Plutarkhos
Timaios'ta Ruhun Doğuşu Üzerine (Özet)
Ἐπιτομὴ τοῦ περὶ τῆς ἐν τῷ Τιμαίῳ ψυχογονίας
1Timaios'ta Ruhun Doğuşu Üzerine başlıklı eser, Platon'un ve Platoncuların bu konudaki tartışmalarını aktarır. Ayrıca, yazara göre psykhēnin incelenmesine yarayan bazı geometrik orantılar ve benzerlikler ile müzik ve aritmetik teoremleri de ele alır.
ὁ περὶ τῆς ἑν τῷ Τιμαίῳ ψυχογονίας ἐπιγεγραμμένος λόγος, ὅσα Πλάτωνι καὶ τοῖς Πλατωνικοῖς πεφιλοτίμηται, ἀπαγγέλλει· εἰσάγει δὲ καὶ γεωμετρικάς τινας ἀναλογίας καὶ ὁμοιότητας, πρὸς τὴν τῆς ψυχῆς ὡς οἴεται θεωρίαν συντεινούσας αὐτῷ, καὶ δὴ καὶ μουσικὰ καὶ ἀριθμητικὰ θεωρήματα.
2Maddenin psykhē tarafından biçimlendirildiğini söyler. Evrene bir psykhē verir, her canlıya da onu yöneten bir psykhē verir; bunu bir yönüyle doğmamış, bir yönüyle doğuma tabi olarak anlatır. Maddenin ezeli olduğunu, tanrısal olan tarafından psykhē aracılığıyla biçimlendirildiğini söyler. Kötülüğün de maddenin filizi olduğunu ileri sürer; kendi deyişiyle, tanrısal olan kötülüklerin sebebi sanılmasın diye.
λέγει δὲ τὴν ὕλην διαμορφωθῆναι ὑπὸ τῆς ψυχῆς καὶ δίδωσι μὲν τῷ παντὶ ψυχήν, δίδωσι δὲ καὶ ἑκάστῳ ζῴῳ τὴν διοικοῦσαν αὐτό, καὶ πῆ μὲν ἀγένητον εἰσάγει ταύτην πῆ δὲ γενέσει δουλεύουσαν ἀίδιον δὲ τὴν ὕλην καὶ ὑπὸ τοῦ θείου διὰ τῆς ψυχῆς μορφωθῆναι· καὶ τὴν κακίαν δὲ βλάστημα τῆς ὕλης γεγονέναι, ἵνα μή, φησί, τὸ θεῖον αἴτιον τῶν κακῶν νομισθείη.
3Poseidonios'un yolunu izleyenler psykhēyi maddeden pek uzaklaştırmamışlardır. "Bedenler çevresinde bölünebilir" ifadesini sınırların ousiası olarak anlamış, bunları düşünülürle karıştırmış ve psykhēnin her yönde yayılan şeyin ideası olduğunu, sayıya göre kurulduğunu, armoniyi kapsadığını söylemişlerdir. Onlara göre matematiksel şeyler ilk düşünülürlerle hissedilirlerin arasında yer alır; psykhē de düşünülürlerin ezeliliğine, hissedilirlerin hâlden etkilenme özelliğine sahip olduğundan, ousiasının ortada bulunması uygundur. Ama bunlar da şunu fark etmemiştir: Tanrı bedenlerin sınırlarını sonradan, psykhē kurulduktan sonra, maddenin biçimlendirilmesi için kullanır; onun dağınık ve bağsız yanını üçgenlerden birleştirilen yüzeylerle sınırlar ve sarar. Daha da tuhafı psykhēyi idea saymaktır. Biri hep hareket eder, öteki hareketsizdir; biri hissedilirle karışmaz, öteki bedene kapatılmıştır. Üstelik tanrı ideanın, örnek olarak, taklitçisi, psykhēnin ise, bir eser olarak, yapıcısıdır. Platon'un psykhēnin ousiasını sayı saymadığını, onu sayıyla düzenlenen bir şey saydığını yukarıda söyledik.
ὅτι οἱ περὶ τὸν Ποσειδώνιον οὐ μακρὰν τῆς ὕλης ἀπέστησαν τὴν ψυχήν, ἀλλὰ δεξάμενοι τὴν τῶν περάτων οὐσίαν περὶ τὰ σώματα λέγεσθαι επιτομε λιβρι μεριστὴν καὶ ταῦτα τῷ νοητῷ μίξαντες ἀπεφήναντο τὴν ψυχὴν ἰδέαν εἶναι τοῦ πάντῃ διαστατοῦ κατʼ ἀριθμὸν συνεστῶσαν ἁρμονίαν περιέχοντα· τά τε γὰρ μαθηματικὰ τῶν πρώτων νοητῶν μεταξὺ καὶ τῶν αἰσθητῶν τετάχθαι· τῆς τε ψυχῆς τῷ νοητῷ τὸ ἀίδιον καὶ τῷ αἰσθητικῷ τὸ παθητικὸν ἐχούσης, προσῆκον ἐν μέσῳ τὴν οὐσίαν ὑπάρχειν. ἔλαθε γὰρ καὶ τούτους ὁ θεὸς τοῖς τῶν σωμάτων πέρασιν ὕστερον, ἀπειργασμένης ἤδη τῆς ψυχῆς, χρώμενος ἐπὶ τὴν τῆς ὕλης διαμόρφωσιν, τὸ σκεδαστὸν αὐτῆς καὶ ἀσύνδετον ὁρίζων καὶ περιλαμβάνων ταῖς ἐκ τῶν τριγώνων συναρμοττομένων ἐπιφανείαις. ἀτοπώτερον δὲ τὸ τὴν ψυχὴν ἰδέαν ποιεῖν· ἡ μὲν γὰρ ἀεικίνητος ἡ δʼ ἀκίνητος, καὶ ἡ μὲν ἀμιγὴς πρὸς τὸ αἰσθητὸν ἡ δὲ τῷ σώματι συνειργμένη· πρὸς δὲ τούτοις ὁ θεὸς τῆς μὲν ἰδέας ὡς παραδείγματος γέγονε μιμητής, τῆς δὲ ψυχῆς ὥσπερ ἀποτελέσματος δημιουργός. ὅτι δʼ οὐδʼ ἀριθμὸν ὁ Πλάτων τὴν οὐσίαν τίθεται τῆς ψυχῆς ἀλλὰ ταττομένην ὑπʼ ἀριθμοῦ, προείρηται.
4Bu iki görüşe ortak itiraz şudur: Ne sınırlarda ne de sayılarda, psykhēnin tabiatça hissedilir şeyleri ayırt etmesini sağlayan kudretin hiçbir izi yoktur. Nous ve düşünme yetisini ona düşünülür ilkeden pay alması vermiştir. Kanaatleri, inançları, tasavvuru ve hâlden etkilenmeyi ise beden çevresindeki keyfiyetler verir; bunların birimlerden, çizgilerden ya da yüzeylerden meydana geldiği hiç düşünülemez. Hissedilir olanı bilme kudreti yalnız ölümlülerin psykhēlerinde yoktur; Platon evrenin psykhēsinin de kendi üzerine dönerken, dağınık ousiası olan bir şeye ya da bölünmez bir şeye dokunduğunda, bütün kendiliğiyle hareket ederek "bir şeyin neyle aynı, neyden başka olduğunu, oluşan şeylerde her bir şeyin tam olarak neyle ilişkili, nasıl ve ne yolla bulunduğunu ve neye uğradığını" söylediğini anlatır. Burada on kategorinin bir taslağını da verir ve sonrasında daha da açıklar: "Doğru logos hissedilir olanla ilgili olduğunda ve Başka'nın halkası dosdoğru ilerleyip bunu bütün psykhēsine duyurduğunda sağlam ve doğru kanaatler ve inançlar oluşur; akıl yürütmeye konu olanla ilgili olduğunda ve Aynı'nın halkası düzgünce dönüp bunları bildirdiğinde zorunlu olarak epistēmē meydana gelir. Bu ikisinin var olanlarda içinde oluştuğu şeye biri psykhē dışında bir ad verirse, her şeyi söylemiş olur ama doğruyu değil."
Peki psykhē, düşünen ve epistēmēde biten o hareketten başka olan, hissedilir olanı kavrayan ve kanaat oluşturan bu hareketi nereden almıştır? Şu kesin olarak kabul edilmezse bunu söylemek zordur: Platon burada sadece psykhēyi değil, evrenin psykhēsini, önceden var olan şeylerden kuruyor: Üstün ve bölünmez ousiadan, bir de "bedenler çevresinde bölünebilir" dediği, kanaat oluşturan, tasavvur eden ve hissedilirle birlikte etkilenen hareketten başka bir şey olmayan aşağı ousiadan. Bu hareket doğmamıştır, öteki gibi ezelden beri vardır. Çünkü tabiat, düşünen yetiye sahip olduğu gibi kanaat oluşturan yetiye de sahipti; ama biri hareketsiz, hâlden etkilenmez, hep kalan ousianın çevresinde yerleşikti, öteki ise bölünebilir ve gezgindi, çünkü akıp dağılan maddeye dokunuyordu. Hissedilir şey düzene kavuşmamış, biçimsiz ve belirsizdi; onunla ilgili kudretin de ne eklemli kanaatleri ne de bütün hareketleri düzenliydi. Çoğu rüya gibi, sapkın ve cisimsel olanı karıştırıcıydı; ancak rastlantıyla daha iyiye denk gelenler bunun dışındaydı. Çünkü ikisinin ortasındaydı ve ikisine de duygudaş ve akraba tabiatı vardı; his yönüyle maddeye, ayırt etme yönüyle düşünülürlere tutunuyordu.
πρὸς δʼ ἀμφοτέροις τούτοις κοινόν ἐστι τὸ μήτε τοῖς πέρασι μήτε τοῖς ἀριθμοῖς μηθὲν ἴχνος ἐνυπάρχειν ἐκείνης τῆς δυνάμεως, ᾗ τὸ αἰσθητὸν ἡ ψυχὴ πέφυκε κρίνειν. νοῦν μὲν γὰρ αὐτῇ καὶ νοητικὸν ἡ τῆς νοητῆς μέθεξις ἀρχῆς; ἐμπεποίηκε, δόξας δὲ καὶ πίστεις καὶ τὸ φανταστικὸν καὶ τὸ παθητικὸν ὑπὸ τῶν περὶ τὸ σῶμα ποιοτήτων, ὃ οὐκ ἄν τις ἐκ μονάδων οὐδὲ γραμμῶν οὐδʼ ἐπιφανειῶν ἁπλῶς νοήσειεν ἐγγινόμενον. καὶ μὴν οὐ μόνον αἱ τῶν θνητῶν ψυχαὶ γνωστικὴν τοῦ αἰσθητοῦ δύναμιν ἔχουσιν, ἀλλὰ καὶ τὴν τοῦ κόσμου φησὶν ἀνακυκλουμένην αὐτὴν πρὸς ἑαυτήν, ὅταν οὐσίαν σκεδαστὴν ἔχοντός τινος ἐφάπτηται καὶ ὅταν ἀμέριστον, λέγειν κινουμένην διὰ πάσης ἑαυτῆς, ὅτῳ ἄν τι ταὐτὸν καὶ ὅτου ἂν ἕτερον, πρὸς ὅτι τε μάλιστα καὶ ὅπη καὶ ὅπως συμβαίνει, καὶ τὰ γιγνόμενα πρὸς ἕκαστον ἕκαστα εἶναι καὶ πάσχειν. ἐν τούτοις ἅμα καὶ τῶν δέκα κατηγοριῶν ποιούμενος ὑπογραφὴν ἔτι μᾶλλον τοῖς ἐφεξῆς διασαφεῖ. λόγος γάρ φησιν ἀληθής, ὅταν μὲν περὶ τὸ αἰσθητὸν γίγνηται καὶ ὁ τοῦ θατέρου κύκλος ὀρθὸς ἰὼν εἰς πᾶσαν αὐτοῦ τὴν ψυχὴν διαγγείλῃ, δόξαι καὶ πίστεις γίγνονται βέβαιοι καὶ ἀληθεῖς· ὅταν δʼ αὖ πάλιν περὶ τὸ λογιστικὸν καὶ ὁ τοῦ ταὐτοῦ κύκλος εὔτροχος ὢν αὐτὰ μηνύσῃ, ἐπιστήμη ἐξ ἀνάγκης ἀποτελεῖται. τούτω δὲ ἐν ᾧ τῶν ὄντων ἐγγίγνεσθον, ἐάν, ποτέ τις αὐτὸ ἄλλο πλὴν ψυχὴν προσείπῃ, πᾶν μᾶλλον ἢ τὸ ἀληθὲς; ἐρεῖ. πόθεν οὖν ἔσχεν ἡ ψυχὴ τὴν ἀντιληπτικὴν τοῦ αἰσθητοῦ καὶ δοξαστικὴν ταύτην κίνησιν, ἑτέραν τῆς νοητικῆς ἐκείνης καὶ τελευτώσης εἰς ἐπιστήμην, ἔργον εἰπεῖν, μὴ θεμένους; βεβαίως ὅτι νῦν οὐχ ἁπλῶς ψυχὴν ἀλλὰ κόσμου ψυχὴν συνίστησιν ἐξ ὑποκειμένης τῆς τε κρείττονος οὐσίας καὶ ἀμερίστου καὶ τῆς χείρονος, ἣν περὶ τὰ σώματα μεριστὴν κέκληκεν, οὐχ ἑτέραν οὖσαν ἢ τὴν δοξαστικὴν καὶ φανταστικὴν καὶ συμπαθῆ τῶν αἰσθητῶν κίνησιν, οὐ γενομένην ἀλλʼ ὑφεστῶσαν ἀίδιον, ὥσπερ ἡ ἑτέρα. τὸ γὰρ νοερὸν ἡ φύσις ἔχουσα καὶ τὸ δοξαστικὸν εἶχεν· ἀλλʼ ἐκεῖνο μὲν ἀκίνητον καὶ ἀπαθὲς καὶ περὶ τὴν ἀεὶ μένουσαν ἱδρυμένον οὐσίαν· τοῦτο δὲ μεριστὸν καὶ πλανητόν, ἅτε δὴ φερομένης καὶ σκεδαννυμένης ἐφαπτόμενον ὕλης. οὔτε γὰρ τὸ αἰσθητὸν εἰλήχει τάξεως ἀλλʼ ἦν ἄμορφον καὶ ἀόριστον, ἥ τε περὶ τοῦτο τεταγμένη δύναμις οὔτε δόξας ἐνάρθρους οὔτε κινήσεις ἁπάσας εἶχε τεταγμένας, ἀλλὰ τὰς πολλὰς ἐνυπνιώδεις καὶ παραφόρους καὶ ταραττούσας τὸ σωματοειδές, ὅσα μὴ κατὰ τύχην τῷ βελτίονι περιέπιπτεν ἐν μέσῳ γὰρ ἦν ἀμφοῖν καὶ πρὸς ἀμφότερα συμπαθῆ καὶ συγγενῆ φύσιν εἶχε, τῷ μὲν αἰσθητικῷ τῆς ὕλης ἀντεχομένη τῷ δὲ κριτικῷ τῶν νοητῶν.
5Platon da adlarıyla bunu şöyle açıklar: "Benim oyumla hesaplanan şu özet söylensin: Varlık, mekân ve oluş, gök doğmadan önce üç ayrı şey olarak vardı." Maddeye mekân der, tıpkı bazen yer ve dayanak demesi gibi; düşünülüre varlık der; evren henüz doğmamışken oluş dediği de değişimler ve hareketler içindeki ousiadan başka bir şey değildir. Bu, damga vuran ile damga alan arasında yer alır ve oradaki suretleri buraya aktarır. Hem bu yüzden hem de duyumsayan şeyin hissedilirle, tasavvur edenin tasavvur edilenle birlikte dağılması ve yayılması gerektiği için ona bölünebilir denmiştir. Çünkü psykhēye özgü olan his hareketi, dışarıdaki hissedilire doğru hareket eder. Nous ise kendi başına kalıcı ve hareketsizdi; psykhēye girip ona hâkim olunca onu kendine döndürür ve hep kalanın çevresinde, varlığa en çok dokunan dairesel gidişi tamamlar. Bu yüzden ortaklıkları karışması güç olmuştur: Bölünebilir olanı bölünmez olanla, her yöne gideni hiçbir şekilde hareket etmeyenle karıştırıyor, Başka'yı Aynı ile birleşmeye zorluyordu.
Başka, hareket değildir, nasıl Aynı da durağanlık değilse; farkın ve benzemezliğin ilkesidir. Her biri bir ilkeden iner: Aynı Bir'den, Başka ikilikten. İlk olarak burada, psykhēde, sayılarla, oranlarla ve armonik ortalarla bağlanarak karışırlar. Başka, Aynı'ya girince fark, Aynı Başka'ya girince düzen yaratır. Bu, psykhēnin ilk yetilerinde bellidir; bunlar ayırt etme ve hareket ettirme yetileridir. Hareket gökte hemen gösterir: Aynılıkta başkalığı sabit yıldızların dönüşüyle, başkalıkta aynılığı gezegenlerin düzeniyle. Çünkü onlarda Aynı, yeryüzüne yakın olanlarda ise tersi üstündür. Ayırt etmenin iki ilkesi vardır: Aynı'dan küllîlere yönelen nous ve Başka'dan cüzîlere yönelen his. Logos ikisinden karışmıştır; düşünülürlerde düşünme, hissedilirlerde kanaat olur ve aletleri, aradaki tasavvurlar ve hatıralardır. Bunlardan birinciler aynıda başkayı, ikinciler başkada aynıyı meydana getirir. Düşünme, düşünenin kalıcı olan çevresindeki hareketidir; kanaat ise duyumsayanın hareket eden çevresindeki durmasıdır. Kanaatle hissin birleşimi olan tasavvuru Aynı hafızada durdurur; Başka ise önce ve şimdi farkında onu yine hareket ettirir, böylece başkalığa ve aynılığa aynı anda dokunur.
οὕτω δέ πως καὶ Πλάτων διασαφεῖ τοῖς ὀνόμασιν· οὗτος γάρ φησι παρὰ τῆς ἐμῆς ψήφου λογισθεὶς ἐν κεφαλαίῳ δεδόσθω λόγος, ὄν τε καὶ χώραν καὶ γένεσιν εἶναι τρία τριχῆ καὶ πρὶν οὐρανὸν γενέσθαι. χώραν τε γὰρ καλεῖ τὴν ὕλην ὥσπερ ἕδραν ἔστιν ὅτε καὶ ὑποδοχήν, ὂν δὲ τὸ νοητόν, γένεσιν δὲ τοῦ κόσμου μήπω γεγονότος οὐδεμίαν ἄλλην ἢ τὴν ἐν μεταβολαῖς καὶ κινήσεσιν οὐσίαν, τοῦ τυποῦντος καὶ τοῦ τυπουμένου μεταξὺ τεταγμένην, διαδιδοῦσαν ἐνταῦθα τὰς ἐκεῖθεν εἰκόνας. διά τε δὴ ταῦτα μεριστὴ προσηγορεύθη καὶ ὅτι τῷ αἰσθητῷ τὸ αἰσθανόμενον καὶ τῷ φανταστῷ τὸ φανταζόμενον ἀνάγκη συνδιανέμεσθαι καὶ συμπαρήκειν ἡ γὰρ αἰσθητικὴ κίνησις ἰδία ψυχῆς οὖσα κινεῖται πρὸς τὸ αἰσθητὸν ἐκτός· ὁ δὲ νοῦς αὐτὸς μὲν ἐφʼ ἑαυτοῦ μόνιμος ἦν καὶ ἀκίνητος, ἐγγενόμενος δὲ τῇ ψυχῇ καὶ κρατήσας εἰς ἑαυτὸν ἐπιστρέφει καὶ συμπεραίνει τὴν ἐγκύκλιον φοράν, περὶ τὸ μένον ἀεὶ μάλιστα ψαύουσαν τοῦ ὄντος. διὸ καὶ δυσανάκρατος ἡ κοινωνία γέγονεν αὐτῶν, τῷ ἀμερίστῳ τὸ μεριστὸν καὶ τῷ μηδαμῇ κινητῷ τὸ πάντῃ φορητὸν μιγνύουσα καὶ καταβιαζομένη θάτερον εἰς ταὐτὸν συνελθεῖν. ἦν δὲ τὸ θάτερον οὐ κίνησις ὥσπερ οὐδὲ ταὐτὸν στάσις, ἀλλʼ ἀρχὴ διαφορᾶς καὶ ἀνομοιότητος. ἑκάτερον γὰρ ἀπὸ τῆς ἑτέρας ἀρχῆς κάτεισι, τὸ μὲν ταὐτὸν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς τὸ δὲ θάτερον ἀπὸ τῆς δυάδος καὶ μέμικται πρῶτον ἐνταῦθα περὶ τὴν ψυχήν, ἀριθμοῖς καὶ λόγοις συνδεθέντα καὶ μεσότησιν ἐναρμονίοις, καὶ ποιεῖ θάτερον ἐγγενόμενον τῷ ταὐτῷ διαφοράν, τὸ δὲ ταὐτὸν ἐν τῷ ἑτέρῳ τάξιν, ὡς δῆλόν ἐστιν ἐν ταῖς πρώταις τῆς ψυχῆς δυνάμεσιν εἰσὶ δʼ αὗται τὸ κριτικὸν καὶ τὸ κινητικόν. ἡ μὲν οὖν κίνησις εὐθὺς ἐπιδείκνυται περὶ τὸν οὐρανὸν ἐν μὲν τῇ ταὐτότητι τὴν ἑτερότητα τῇ περιφορᾷ τῶν ἀπλανῶν, ἐν δὲ τῇ ἑτερότητι τὴν ταὐτότητα τῇ τάξει τῶν πλανήτων· ἐπικρατεῖ γὰρ ἐν ἐκείνοις τὸ ταὐτόν, ἐν δὲ τοῖς περὶ γῆν τοὐναντίον. ἡ δὲ κρίσις ἀρχὰς μὲν ἔχει δύο, τόν τε νοῦν ἀπὸ τοῦ ταὐτοῦ πρὸς τὰ καθόλου καὶ τὴν αἴσθησιν ἀπὸ τοῦ ἑτέρου πρὸς τὰ καθʼ ἕκαστα. μέμικται δὲ λόγος ἐξ ἀμφοῖν, νόησις ἐν τοῖς νοητοῖς καὶ δόξα γινόμενος ἐν τοῖς αἰσθητοῖς· ὀργάνοις τε μεταξὺ φαντασίαις τε καὶ μνήμαις χρώμενος, ὧν τὰ μὲν ἐν τῷ ταὐτῷ τὸ ἕτερον τὰ δʼ ἐν τῷ ἑτέρῳ ποιεῖ τὸ ταὐτόν. ἔστι γὰρ ἡ μὲν νόησις κίνησις τοῦ νοοῦντος; περὶ τὸ μένον, ἡ δὲ δόξα μονὴ τοῦ αἰσθανομένου περὶ τὸ κινούμενον· φαντασίαν δὲ συμπλοκὴν δόξης πρὸς αἴσθησιν οὖσαν ἵστησιν ἐν μνήμῃ τὸ ταὐτόν· τὸ δὲ θάτερον κινεῖ πάλιν ἐν διαφορᾷ τοῦ πρόσθεν καὶ νῦν, ἑτερότητος ἅμα καὶ ταὐτότητος ἐφαπτόμενον.
6Evrenin bedeninin birleşimini, psykhēyi düzenlediği orantının sureti olarak almalıyız. Orada uçlar ateş ve topraktı; birbirine karışması zor, daha doğrusu asla karışmayan ve birleşmeyen tabiatlardı. Bu yüzden aralarına, ateşin önüne havayı, toprağın önüne suyu koydu; önce bunları birbirine karıştırdı, sonra bunlar aracılığıyla ötekileri hem bunlarla hem birbiriyle karıştırıp uyumlu kıldı. Burada ise Aynı ile Başka'yı, zıt kuvvetleri, rakip uçları, doğrudan değil, aradaki başka ousialar aracılığıyla birleştirdi: Aynı'nın önüne bölünmezi, Başka'nın önüne bölünebiliri, her birini uygun olana göre koydu. Sonra onları karıştırıp bunlara ötekileri de ekleyerek, mümkün olduğu kadar, farklı şeylerden benzer, çoktan bir olan psykhēnin tek eidosunu dokudu.
δεῖ δὲ τὴν περὶ τὸ σῶμα τοῦ κόσμου γενομένην σύντηξιν εἰκόνα λαβεῖν τῆς ἀναλογίας; ἐν διηρμόσατο τὴν ψυχήν. ἐκεῖ μὲν γὰρ ἦν ἄκρα τὸ πῦρ καὶ ἡ γῆ, χαλεπὴν πρὸς ἄλληλα κραθῆναι φύσιν ἔχοντα, μᾶλλον δʼ ὅλως ἄκρατον καὶ ἀσύστατον· ὅθεν ἐν μέσῳ θέμενος αὐτῶν τὸν μὲν ἀέρα πρὸ τοῦ πυρὸς τὸ δʼ ὕδωρ πρὸ τῆς γῆς, ταῦτα πρῶτον ἀλλήλοις ἐκέρασεν εἶτα διὰ τούτων ἐκεῖνα πρός τε ταῦτα καὶ ἄλληλα συνέμιξε καὶ συνήρμοσεν. ἐνταῦθα δὲ πάλιν τὸ ταὐτὸν καὶ τὸ θάτερον, ἐναντίας δυνάμεις καὶ ἀκρότητας ἀντιπάλους, συνήγαγεν οὐ διʼ αὑτῶν, ἀλλʼ οὐσίας ἑτέρας μεταξύ, τὴν μὲν ἀμέριστον πρὸ τοῦ ταὐτοῦ, πρὸ δὲ τοῦ θατέρου τὴν μεριστήν, ἔστιν προσήκουσαν ἑκατέραν ἑκατέρᾳ τάξας, εἶτα μιχθείσαις ἐκείναις ἐπεγκεραννύμενος, οὕτω τὸ πᾶν συνύφηνε τῆς ψυχῆς εἶδος, ὡς· ἦν ἀνυστόν, ἐκ διαφόρων ὅμοιον ἔκ τε πολλῶν ἓν ἀπεργασάμενος.