İçeriğe geç
Diğer Presokratikler

Diğer Presokratikler

Hesiodos (astronomi)

Ἡσίοδος

4B1B. Fragmanlar

Hesiodos'un Astronomia'sı (ΗΣΙΟΔΟΥ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΗ)

DK 4 B 1

Kaynak: Athenaios, Deipnosophistai XI 491 C–D (Myrleialı Asklepiades'ten).

Hesiodos'a atfedilen Astronomi'yi yazan da onlara hep Peleiadlar (Güvercinler) der:

ölümlülerin Peleiadlar dediği yıldızlar.

4B1

Athen. XI 491 CD [aus Asklepiades v. Myrlea] καὶ ὁ τὴν εἰς Ἡσίοδον δὲ ἀναφερομένην ποιήσας Ἀστρονομίαν αἰεὶ Πελειάδας αὐτὰς λέγει· / τὰς δὲ βροτοὶ καλέουσι Πελειάδας.

4B2DK 4 B 2

Kaynak: Athenaios, aynı yer.

— — Ve yine:

kışın batan Peleiadlar.

4B2

— — καὶ πάλιν· / χειμέριαι δύνουσι Πελειάδες.

4B3DK 4 B 3

Kaynak: Athenaios, aynı yer.

— — Ve yine:

o zaman Peleiadlar gizlenir.

4B3

— — καὶ πάλιν· / τῆμος ἀποκρύπτουσι Πελειάδες.

4B4DK 4 B 4

Kaynak: Plinius, Tabiat Tarihi XVIII 213.

Hesiodos (çünkü onun adıyla da bir Astroloji vardır) Vergiliae'nin [Pleiadlar] sabah batışının güz ılımı tamamlanırken gerçekleştiğini *bildirmiştir; Thales [11 A 18] ise ılımdan sonraki yirmi beşinci günde.*

4B4

Plin. N. H. XVIII 213 occasum matutinum Vergiliarum H. (nam huius quoque nomine exstat Astrologia) tradidit fieri, cum aequinoctium autumni conficeretur, Thales [11 A 18] XXV die ab aequinoctio.

4B5DK 4 B 5

Kaynak: Aratos scholionu, 172 (2–4. mısralar aynı yerde 254: "Hesiodos yıldızlar üzerine kitabında").

Hesiodos onlar [Hyadlar] hakkında şöyle der (2–4. dizeler aynı eserde 254'te de geçer: "Hesiodos yıldızlar üzerine kitabında"):

Kharislere benzeyen periler,
Phaisyle, Koronis, güzel taçlı Kleeia,
sevimli Phaio ve uzun peploslu Eudore;
yeryüzündeki insan soyları onlara Hyadlar der.

4B5

Schol. Arat. 172 (2—4 ebend. 254 Ἡ. ἐν τῆι ἀστρικῆι αὑτοῦ βίβλωι) Ἡ. γάρ φησι περὶ αὐτῶν [Hyaden]· / νύμφαι Χαρίτεσσιν ὁμοῖαι, / Φαισύλη ἠδὲ Κορωνὶς ἐυστέφανός τε Κλέεια / Φαιώ θ᾽ ἱμερόεσσα καὶ Εὐδώρη τανύπεπλος, / ἃς Ὑάδας καλέουσιν ἐπὶ χθονὶ φῦλ᾽ ἀνθρώπων.

4B6DK 4 B 6

Kaynak: [Eratosthenes], Katasterismoi 1; Aratos şerhi (Maass, s. 574); [Apollodoros], Bibliotheke III 100; Hyginus, Astronomica II 1 ⟦?⟧.

Büyük Ayı. Hesiodos'un söylediğine göre bu, Lykaon'un kızıdır ve Arkadia'da yaşardı. Artemis'le birlikte dağlarda avlanarak yaşamayı seçmişti. Zeus onun kızlığını bozunca bunu tanrıçadan gizledi; ama sonra, doğumu yaklaşmışken yıkanırken tanrıça tarafından görülüp yakalandı. Buna öfkelenen tanrıça onu bir hayvana dönüştürdü; o da böylece ayı olarak Arkas denen çocuğu doğurdu. Dağda dolaşırken birtakım keçi çobanları onu avlayıp bebekle birlikte Lykaon'a teslim ettiler. Bir süre sonra kanunu bilmeden Zeus'un girilmesi yasak kutsal alanına girmeye kalkıştı. Kendi oğlu ve Arkadialılar onu kovaladı; söz konusu kanun yüzünden öldürülmek üzereyken Zeus akrabalık yüzünden onu kurtarıp yıldızların arasına koydu. Başına gelen bu felaket yüzünden de ona Ayı adını verdi. Aratos şerhi, Ek 8, s. 574 Maass ⟦?⟧: Bunun [Bootes'in] Kallisto ile Zeus'tan doğan Arkas olduğu söylenir; Lykaion dağının çevresinde yaşardı. Hesiodos'un söylediğine göre Zeus Kallisto'nun kızlığını bozunca Lykaon bundan haberi yokmuş gibi Zeus'u konuk etti ve bebeği doğrayıp sofraya koydu. [Apollodoros], Kitaplık III 100 Wagner: Eumelos [fr. 14 Kinkel] ve başka bazıları Lykaon'un Kallisto adında bir kızı da olduğunu söyler; Hesiodos ise onun perilerden biri olduğunu söyler; Asios [fr. 9 K.] onu Nykteus'un, Pherekydes [FGrHist 3 F 157 I 100] ise Keteus'un kızı sayar. Hyginus, Astronomi II 1 ⟦?⟧.

4B6

[Eratosth.] Catast. 1 Ἄρκτου μεγάλης. ταύτην Ἡσίοδός φησι Λυκάονος θυγατέρα ἐν Ἀρκαδίαι οἰκεῖν, ἑλέσθαι δὲ μετὰ Ἀρτέμιδος τὴν περὶ τὰς θήρας ἀγωγὴν ἐν τοῖς ὄρεσι ποιεῖσθαι· φθαρεῖσαν δὲ ὑπὸ Διὸς ἐμμεῖναι λανθάνουσαν τὴν θεόν· φωραθῆναι δὲ ὕστερον ἐπίτοκον ἤδη οὖσαν ὀφθεῖσαν ὑπ᾽ αὐτῆς λουομένην· ἐφ᾽ ὧι ὀργισθεῖσαν τὴν θεὸν ἀποθηριῶσαι αὐτήν· καὶ οὕτως τεκεῖν ἄρκτον γενομένην τὸν κληθέντα Ἀρκάδα. οὖσαν δ᾽ ἐν τῶι ὄρει θηρευθῆναι ὑπὸ αἰπόλων τινῶν καὶ παραδοθῆναι μετὰ τοῦ βρέφους τῶι Λυκάονι· μετὰ χρόνον δέ τινα δόξαι εἰσελθεῖν εἰς τὸ τοῦ Διὸς ἄβατον [ἱερὸν] ἀγνοήσασαν τὸν νόμον· ὑπὸ δὲ τοῦ ἰδίου υἱοῦ διωκομένην καὶ τῶν Ἀρκάδων, καὶ ἀναιρεῖσθαι μέλλουσαν διὰ τὸν εἰρημένον νόμον ὁ Ζεὺς διὰ τὴν συγγένειαν αὐτὴν ἐξείλετο καὶ ἐν τοῖς ἄστροις αὐτὴν ἔθηκεν. Ἄρκτον δὲ αὐτὴν ὠνόμασε διὰ τὸ συμβεβηκὸς αὐτῆι σύμπτωμα. Comm. Arat. Suppl. 8 p. 574 M. ⟦?⟧ περὶ τούτου [Bootes] λέγεται, ὅτι Ἀρκάς ἐστιν ὁ ⟨ἐκ⟩ Καλλιστοῦς καὶ Διὸς γεγονώς· ὤικησε δὲ περὶ τὸ Λύκαιον. φθείραντος αὐτὴν Διὸς οὐ προσποιησάμενος ὁ Λυκάων τὸν Δία ἐξένιζεν, ὥς φησιν Ἡ., καὶ τὸ βρέφος κατακόψας παρέθηκεν ἐπὶ τὴν τράπεζαν. [Apollod.] bibl. III 100 W. Εὔμηλος [fr. 14 K.] δὲ καί τινες ἕτεροι λέγουσι Λυκάονι καὶ θυγατέρα Καλλιστὼ γενέσθαι· Ἡ. μὲν γὰρ αὐτὴν μίαν εἶναι τῶν νυμφῶν λέγει, Ἄσιος [fr. 9 K.] δὲ Νυκτέως, Φερεκύδης [FGrHist. 3 F 157 I 100] δὲ Κητέως. Hygin. astr. II 1 ⟦?⟧.

4B7DK 4 B 7

Kaynak: [Eratosthenes], Katasterismoi 32.

Orion. Hesiodos'un söylediğine göre Orion, Minos'un kızı Euryale ile Poseidon'un oğludur. Ona, karada yürür gibi dalgaların üstünde yürüyebilmesi armağan edilmişti. Khios'a gelince sarhoş olup Oinopion'un kızı Merope'ye zorla sahip oldu. Oinopion bunu öğrenince bu saldırıya dayanamayıp onu kör etti ve ülkeden kovdu. Orion dolaşa dolaşa Lemnos'a geldi ve Hephaistos'la karşılaştı. Hephaistos ona acıyıp yol göstersin diye kendi hizmetkârı Kedalion'u verdi; Orion onu omuzlarına alıp taşıdı, Kedalion da ona yolları gösterdi. Doğuya gelip Helios'la karşılaşınca iyileştiği ve öç almak için Oinopion'un yanına yeniden gittiği anlatılır. Ama vatandaşlar Oinopion'u yerin altına saklamışlardı. Onu aramaktan umudunu kesince Girit'e gitti ve Artemis ile Leto'nun yanında avlanarak vakit geçirdi. Yeryüzündeki her hayvanı öldüreceğini söyleyerek tehdit savurduğu anlatılır. Buna öfkelenen Gē üzerine kocaman bir akrep saldı; Orion onun iğnesiyle sokulup öldü. Bu yüzden Zeus, Artemis ile Leto'nun ricası üzerine, cesaretinden dolayı onu yıldızların arasına koydu; o hayvanı da, ⟨onların⟩ ve bu olayın hatırası ⟨olsun⟩ diye, aynı şekilde.

4B7

[Eratosth.] cat. 32 Ὠρίωνος. τοῦτον Ἡ. φησιν Εὐρυάλης τῆς Μίνωος καὶ Ποσειδῶνος εἶναι, δοθῆναι δὲ αὐτῶι δωρεάν, ὥστε ἐπὶ τῶν κυμάτων πορεύεσθαι καθάπερ ἐπὶ τῆς γῆς. ἐλθόντα δὲ αὐτὸν εἰς Χίον Μερόπην τὴν Οἰνοπίωνος βιάσασθαι οἰνωθέντα, γνόντα δὲ τὸν Οἰνοπίωνα καὶ χαλεπῶς ἐνεγκόντα τὴν ὕβριν ἐκτυφλῶσαι αὐτὸν καὶ ἐκ τῆς χώρας ἐκβαλεῖν. ἐλθόντα δὲ εἰς Λῆμνον ἀλητεύοντα Ἡφαίστωι συμμῖξαι, ὃς αὐτὸν ἐλεήσας δίδωσιν αὐτῶι Κηδαλίωνα τὸν αὑτοῦ [οἰκεῖον] οἰκέτην, ὅπως ὁδηγῆι [καὶ ἡγῆται αὐτοῦ]· ὃν λαβὼν ἐπὶ τῶν ὤμων ἔφερε σημαίνοντα τὰς ὁδούς· ἐλθὼν δ᾽ ἐπὶ τὰς ἀνατολὰς καὶ Ἡλίωι συμμίξας δοκεῖ ὑγιασθῆναι καὶ οὕτως ἐπὶ τὸν Οἰνοπίωνα ἐλθεῖν πάλιν, τιμωρίαν αὐτῶι ἐπιθήσων· ὁ δὲ ὑπὸ τῶν πολιτῶν ὑπὸ γῆν ἐκέκρυπτο. ἀπελπίσας δὲ τὴν ἐκείνου ζήτησιν ἀπῆλθεν εἰς Κρήτην καὶ περὶ τὰς θήρας διῆγε κυνηγετῶν τῆς Ἀρτέμιδος παρούσης καὶ τῆς Λητοῦς, καὶ δοκεῖ ἀπειλήσασθαι ὡς πᾶν θηρίον ἀνελεῖν τῶν ἐπὶ τῆς γῆς γιγνομένων· θυμωθεῖσα δὲ αὐτῶι Γῆ ἀνῆκε σκορπίον εὐμεγέθη, ὑφ᾽ οὗ τῶι κέντρωι πληγεὶς ἀπώλετο· ὅθεν διὰ τὴν αὐτοῦ ἀνδρίαν ἐν τοῖς ἄστροις αὐτὸν ἔθηκεν ὁ Ζεὺς ὑπὸ Ἀρτέμιδος καὶ Λητοῦς ἀξιωθείς, ὁμοίως καὶ τὸ θηρίον τοῦ ⟨εἶναι⟩ μνημόσυνον ⟨αὐτῶν⟩ καὶ τῆς πράξεως.

4B8DK 4 B 8

Kaynak: Diodoros, Tarih Kitaplığı IV 85, 4–5 [Messina Boğazı].

[Messina Boğazı] Kimileri büyük depremler olunca anakaranın boynunun yarıldığını ve deniz anakarayı adadan ayırınca boğazın meydana geldiğini söyler. Şair Hesiodos ise bunun tersini söyler: deniz açıkken Orion, Peloris'in yanındaki burnu toprak yığarak doldurmuş ve yerli halkın olağanüstü saygı gösterdiği Poseidon tapınağının kutsal alanını kurmuştur. Bunları yaptıktan sonra Euboia'ya göçüp orada yerleşmiştir; şöhreti yüzünden gökteki yıldızların arasına sayılarak ölümsüz bir hatıraya kavuşmuştur.

4B8

Diodor. IV 85, 4 [Meerenge v. Messina] ἔνιοι δὲ λέγουσι σεισμῶν μεγάλων γενομένων διαρραγῆναι τὸν αὐχένα τῆς ἠπείρου καὶ γενέσθαι τὸν πορθμόν, διειργούσης τῆς θαλάσσης τὴν ἤπειρον ἀπὸ τῆς νήσου. Ἡ. δὲ ὁ ποιητής φησι τοὐναντίον, ἀναπεπταμένου τοῦ πελάγους Ὠρίωνα προσχῶσαι τὸ κατὰ τὴν Πελωρίδα κείμενον ἀκρωτήριον καὶ τὸ τέμενος τοῦ Ποσειδῶνος κατασκευάσαι, τιμώμενον ὑπὸ τῶν ἐγχωρίων διαφερόντως. ταῦτα δὲ διαπραξάμενον εἰς Εὔβοιαν μεταναστῆναι κἀκεῖ κατοικῆσαι· διὰ δὲ τὴν δόξαν ἐν τοῖς κατ᾽ οὐρανὸν ἄστροις καταριθμηθέντα τυχεῖν ἀθανάτου μνήμης.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…