İçeriğe geç
Theophrastos

Theophrastos

Bayılma Üzerine

Περὶ λειποψυχίας

1Bayılma, solunum bölgesindeki sıcaklığın yok olması ya da soğumasıdır. Bu ya soğuk yüzünden olur ya da sıcağın kendisi yüzünden; çünkü büyük ateş küçüğünü yok eder. Deneyim de bunu doğrular: boğucu sıcak ya da başka bir sıcaklık, hele çok fazlası birden üstümüze gelince gevşeyip bayılırız; çünkü içimizdeki ⟨sıcaklık⟩ serinleyemediği için söner.

1

Ὅτι ἡ λειποψυχία στέρησις ἢ κατάψυξις τοῦ θερμοῦ περὶ τὸν ἀναπνευστικὸν τόπον· τοῦτο δὲ συμβαίνει ἢ ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ ἢ καὶ ὑπʼ αὐτοῦ τοῦ θερμοῦ τὸ γὰρ πλέον πῦρ ἀναιρεῖ τὸ ἔλαττον· μαρτυρεῖ δὲ καὶ ἡ πεῖρα· ὑπὸ γὰρ πνίγους ἢ ἄλλης θέρμης καὶ μάλιστα πολλῆς, ἀθρόον τούτων προσπεσόντων ἡμῖν ἐκλυόμεθα καὶ λειποθυμοῦμεν· καταμαραίνεται γὰρ τὸ ἐν ἡμῖν ⟨θερμὸν⟩ κατάψυξιν οὐ λαμβάνον.

2Belki boğucu sıcak soluk almayı da büsbütün engeller; adı da buradan gelir: soluk alamayan kişi boğulur, ya da boğulan birine benzer. Banyoların ve buhar banyolarının yol açtığı gevşeme de bunu doğrular; bu tür gevşemelerin sıcaklıkla ve sıcaklık yüzünden, dışarıdaki sıcaklığın içimizdeki doğal sıcaklığı söndürmesiyle olduğu açıktır.

2

Τάχα δὲ καὶ τὴν ἀναπνοὴν ὅλως τὸ πνῖγος κωλύει, ὅθεν καὶ πνῖγος ὠνομάσθη· πνίγεται γὰρ ἢ καὶ πνιγομένῳ ὅμοιός ἐστιν ὁ μὴ δυνάμενος ἀναπνεῖν. Μαρτυρεῖ δὲ καὶ ἡ διὰ τῶν λουτρῶν καὶ πυριάσεων ἔκλυσις· δῆλον γὰρ ὡς αἱ τοιαῦται ἐκλύσεις τῷ θερμῷ καὶ διὰ τὸ θερμὸν γίνονται μαραίνοντος τοῦ ἔξωθεν θερμοῦ τὸ ἐν ἡμῖν σύμφυτον.

3Sıcaklığın tabiatça içinde bulunduğu şeyler, örneğin kan ya da genel olarak tabii nem eksildiğinde de bayılma olur; kanamalarda ve ishallerde insanların bayıldığını görürüz. Aşırı zahmet de gevşeyip bayılmaya yol açar.

3

Γίνεται δὲ λειποψυχία καὶ τῶν ἐν οἷς πέφυκεν ἡ θερμότης ἐκλιπόντων οἷον αἵματος ἢ τῆς φυσικῆς ἁπλῶς ὑγρότητος, ὥσπερ ἐν ταῖς αἱμορραγίαις καὶ ἐν ταῖς τῆς γαστρὸς φοραῖς ὁρῶμεν λειποψυχοῦντας. Καὶ διὰ πόνους δὲ γίνονται ἐκλύσεις.

4Fazla sıcaklık bayılmaya üç yoldan yol açar: küçük sıcaklığı söndürerek, soluk almayı engelleyerek ve serinlemeye giriş yolu bırakmayarak. İnsanların çoğunlukla yıkanırken değil de yıkanmayı bitirdikten sonra bayılması da bu yüzdendir: erimeden doğan nem yıkanırken sıcaktır, yıkandıktan sonra soğur; soğuk hâlde hayati yerlere düşünce de bayılma yapar.

4

Ὅτι τὸ πλέον θερμὸν λειποψυχίαν ποιεῖ καὶ ὡς μαραῖνον τὸ ἔλαττον καὶ ὡς κωλύον τὴν ἀναπνοὴν καὶ ἔτι ὡς μὴ παραχωροῦν τῇ καταψύξει εἴσοδον. Ὅτι διὰ τοῦτο ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ λουόμενοι μὲν οὐ λειποψυχοῦσι παυσάμενοι δὲ μᾶλλον, διότι τὴν ὑγρότητα τὴν γινομένην ἀπὸ τῆς συντήξεως λουομένων μὲν θερμὴν εἶναι συμβαίνει, λουσαμένων δὲ ψύχεσθαι· ψυχρὰ δὲ οὖσα καὶ ἐμπίπτουσα κυρίοις τόποις ποιεῖ λειποψυχίαν.

5Meğer ki nefesin bırakılmasının kendisi de önceden gevşetmiş olsun. Bayılma anlarında nefesi tutmayı öğütlemeleri de bundandır: nefesini tutan sıcaklığın dışarı çıkmasını engeller, bırakan ise ona yol verir.

5

Εἰ μὴ ἄρα καὶ ἡ ἄνεσις αὐτὴ τοῦ πνεύματος προεκλύει· διότι καὶ κατέχειν κελεύουσιν ἐν ταῖς λειποψυχίαις τὸ πνεῦμα· κωλύει γὰρ ὁ κατέχων ἐξιέναι τὸ θερμὸν, ὁ δʼ ἀνιεὶς ἐνδίδωσιν.

6Bayılanlara su serpmek yarar; çünkü gözenekleri tıkayıp sıkılaştırır ve sıcaklığı içeride toplar: dışarıdaki soğuk sıcaklığı kuşatıp içeri çeker.

6

Ὅτι ὁ ῥαίνων ὕδατι τοὺς λειποψυχοῦντας συμφράττων καὶ πυκνῶν τοὺς πόρους καὶ συναθροίζων ἐντὸς τὸ θερμὸν, — ἀντιπερίσταται γὰρ, — ὠφελεῖ.

7Hazlar ve acılar da bayılma yapar; çünkü ikisi de nem fazlalığı getirir: haz eriterek ve dağıtarak, acı ise katılaştırarak. Böylece nem … [metin burada kesilir]

7

Ὅτι ἡδοναὶ καὶ λύπαι ποιοῦσι λειποψυχίαν· καὶ γὰρ ἀμφότεραι πλῆθος ὑγρότητος ἐπάγουσιν, ἡ μὲν ἡδονὴ τῷ συντήκειν καὶ διαχεῖν, ἡ λύπη δὲ τῷ πηγνύειν· ὅταν οὖν ἡ ὑγρό[της …]

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…