş artık baskın gelmezken eser. Kuzey rüzgârından daha az soğuktur, çünkü kardan değil, rüzgâra dönüşen sudan eser. Sürekli değildir, çünkü oluşan rüzgâr bir yerde tutulmaz; karada olduğu gibi […] değil, nemli bir şeyden çıkıp düz bir yüzey üzerinde ilerlediği için dolaşır; bu yüzden düzgündür de;

7.40

Ὁ δὲ ζέφυρος ψυχρὸς μὲν διὰ τὸ πνεῖν ἀφʼ ἑσπέρας ἀπὸ θαλάττης καὶ πεδίων ἀναπεπταμένων, καὶ ἔτι μετὰ χειμῶνα τοῦ ἦρος ἄρτι τοῦ ἡλίου κρατοῦντος καὶ μετοπώρου πάλιν ὅτʼ οὐκέτι κρατεῖ. Τοῦ δὲ βορέου ἧττον ψυχρὸς διὰ τὸ ἀφʼ ὕδατος πνευματουμένου καὶ μὴ χιόνος πνεῖν. Οὐ συνεχὴς δὲ διὰ τὸ μὴ κρατεῖσθαι τὸ γινόμενον πνεῦμα· οὐ γὰρ ὥσπερ ἐν γῇ […] ἀλλὰ πλανᾶται διὰ τὸ ἀφʼ ὑγροῦ βεβηκέναι ἐφʼ ὁμαλῆ διὰ τοῦτο καὶ λεῖός ἐστιν·

7.41çünkü dağlardan esmez, zorla eriyen bir şeyden de çıkmaz; bir borudan akar gibi kolayca akar. Kuzey ve güney taraflar dağlıktır; batı tarafında ise ne dağ vardır ne kara, Atlas Okyanusu vardır; böylece rüzgâr kara üzerinde ilerler. İkindi vakti esmesi de yeri yüzündendir; çünkü bütün rüzgârlar güneşle birlikte oluşur: güneş nemi dağıtırken ya da buharlaştırırken, ya da başlangıçta rüzgâra yardım ederken. Güneş o yere varınca rüzgâr da esmeye başlar; geceleri ise güneşin hareketi bulunmadığı için diner.

7.41

⟨οὐ γὰρ ἀπʼ ὀρέων πνεῖ οὐδὲ βίᾳ τηκομένου ἀλλὰ ῥᾳδίως⟩ ὥσπερ διʼ αὐλοῦ ῥέων. Τὰ μὲν γὰρ πρὸς βορέαν καὶ νότον ⟨ὀρεινὰ⟩, πρὸς ἑσπέραν δʼ οὔτε ὄρος οὔτε γῆ ἐστὶν ἀλλὰ τὸ ἀτλαντικὸν πέλαγος, ὥστε ἐπὶ τῆς γῆς φέρεται. Τῆς δείλης δὲ ἡ πνοὴ διὰ τὸν τόπον· πάντα γὰρ μετὰ τοῦ ἡλίου διαχέοντος τὸ ὑγρὸν ἢ ἀτμίζοντος γίνεται ἢ συνεργοῦντος εἰς τὴν ἀρχήν· ὅταν οὖν εἰς τὸν τόπον ἀφίκηται καὶ ἡ πνοὴ, καὶ τῆς νυκτὸς παύεται διὰ τὸ ἐλλείπειν τὴν τοῦ ἡλίου κίνησιν.

7.42Açık denizden ve deniz üzerinden estiği, böylece geniş bir alandan topladığı için çok büyük bulutlar da getirir. Fırtınalı ve sert esen bir rüzgâr olması daha önce söylenen sebeplerdendir: kıştan sonra, hava henüz soğukken eser; sonbaharda esen ise böyle değildir, meğer ki "fırtınalı" sözünü büyüklük anlamında alalım; çünkü bitişik yerlerde, öteki rüzgârlar gibi, o da büyük eser. Belki "fırtınalı" sözünü her yer için değil, böyle anlamak gerekir; meğer ki bazıları adları kaydırıp thraskiasa zephyros diyor olsun; çünkü fırtınalı olan odur. Ama bunlar incelenmelidir.

7.42

Ἄγει δὲ καὶ νεφέλας μεγίστας ὅτι ἐκ πελάγους πνεῖ καὶ κατὰ θάλατταν ὥστε ἐκ πολλοῦ συνάγειν. Χειμέριος δὲ καὶ δυσαὴς διὰ τὰ πρότερον εἰρημένα· μετὰ γὰρ χειμῶνα πνεῖ ψυχροῦ ἔτι τοῦ ἀέρος ὄντος· ἐπεὶ ὁ μετοπωρινὸς οὐ τοιοῦτος εἰ μὴ τῷ μεγέθει λαμβάνομεν τὸ χειμέριον· ἐν γὰρ τοῖς συνεχέσι τόποις μέγας πνεῖ καθάπερ καὶ οἱ ἄλλοι. Καὶ ληπτέον ἴσως οὕτω τὸ χειμέριον, οὐχ ὡς πᾶσιν· εἰ μὴ ἄρα καὶ παραλλάττοντές τινες ποιοῦνται τὴν προσηγορίαν τὸν θρασκίαν ζέφυρον καλοῦντες· χειμέριος γὰρ οὗτος. Ἀλλὰ ταῦτα ἐπισκεπτέον.

7.43Düzgünlüğü ve yumuşaklığı, bulunduğu yerde, hareketine ve akışına bir hoşluk katar; öyle ki nerede böyleyse orada hoştur da. Ürünlerin kimini bozup kimini beslemesine gelince, öteki rüzgârlar için de ortak olan şu söz küllî olarak doğrudur: yazın soğuk estiği yerde besler, sıcak estiği yerde yok eder. Kışın ve ilkbaharda da benzer şekilde soğuk estiği yerde yok eder, sıcak estiği yerde ise mevsimlere zıt bir esişle besler ve korur. Bu da rüzgâr denizden geldiğinde olur; çünkü deniz kışın sıcak, yazın soğuktur. Bu yüzden güney rüzgârı da bazı yerlerde, Argos'ta olduğu gibi, böyledir; kuzey rüzgârı da başka yerlerde.

7.43

Ἡ δὲ ὁμαλότης καὶ λειότης ὅταν ᾖ ποιεῖ τινὰ χάριν κατὰ τὴν κίνησιν καὶ φορὰν, ὥσθʼ ὅτου τοιοῦτος ἐνταῦθα καὶ ἡδύς, Ὅτι δὲ τοὺς καρποὺς οὓς μὲν φθείρει οὓς δὲ τρέφει καθόλου μὲν ἐκεῖνο ἀληθὲς εἰπεῖν ὁ καὶ κατὰ τῶν ἄλλων κοινὸν, ὅτι τρέφει μὲν ὅπου ψυχρὸς πνεῖ τοῦ θέρους, ἀπόλλυσι δὲ ὅπου θερμός. Καὶ πάλιν τοῦ χειμῶνος καὶ τοῦ ἦρος ὁμοίως ὅπου μὲν ψυχρὸς ἀπόλλυσιν, ὅπου δὲ θερμὸς τρέφει καὶ σώζει ἐναντίαν ταῖς ὥραις τὴν πνοὴν ἔχων Τοῦτο δʼ ἐστὶν ὅταν ἐκ θαλάττης ᾖ· θερμὴ γὰρ αὕτη χειμῶνος, θέρους δὲ ψυχρά. Διὰ τοῦτο δὲ καὶ ὁ νότος ἐνιαχοῦ τοιοῦτος ὥσπερ καὶ ἐν Ἄργει, καὶ ὁ βορέας δὲ παρʼ ἄλλοις.

7.44Basit ve ortak olan, söylendiği gibi, budur. Her yere özgü olanları ise yerin konumundan ve öteki koşullardan hareketle incelemek ve gözlemek gerekir; çünkü farkı hemen hemen bu sebeplerde bulursun. Örneğin İtalya'da Lokris ve ona bitişik bölge, zephyros oraya denizden vurduğu için ondan bereket bulur; başka bir bölge aynı ölçüde bulmaz, bazıları da zarar görür. Yine Girit'te Gortyn ondan beslenir, çünkü açıkta durur ve rüzgâr ona açık denizden vurur; başka bir yer ise, rüzgâr ona karadan ve bazı dağlardan vurduğu için zarar görür.

7.44

Τὸ μὲν οὖν ἁπλοῦν καὶ κοινὸν ὥσπερ ἐλέχθη τοῦτο. Τὰ δὲ καθʼ ἑκάστους τόπους ἐκ τῆς θέσεως δεῖ καὶ τῶν ἄλλων τῶν συμβαινόντων ἀνασκοπεῖν καὶ θεωρεῖν· εὑρήσεις γὰρ σχεδὸν ἐν ταύταις ταῖς αἰτίαις τὴν διαφοράν· οἷον τῆς Ἰταλίας ἡ μὲν Λοκρὶς καὶ ἡ ταύτῃ συνεχὴς εὐθηνεῖ τῷ ζεφύρῳ διὰ τὸ ἐκ τῆς θαλάττης προσπίπτειν. Ἄλλη δέ τις οὐχ ὁμοίως, ἔνιαι δὲ καὶ βλάπτονται. Καὶ πάλιν τῆς Κρήτης ἡ μὲν Γορτύνη τρέφεται, κεῖται γὰρ ἀναπεπταμένη καὶ προσβάλλει αὐτῇ ἐκ τοῦ πελάγους· ἑτέρα δέ τις ἀπόλλυται πρὸς ἣν ἐκ τῆς γῆς καὶ ὀρῶν τινῶν προσπίπτει.

7.45Malia körfezindeki her şeyi, hem yıllık bitkileri hem ağaçların ürünlerini, Teselya'da Pieria çevresindekileri de bozar. İki yerin tabiatı aynıdır, çevreleri de benzer: ikisi de doğuya bakar ve yüksek dağlarla çevrilidir; biri Oite ve ona bitişik dağlarla, öteki Pieros dağıyla. Gün-tün eşitliği batısından esen zephyros, güneşten gelip dağlara çarpan ve geri yansıyan sıcaklığı hemen ovaya çevirir ve ürünleri kavurur. Böyle ya da buna benzer bir durumun yaşandığı başka yerlerde de aynısı olur; zıt durumdakilerde ise tersi.

7.45

Φθείρει δὲ καὶ τὰ ἐν τῷ μαλακῷ κόλπῳ πάντα καὶ τὰ ἐπέτεια καὶ τὰ τῶν δένδρων καὶ τῆς Θεσσαλίας περὶ τὸν πιέριον· ἀμφοτέρων δὲ τῶν τόπων ἡ αὐτὴ φύσις καὶ τὰ περιέχονθʼ ὅμοια· κεῖνται μὲν γὰρ ἄμφω πρὸς ἀνατολὴν, περιέχονται δʼ ὄρεσιν ὑψηλοῖς, ὁ μὲν τῇ Οἴτῃ καὶ τοῖς συνεχέσιν ⟨ὁ δὲ τῷ Πιέρῳ⟩. Ὁ δὲ πνέων ζέφυρος ἀπὸ δυσμῆς ἰσημερινῆς τὴν ὑπὸ τοῦ ἡλίου θερμότητα προσπίπτουσαν τοῖς ὄρεσιν ἀνακλωμένην ἐξέτραπεν εὐθὺς εἰς πεδίον καὶ ἀπέκαυσεν. Ὁμοίως δὲ καὶ παρὰ τοῖς ἄλλοις οἷς τι τοιοῦτον ἢ παραπλήσιον τούτῳ συμβαῖνόν ἐστι καὶ τοῖς ἐναντίοις ἀνάπαλιν.

7.46Kısaca, sık sık söylenen şu söz doğrudur: rüzgârın nerelerden geçerek ve nereden estiği, öteki özelliklerine olduğu gibi sıcaklığına ve soğukluğuna da büyük katkıda bulunur. Atasözüne göre güney rüzgârının kuzey rüzgârından aşağı kalmayacak kadar soğuk olması da bundandır: hava kış yüzünden hâlâ soğumuş ve nemli olduğundan, rüzgâr zorunlu olarak hava nasılsa öyle çarpar. Atasözünün yine kış getirdiğini söylediği, güney rüzgârlarının bıraktığı çamurun ardından esen kuzey rüzgârı da bunu aynı sebeple yapar; çünkü ıslanmış hava soğuktur. Daha önce söylendiği gibi ırmaklardan gelen esintiler de böyledir.

7.46

Ὅλως γὰρ ὃ πολλάκις λέγεται τοῦτʼ ἀληθὲς ὅτι μέγα συμβάλλεται διʼ ὧν ἂν πνέῃ καὶ ὅθεν εἰς τε τἆλλα καὶ εἰς θερμότητα καὶ εἰς ψυχρότητα. Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ὁ νότος ψυχρὸς οὐχ ἧττον τοῦ βορέου κατὰ τὴν παροιμίαν, ὅτι διὰ τὸν ἀέρα κατεψυγμένον ἔτι καὶ ὑγρὸν ὑπὸ τοῦ χειμῶνος τοιαύτην ἀνάγκη τὴν πνοὴν προσπίπτειν οἷος ἂν ὁ ἀὴρ ᾖ. Ὁ δὲ βορέας ὁ ἐπὶ τὸν πηλὸν ⟨τῶν νότων⟩, ὅν φησι πάλιν ἡ παροιμία χειμῶνα ποιεῖν, διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν ποιεῖ· βρεχθεὶς γὰρ ὁ ἀὴρ ψυχρός. Ὡσαύτως δὲ καὶ ἀπὸ τῶν ποταμῶν αὖραι, ὥσπερ ἐλέχθη πρότερον.

8.478. Bölüm

Bu rüzgârların kendine özgülüğünün bir açıklaması vardır. Rüzgârların kışın ve sabahları doğudan, yazın ve ikindileri batıdan esmesinin sebebinin ise şu olduğu kabul edilmelidir: güneş havayı çekerken artık ona baskın gelemeyince hava salıverilip akar. Güneş batarken bulutlar bırakır, batı rüzgârları da bunlardan doğar; güneş beraberinde ne kadar hava götürürse, alt yarıkürede oturanlar için o ölçüde bir sabah rüzgârı oluşur. Tersine, güneş alt yarıkürede batınca oradakilere batı rüzgârları, buradakilere de onu izleyen havadan bir sabah rüzgârı getirir.

8.47

Ἡ μὲν ⟨οὖν⟩ τούτων ἰδιότης ἔχει τινὰ λόγον. Ὅτι δὲ τὰ πνεύματα τοῦ μὲν χειμῶνος καὶ τὸ ἑωθινὸν ἀπὸ τῆς ἕω πνεῖ, τοῦ δὲ θέρους καὶ τῆς δείλης ἀπὸ τῆς ἑσπέρας, ἐκείνην τὴν αἰτίαν ὑποληπτέον· ὅταν ὁ ἥλιος ἕλκων μηκέτι κρατῇ, τότε ἀφιέμενος ὁ ἀὴρ ῥεῖ· δυόμενος οὖν καταλείπει νέφη ἀφʼ ὧν τὰ ζεφύρια· καὶ ὅσον ἂν ἄγῃ τοῖς ἐν τῷ ⟨κάτω⟩ ἡμισφαιρίῳ κατοικοῦσιν ⟨ἑωθινὸν⟩ πνεῦμα γίνεται, τοὐναντίον δὲ ὅταν δύηται ἐν τῷ κάτω μέρει ζεφύρους μὲν ἐκείνοις ποιήσει τοῖς δʼ ἐνταῦθα ἑωθινὸν πνεῦμα ἀπὸ τοῦ συνεπομένου ἀέρος αὐτῷ.

8.48Bu yüzden güneş başka bir rüzgârı eserken bulursa, ona katkıda bulunduğu için o rüzgâr büyür. Zephyros batıda oturanlar için her zaman ve uzaklara kadar estiği gibi, alttakiler için de bizim doğumuza, onların ise batısına doğru başka rüzgârlar eser. Bunlar her iki taraftaki benzerliğe göredir; her bölgenin uçlarındaki esiş de, sular ve öteki şeyler gibi, araz olarak olur; ama tam bir kesinlikle değil, çoğunlukla. Güney rüzgârı da düzenli olaylardan biri gibi Köpek Yıldızı'nın doğuşunda esmeye alışkındır. Sebebi, güneş oradayken alt bölgelerin sıcak olması, böylece çok buhar oluşmasıdır. Meltemler engel olmasa çok güney rüzgârı eserdi; ama şimdi meltemler buna engel olur.

8.48

Διὰ τοῦτο καὶ ἐὰν λάβῃ πνέοντα ἄλλον ἄνεμον μείζων γίνεται διότι προσέθηκεν. Ὥσπερ ⟨δʼ⟩ ὁ ζέφυρος ἀεὶ καὶ πόρρω πνεῖ τοῖς ἑσπερίοις οὕτω τοῖς κάτω πρὸς τὴν ἡμετέραν ἕω ἐκείνων δʼ ἑσπέραν ἄλλα πνεύματα. Ταῦτα μὲν οὖν παρὰ τὴν ὁμοιότητα παρʼ ἑκατέροις, ἥ τε ⟨ἐν⟩ τοῖς ἄκροις ἑκάστων πνοὴ γίνεται μὲν ὥσπερ καὶ τὰ ὕδατα καὶ τὰ ἄλλα κατὰ συμβεβηκὸς, οὐ μήν γε κατʼ ἀκρίβειαν ἀλλʼ ὡς ἐπὶ τὸ πᾶν. Εἴωθε δὲ ὥσπερ ἄλλο τι τῶν τεταγμένων καὶ ἐπὶ τῷ κυνὶ ⟨ὁ νότος⟩ πνεῖν. Αἴτιον δʼ ὅτι θερμὰ τὰ κάτω τοῦ ἡλίου παρόντος ὥστε γίνεται πολλὴ ἀτμίς. Ἔπνεον δʼ ἂν πολλοὶ μὴ κωλυόμενοι τοῖς ἐτησίαις· νῦν δʼ οὗτοι διακωλύουσιν.

8.49Gece başlayan kuzey rüzgârları üçüncü günde diner; "gece esen kuzey rüzgârı hiçbir zaman üçüncü ışığa ulaşmadı" atasözü de bundandır. Çünkü kuzeyden gece başlayan rüzgârlar zayıf olur: o vakit estiğinde hareket ettirilen havanın çok olmadığı açıktır, çünkü sıcaklık azdır, az sıcaklık da az hava hareket ettirir. Bütün rüzgârlar üçlerle biter, en küçükleri de ilk üç günde. Gece esen güney rüzgârında aynı şeyin olmamasının sebebi, güneşin güney bölgelerine yakın olması ve oradaki gecelerin kuzeydeki günlerden daha ılık olmasıdır; hareket ettirilen hava da gündüzdekinden hiç az değildir; hatta günler daha sıcak oldukları ölçüde nemi kurutarak rüzgârın esmesine engel olur.

8.49

Οἱ δὲ νυκτερινοὶ βορέαι τριταῖοι πίπτουσιν, ὅθεν ἡ παροιμία λέγεται ὡς, "οὔποτε νυκτερινὸς βορέας τρίτον ἵκετο φέγγος", διότι ἀσθενῆ τὰ πνεύματα γίνεται τὰ ἀπὸ τῆς ἄρκτου νύκτωρ ἀρξάμενα· φανερὸν γὰρ ὡς ⟨οὐ⟩ πολὺς ὁ κινηθεὶς ἀὴρ ὅταν τηνικαῦτα πνέῃ τῆς θερμότητος ὀλίγης οὔσης, ὀλίγον γὰρ ὀλίγη κινεῖ. Τελευτᾷ δὲ πάντα ἐν τρισὶν, καὶ τὰ ἐλάχιστα δʼ ἐν τῇ πρώτῃ τριάδι. Ὅτι δʼ οὐκ αὐτὸ τοῦτο συμβαίνει καὶ ἐπὶ τοῦ νότου νυκτερινοῦ πνεύσαντος αἴτιον ὅτι ἐγγὺς ὁ ἥλιός ἐστι τῆς πρὸς νότον χώρας καὶ ἀλεεινότεραι αἱ νύκτες ἐκεῖ ἢ πρὸς ἄρκτον αἱ ἡμέραι· καὶ ⟨πολὺς⟩ ὁ κινούμενος ἀὴρ οὐδὲν ἔλαττον ἢ μεθʼ ἡμέραν, ἀλλʼ ὅσῳ θερμότεραι αἱ ἡμέραι κωλύουσι πνεῖν ξηραίνουσαι τὰς ὑγρότητας.

8.50Belki kuzey rüzgârının çabuk dinmesinin bir sebebi de, buluttan boşanan rüzgârlarda olduğu gibi toplu hâlde boşalmasıdır; toplu olan şeyler de çabuk diner; çünkü zayıf bir başlangıçtan büyük bir şey çıkmaz. Kuzey rüzgârı genellikle hep sert eser; kardan ve kırağıdan sonra ise güney rüzgârı gelir. "Güney rüzgârı kırağının ardından gelmeyi sever" atasözü de bundandır; çünkü bir olgunlaşma ve arınma olunca her ikisi de düşer; olgunlaşmadan ve arınmadan sonra da değişme zıt yöne olur; kuzey rüzgârının zıddı ise güney rüzgârıdır. Yağmurdan, doludan ve bu türden fırtınalardan sonra rüzgârların çoğunlukla dinmesi de bununla aynı şeydir; çünkü bütün bunlar ve bu türden şeyler birer olgunlaşma ve arınmadır.

8.50

Τάχα δὲ κἀκεῖνο τοῦ βορέου ⟨αἴτιον⟩ ὅτι ἀθρόως ἡ ἔκχυσις ὥσπερ τῶν ἐκνεφίων, ταχεῖα δʼ ἡ παῦλα τῶν ἀθρόων· ἀπʼ ἀσθενοῦς γὰρ ἀρχῆς οὐδὲν μέγεθος. Ἀεὶ δʼ ὡς ἐπίπαν λάβρος, μετὰ δὲ χιόνα καὶ πάχνην ⟨νότος⟩, ὅθεν καὶ ἡ παροιμία "φιλεῖ δὲ νότος μετὰ πάχνην", ὅτι πέψεώς τινος γενομένης καὶ ἀποκαθάρσεως ἑκάτερόν τι πίπτει· μετὰ δὲ τὴν πέψιν καὶ τὴν ἀποκάθαρσιν εἰς τοὐναντίον ἡ μεταβολή· βορέᾳ δʼ ἐναντίος ὁ νότος. Τὸ αὐτὸ τούτῳ ὅτι μετὰ τὸν ὑετὸν καὶ τὴν χάλαζαν καὶ τὰς τοιαύτας χειμασίας ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ πίπτει τὰ πνεύματα. Πάντα γὰρ ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα πέψεις καὶ ἀποκαθάρσεις τινές εἰσιν.

9.519. Bölüm

Bulutlu ya da açık hava getirmek her rüzgârda bölgelere ve yerlere göre değiştiğinden, atasözlerinde söylenenlerin bazıları da belirli yerlere göredir; özellikle Knidos ve Rodos'ta kullanılan, argestes (kuzeybatı rüzgârı) ve lips (güneybatı rüzgârı) hakkındaki söz gibi: "Lips rüzgârı çabuk bulut, çabuk açık hava getirir; argestes rüzgârının ardından ise bütün bulutlar gelir." Çünkü bu yerlerde lips, böyle bir kaynaktan estiği için ikisini de çabuk yapar; argestes de göğü çabucak bulutla kaplar.

9.51

Ἐπεὶ δὲ πρὸς τὰς χώρας ἑκάστοις καὶ τοὺς τόπους ἐπινεφῆ καὶ αἰθρίαι. Διὰ τοῦτο καὶ τῶν ἐν παροιμίᾳ λεγομένων πρός τινας τόπους ἔνια, ὥσπερ τοῦ ἀργέστου καὶ λιβὸς, ᾗ χρῶνται μάλιστα περὶ Κνίδον καὶ Ῥόδον, "λὶψ ἄνεμος ταχὺ μὲν νεφέλας ταχὺ δʼ αἴθρια ποιεῖ, ἀργέστῃ δʼ ἀνέμῳ πᾶσʼ ἕπεται νεφέλη." Περὶ γὰρ τοὺς τόπους τούτους ὅ τε λὶψ ἀμφότερα ταχέως ποιεῖ πνέων ἀπὸ τοιαύτης ἀρχῆς, ὅ τʼ ἀργέστης ταχὺ δασύνει τὸν οὐρανόν.

9.52Bazı yerlerde rüzgârların adeta bir sırası vardır; öyle ki bir rüzgâr bir süre eserse ardından öteki eser. Belki bu türden bir şey büsbütün tuhaf da değildir; madem ki rüzgârlar hep yanlarındakine doğru döner ve sonra yeniden zıtlarına dönüşür. Çünkü değişmenin iki yolu vardır: rüzgârlar ya dönerek ya da büsbütün esip tükenerek değişir. Bunlardan biri dönme yoluyladır, örneğin euros'un (güneydoğu rüzgârı) yanındaki rüzgârlara geçmesi —çünkü en yakın geçiş budur; bu geçişte rüzgâr, bir fırtına yüzünden belirsizlik olduğunda sık sık aynı rüzgâra geri de döner—; öteki ise zıt rüzgârlara doğru değişmedir.

9.52

Ἐνιαχοῦ δὲ καθάπερ τάξις τίς ἐστι τῶν πνευμάτων ὥστε θάτερον μετὰ θάτερον πνεῖν ἐὰν μένῃ τινὰ χρόνον. Τάχα δὲ οὐδὲ τὸ ὅλον ἄτοπον τό γε τοιοῦτο, εἴπερ ἡ περίστασις ἀεὶ τῶν ἀνέμων εἰς τοὺς ἐφεξῆς, πάλιν μεταβάλλειν εἰς τοὺς ἐναντίους. Δύο γὰρ οὗτοι τρόποι μεταλλαγῆς ἢ περισταμένων ἢ ἐκπνευσάντων τελέως. Ὧν ἡ μὲν κατὰ τὴν περίστασιν * εὖρος εἰς τοὺς ἐφεξῆς, γὰρ ἐγγυτάτω αὕτη μετάβασις ἐν ᾗ καὶ ἀναστρέφει πολλάκις ἐπὶ τὸν αὐτὸν ὅταν ὑπὸ χειμῶνος ἀοριστία τις ᾖ, — ἡ δὲ κατὰ τὴν μεταβολὴν εἰς τοὺς ἐναντίους.

9.53Genel olarak, her şeyde ve bu rüzgârlarda da karşılık verme ve adeta karşı akış, karadan esen rüzgârlarla dönüş rüzgârları arasındaki ilişki gibi, akla uygun biçimde tabiatın gereğidir. Bu, pek çok yerde değişmenin adeta günlük bir düzenidir. Bazı yerlerde ise karşı esen, dönüş rüzgârı değil, denizden esen başka bir rüzgârdır; Pamphylia körfezinde olduğu gibi. Orada sabahları adını Idyros ırmağından alan Idyris denen rüzgâr büyük ve bol eser; ardından güney rüzgârı ve euros eser. Bunlar birbirine çarpınca, deniz sıkıştığı için büyük dalgalar kabarır ve birçok hortum iner; gemiler de bunlar yüzünden batar.

9.53

Καὶ ὅλως οὕτω πέφυκεν ἐπὶ πάντων καὶ ἐπὶ τούτων ἡ ἀνταπόδοσις καὶ οἷον ἡ ἀντίρροια κατὰ λόγον, ὁ περὶ τὰς ἀπογείας ὑπάρχει πρὸς τὰς τροπαίας. Αὕτη δὲ πολλαχοῦ καθάπερ ἐφήμερός ἐστι τάξις τῆς μεταβολῆς. Ἐνιαχοῦ δʼ οὐ τροπαία τὸ ἀντιπνέον ἀλλʼ ἕτερόν τι πνεῦμα πελάγιον ὥσπερ καὶ περὶ τὸν παμφυλικὸν κόλπον. Ἕωθεν μὲν γὰρ δύρις καλούμενος ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ τοῦ Ἰδύρου πνεῖ μέγας καὶ πολὺς, ἐπιπνεῖ δʼ αὐτῷ νότος καὶ εὖρος· ὅταν δʼ ἀντικόψωσιν ἀλλήλοις κύματός τε μέγεθος αἴρεται συνωθουμένης τῆς θαλάττης καὶ πρηστῆρες πολλοὶ πίπτουσιν ὑφʼ ὧν καὶ τὰ πλοῖα ἀπόλλυνται.

9.54Genel olarak, rüzgârların böyle çarpıştığı her yerde büyük dalgalar kabarır ve sert bir fırtına çıkar; tıpkı birbirine karşı estiklerinde rüzgârların savaştığını söyledikleri durumda olduğu gibi. Şu da akla uygundur: henüz büsbütün esip tükenmeden birbirlerine çarpan rüzgârlar fırtına yaratır; çünkü biri ötekine adeta malzeme sağlamış olur. Bu, kuzey rüzgârında daha açık görülür: çünkü o daha fırtınalıdır ve kendisine getirilen malzemeyi hemen dondurur. Aynı şekilde güney rüzgârı da onu nemlendirip yağmura çevirir. Bazı yerlerde kar fırtınalarını da kuzey rüzgârının yaptığı sanılır; Pontos ve Hellespontos çevresinde olduğu gibi, kuzey rüzgârı malzemeyi dondurup tutacak kadar soğuk olduğunda; ama malzemenin çoğunu ya dondurur ya da suya çözer.

9.54

Τὸ γὰρ ὅλον ὅπου τοιαύτη σύγκρουσις γίνεται τῶν ἀνέμων, καὶ κυμάτων μέγεθος αἴρεται καὶ χειμὼν γίνεται πολὺς, ὥσπερ ὅταν ἀντιπνεόντων ἀλλήλοις μάχεσθαι φῶσι τοὺς ἀνέμους. Ἐπεὶ κἀκεῖνο κατὰ λόγον ἐστὶν, ὅταν ἐπιπέσωσιν ἀλλήλοις μήπω τελέως ἐκπεπνευκόσι τὸν χειμῶνα ποιεῖν· οἷον γὰρ ὕλην παρέθηκε θάτερος θατέρῳ. Μᾶλλον δὲ τοῦτʼ ἐμφανὲς ἐπὶ τοῦ βορέου· χειμεριώτερος γὰρ οὗτος καὶ εὐθὺ τὴν προσενεχθεῖσαν ἔπηξεν ὕλην. Ὡσαύτως δὲ καὶ ὁ νότος ἐξύγρανε καὶ ὑδατώδη ἐποίησεν. Ἐνιαχοῦ δὲ καὶ τοὺς νιφετοὺς δοκεῖ ποιεῖν ὥσπερ καὶ περὶ τὸν Πόντον καὶ τὸν Ἑλλήσποντον, ὅταν ὁ βορέας οὕτω γένηται ψυχρὸς ὥστε πήξας κατέχειν· οὐ μὴν ἀλλά γε τὸ πλεῖον διέπηξεν ἢ εἰς ὕδωρ διέλυσεν.

9.55Bunlar adeta kışa özgü üst üste esmeler ve çarpışmalardır. Orion'un doğuşunda ve batışında rüzgârların kararsız olması ise, her şeyin tabiatça en çok değişme zamanlarında belirsiz olmasından ileri gelir. Orion yaz sonunun başında doğar, kışın başında batar; böylece, biri gelirken öteki gittiği için hiçbir mevsim henüz yerleşmemiş olduğundan, rüzgârların da her iki mevsim arasında gidip gelerek kararsız ve belirsiz olması zorunludur. Orion'un hem doğarken hem batarken çetin olduğunun söylenmesi de mevsimin bu belirsizliğindendir; çünkü o zaman havanın karışık ve düzensiz olması zorunludur.

9.55

Καὶ αὗται μὲν οἷον χειμεριναί τινες ἐπίπνοιαι καὶ ἀντικόψεις. Αἱ δʼ ἐπʼ Ὠρίωνος ἀνατολῇ καὶ δύσει τῶν πνευμάτων ἀκρισίαι συμβαίνουσιν ὅτι ἐν μεταβολαῖς ἀεὶ πάντα μάλιστα πέφυκεν ἀοριστεῖν. Ὁ δ' Ὠρίων ἀνατέλλει μὲν ἐν ἀρχῇ ὀπώρας δύνει δʼ ἐν ἀρχῇ χειμῶνος, ὥστε διὰ τὸ μήπω καθεστάναι μηδεμίαν ὥραν, τῆς μὲν γιγνομένης τῆς δὲ παυομένης, ἀνάγκη καὶ τὰ πνεύματα ἀκατάστατα καὶ ἄκριτα εἶναι διὰ τὸ ἐπαμφοτερίζειν ἐξ ἑκατέρας, ὅθεν δὴ καὶ χαλεπὸς λέγεται καὶ δύνων καὶ ἀνατέλλων εἶναι διὰ τὴν ἀοριστίαν τῆς ὥρας· ἀνάγκη γὰρ ταραχώδη καὶ ἀνωμαλῆ εἶναι.

10.5610. Bölüm

Bunlar ve bunlara benzer başka şeyler havada ve bütün gökte olur. […] ise bizim hâllerimizi de etkiler: örneğin insanlar güney rüzgârlarında kendilerini daha ağır ve daha güçsüz hisseder. Sebebi, sıcaklık yüzünden eriyen azıcık nemden çok nem oluşması ve hafif bir hava yerine ağır bir nemin gelmesidir. Ayrıca güç ve kuvvet eklemlerdedir; güney rüzgârları bunları gevşetir: eklemlerdeki yapışkan madde donmuşsa hareket etmemizi engeller, çok sulanmışsa gerilip toplanmamızı engeller; kuzey rüzgârları ise bir denge kurar, öyle ki hem daha güçlü oluruz hem de daha iyi gerilip toplanırız.

10.56

Καὶ ταῦτα μὲν οὖν καὶ ὅσα ἄλλα τοιαῦτα περὶ τὸν ἀέρα καὶ τὸν ὅλον οὐρανὸν συμβαίνει· τὰ δὲ […] εἰς τὰς ἡμετέρας διαθέσεις· οἷον βαρύτερον ἐν τοῖς νοτίοις ἔχουσιν ⟨οἱ⟩ ἄνθρωποι καὶ ἀδυνατώτερον· αἴτιον δὲ ὅτι ἐξ ⟨ὀλίγου⟩ πολὺ ὑγρὸν γίνεται ⟨διατηκόμενον διὰ τὴν ἀλέαν⟩ καὶ ἀντὶ κούφου πνεύματος ὑγρότης βαρεῖα. Ἔτι δʼ ἡ μὲν ἰσχὺς καὶ δύναμις ἐν τοῖς ἄρθροις ἐστί· ⟨ταῦτα δὲ ἀνίεται ὑπὸ τῶν νοτίων· τὸ γὰρ γλίσχρον ἐν τοῖς ἄρθροις πεπηγὸς μὲν κωλύει⟩ κινεῖσθαι ἡμᾶς, ὑγρὸν δὲ λίαν οὐ συντείνεσθαι· τὰ δὲ βόρεια ποιεῖ τινὰ συμμετρίαν ὥστε καὶ ἰσχύειν καὶ συντείνεσθαι μᾶλλον.

10.57Öte yandan güney rüzgârları kuru olup yağmur getirmediklerinde ateşli hastalık yapar; çünkü tabiatça sıcak ve nemli oldukları için bedenlerde yabancı, sıcak bir nem oluştururlar. Böyle bir durum ateşli hastalığa yol açar; çünkü ateş bu ikisinin, sıcaklık ve nemin aşırılığından doğar. Yağmurlu estiklerinde ise su bünyeyi soğutur. Bünyelerle ilgili başka olaylar da her iki rüzgârda aynı şekilde olur; bu türden şeyler çoktur ve birçok canlıda görülür; hepsinin sebepleri de aynı ya da birbirine yakındır.

10.57

Καὶ πάλιν ξηροὶ καὶ μὴ ὑδατώδεις ὄντες οἱ νότοι πυρετώδεις· ὑγρότητα γὰρ ἐν τοῖς σώμασι θερμὴν ἀλλοτρίαν ἐμποιοῦσι θερμοὶ φύσει καὶ ὑγροὶ ὄντες. Ἡ δὲ τοιαύτη διάθεσις πυρετώδης· ὁ γὰρ πυρετὸς ἐξ ἀμφοῖν τούτοιν ὑπερβολῆς ἐστίν· ὅταν ⟨δὲ⟩ ὑδάτινοι πνέωσι τὸ ὕδωρ καταψύχει τὴν ἕξιν. Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ὅσα ἄλλα τῶν σωμάτων περὶ τὰς ἕξεις καθʼ ἑκάτερον συμβαίνει γίνεσθαι· πλείω γάρ ἐστι τοιαῦτα καὶ ἐν πλείοσιν ὧν ἁπάντων αἱ αὐταὶ καὶ παραπλήσιαί τινες αἰτίαι.

10.58Ürünlerde ve bu türden başka şeylerde de durum benzerdir; çünkü bunların hepsi bir yanda nem ve dağılmaya, öte yanda sıklık ve kıvama ve iki dizinin her birine giren öteki özelliklere bağlanacaktır. Cansız şeylerde de böyledir: kopan teller, yapıştırılmış şeylerin çatırdaması ve nemlenip gevşeyen şeylerde olan başka olaylar gibi; örneğin demirin işlenmesi: güney rüzgârlarında demirin dövülürken kuzey rüzgârlarındakinden daha çok eksildiğini söylerler. Sebebi şudur: kuzey rüzgârları kurutur ve sertleştirir, güney rüzgârları ise nemlendirir ve ıslatır; gevşemiş her şey de biraz sertleşmiş olandan daha zor işlenir. Üstelik kuzey rüzgârlarında insanlar daha güçlü ve daha dinç çalışır.

10.58

Καὶ τῶν καρπῶν δὲ καὶ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων ὁμοίως· ἅπαντα γὰρ εἰς τὴν ὑγρότητα καὶ διάχυσιν καὶ τὴν πυκνότητα καὶ σύστασιν καὶ ὅσα ἄλλα τῆς συστοιχίας ἑκατέραν ἀναχθήσεται. Καὶ ἐπὶ τῶν ἀψύχων δʼ ὡσαύτως, οἷον αἱ ῥηγνύμεναι χορδαὶ καὶ οἱ ψόφοι τῶν κεκολλημένων καὶ ὅσα ἄλλα συμβαίνει διυγραινομένων καὶ ἀνιεμένων ⟨οἷον⟩ περὶ τὴν τοῦ σιδήρου κατεργασίαν· πλείω γάρ φασιν ἐξελαύνειν τοῖς νοτίοις ἢ βορείοις· αἴτιον δὲ ὅτι τὰ μὲν βόρεια ξηραίνει καὶ σκληρύνει, τὰ δὲ νότια ἀνυγραίνει καὶ διαίνει· πᾶν δὲ ἀργότερον διακεχυμένον ἢ ὑπεσκληρυμμένον· ἅμα δὲ καὶ μᾶλλον ἰσχύουσι καὶ συντονωτέρως τοῖς βορείοις.

10.59Kısaca, bu türden şeylerin sebepleri hemen hemen açıktır; çünkü sonuçlar adeta başlangıçla orantılıdır. Ama her iki rüzgâr için de şu daha çok bir aporia ve araştırma konusu olurdu: örneğin kuzey rüzgârlarında sertlik, kuruluk ve sıklık değil de bunların zıtları olsaydı; güney rüzgârında da aynı şekilde. Çünkü akla aykırı olan bir sebep arar; akla uygun olanı ise insanlar sebepsiz de kabul eder; çünkü eksik olanı tamamlamakta ustadırlar.

10.59

Ἁπλῶς δὲ τὰ μὲν τοιαῦτα σχεδὸν ἐμφανεῖς ἔχει τὰς αἰτίας οἷον ἀπὸ ἀρχῆς ἀνάλογον ἔχοντα τὸ ἐφεξῆς· ἐκεῖνο δʼ ἐν ἀπορίᾳ καὶ ζητήσει μᾶλλον γίνεται, καθʼ ἑκάτερον ὂν, οἷον εἰ μὴ σκληρότης μηδὲ ξηρότης μηδὲ πυκνότης τοῖς βορείοις ἀλλὰ τὰ ἐναντία, καὶ ἐπὶ τοῦ νότου ὡσαύτως· τὸ γὰρ παράλογον αἰτίαν ἐπιζητεῖ, τὸ δʼ εὔλογον καὶ ἄνευ αἰτίας συγχωροῦσιν οἱ ἄνθρωποι· δεινοὶ γὰρ προσθεῖναι τὸ ἐλλιπές.

10.60Rüzgârların soğuk oldukları hâlde sıcak olan güneşten daha çabuk kurutmalarının, hele en soğuklarının, sebebinin şu olduğu kabul edilmelidir: rüzgârlar buhar oluşturur ve bu buharı alıp götürürler, daha soğuk olanlar daha çok; güneş ise onu yerinde bırakır. Peki neden "Kışın karadan gelen buluttan, denizden gelenden korktuğun kadar korkma; yazın ise kara karadan gelenden kork" denir? Yoksa şu yüzden mi: kışın deniz daha sıcaktır; bu yüzden orada bir bulut oluşmuşsa güçlü bir kaynaktan oluştuğu açıktır, yoksa yer ılık olduğu için havada çözülürdü. Yazın ise deniz ve denizden esen rüzgârlar soğuk, kara sıcaktır; bu yüzden karadan bir bulut geliyorsa daha büyük bir kaynaktan oluşmuştur; zayıf olsaydı dağılırdı.

10.60

Ὅτι δὲ ψυχροὶ ὄντες οἱ ἄνεμοι ξηραίνουσι καὶ θᾶττον ⟨ἢ⟩ ὁ ἥλιος θερμὸς ὢν καὶ μάλισθʼ οἱ ψυχρότατοι, ταύτην ὑποληπτέον τὴν αἰτίαν, ὅτι ἀτμίδα ποιοῦσι καὶ ταύτην ἀπάγουσι καὶ οἱ ψυχρότεροι μᾶλλον, ὁ δʼ ἥλιος καταλείπει. Διὰ τί ποτε λέγεται, "μή ποτʼ ἀπʼ ἠπείρου δείσῃς νέφος ὡς ἀπὸ πόντου χειμῶνος, θέρεος δὲ ἀπʼ ἠπείροιο μελαίνης"; ἢ διότι τοῦ μὲν χειμῶνος ἡ θάλαττα θερμοτέρα, ὥστε εἴ τι ⟨συνέστη, δῆλον ὅτι ἀπʼ ἀρχῆς⟩ συνέστηκεν ἰσχυρᾶς; ἐλύθη γὰρ ἂν τῷ ἀέρι διὰ τὸ ἀλεεινὸν εἶναι τὸν τόπον. Τοῦ δὲ θέρους ἡ μὲν θάλαττα ψυχρὰ καὶ τὰ πόντια πνεύματα ἡ δὲ γῆ θερμή· ὥστε εἴ τι ἀπὸ γῆς ⟨φέρεται, διὰ μείζονος ἀρχῆς⟩ συνέστη· διελύθη γὰρ ἂν εἰ ἀσθενὲς ἦν.

10.61Mısır'da bir gün bir gecelik yol uzaklıktaki yerlerde güney rüzgârının sert esmediği sözü yanlıştır. Göğü en çok kuzey rüzgârının ve argestesin bulutla kapladığını, güney rüzgârının ise bulutları sürüp götürdüğünü söylerler; doğudan esenlerin de güneş doğuncaya kadar havayı bulutlandırıp kapladığını, ama bulutların konacağı bir yer olmadığı için yağmur yağdırmadığını. Güney rüzgârının, euros'un ve güneyden esenlerin doğudan başlayıp güneşle birlikte ilerlediğini; kuzey rüzgârının ve argestesin ise tersine batıdan doğuya ilerlediğini söylerler.

10.61

Τὸ δὲ μὴ πνεῖν νότον λαμπρὸν ἐν Αἰγύπτῳ μηδʼ ἡμέρας δρόμον ἀπέχοντι καὶ νυκτὸς ψεῦδος. Δασύνειν δὲ τὸν οὐρανὸν μάλιστα βορέαν καὶ ἀργέστην τὸν δὲ νότον παραφέρειν· τοὺς δὲ ἕωθεν ἐπινεφεῖν καὶ δασύνειν ἄχρις ἂν ὁ ἥλιος ἀνίσχῃ· οὐχ ὕειν δὲ διὰ τὸ μὴ ἔχειν ὅπου προσκαθίζηται τὰ νέφη. Νότον δὲ καὶ εὖρον καὶ ὅσα ἀπὸ μεσημβρίας ἄρχεσθαι μὲν ἀπὸ ἀνατολῶν συμπαραχωρεῖν δὲ τῷ ἡλίῳ· βορέαν δὲ καὶ ἀργέστην ἀνάπαλιν ἀπὸ δυσμῶν ἐπʼ ἀνατολάς.

10.62Sicilya'da kaikiasa bu adı vermezler, apeliotes (doğu rüzgârı) derler; bazılarına göre ise bunlar aynı rüzgâr değildir, farklıdır; çünkü biri göğü bulutla kaplar, öteki kaplamaz. Argestese kimileri olympias, kimileri skiron, Sicilya'dakiler ise derkias der. Apeliotese de Hellespontias, Fenikeliler karbas, Pontos'takiler berekyntias der.

10.62

Ἐν Σικελίᾳ δὲ καικίαν οὐ καλοῦσιν ἀλλʼ ἀπηλιώτην· δοκεῖ δʼ οὐχ ὁ αὐτὸς εἶναί τισιν ἀλλὰ διαφέρειν, ὅτι ὁ μὲν δασύνει τὸν οὐρανὸν ὁ δʼ οὔ. Ἀργέστην δὲ οἱ μὲν [οὖν] ὀλυμπίαν, οἱ δὲ σκίρωνα καλοῦσιν, οἱ ⟨δὲ⟩ περὶ Σικελίαν δερκίαν. Τὸν ἀπηλιώτην δὲ ἑλλησποντίαν, κάρβαν δὲ Φοίνικες, βερεκυντίαν δʼ ⟨οἱ⟩ ἐν τῷ Πόντῳ.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…