İçeriğe geç

Kavram

cohaesio

Latince
cohaesio, cohaerentia
Almanca
Kohäsion, Zusammenhalt
Fransızca
cohésion
İngilizce
cohesion
Türkçe
kohezyon

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik dilde bir şeyin dağılmadan bir arada durması. Hegel Felsefî Bilimler Ansiklopedisi'nde (§ 292, § 295 vd.) kohezyonu "tikel bireysellik fiziği"nin ikinci basamağı olarak ele alır: özgül ağırlıktan sonra, sesten ve ısıdan önce. Kohezyon maddenin bireyselleşmesinin, yani içkin biçimin mekânsal olanı ağırlıktan başka türlü belirlemesinin bir görünüşüdür; sertlik, yumuşaklık, esneklik, kırılganlık gibi farklar buradan türetilir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
17.–18. yy Newton, Boerhaave parçacıklar arası kısa menzilli çekme kuvveti —
1830 Hegel maddî parçaların özgül ilişki tarzı, bireyselleşmenin bir momenti Felsefî Bilimler Ansiklopedisi § 292, § 295 vd.

Dönüşüm: Bir kuvvet kavramından bir biçim belirlenimine.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca — Yerleşik bir terim karşılığı yoktur; Stoacıların hexis "tutuş, bir arada tutma" kavramı akrabadır.
Latince cohaesio cohaerere "birbirine yapışık olmak, bir arada durmak" fiilinden; yeni çağ fiziğinin terimi.
Almanca / Fransızca Kohäsion; cohésion Hegel Kohäsionu Adhäsiondan ayırır: adezyon bir cismin başka bir cisme yapışmasıdır, kohezyon maddî parçaların kendi aralarındaki özgül ilişki tarzıdır.
İngilizce cohesion

Türkçe karşılığı

kohezyon. "Bağdaşıklık", "birbirini tutma" da denebilir; fizik dilinde yerleşmiş olan ve Adhäsion "adezyon"dan ayrımı koruyan "kohezyon" seçildi.

Fizikte kohezyon, aynı cismin parçalarını bir arada tutan çekim kuvvetidir. Hegel'de ise bir "kuvvet" değil, maddenin ağırlığa karşı kendi içinde koyduğu bir biçim belirlenimidir: maddî parçaların birbirleriyle özgül ilişki tarzı. "Kuvvet" karşılığı Hegel'in reddettiği tasavvuru geri getirir.

Atıf ve kaynak notu

Çeviri sırasında (Hegel, Ansiklopedi, Tabiat Felsefesi, B. Tikel Bireyselliğin Fiziği) açılmış nottur.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: kohezyondur

Metinlerde işaretlendiği yerler

1 yer · 1 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.