İçeriğe geç
Plutarkhos

Plutarkhos

Paralel Hayatlar: Theseus

Θησεύς

1.11. Bölüm

Sossius Senecio, nasıl coğrafyacılar bilgilerinin ulaşmadığı yerleri haritalarının en uç köşelerine sıkıştırıp, kenara "bunun ötesi susuz ve vahşi hayvanlarla dolu kumluklar", "karanlık bataklıklar", "İskit soğuğu", "donmuş deniz" diye not düşerler; ben de Paralel Hayatlar'ı yazarken akla uygun açıklamanın ulaşabildiği, olaylara bağlı tarihin ayak basabildiği dönemi geçtikten sonra, daha eskiler için şöyle demeyi uygun bulurdum: "Bunun ötesi şairlerin ve efsane yazarlarının mülkü olan harikalar ve tragedyalar diyarıdır; artık ne güvenilirliği ne de açıklığı vardır."

1.1

ὥσπερ ἐν ταῖς γεωγραφίαις, ὦ Σόσσιε Σενεκίων, οἱ ἱστορικοὶ τὰ διαφεύγοντα τὴν γνῶσιν αὐτῶν τοῖς ἐσχάτοις μέρεσι τῶν πινάκων πιεζοῦντες, αἰτίας παραγράφουσιν ὅτι τὰ δʼ ἐπέκεινα θῖνες ἄνυδροι καὶ θηριώδεις ἢ πηλὸς ἀϊδνὴς ἢ σκυθικὸν κρύος ἢ πέλαγος πεπηγός, οὕτως ἐμοὶ περὶ τὴν τῶν βίων τῶν παραλλήλων γραφήν, τὸν ἐφικτὸν εἰκότι λόγῳ καὶ βάσιμον ἱστορίᾳ πραγμάτων ἐχομένῃ χρόνον διελθόντι, περὶ τῶν ἀνωτέρω καλῶς εἶχεν εἰπεῖν· τὰ δʼ ἐπέκεινα τερατώδη καὶ τραγικὰ ποιηταὶ καὶ μυθογράφοι νέμονται, καὶ οὐκέτʼ ἔχει πίστιν οὐδὲ σαφήνειαν.

1.2Kanun koyucu Lykurgos ile kral Numa üzerine yazdıklarımı yayımladıktan sonra, tarihimde zamanına yaklaşmış olduğumdan Romulus'a kadar çıkmayı da akılsızca bulmadım. Ama Aiskhylos'un dediği gibi

Böyle bir adamla kim karşılaşacak? Kimi dikeyim karşısına? Kime güvenilir?

diye düşünürken, güzel ve şiirlere konu Atina'nın kurucusunu, yenilmez ve şanlı Roma'nın babasının karşısına koyup kıyaslamak uygun göründü.

1.2

ἐπεὶ δὲ τὸν περὶ Λυκούργου τοῦ νομοθέτου καὶ Νομᾶ τοῦ βασιλέως λόγον ἐκδόντες, ἐδοκοῦμεν οὐκ ἂν ἀλόγως τῷ Ῥωμύλῳ προσαναβῆναι, πλησίον τῶν χρόνων αὐτοῦ τῇ ἱστορίᾳ γεγονότες, σκοποῦντι δέ μοι τοιῷδε φωτί (κατʼ Αἰσχύλον) τίς ξυμβήσεται; τίνʼ ἀντιτάξω τῷδε; τίς φερέγγυος; ἐφαίνετο τὸν τῶν καλῶν καὶ ἀοιδίμων οἰκιστὴν Ἀθηνῶν ἀντιστῆσαι καὶ παραβαλεῖν τῷ πατρὶ τῆς ἀνικήτου καὶ μεγαλοδόξου Ῥώμης,

1.3Dilerim ki efsanevi olan akılla arıtılıp bize boyun eğsin ve tarih çehresine bürünsün. Ama küstahça inandırıcılığı umursamadığı ve olasılıkla karışmayı kabul etmediği yerde, iyi niyetli okurlardan eski anlatıları hoşgörüyle karşılamalarını rica edeceğiz.

1.3

εἴη μὲν οὖν ἡμῖν ἐκκαθαιρόμενον λόγῳ τὸ μυθῶδες ὑπακοῦσαι καὶ λαβεῖν ἱστορίας ὄψιν, ὅπου δʼ ἂν αὐθαδῶς τοῦ πιθανοῦ περιφρονῇ καὶ μὴ δέχηται τὴν πρὸς τὸ εἰκὸς μῖξιν, εὐγνωμόνων ἀκροατῶν δεησόμεθα καὶ πρᾴως τὴν ἀρχαιολογίαν προσδεχομένων.

2.12. Bölüm

Theseus, Romulus'a birçok benzerliğiyle uyuyor göründü. İkisi de evlilik dışı, karanlık bir doğumla dünyaya gelmiş, tanrılardan doğdukları ünü kazanmışlardır.

İkisi de mızrakçıydı, hepimizin bildiği gibi,

ve güçlerine zekâyı da katmışlardır. En parlak şehirlerden birini biri kurmuştur, Roma'yı; öteki Atina'yı tek bir şehirde birleştirmiştir. İkisine de kadın kaçırma suçu yüklenir.

2.1

ἐδόκει δʼ οὖν ὁ Θησεὺς τῷ Ῥωμύλῳ κατὰ πολλὰς ἐναρμόττειν ὁμοιότητας· ἄμφω μὲν γὰρ ἀνεγγύω καὶ σκοτίω γενόμενοι δόξαν ἔσχον ἐκ θεῶν γεγονέναι, ἄμφω δʼ αἰχμητά, τό γε δὴ καὶ ἴδμεν ἅπαντες, καὶ μετὰ τοῦ δυνατοῦ τὸ συνετὸν ἔχοντες. πόλεων δὲ τῶν ἐπιφανεστάτων ὁ μὲν ἔκτισε τὴν Ῥώμην, ὁ δὲ συνῴκισε τὰς Ἀθήνας· ἁρπαγὴ δὲ γυναικῶν ἑκατέρῳ πρόσεστιν.

2.2İkisi de ev içi felaketten ve ailede bir nemesisten kurtulamamıştır. Hatta ikisinin de sonunda kendi vatandaşlarıyla çatıştığı söylenir; tabii tragedya havasından en uzak görünen anlatıların hakikate bir faydası varsa.

2.2

οὐδέτερος δὲ δυστυχίαν περὶ τὰ οἰκεῖα καὶ νέμεσιν ἐγγενῆ διέφυγεν, ἀλλὰ καὶ τελευτῶντες ἀμφότεροι λέγονται τοῖς ἑαυτῶν προσκροῦσαι πολίταις, εἴ τι τῶν ἥκιστα τραγικῶς κῶς εἰρῆσθαι δοκούντων ὄφελός ἐστι πρὸς ἀλήθειαν.

3.13. Bölüm

Theseus'un baba soyu Erekhtheus'a ve toprağın ilk yerlilerine uzanır; ana soyu ise Pelopidlerdendir. Pelops, Peloponnesos krallarının en güçlüsüydü; bunu servetinin çokluğundan çok çocuklarının çokluğuna borçluydu. Birçok kızını en seçkin adamlara vermiş, birçok oğlunu da şehirlere yönetici olarak ekmişti. Bunlardan biri, Theseus'un dedesi Pittheus'tu. Pittheus küçük Troizen şehrini kurmuş, ama o çağda söz ustası ve en bilge adam olarak herkesten büyük ün kazanmıştı.

3.1

Θησέως τὸ μὲν πατρῷον γένος εἰς Ἐρεχθέα καὶ τοὺς πρώτους αὐτόχθονας ἀνήκει, τῷ δὲ μητρῴῳ Πελοπίδης ἦν. Πέλοψ γὰρ οὐ χρημάτων πλήθει μᾶλλον ἢ παίδων μέγιστον ἴσχυσε τῶν ἐν Πελοποννήσῳ βασιλέων, πολλὰς μὲν ἐκδόμενος θυγατέρας τοῖς ἀρίστοις, πολλοὺς δὲ ταῖς πόλεσιν υἱοὺς ἐγκατασπείρας ἄρχοντας· ὧν εἷς γενόμενος Πιτθεύς, ὁ Θησέως πάππος, πόλιν μὲν οὐ μεγάλην τὴν Τροιζηνίων ᾤκισε, δόξαν δὲ μάλιστα πάντων ὡς ἀνὴρ λόγιος ἐν τοῖς τότε καὶ σοφώτατος ἔσχεν.

3.2Görünüşe göre bu bilgeliğin biçimi ve gücü, Hesiodos'un İşler'deki özlü sözleriyle ün kazandığı türdendi. Bu sözlerden şunun da Pittheus'a ait olduğunu söylerler:

Dosta söz verilen ücret yeterli olsun.

Bunu filozof Aristoteles de söylemiştir; Euripides ise Hippolytos'a "kutsal Pittheus'un yetiştirmesi" demekle Pittheus hakkındaki kanaati gösterir.

3.2

ἦν δὲ τῆς σοφίας ἐκείνης τοιαύτη τις, ὡς ἔοικεν, ἰδέα καὶ δύναμις, οἵᾳ χρησάμενος Ἡσίοδος εὐδοκίμει μάλιστα περὶ τὰς ἐν τοῖς Ἔργοις γνωμολογίας. καὶ μίαν γε τούτων ἐκείνην λέγουσι Πιτθέως εἶναι, μισθὸς δʼ ἀνδρὶ φίλῳ εἰρημένος ἄρκιος ἔστω. τοῦτο μὲν οὖν καὶ Ἀριστοτέλης ὁ φιλόσοφος εἴρηκεν, ὁ δʼ Εὐριπίδης, τὸν Ἱππόλυτον ἁγνοῦ Πιτθέως παίδευμα προσειπών, ἐμφαίνει τὴν περὶ τὸν Πιτθέα δόξαν.

3.3Çocuk isteyen Aigeus'a Pythia'nın dilden dile dolaşan kehaneti verdiği anlatılır: Atina'ya varmadan hiçbir kadınla birlikte olmamasını buyuruyordu; ama bunu pek açık söylemiş sayılmazdı. Bu yüzden Aigeus Troizen'e uğradı ve tanrının şu sözünü Pittheus'a danıştı:

Tulumun dışarı sarkan ayağını, ey halkların en yücesi, çözme, Atina halkına varmadan.

3.3

Αἰγεῖ δὲ παίδων δεομένῳ τὴν Πυθίαν ἀνελεῖν λέγουσι τὸν θρυλούμενον χρησμόν, διακελευομένην μηδεμιᾷ γυναικὶ συγγενέσθαι πρὶν ἐλθεῖν εἰς Ἀθήνας, οὐ πάνυ δὲ τοῦτο φράζειν εὐδήλως δοκοῦσαν· ὅθεν εἰς Τροιζῆτα παρελθὼν ἀνεκοινοῦτο Πιτθεῖ τὴν τοῦ θεοῦ φωνὴν οὕτως ἔχουσαν· ἀσκοῦ τὸν προὔχοντα πόδα, μέγα φέρτατε λαῶν, μὴ λύσῃς πρὶν δῆμον Ἀθηνέων εἰσαφικέσθαι·

3.4Pittheus'un bunu anladığı açıktır; Aigeus'u kandırarak ya da ikna ederek Aithra ile birleştirdi. Aigeus onunla birlikte olduktan ve yattığı kadının Pittheus'un kızı olduğunu öğrendikten sonra, Aithra'nın hamile olduğundan şüphelenerek büyük bir kayanın altına bir kılıç ve sandaletler sakladı. Kayanın içinde bunları tam alacak bir oyuk vardı.

3.4

ἃ δῆλον ὅτι νοήσας ὁ Πιτθεύς, ἔπεισεν αὐτὸν ἢ διηπάτησε τῇ Αἴθρᾳ συγγενέσθαι. συνελθὼν δὲ καὶ γνοὺς ἐκεῖνος ὅτι τῇ Πιτθέως θυγατρὶ συγγέγονε, καὶ κύειν αὐτὴν ὑπονοήσας, ἀπέλιπε ξίφος καὶ πέδιλα κρύψας ὑπὸ πέτραν μεγάλην, ἐντὸς ἔχουσαν κοιλότητα συμμέτρως ἐμπεριλαμβάνουσαν τὰ κείμενα.

3.5Bunu yalnız Aithra'ya söyledi. Kendisinden bir oğul olur ve yetişkinliğe erişince kayayı kaldırıp saklananları alabilirse, onları yanına verip kimseye sezdirmeden, olabildiğince gizlice kendisine göndermesini tembihledi. Çünkü Pallasoğullarından çok korkuyordu; bunlar ona tuzak kuruyor, çocuksuz olduğu için onu küçümsüyorlardı. Pallas'ın elli oğlu vardı. Bunları söyleyip ayrıldı.

3.5

φράσας δὲ πρὸς μόνην ἐκείνην, καὶ διακελευσάμενος, ἂν υἱὸς ἐξ αὐτοῦ γένηται, καὶ λαβὼν ἀνδρὸς ἡλικίαν δυνατὸς ᾖ τὴν πέτραν ἀναστῆσαι καὶ ὑφελεῖν τὰ καταλειφθέντα, πέμπειν πρὸς αὐτὸν ἔχοντα ταῦτα μηδενὸς εἰδότος, ἀλλʼ ὡς ἔνεστι μάλιστα λανθάνοντα πάντας (ἰσχυρῶς γὰρ ἐδεδοίκει τοὺς Παλλαντίδας, ἐπιβουλεύοντας αὐτῷ καὶ διὰ τὴν ἀπαιδίαν καταφρονοῦντας· ἦσαν δὲ πεντήκοντα παῖδες ἐκ Πάλλαντος γεγονότες), ἀπῄει.

4.14. Bölüm

Aithra bir oğul doğurdu. Bazıları ona, tanıma işaretleri yere konduğu için hemen Theseus adı verildiğini söyler, bazıları da daha sonra Atina'da Aigeus onu evlat edinince bu adı aldığını. Pittheus'un yanında büyürken Konnidas adında bir lalası ve gözeticisi vardı. Atinalılar bugün bile Theseia bayramından bir gün önce ona bir koç kurban ederler. Bu anma ve saygı, Theseus'un resimlerini ve heykellerini yapan Silanion ile Parrhasios'a gösterdikleri saygıdan çok daha adildir.

4.1

τεκούσης δὲ τῆς Αἴθρας υἱόν, οἱ μὲν εὐθὺς ὀνομασθῆναι Θησέα λέγουσι διὰ τὴν τῶν γνωρισμάτων θέσιν, οἱ δὲ ὕστερον Ἀθήνησι παῖδα θεμένου τοῦ Αἰγέως αὐτόν. τρεφόμενον δὲ ὑπὸ τοῦ Πιτθέως ἐπιστάτην ἔχειν καὶ παιδαγωγὸν ὄνομα Κοννίδαν, ᾧ μέχρι νῦν Ἀθηναῖοι μιᾷ πρότερον ἡμέρᾳ τῶν Θησείων κριὸν ἐναγίζουσι, μεμνημένοι καὶ τιμῶντες πολὺ δικαιότερον ἢ Σιλανίωνα τιμῶσι καὶ Παρράσιον, εἰκόνων Θησέως γραφεῖς καὶ πλάστας γενομένους.

5.15. Bölüm

O zamanlar çocukluktan çıkanların Delphoi'ye gidip tanrıya saçlarından ilk adağı sunmaları âdetti. Theseus da Delphoi'ye gitti; bir yere onun adından hâlâ Theseia dendiği söylenir. Ama Homeros'un Abantlar için söylediği gibi başının yalnız ön tarafını kestirdi; bu tıraş türüne ondan ötürü Theseis denmiştir.

5.1

ἔθους δὲ ὄντος ἔτι τότε τοὺς μεταβαίνοντας ἐκ παίδων ἐλθόντας εἰς Δελφοὺς ἀπάρχεσθαι τῷ θεῷ τῆς κόμης, ἦλθε μὲν εἰς Δελφοὺς ὁ Θησεύς, καὶ τόπον ἀπʼ αὐτοῦ τὴν Θησείαν ἔτι νῦν ὀνομάζεσθαι λέγουσιν, ἐκείρατο δὲ τῆς κεφαλῆς τὰ πρόσθεν μόνον, ὥσπερ Ὅμηρος ἔφη τοὺς Ἄβαντας· καὶ τοῦτο τῆς κουρᾶς τὸ γένος Θησηῒς ὠνομάσθη διʼ ἐκεῖνον.

5.2Abantlar bu şekilde saçlarını ilk kestirenlerdi. Bunu bazılarının sandığı gibi Araplardan öğrenmemiş, Mysialılara da özenmemişlerdi. Onlar savaşçı ve yakın dövüşçü bir halktı; herkesten çok, düşmanla göğüs göğüse çarpışmayı öğrenmişlerdi. Arkhilokhos da şu dizelerle buna tanıklık eder:

5.2

οἱ δὲ Ἄβαντες ἐκείραντο πρῶτοι τὸν τρόπον τοῦτον οὐχ ὑπʼ Ἀράβων διδαχθέντες, ὡς ἔνιοι νομίζουσιν, οὐδὲ Μυσοὺς ζηλώσαντες, ἀλλʼ ὄντες πολεμικοὶ καὶ ἀγχέμαχοι, καὶ μάλιστα δὴ πάντων εἰς χεῖρας ὠθεῖσθαι τοῖς ἐναντίοις μεμαθηκότες, ὡς μαρτυρεῖ καὶ Ἀρχίλοχος ἐν τούτοις·

5.3Çok yay gerilmez, sapanlar da sık olmaz, Ares ovada çarpışmayı toplayınca; kılıçların çok inleten işi olacaktır. Çünkü bu savaşın ustalarıdır onlar, Euboia'nın ünlü mızrakçı beyleri.

5.3

οὔ τοι πόλλʼ ἐπὶ τόξα τανύσσεται οὐδὲ θαμειαὶ σφενδόναι, εὖτʼ ἂν δὴ μῶλον Ἄρης συνάγῃ ἐν πεδίῳ, ξιφέων δὲ πολύστονον ἔσσεται ἔργον· ταύτης γὰρ κεῖνοι δαίμονές εἰσι μάχης δεσπόται Εὐβοίας δουρικλυτοί.

5.4Düşmana saçlarından tutma fırsatı vermemek için böyle kestirirlerdi. Makedonyalı İskender'in de bunu düşünerek komutanlarına Makedonyalıların sakallarını tıraş ettirmelerini buyurduğu söylenir, çünkü savaşlarda en kolay tutulacak yer burasıydı.

5.4

ὅπως οὖν μὴ παρέχοιεν ἐκ τῶν τριχῶν ἀντίληψιν τοῖς πολεμίοις ἀπεκείραντο. τοῦτο δὲ ἀμέλει καὶ Ἀλέξανδρον τὸν Μακεδόνα ἐννοήσαντά φασι προστάξαι τοῖς στρατηγοῖς ξυρεῖν τὰ γένεια τῶν Μακεδόνων, ὡς λαβὴν ταύτην ἐν ταῖς μάχαις οὖσαν προχειροτάτην.

6.16. Bölüm

Aithra o güne kadar Theseus'un gerçek babasını gizledi. Pittheus, onun Poseidon'dan doğduğu söylentisini yaymıştı. Çünkü Troizenliler Poseidon'a özellikle saygı gösterir; şehirlerinin koruyucu tanrısı odur, ona ürünlerin ilk meyvelerini sunarlar, paralarında da onun üç dişli yabası damga olarak bulunur.

6.1

τὸν μὲν οὖν ἄλλον χρόνον ἔκρυπτεν Αἴθρα τὴν ἀληθινὴν τοῦ Θησέως γένεσιν· ἦν δὲ λόγος ὑπὸ τοῦ Πιτθέως διαδοθεὶς ὡς ἐκ Ποσειδῶνος τεκνωθείη. Ποσειδῶνα γὰρ Τροιζήνιοι σέβονται διαφερόντως, καὶ θεὸς οὗτός ἐστιν αὐτοῖς πολιοῦχος, ᾧ καὶ καρπῶν ἀπάρχονται καὶ τρίαιναν ἐπίσημον ἔχουσι τοῦ νομίσματος.

6.2Theseus delikanlılığa ererken bedeninin gücüyle birlikte, cesaret ve nous ile anlayışa dayalı sağlam bir kararlılık da gösterince, Aithra onu kayanın yanına götürdü, doğumu hakkındaki gerçeği anlattı, babasının nişanlarını çıkarmasını ve Atina'ya gemiyle gitmesini söyledi.

6.2

ἐπεὶ δὲ μειράκιον ὤν, ἅμα τῇ τοῦ σώματος ῥώμῃ διέφαινεν ἀλκὴν καὶ φρόνημα μετὰ νοῦ καὶ συνέσεως βέβαιον, οὕτως αὐτὸν ἡ Αἴθρα πρὸς τὴν πέτραν προσαγαγοῦσα, καὶ φράσασα περὶ τῆς γενέσεως τἀληθές, ἐκέλευσεν ὑφελεῖν τὰ πατρῷα σύμβολα καὶ πλεῖν εἰς Ἀθήνας.

6.3Theseus kayanın altına girip onu kolayca kaldırdı. Ama gemiyle gitmeyi reddetti, oysa yol güvenliydi, dedesi ve annesi de ona yalvarıyordu. Çünkü Atina'ya karadan gitmek zordu; yolun hiçbir yeri eşkıyalardan ve katillerden arınmış, tehlikesiz değildi.

6.3

ὁ δὲ τὴν μὲν πέτραν ὑπέδυ καὶ ῥᾳδίως ἀνέωσε, πλεῖν δὲ ἀπέγνω, καίπερ οὔσης ἀσφαλείας καὶ δεομένων τοῦ τε πάππου καὶ τῆς μητρός. χαλεπὸν γὰρ ἦν πεζῇ πορεύεσθαι τὴν εἰς Ἀθήνας ὁδόν, οὐδὲν μέρος καθαρὸν οὐδὲ ἀκίνδυνον ὑπὸ λῃστῶν καὶ κακούργων ἔχουσαν.

6.4O çağ, el işleriyle, ayak hızlarıyla, beden güçleriyle olağanüstü ve yorulmaz görünen insanlar yetiştirmişti. Ama bunlar tabiatlarını iyi ya da yararlı hiçbir şey için kullanmıyor, gururlu bir küstahlıktan zevk alıyor, gücün tadını zalimlik ve acımasızlıkla çıkarıyor, önlerine çıkanı ezmekten, zorlamaktan ve yok etmekten hoşlanıyorlardı. Utanmayı, adaleti, hakkaniyeti ve insanlığı, çoğunluğun haksızlık yapmaya cesaret edemediği ve haksızlığa uğramaktan korktuğu için övdüğünü, bunların daha fazlasını elde edebilenlere hiç yakışmadığını düşünüyorlardı.

6.4

ὁ γὰρ δὴ χρόνος ἐκεῖνος ἤνεγκεν ἀνθρώπους χειρῶν μὲν ἔργοις καὶ ποδῶν τάχεσι καὶ σωμάτων ῥώμαις, ὡς ἔοικεν, ὑπερφυεῖς καὶ ἀκαμάτους, πρὸς οὐδὲν δὲ τῇ φύσει χρωμένους ἐπιεικὲς οὐδὲ ὠφέλιμον, ἀλλʼ ὕβρει τε χαίροντας ὑπερηφάνῳ, καὶ ἀπολαύοντας τῆς δυνάμεως ὠμότητι καὶ πικρίᾳ, καὶ τῷ κρατεῖν τε καὶ βιάζεσθαι καὶ διαφθείρειν τὸ παραπῖπτον, αἰδῶ δὲ καὶ δικαιοσύνην καὶ τὸ ἴσον καὶ τὸ φιλάνθρωπον, ὡς ἀτολμίᾳ τοῦ ἀδικεῖν καὶ φόβῳ τοῦ ἀδικεῖσθαι τοὺς πολλοὺς ἐπαινοῦντας, οὐδὲν οἰομένους προσήκειν τοῖς πλέον ἔχειν δυναμένοις.

6.5Herakles dolaşarak bunların bir kısmını kesip yok etti; kimileri o geçerken saklanıp büzülüyor, sessizce geri çekiliyor ve alçakgönüllü davrandıkları için göz ardı ediliyordu. Ama Herakles felakete uğrayıp İphitos'u öldürünce Lydia'ya gitti ve kendine ceza olarak uzun süre Omphale'nin yanında köle olarak yaşadı. O zaman Lydia büyük bir huzur ve güvenliğe kavuştu; Yunanistan'da ise kötülükler yeniden fışkırdı, onları bastıran ve zapt eden kimse kalmayınca patlak verdi.

6.5

τούτων Ἡρακλῆς τοὺς μὲν ἐξέκοπτε καὶ ἀνῄρει περιϊών, οἱ δὲ λανθάνοντες ἐκείνου παριόντος ἔπτησσον καὶ ἀνεδύοντο καὶ παρημελοῦντο ταπεινὰ πράττοντες. ἐπεὶ δὲ Ἡρακλῆς ἐχρήσατο συμφορᾷ, καὶ κτείνας Ἴφιτον εἰς Λυδίαν ἀπῆρε καὶ συχνὸν ἐκεῖ χρόνον ἐδούλευε παρʼ Ὀμφάλῃ, δίκην τοῦ φόνου ταύτην ἐπιθεὶς αὑτῷ, τότε τὰ μὲν Λυδῶν πράγματα πολλὴν ἔσχεν εἰρήνην καὶ ἄδειαν· ἐν δὲ τοῖς περὶ τὴν Ἑλλάδα τόποις αὖθις ἐξήνθησαν αἱ κακίαι καὶ ἀνερράγησαν, οὐδενὸς πιεζοῦντος οὐδὲ κατείργοντος.

6.6Bu yüzden Peloponnesos'tan karadan Atina'ya gidenler için yol ölümcüldü. Pittheus kötülerin her birinin nasıl biri olduğunu, yabancılara neler yaptığını anlatarak Theseus'u deniz yoluyla gitmeye ikna etmeye çalıştı. Ama anlaşılan Herakles'in aretēsinin şöhreti onu çoktandır gizlice yakıyordu. Herakles'e en büyük değeri veriyor, onun nasıl biri olduğunu anlatanları, özellikle onu görmüş, iş üstünde ve sözlerini dinlemiş olanları hevesle dinliyordu.

6.6

ἦν οὖν ὀλέθριος ἡ πορεία τοῖς Ἀθήναζε πεζῇ βαδίζουσιν ἐκ Πελοποννήσου· καὶ τῶν κακούργων ἕκαστον ἐξηγούμενος Πιτθεὺς ὁποῖος εἴη καὶ ὁποῖα δρῴη περὶ τοὺς ξένους, ἔπειθε τὸν Θησέα κομίζεσθαι διὰ θαλάττης. τὸν δὲ πάλαι μέν, ὡς ἔοικε, λεληθότως διέκαιεν ἡ δόξα τῆς Ἡρακλέους ἀρετῆς, καὶ πλεῖστον ἐκείνου λόγον εἶχε, καὶ προθυμότατος ἀκροατὴς ἐγίνετο τῶν διηγουμένων ἐκεῖνον οἷος εἴη, μάλιστα δὲ τῶν αὐτὸν ἑωρακότων καὶ πράττοντι καὶ λέγοντι προστετυχηκότων·

6.7O zaman, uzun zaman sonra Themistokles'in başına gelen şey onun başına geldiği açıkça belli oldu; Themistokles, Miltiades'in zafer anıtının kendisini uyutmadığını söylemişti. Herakles'in aretēsine hayran olan Theseus'un da geceleri rüyası onun işleriydi; gündüzleri ise gıpta onu sürüklüyor, aynı işleri yapmayı düşünmeye kışkırtıyordu.

6.7

τότε δὲ παντάπασιν ἦν φανερὸς πεπονθὼς ὅπερ ὕστερον χρόνοις πολλοῖς Θεμιστοκλῆς ἔπαθε, καὶ εἶπεν ὡς καθεύδειν αὐτὸν οὐκ ἐῴη τὸ Μιλτιάδου τρόπαιον· οὕτως ἐκείνῳ τοῦ Ἡρακλέους θαυμάζοντι τὴν ἀρετήν, καὶ νύκτωρ ὄνειρος ἦσαν αἱ πράξεις, καὶ μεθʼ ἡμέραν ἐξῆγεν αὐτὸν ὁ ζῆλος καὶ ἀνηρέθιζε ταὐτὰ πράττειν διανοούμενον.

7.17. Bölüm

Akrabaydılar da: Kuzen çocuklarıydılar. Aithra, Pittheus'un kızıydı, Alkmene de Lysidike'nin kızıydı; Lysidike ile Pittheus ise Hippodameia ile Pelops'un çocukları, yani kardeştiler. Bu yüzden Theseus, Herakles her yerdeki kötülerin üstüne yürüyüp karayı ve denizi temizlerken kendisinin önündeki mücadelelerden kaçmasını korkunç ve dayanılmaz buldu.

7.1

ἐτύγχανον δὲ καὶ γένους κοινωνοῦντες ἐξ ἀνεψιῶν ὄντες. Αἴθρα μὲν γὰρ ἦν Πιτθέως θυγάτηρ, Ἀλκμήνη δὲ Λυσιδίκης, Λυσιδίκη δὲ καὶ Πιτθεὺς ἀδελφοὶ γεγονότες ἐξ Ἱπποδαμείας καὶ Πέλοπος. δεινὸν οὖν ἐποιεῖτο καὶ οὐκ ἀνεκτὸν ἐκεῖνον μὲν ἐπὶ τοὺς πανταχοῦ πονηροὺς βαδίζοντα καθαίρειν γῆν καὶ θάλατταν, αὐτὸν δὲ τοὺς ἐμποδὼν ἄθλους ἀποδιδράσκειν,

7.2Bu, söze ve kanaate göre babası olanı deniz yoluyla kaçarak utandırmak, gerçek babasına ise tanıma işareti olarak sandalet ve kan görmemiş kılıç götürmek, soyluluğunun belirgin damgasını hemen iyi işlerle ve eylemlerle göstermemek demekti. Böyle bir ruh hâliyle ve böyle düşüncelerle yola çıktı; kimseye haksızlık etmeyecek, ama kendisine şiddet başlatanları savacaktı.

7.2

τὸν μὲν λόγῳ καὶ δόξῃ πατέρα καταισχύνων διὰ θαλάττης φυγῇ κομιζόμενος, τῷ δὲ ὄντι προσφέρων γνωρίσματα πέδιλα καὶ ξίφος ἀναίμακτον, οὐκ ἔργοις εὐθὺς ἀγαθοῖς καὶ πράξεσι παρέχων ἐμφανῆ χαρακτῆρα τῆς εὐγενείας. τοιούτῳ φρονήματι καὶ τοιούτοις λογισμοῖς ἐξώρμησεν, ὡς ἀδικήσων μὲν οὐδένα, τοὺς δὲ ὑπάρχοντας βίας ἀμυνούμενος.

8.18. Bölüm

Önce Epidauros topraklarında, silah olarak topuz kullanan ve bu yüzden Korynetes denen Periphetes'le karşılaştı. Periphetes ona el atıp yolunu kesmeye kalkışınca onu dövüşüp öldürdü. Topuzdan hoşlanarak onu aldı, silahı yaptı ve taşımayı sürdürdü; Herakles'in aslan postunu taşıması gibi. Post, Herakles'in ne büyüklükte bir canavarı yendiğini gösteriyordu; Theseus da topuzu, kendisine yenilmiş ama kendi elinde yenilmez olduğunu göstermek için taşıyordu.

8.1

καὶ πρῶτον μὲν ἐν τῇ Ἐπιδαυρίᾳ Περιφήτην, ὅπλῳ χρώμενον κορύνῃ καὶ διὰ τοῦτο Κορυνήτην ἐπικαλούμενον, ἁπτόμενον αὐτοῦ καὶ κωλύοντα προάγειν συμβαλὼν ἀπέκτεινεν· ἡσθεὶς δὲ τῇ κορύνῃ λαβὼν ὅπλον ἐποιήσατο καὶ διετέλει χρώμενος, ὥσπερ ὁ Ἡρακλῆς τῷ δέρματι τοῦ λέοντος. ἐκείνῳ μὲν οὖν ἐπίδειξις ἦν φορούμενον ἡλίκου τὸ μέγεθος θηρίου κρατήσειεν, οὗτος δὲ τὴν κορύνην ἐπεδείκνυεν ἡττημένην μὲν ὑπʼ αὐτοῦ, μετʼ αὐτοῦ δὲ ἀήττητον οὖσαν.

8.2İsthmos'ta çam bükücü Sinis'i, onun birçok kişiyi öldürdüğü yolla kendisi öldürdü. Bunu öğrenmeden ve alışmadan yaptı; aretēnin her sanatı ve her çalışmayı aştığını gösterdi. Sinis'in çok güzel ve iri bir kızı vardı, adı Perigune idi. Babası öldürülünce kaçan kızı Theseus dolaşarak arıyordu. Kız bol diken çalısı ve yabani kuşkonmaz bulunan çalılık bir yere gitmiş, çok saf ve çocukça, onlar anlıyormuş gibi yalvarıp yemin ediyordu: kendisini kurtarıp saklarlarsa onları bir daha asla koparmayacak ve yakmayacaktı.

8.2

ἐν δʼ Ἰσθμῷ Σίνιν τὸν πιτυοκάμπτην ᾧ τρόπῳ πολλοὺς ἀνῄρει, τούτῳ διέφθειρεν αὐτός, οὐ μεμελετηκὼς οὐδʼ εἰθισμένος, ἐπιδείξας δὲ τὴν ἀρετὴν ὅτι καί τέχνης περίεστι καὶ μελέτης ἁπάσης. ἦν δὲ τῷ Σίνιδι καλλίστη καὶ μεγίστη θυγάτηρ, ὄνομα Περιγούνη. ταύτην τοῦ πατρὸς ἀνῃρημένου φυγοῦσαν ἐζήτει περιϊὼν ὁ Θησεύς· ἡ δʼ εἰς τόπον ἀπελθοῦσα λόχμην ἔχοντα πολλὴν στοιβήν τε πλείστην καὶ ἀσφάραγον, ἀκάκως πάνυ καὶ παιδικῶς ὥσπερ αἰσθανομένων δεομένη προσεύχετο μεθʼ ὅρκων, ἂν σώσωσιν αὐτὴν καὶ ἀποκρύψωσι, μηδέποτε λυμανεῖσθαι μηδὲ καύσειν.

8.3Theseus onu çağırıp ona iyi bakacağına ve hiç haksızlık etmeyeceğine söz verince dışarı çıktı. Theseus'tan Melanippos'u doğurdu; sonra Theseus onu Oikhalialı Eurytos'un oğlu Deioneus'a verdi. Theseus'un oğlu Melanippos'tan doğan Ioksos, Ornytos ile birlikte Karia'ya göç edenlere katıldı. Bu yüzden Ioksoslu erkeklerde ve kadınlarda ne kuşkonmaz dikenini ne de çalıyı yakma atadan kalma âdet oldu; bunlara saygı gösterirler.

8.3

ἀνακαλουμένου δὲ τοῦ Θησέως καὶ πίστιν διδόντος ὡς ἐπιμελήσεται καλῶς αὐτῆς καὶ οὐδὲν ἀδικήσει, προῆλθε· καὶ τῷ μὲν Θησεῖ συγγενομένη Μελάνιππον ἔτεκε, Δηϊονεῖ δὲ τῷ Εὐρύτου τοῦ Οἰχαλιέως ὕστερον συνῴκησε, Θησέως δόντος. ἐκ δὲ Μελανίππου τοῦ Θησέως γενόμενος Ἴωξος Ὀρνύτῳ τῆς εἰς Καρίαν ἀποικίας μετέσχεν· ὅθεν Ἰωξίδαις καὶ Ἰωξίσι πάτριον κατέστη μήτε ἄκανθαν ἀσφαράγου μήτε στοιβὴν καίειν, ἀλλὰ σέβεσθαι καὶ τιμᾶν.

9.19. Bölüm

Krommyon domuzu, Phaia dedikleri hayvan, sıradan bir canavar değildi; dövüşken ve zor yenilir bir yaratıktı. Theseus, her şeyi zorunluluktan yapıyormuş gibi görünmemek için yolunun üstünde onu bekleyip öldürdü. İyi adamın, insanlardan kötülere ancak kendini savunarak karşılık vermesi, ama soylu hayvanlarla önce saldırarak dövüşüp tehlikeyi göze alması gerektiğine inanıyordu. Bazıları ise Phaia'nın, Krommyon'da oturan katil ve azgın bir kadın eşkıya olduğunu, huyu ve yaşayışı yüzünden domuz diye anıldığını, sonra Theseus'un elinde öldüğünü söyler.

9.1

ἡ δὲ Κρομμυωνία σῦς, ἣν Φαιὰν προσωνόμαζον, οὐ φαῦλον ἦν θηρίον, ἀλλὰ μάχιμον καὶ χαλεπὸν κρατηθῆναι. ταύτην ὁδοῦ πάρεργον, ὡς μὴ δοκοίη πάντα πρὸς ἀνάγκην πονεῖν, ὑποστὰς ἀνεῖλε, καὶ ἅμα τῶν μὲν ἀνθρώπων τοῖς πονηροῖς ἀμυνόμενον οἰόμενος δεῖν τὸν ἀγαθὸν προσφέρεσθαι, τῶν δὲ θηρίων καὶ προεπιχειροῦντα τοῖς γενναίοις μάχεσθαι καὶ διακινδυνεύειν. ἔνιοι δέ φασι τὴν Φαιὰν λῃστρίδα γενέσθαι γυναῖκα φονικὴν καὶ ἀκόλαστον, αὐτόθι κατοικοῦσαν ἐν Κρομμυῶνι, σῦν δὲ ἐπονομασθεῖσαν διὰ τὸ ἦθος καὶ τὸν βίον εἶτα ὑπὸ Θησέως ἀποθανεῖν.

10.110. Bölüm

Skeiron'u Megara topraklarının önünde kayalardan atarak öldürdü. Yaygın rivayete göre yolcuları soyuyordu; bazılarına göre ise küstahlık ve şımarıklıkla yabancılara ayaklarını uzatıp yıkamalarını buyurur, yıkarlarken de tekmeleyip denize iterdi.

10.1

Σκείρωνα δὲ πρὸ τῆς Μεγαρικῆς ἀνεῖλε ῥίψας κατὰ τῶν πετρῶν, ὡς μὲν ὁ πολὺς λόγος λῃστεύοντα τοὺς παριόντας, ὡς δʼ ἔνιοι λέγουσιν ὕβρει καὶ τρυφῇ προτείνοντα τὼ πόδε τοῖς ξένοις καὶ κελεύοντα νίπτειν, εἶτα λακτίζοντα καὶ ἀπωθοῦντα νίπτοντας εἰς τὴν θάλατταν.

10.2Megaralı yazarlar ise söylentiye göğüs gererek ve Simonides'in dediği gibi uzun zamanla savaşarak Skeiron'un ne küstah ne de eşkıya olduğunu, eşkıyaları cezalandıran, iyi ve adil adamların yakını ve dostu biri olduğunu söylerler. Çünkü Aiakos Yunanların en dindarı sayılır, Salaminli Kykhreus Atina'da tanrılara yaraşır saygılar görür, Peleus ile Telamon'un aretēsini de bilmeyen yoktur.

10.2

οἱ δὲ Μεγαρόθεν συγγραφεῖς, ὁμόσε τῇ φήμῃ βαδίζοντες καὶ τῷ πολλῷ χρόνῳ, κατὰ Σιμωνίδην, πολεμοῦντες, οὔτε ὑβριστὴν οὔτε λῃστὴν γεγονέναι τὸν Σκείρωνά φασιν, ἀλλὰ λῃστῶν μὲν κολαστήν, ἀγαθῶν δὲ καὶ δικαίων οἰκεῖον ἀνδρῶν καὶ φίλον. Αἰακόν τε γὰρ Ἑλλήνων ὁσιώτατον νομίζεσθαι, καὶ Κυχρέα τιμὰς θεῶν ἔχειν Ἀθήνησι τὸν Σαλαμίνιον, τὴν δὲ Πηλέως καὶ Τελαμῶνος ἀρετὴν ὑπʼ οὐδενὸς ἀγνοεῖσθαι.

10.3Oysa Skeiron, Kykhreus'un damadı, Aiakos'un kayınpederi, Peleus ile Telamon'un dedesidir; çünkü onlar Skeiron ile Khariklo'nun kızı Endeis'ten doğmuştur. Dolayısıyla en iyi adamların, en kötü adamla akraba olması, en büyük ve en değerli şeyleri alıp vermesi akla yakın değildir. Bu yazarlar Theseus'un Skeiron'u Atina'ya ilk gidişinde değil, sonra, Megaralıların elindeki Eleusis'i yönetici Diokles'i aldatarak ele geçirdiğinde öldürdüğünü söylerler. Bu konudaki çelişkiler böyledir.

10.3

Σκείρωνα τοίνυν Κυχρέως μὲν γενέσθαι γαμβρόν, Αἰακοῦ δὲ πενθερόν, Πηλέως δὲ καὶ Τελαμῶνος πάππον, ἐξ Ἐνδηίδος γεγονότων τῆς Σκείρωνος καὶ Χαρικλοῦς θυγατρός. οὔκουν εἰκὸς εἶναι τῷ κακίστῳ τοὺς ἀρίστους εἰς κοινωνίαν γένους ἐλθεῖν, τὰ μέγιστα καὶ τιμιώτατα λαμβάνοντας καὶ διδόντας. ἀλλὰ Θησέα φασὶν οὐχ ὅτε τὸ πρῶτον ἐβάδιζεν εἰς Ἀθήνας, ἀλλʼ ὕστερον Ἐλευσῖνά τε λαβεῖν Μεγαρέων ἐχόντων, παρακρουσάμενον Διοκλέα τὸν ἄρχοντα, καὶ Σκείρωνα ἀποκτεῖναι. ταῦτα μὲν οὖν ἔχει τοιαύτας ἀντιλογίας.

11.111. Bölüm

Eleusis'te Arkadyalı Kerkyon'u güreşte yenip öldürdü. Biraz ileride, Erineos'ta Damastes Prokroustes'i, onun yabancılara yaptığı gibi kendini yatağa göre boylamaya zorlayarak öldürdü. Bunları Herakles'i taklit ederek yapıyordu. Çünkü Herakles de saldıranları kendisine kurulan tuzaklarla karşılamış, Busiris'i kurban etmiş, Antaios'u güreşte yenmiş, Kyknos'u teke tek dövüşte alt etmiş, Termeros'u da kafasını parçalayarak öldürmüştür.

11.1

ἐν δὲ Ἐλευσῖνι Κερκύονα τὸν ἐξ Ἀρκαδίας καταπαλαίσας ἀνεῖλε· καὶ μικρὸν προελθὼν Δαμάστην ἐν Ἐρινεῷ τὸν Προκρούστην, ἀναγκάσας αὑτὸν ἀπισοῦν τοῖς κλιντῆρσιν ὥσπερ τοὺς ξένους ἐκεῖνος. ἔπραττε δὲ ταῦτα μιμούμενος τὸν Ἡρακλέα. καὶ γὰρ ἐκεῖνος οἷς ἐπεβουλεύετο τρόποις ἀμυνόμενος τοὺς προεπιχειροῦντας, ἔθυσε τὸν Βούσιριν καὶ κατεπάλαισε τὸν Ἀνταῖον καὶ τὸν Κύκνον κατεμονομάχησε καὶ τὸν Τέρμερον συρρήξας τὴν κεφαλὴν ἀπέκτεινεν.

11.2"Termeros belası" sözünün buradan geldiği söylenir; çünkü anlaşılan Termeros karşısına çıkanları kafasıyla vurarak öldürürdü. Theseus da kötüleri böyle cezalandırarak ilerledi: başkalarına uyguladıkları zorbalıkla onları zorluyor, kendi adaletsizliklerinin yollarıyla hak ettiklerini buluyorlardı.

11.2

ἀφʼ οὗ δὴ καὶ τὸ Τερμέρειον κακὸν ὀνομασθῆναι λέγουσι· παίων γάρ, ὡς ἔοικε, τῇ κεφαλῇ τοὺς ἐντυγχάνοντας ὁ Τέρμερος ἀπώλλυεν. οὕτω δὴ καὶ Θησεὺς κολάζων τοὺς πονηροὺς ἐπεξῆλθεν, οἷς μὲν ἐβιάζοντο τοὺς ἄλλους, ὑπʼ ἐκείνου καταβιαζομένους, ἐν δὲ τοῖς τρόποις τῆς ἑαυτῶν ἀδικίας τὰ δίκαια πάσχοντας.

12.112. Bölüm

Yoluna devam edip Kephisos'a geldiğinde, onu ilk karşılayıp selamlayanlar Phytalidler soyundan adamlar oldu. Arınmak isteyince onu âdet olan törenlerle arındırdılar, tatlı sunular yapıp evlerinde ağırladılar; yol boyunca kimseden ilk kez böyle bir insanlık görüyordu.

Kronios ayının sekizinci günü, yani bugün Hekatombaion denen ayda, Atina'ya indiği söylenir. Şehre indiğinde devlet işlerini kargaşa ve ayrılıkla dolu, Aigeus'un ve evinin durumunu da hasta buldu.

12.1

προϊόντι δὲ αὐτῷ καὶ γενομένῳ κατὰ τὸν Κηφισόν, ἄνδρες ἐκ τοῦ Φυταλιδῶν γένους ἀπαντήσαντες ἠσπάσαντο πρῶτοι, καὶ δεομένου καθαρθῆναι, τοῖς νενομισμένοις ἁγνίσαντες καὶ μειλίχια θύσαντες εἱστίασαν οἴκοι, μηδενὸς πρότερον αὐτῷ φιλανθρώπου καθʼ ὁδὸν ἐντυχόντος. ἡμέρᾳ μὲν οὖν ὀγδόῃ λέγεται Κρονίου μηνός, ὃν νῦν Ἑκατομβαιῶνα καλοῦσι, κατελθεῖν. κατελθὼν δὲ εἰς τὴν πόλιν εὗρε τά τε κοινὰ ταραχῆς μεστὰ καὶ διχοφροσύνης, καὶ τὰ περὶ τὸν Αἰγέα καὶ τὸν οἶκον ἰδίᾳ νοσοῦντα.

12.2Korinthos'tan kaçan Medeia, ilaçlarla Aigeus'u çocuksuzluktan kurtaracağını vaat edip onunla yaşıyordu. Theseus'un kim olduğunu Aigeus bilmiyordu, ama Medeia önceden sezmişti. Yaşlı ve iç karışıklık yüzünden her şeyden korkan Aigeus'u, Theseus'u misafir olarak ağırlayıp zehirle öldürmeye ikna etti. Theseus yemeğe gelince kim olduğunu ilk önce kendisi söylemeyi doğru bulmadı. Babasına tanıma fırsatı vermek için, önüne et konunca kılıcını çekti ve onunla kesecekmiş gibi göstererek ona sundu.

12.2

Μήδεια γὰρ ἐκ Κορίνθου φυγοῦσα, φαρμάκοις ὑποσχομένη τῆς ἀτεκνίας ἀπαλλάξειν Αἰγέα, συνῆν αὐτῷ. προαισθομένη δὲ περὶ τοῦ Θησέως αὕτη, τοῦ δὲ Αἰγέως ἀγνοοῦντος, ὄντος δὲ πρεσβυτέρου καὶ φοβουμένου πάντα διὰ τὴν στάσιν, ἔπεισεν αὐτὸν ὡς ξένον ἑστιῶντα φαρμάκοις ἀνελεῖν. ἐλθὼν οὖν ὁ Θησεὺς ἐπὶ τὸ ἄριστον οὐκ ἐδοκίμαζε φράζειν αὑτόν, ὅστις εἴη, πρότερος, ἐκείνῳ δὲ βουλόμενος ἀρχὴν ἀνευρέσεως παρασχεῖν, κρεῶν παρακειμένων σπασάμενος τὴν μάχαιραν, ὡς ταύτῃ τέμνων, ἐδείκνυεν ἐκείνῳ.

12.3Aigeus hemen anladı, zehir kâsesini devirdi, oğlunu sorguya çekip kucakladı, vatandaşları toplayıp onu tanıttı; onlar da kahramanlığından dolayı onu sevinçle karşıladılar. Kâse düştüğünde zehrin bugün Delphinion'daki çitle çevrili yere döküldüğü söylenir; çünkü Aigeus orada oturuyordu. Tapınağın doğusundaki Hermes'e de "Aigeus kapısındaki" derler.

12.3

ταχὺ δὲ καταμαθὼν ὁ Αἰγεύς, τὴν μὲν κύλικα τοῦ φαρμάκου κατέβαλε, τὸν δὲ υἱὸν ἀνακρίνας ἠσπάζετο, καὶ συναγαγὼν τοὺς πολίτας ἐγνώριζεν, ἡδέως δεχομένους διὰ τὴν ἀνδραγαθίαν. λέγεται δὲ τῆς κύλικος πεσούσης ἐκχυθῆναι τὸ φάρμακον ὅπου νῦν ἐν Δελφινίῳ τὸ περίφρακτόν ἐστιν, ἐνταῦθα γὰρ ὁ Αἰγεὺς ᾤκει, καὶ τὸν Ἑρμῆν τὸν πρὸς ἕω τοῦ ἱεροῦ καλοῦσιν ἐπʼ Αἰγέως πύλαις.

13.113. Bölüm

Pallasoğulları daha önce Aigeus çocuksuz ölünce krallığı kendilerinin ele geçireceğini umuyorlardı. Theseus veliaht ilan edilince buna öfkelendiler: Pandion'un evlatlığı olan ve Erekhtheus soyuyla hiçbir bağı bulunmayan Aigeus kral oluyordu; üstelik şimdi de sonradan gelme bir yabancı olan Theseus kral olacaktı. Bu yüzden savaşa giriştiler.

13.1

οἱ δὲ Παλλαντίδαι πρότερον μὲν ἤλπιζον αὐτοὶ τὴν βασιλείαν καθέξειν Αἰγέως ἀτέκνου τελευτήσαντος· ἐπεὶ δὲ Θησεὺς ἀπεδείχθη διάδοχος, χαλεπῶς φέροντες εἰ βασιλεύει μὲν Αἰγεὺς θετὸς γενόμενος Πανδίονι καὶ μηδὲν Ἐρεχθείδαις προσήκων, βασιλεύσει δʼ ὁ Θησεὺς πάλιν ἔπηλυς ὢν καὶ ξένος, εἰς πόλεμον καθίσταντο.

13.2İkiye ayrıldılar. Bir kısmı babalarıyla birlikte açıkça Sphettos'tan şehre yürüdü, öteki kısmı Gargettos'ta saklanıp pusu kurdu; düşmana iki yandan saldıracaklardı. Yanlarında Hagnusli bir haberci vardı, adı Leos'tu. Bu adam Pallasoğullarının planını Theseus'a bildirdi.

13.2

καὶ διελόντες ἑαυτοὺς οἱ μὲν ἐμφανῶς Σφηττόθεν ἐχώρουν ἐπὶ τὸ ἄστυ μετὰ τοῦ πατρός, οἱ δὲ Γαργηττοῖ κρύψαντες ἑαυτοὺς ἐνήδρευον, ὡς διχόθεν ἐπιθησόμενοι τοῖς ὑπεναντίοις. ἦν δὲ κῆρυξ μετʼ αὐτῶν, ἀνὴρ Ἁγνούσιος, ὄνομα Λεώς. οὗτος ἐξήγγειλε τῷ Θησεῖ τὰ βεβουλευμένα τοῖς Παλλαντίδαις.

13.3Theseus pusudakilerin üzerine ansızın atılıp hepsini öldürdü. Pallas'la birlikte olanlar bunu duyunca dağıldılar. Bu olaydan ötürü Pallene demosu ile Hagnus demosu arasında evlenme olmadığı söylenir; Pallene'de habercilerin yerel "dinleyin, ey halk" (leō) sözü de söylenmez. Çünkü o adamın ihaneti yüzünden bu addan nefret ederler.

13.3

ὁ δὲ ἐξαίφνης ἐπιπεσὼν τοῖς ἐνεδρεύουσι πάντας διέφθειρεν. οἱ δὲ μετὰ τοῦ Πάλλαντος πυθόμενοι διεσπάρησαν. ἐκ τούτου φασὶ τῷ Παλληνέων δήμῳ πρὸς τὸν Ἁγνουσίων ἐπιγαμίαν μὴ εἶναι, μηδὲ κηρύττεσθαι τοὐπιχώριον παρʼ αὐτοῖς ἀκούετε λεῷ· μισοῦσι γὰρ τοὔνομα διὰ τὴν προδοσίαν τοῦ ἀνδρός.

14.114. Bölüm

Theseus iş yapmak ve aynı zamanda halkın gönlünü kazanmak istediği için, Tetrapolis halkını epey uğraştıran Marathon boğasının üzerine gitti. Onu yakaladı, sağ olarak şehirde dolaştırıp gösterdi, sonra Apollon Delphinios'a kurban etti.

14.1

ὁ δὲ Θησεὺς ἐνεργὸς εἶναι βουλόμενος, ἅμα δὲ καὶ δημαγωγῶν, ἐξῆλθεν ἐπὶ τὸν Μαραθώνιον ταῦρον, οὐκ ὀλίγα πράγματα τοῖς οἰκοῦσι τὴν Τετράπολιν παρέχοντα· καὶ χειρωσάμενος ἐπεδείξατο ζῶντα διὰ τοῦ ἄστεος ἐλάσας, εἶτα τῷ Ἀπόλλωνι τῷ Δελφινίῳ κατέθυσεν.

14.2Hekale'ye ve onun Theseus'u konuk edip ağırlamasına dair efsane de büsbütün hakikatsiz görünmüyor. Çevredeki demoslar toplanıp Zeus Hekalos'a Hekalesia kurbanı keserler, Hekale'yi de anarlardı. Ona küçültme adıyla Hekaline derlerdi; çünkü o da Theseus'u çok genç yaşında konuk ederken yaşlılara has bir sevecenlikle böyle küçültme adlarıyla karşılamıştı.

14.2

ἡ δὲ Ἑκάλη καὶ τὸ περὶ αὐτὴν μυθολόγημα τοῦ ξενισμοῦ καὶ τῆς ὑποδοχῆς ἔοικε μὴ πάσης ἀμοιρεῖν ἀληθείας. ἔθυον γὰρ Ἑκαλήσια οἱ πέριξ δῆμοι συνιόντες Ἑκάλῳ Διΐ, καὶ τὴν Ἑκάλην ἐτίμων, Ἑκαλίνην ὑποκοριζόμενοι διὰ τὸ κἀκείνην νέον ὄντα κομιδῇ τὸν Θησέα ξενίζουσαν ἀσπάσασθαι πρεσβυτικῶς καὶ φιλοφρονεῖσθαι τοιούτοις ὑποκορισμοῖς.

14.3Theseus savaşa giderken, sağ dönerse Zeus'a kurban keseceğini adamıştı; ama Hekale o dönmeden öldü. Philokhoros'un anlattığına göre, Theseus'un emriyle bu misafirperverliğin karşılığı olarak sözü edilen şeref kendisine verildi.

14.3

ἐπεὶ δὲ εὔξατο μὲν ὑπὲρ αὐτοῦ τῷ Διί, βαδίζοντος ἐπὶ τὴν μάχην, εἰ σῶς παραγένοιτο, θύσειν, ἀπέθανε δὲ πρὶν ἐκεῖνον ἐπανελθεῖν, ἔσχε τὰς εἰρημένας ἀμοιβὰς τῆς φιλοξενίας τοῦ Θησέως κελεύσαντος, ὡς Φιλόχορος ἱστόρηκεν.

15.115. Bölüm

Biraz sonra Girit'ten haraç toplayıcılar üçüncü kez geldi. Androgeos'un Attika'da hileyle öldürüldüğü sanılınca Minos savaşarak insanlara çok kötülük yapmıştı; tanrısal güç de ülkeyi harap ediyordu: kıtlık ve büyük bir salgın bastırmış, ırmaklar kurumuştu. Tanrı, Minos'u yatıştırıp barışırlarsa öfkenin dineceğini ve belaların duracağını buyurdu. Bunun üzerine elçi gönderip yalvardılar ve her dokuz yılda bir haraç olarak yedi delikanlı ile yedi kız göndermek üzere anlaşma yaptılar. Yazarların çoğu bu konuda hemfikirdir.

15.1

ὀλίγῳ δὲ ὕστερον ἧκον ἐκ Κρήτης τὸ τρίτον οἱ τὸν δασμὸν ἀπάξοντες. ὅτι μὲν οὖν Ἀνδρόγεω περὶ τὴν Ἀττικὴν ἀποθανεῖν δόλῳ δόξαντος, ὅ τε Μίνως πολλὰ κακὰ πολεμῶν εἰργάζετο τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὸ δαιμόνιον ἔφθειρε τὴν χώραν (ἀφορία τε γὰρ καὶ νόσος ἐνέσκηψε πολλὴ καὶ ἀνέδυσαν οἱ ποταμοί), καὶ τοῦ θεοῦ προστάξαντος ἱλασαμένοις τὸν Μίνω καὶ διαλλαγεῖσι λωφήσειν τὸ μήνιμα καὶ τῶν κακῶν ἔσεσθαι παῦλαν, ἐπικηρυκευσάμενοι καὶ δεηθέντες ἐποιήσαντο συνθήκας ὥστε πέμπειν διʼ ἐννέα ἐτῶν δασμὸν ἠϊθέους ἑπτὰ καὶ παρθένους τοσαύτας, ὁμολογοῦσιν οἱ πλεῖστοι τῶν συγγραφέων·

15.2En trajik efsaneye göre Girit'e götürülen gençleri Labirent'te Minotauros öldürür ya da orada dolaşıp çıkış bulamadan can verirlerdi. Euripides'in dediği gibi Minotauros

karışık biçimli, ucube bir yavru

idi ve

boğa ile insandan iki tabiatlı bir karışım.

15.2

τοὺς δὲ παῖδας εἰς Κρήτην κομιζομένους ὁ μὲν τραγικώτατος μῦθος ἀποφαίνει τὸν Μινώταυρον ἐν τῷ Λαβυρίνθῳ διαφθείρειν, ἢ πλανωμένους αὐτοὺς καὶ τυχεῖν ἐξόδου μὴ δυναμένους ἐκεῖ καταθνήσκειν, τὸν δὲ Μινώταυρον, ὥσπερ Εὐριπίδης φησί, σύμμικτον εἶδος κἀποφώλιον βρέφος γεγονέναι, καὶ ταύρου μεμῖχθαι καὶ βροτοῦ διπλῇ φύσει.

16.116. Bölüm

Philokhoros ise Giritlilerin bunu kabul etmediğini, Labirent'in bir hapishane olduğunu, korunanların kaçamaması dışında hiçbir kötü yanı bulunmadığını söylediklerini aktarır. Minos, Androgeos için bir beden yarışması düzenlemiş ve gençleri kazananlara ödül olarak veriyormuş; o zamana kadar da Labirent'te tutuluyorlarmış. Önceki yarışmaları, Minos'un yanında en güçlü adam ve komutan olan, adı Tauros olan biri kazanmış; yumuşak huylu bir adam değilmiş, Atinalı çocuklara da kibirli ve sert davranıyormuş.

16.1

φιλόχορος δέ φησιν οὐ ταῦτα συγχωρεῖν Κρῆτας, ἀλλὰ λέγειν ὅτι φρουρὰ μὲν ἦν ὁ Λαβύρινθος, οὐδὲν ἔχων κακὸν ἀλλʼ ἢ τὸ μὴ διαφυγεῖν τοὺς φυλαττομένους, ἀγῶνα δὲ ὁ Μίνως ἐπʼ Ἀνδρόγεῳ γυμνικὸν ἐποίει καὶ τοὺς παῖδας ἆθλα τοῖς νικῶσιν ἐδίδου τέως ἐν τῷ Λαβυρίνθῳ φυλαττομένους· ἐνίκα δὲ τοὺς προτέρους ἀγῶνας ὁ μέγιστον παρʼ αὐτῷ δυνάμενος τότε καὶ στρατηγῶν, ὄνομα Ταῦρος, ἀνὴρ οὐκ ἐπιεικὴς καὶ ἥμερος τὸν τρόπον, ἀλλὰ καὶ τοῖς παισὶ τῶν Ἀθηναίων ὑπερηφάνως καὶ χαλεπῶς προσφερόμενος.

16.2Aristoteles de Bottiaia Politeiası'nda çocukların Minos tarafından öldürüldüğünü düşünmediği, Girit'te hizmetçilikle yaşlandıklarını kabul ettiği anlaşılır. Rivayete göre bir gün Giritliler eski bir adağı yerine getirerek Delphoi'ye insanlardan ilk ürün olarak bir topluluk göndermişler; onların soyundan gelenler de gönderilenlere karışmış. Orada geçinemeyince önce İtalya'ya geçip İapygia çevresine yerleşmişler, sonra Thrakya'ya gidip Bottiaialılar adını almışlar. Bu yüzden Bottiaialı kızlar bir kurban töreninde "Atina'ya gidelim" diye şarkı söylerler.

Sesi ve şiiri olan bir şehre düşman olmak gerçekten tehlikeli olsa gerek.

16.2

Ἀριστοτέλης δὲ καὶ αὐτὸς ἐν τῇ Βοττιαίων πολιτείᾳ δῆλός ἐστιν οὐ νομίζων ἀναιρεῖσθαι τοὺς παῖδας ὑπὸ τοῦ Μίνω, ἀλλὰ θητεύοντας ἐν τῇ Κρήτῃ καταγηράσκειν· καί ποτε Κρῆτας εὐχὴν παλαιὰν ἀποδιδόντας ἀνθρώπων ἀπαρχὴν εἰς Δελφοὺς ἀποστέλλειν, τοῖς δὲ πεμπομένοις ἀναμιχθέντας ἐκγόνους ἐκείνων συνεξελθεῖν· ὡς δὲ οὐκ ἦσαν ἱκανοὶ τρέφειν ἑαυτοὺς αὐτόθι, πρῶτον μὲν εἰς Ἰταλίαν διαπερᾶσαι κἀκεῖ κατοικεῖν περὶ τὴν Ἰαπυγίαν, ἐκεῖθεν δὲ αὖθις εἰς Θρᾴκην κομισθῆναι καὶ κληθῆναι Βοττιαίους· διὸ τὰς κόρας τῶν Βοττιαίων θυσίαν τινὰ τελούσας ἐπᾴδειν· ἴωμεν εἰς Ἀθήνας. ἔοικε γὰρ ὄντως χαλεπὸν εἶναι φωνὴν ἐχούσῃ πόλει καὶ μοῦσαν ἀπεχθάνεσθαι.

16.3Nitekim Minos, Attika tiyatrolarında sürekli kötülenip aşağılanmıştır. Ne Hesiodos'un ona "en kral" demesi işine yaradı ne de Homeros'un "Zeus'un sırdaşı" demesi. Tragedya şairleri galip geldi, sahneden ve konuşma yerinden onun üzerine zalim ve şiddetli bir adam olduğu kötü şöhretini yağdırdılar. Oysa Minos'un bir kral ve kanun koyucu, Rhadamanthys'in de onun koyduğu hakları koruyan bir yargıç olduğu söylenir.

16.3

καὶ γὰρ ὁ Μίνως ἀεὶ διετέλει κακῶς ἀκούων καὶ λοιδορούμενος ἐν τοῖς Ἀττικοῖς θεάτροις, καὶ οὔτε Ἡσίοδος αὐτὸν ὤνησε βασιλεύτατον οὔτε Ὅμηρος ὀαριστὴν Διὸς προσαγορεύσας, ἀλλʼ ἐπικρατήσαντες οἱ τραγικοὶ πολλὴν ἀπὸ τοῦ λογείου καὶ τῆς σκηνῆς ἀδοξίαν αὐτοῦ κατεσκέδασαν ὡς χαλεποῦ καὶ βιαίου γενομένου. καίτοι φασὶ τὸν μὲν Μίνω βασιλέα καὶ νομοθέτην, δικαστὴν δὲ τὸν Ῥαδάμανθυν εἶναι καὶ φύλακα τῶν ὡρισμένων ὑπʼ ἐκείνου δικαίων.

17.117. Bölüm

Üçüncü haraç zamanı gelip delikanlı oğulları olan babalar kuraya katılmak zorunda kalınca, vatandaşlar arasında Aigeus'a karşı suçlamalar yeniden filizlendi. Yakınıp öfkeleniyorlardı: Her şeyin sebebi o olduğu hâlde cezaya yalnız o ortak olmuyor; iktidarı gayrimeşru ve yabancı bir oğula bıraktı, kendilerinin ise meşru çocuklarından yoksun, kimsesiz kalmalarına göz yumuyordu.

17.1

ἐπεὶ δʼ οὖν καθῆκεν ὁ χρόνος τοῦ τρίτου δασμοῦ, καὶ παρέχειν ἔδει τοὺς πατέρας ἐπὶ τὸν κλῆρον οἷς ἦσαν ἠΐθεοι παῖδες, αὖθις ἀνεφύοντο τῷ Αἰγεῖ διαβολαὶ πρὸς τοὺς πολίτας, ὀδυρομένους καὶ ἀγανακτοῦντας ὅτι πάντων αἴτιος ὢν ἐκεῖνος, οὐδὲν μέρος ἔχει τῆς κολάσεως μόνος, ἀλλʼ ἐπὶ νόθῳ καὶ ξένῳ παιδὶ τὴν ἀρχὴν πεποιημένος αὐτοὺς περιορᾷ γνησίων ἐρήμους καὶ ἄπαιδας ἀπολειπομένους.

17.2Bu sözler Theseus'u üzdü. Kayıtsız kalmamak ve vatandaşlarla kaderi paylaşmak gerektiğini düşünerek ortaya çıktı ve kurasız olarak kendini verdi. Bu yüksek ruh öteki insanlara hayranlık verici geldi, onun halkçılığını sevdiler. Aigeus ise yalvarıp yakardığı hâlde onu ikna edemeyip kararından döndüremeyince, öteki gençler için kura çekti.

17.2

ταῦτʼ ἠνία τὸν Θησέα, καὶ δικαιῶν μὴ ἀμελεῖν, ἀλλὰ κοινωνεῖν τῆς τύχης τοῖς πολίταις, ἐπέδωκεν ἑαυτὸν ἄνευ κλήρου προσελθών. καὶ τοῖς μὲν ἄλλοις τό τε φρόνημα θαυμαστὸν ἐφάνη καὶ τὸ δημοτικὸν ἠγάπησαν, ὁ δὲ Αἰγεύς, ἐπεὶ δεόμενος καὶ καθικετεύων ἀμετάπειστον ἑώρα καὶ ἀμετάτρεπτον, ἀπεκλήρωσε τοὺς ἄλλους παῖδας.

17.3Hellanikos ise şehrin kurayla belirlenen delikanlıları ve kızları göndermediğini, Minos'un kendisinin gelip seçtiğini ve Theseus'u kararlaştırılan şartlarla ilk olarak seçtiğini söyler. Şartlar şöyleymiş: Gemiyi Atinalılar sağlayacak, delikanlılar onunla birlikte savaş silahı taşımadan gidecekler, Minotauros öldürülürse ceza sona erecekmiş.

17.3

Ἑλλάνικος δέ φησιν οὐ τοὺς λαχόντας ἀπὸ κλήρου καὶ τὰς λαχούσας ἐκπέμπειν τὴν πόλιν, αὐτὸν δὲ τὸν Μίνω παραγινόμενον ἐκλέγεσθαι καὶ τὸν Θησέα πάντων ἑλέσθαι πρῶτον ἐπὶ τοῖς ὁρισθεῖσιν· ὡρισμένον δʼ εἶναι τὴν μὲν ναῦν Ἀθηναίους παρέχειν, ἐμβάντας δὲ πλεῖν σὺν αὐτῷ τοὺς ἠϊθέους μηδὲν ὅπλον ἀρήϊον ἐπιφερομένους, ἀπολομένου δὲ τοῦ Μινωταύρου πέρας ἔχειν τὴν ποινήν.

17.4Daha önce hiçbir kurtuluş umudu yoktu, bu yüzden gemi apaçık bir felakete gidiyormuş gibi kara yelkenle gönderilirdi. Ama bu kez Theseus babasını yüreklendirip Minotauros'u yeneceğini söyleyerek övününce Aigeus dümenciye ikinci bir yelken, beyaz bir yelken verdi. Dönüşte Theseus sağ kurtulmuşsa beyaz yelkeni açmasını, değilse kara yelkenle gelip felaketi işaret etmesini tembihledi.

17.4

πρότερον μὲν οὖν οὐδεμία σωτηρίας ἐλπὶς ὑπέκειτο· διὸ καὶ μέλαν ἱστίον ἔχουσαν, ὡς ἐπὶ συμφορᾷ προδήλῳ, τὴν ναῦν ἔπεμπον· τότε δὲ τοῦ Θησέως τὸν πατέρα θαρρύνοντος καὶ μεγαληγοροῦντος ὡς χειρώσεται τὸν Μινώταυρον, ἔδωκεν ἕτερον ἱστίον λευκὸν τῷ κυβερνήτῃ, κελεύσας ὑποστρέφοντα σωζομένου τοῦ Θησέως ἐπάρασθαι τὸ λευκόν, εἰ δὲ μή, τῷ μέλανι πλεῖν καὶ ἀποσημαίνειν τὸ πάθος.

17.5Simonides ise Aigeus'un verdiği yelkenin beyaz değil, "gür meşenin nemli çiçeğiyle boyanmış" kırmızı bir yelken olduğunu ve kurtuluşlarının işareti olarak bunu kararlaştırdığını söyler. Simonides'e göre gemiyi Amarsyas oğlu Phereklos yönetiyordu.

17.5

ὁ δὲ Σιμωνίδης οὐ λευκόν φησιν εἶναι τὸ δοθὲν ὑπὸ τοῦ Αἰγέως, ἀλλὰ φοινίκεον ἱστίον ὑγρῷ πεφυρμένον πρίνου ἄνθει ἐριθάλλου· καὶ τοῦτο τῆς σωτηρίας αὐτῶν ποιήσασθαι σημεῖον· ἐκυβέρνα δὲ τὴν ναῦν Ἀμαρσυάδας Φέρεκλος, ὥς φησι Σιμωνίδης.

17.6Philokhoros, Theseus'un Salaminli Skiros'tan dümenci olarak Nausithoos'u, pruvacı olarak Phaiaks'ı aldığını söyler; çünkü Atinalılar o zamanlar henüz denizciliğe yönelmemişti. Üstelik delikanlılardan biri, Skiros'un kız torunu Menesthes'ti. Theseus'un Phaleron'da Skiros tapınağının yanına Nausithoos ve Phaiaks için kurduğu anıt mabetler buna tanıktır; Kybernesia bayramının da onlar için kutlandığı söylenir.

17.6

φιλόχορος δὲ παρὰ Σκίρου φησὶν ἐκ Σαλαμῖνος τὸν Θησέα λαβεῖν κυβερνήτην μὲν Ναυσίθοον, πρωρέα δὲ Φαίακα, μηδέπω τότε τῶν Ἀθηναίων προσεχόντων τῇ θαλάττῃ· καὶ γὰρ εἶναι τῶν ἠϊθέων ἕνα Μενέσθην Σκίρου θυγατριδοῦν. μαρτυρεῖ δὲ τούτοις ἡρῷα Ναυσιθόου καὶ Φαίακος εἱσαμένου Θησέως Φαληροῖ πρὸς τῷ τοῦ Σκίρου ἱερῷ, καὶ τὴν ἑορτὴν τὰ Κυβερνήσιά φασιν ἐκείνοις τελεῖσθαι.

18.118. Bölüm

Kura çekildikten sonra Theseus kurası çıkanları Prytaneion'dan alıp Delphinion'a gitti ve onlar adına Apollon'a yakarış dalını koydu. Bu, kutsal zeytin ağacından kesilmiş, beyaz yünle sarılmış bir daldı. Dua ettikten sonra Munykhion ayının altıncı günü denize indi. Bugün bile o gün kızları tanrıyı yatıştırmak için Delphinion'a gönderirler.

18.1

γενομένου δὲ τοῦ κλήρου παραλαβὼν τοὺς λαχόντας ὁ Θησεὺς ἐκ τοῦ πρυτανείου, καὶ παρελθὼν εἰς Δελφίνιον, ἔθηκεν ὑπὲρ αὐτῶν τῷ Ἀπόλλωνι τὴν ἱκετηρίαν. ἦν δὲ κλάδος ἀπὸ τῆς ἱερᾶς ἐλαίας, ἐρίῳ λευκῷ κατεστεμμένος. εὐξάμενος δὲ κατέβαινεν ἕκτῃ μηνὸς ἐπὶ θάλασσαν ἱσταμένου Μουνυχιῶνος, ᾗ καὶ νῦν ἔτι τὰς κόρας πέμπουσιν ἱλασομένας εἰς Δελφίνιον.

18.2Rivayete göre Delphoi'deki tanrı ona Aphrodite'yi kılavuz edinmesini ve yol arkadaşı olarak çağırmasını buyurmuş. Deniz kıyısında kurban keserken dişi keçi kendiliğinden erkek keçiye dönüşmüş; bu yüzden tanrıçaya Epitragia denirmiş.

18.2

λέγεται δὲ αὐτῷ τὸν μὲν ἐν Δελφοῖς ἀνελεῖν θεὸν Ἀφροδίτην καθηγεμόνα ποιεῖσθαι καὶ παρακαλεῖν συνέμπορον, θύοντι δὲ πρὸς θαλάσσῃ τὴν αἶγα θήλειαν οὖσαν αὐτομάτως τράγον γενέσθαι· διὸ καὶ καλεῖσθαι τὴν θεὸν Ἐπιτραγίαν.

19.119. Bölüm

Girit'e varınca, çoğu yazarın ve şairin anlattığına göre, ona âşık olan Ariadne'den ipi aldı ve Labirent'in dolambaçlarından nasıl geçileceğini öğrendi; Minotauros'u öldürüp Ariadne'yi ve delikanlıları alarak yola çıktı. Pherekydes, Theseus'un kovalanmayı önlemek için Girit gemilerinin dibini de deldiğini söyler.

19.1

ἐπεὶ δὲ κατέπλευσεν εἰς Κρήτην, ὡς μὲν οἱ πολλοὶ γράφουσι καὶ ᾄδουσι, παρὰ τῆς Ἀριάδνης ἐρασθείσης τὸ λίνον λαβών, καὶ διδαχθεὶς ὡς ἔστι τοῦ λαβυρίνθου τοὺς ἑλιγμοὺς διεξελθεῖν, ἀπέκτεινε τὸν Μινώταυρον καὶ ἀπέπλευσε τὴν Ἀριάδνην ἀναλαβὼν καὶ τοὺς ἠϊθέους. Φερεκύδης δὲ καὶ τὰ ἐδάφη τῶν Κρητικῶν νεῶν φησιν ἐκκόψαι τὸν Θησέα, τὴν δίωξιν ἀφαιρούμενον.

19.2Demon'a göre Minos'un komutanı Tauros da, Theseus limandan çıkarken yapılan deniz savaşında öldürülmüştür. Philokhoros ise şöyle anlatır: Minos yarışmayı düzenliyordu; Tauros'un herkesi yine yeneceği bekleniyor, bu yüzden ona haset ediliyordu. Çünkü huyu yüzünden gücü çekilmez hâle gelmişti, Pasiphae ile ilişkisi olduğu da fısıldanıyordu. Bu nedenle Theseus yarışmayı isteyince Minos izin verdi.

19.2

δήμων δὲ καὶ τὸν Ταῦρον ἀναιρεθῆναί φησι τὸν τοῦ Μίνω στρατηγόν, ἐν τῷ λιμένι διαναυμαχοῦντα τοῦ Θησέως ἐκπλέοντος. ὡς δὲ Φιλόχορος ἱστόρηκε, τὸν ἀγῶνα τοῦ Μίνω συντελοῦντος, ἐπίδοξος ὢν ἅπαντας πάλιν νικήσειν, ὁ Ταῦρος ἐφθονεῖτο. καὶ γὰρ ἡ δύναμις αὐτοῦ διὰ τὸν τρόπον ἦν ἐπαχθής, καὶ διαβολὴν εἶχεν ὡς τῇ Πασιφάῃ πλησιάζων. διὸ καὶ τοῦ Θησέως ἀξιοῦντος ἀγωνίσασθαι συνεχώρησεν ὁ Μίνως.

19.3Girit'te kadınların da seyretmesi âdetti. Orada bulunan Ariadne, Theseus'un görünüşüne vuruldu ve herkesi yenen yarışmasına hayran kaldı. Minos da en çok Tauros'un güreşte yenilip rezil olmasına sevinerek gençleri Theseus'a geri verdi ve şehri haraçtan bağışladı.

19.3

ἔθους δὲ ὄντος ἐν Κρήτῃ θεᾶσθαι καὶ τὰς γυναῖκας, Ἀριάδνη παροῦσα πρός τε τὴν ὄψιν ἐξεπλάγη τοῦ Θησέως καὶ τὴν ἄθλησιν ἐθαύμασε πάντων κρατήσαντος. ἡσθεὶς δὲ καὶ ὁ Μίνως μάλιστα τοῦ Ταύρου καταπαλαισθέντος καὶ προπηλακισθέντος, ἀπέδωκε τῷ Θησεῖ τοὺς παῖδας καὶ ἀνῆκε τῇ πόλει τὸν δασμόν.

19.4Kleidemos ise bu konuda tuhaf ve gösterişli bir anlatı verir ve çok gerilere gider. Yunanların ortak kararına göre hiçbir yerden beş kişiden fazla adam alan bir trireme denize açılamazmış. Yalnız Argo'nun kaptanı İason denizi korsanlardan temizlemek için dolaşırmış. Daidalos bir gemiyle Atina'ya kaçınca Minos, kararlara aykırı olarak uzun gemilerle onu kovalamış, fırtına onu Sicilya'ya sürüklemiş ve hayatını orada bitirmiş.

19.4

ἰδίως δέ πως καὶ περιττῶς ὁ Κλείδημος ἀπήγγειλε περὶ τούτων, ἄνωθέν ποθεν ἀρξάμενος, ὅτι δόγμα κοινὸν ἦν Ἑλλήνων μηδεμίαν ἐκπλεῖν τριήρη μηδαμόθεν ἀνδρῶν πέντε πλείονας δεχομένην· τὸν δὲ ἄρχοντα τῆς Ἀργοῦς Ἰάσονα μόνον περιπλεῖν ἐξείργοντα τῆς θαλάττης τὰ λῃστήρια. Δαιδάλου δὲ πλοίῳ φυγόντος εἰς Ἀθήνας, Μίνως παρὰ τὰ δόγματα μακραῖς ναυσὶ διώκων ὑπὸ χειμῶνος εἰς Σικελίαν ἀπηνέχθη κἀκεῖ κατέστρεψε τὸν βίον.

19.5Oğlu Deukalion Atinalılara düşman olarak haber göndermiş, Daidalos'u teslim etmelerini istemiş, yoksa Minos'un rehin aldığı gençleri öldürmekle tehdit etmiş. Theseus ona yumuşak bir cevap vermiş: Daidalos'un kuzeni ve kendisi gibi akrabası, Erekhtheus'un kızı Merope'nin oğlu olduğunu söyleyerek özür dilemiş. Kendisi ise gizli kalmak için gemi yapımına girişmiş: bir kısmını Thymaitadai demosunda, yabancıların yolundan uzakta, bir kısmını da Pittheus aracılığıyla Troizen'de yaptırmış.

19.5

ἐπεὶ δὲ Δευκαλίων ὁ υἱὸς αὐτοῦ πολεμικῶς ἔχων πρὸς τοὺς Ἀθηναίους ἔπεμψεν, ἐκδιδόναι Δαίδαλον αὑτῷ κελεύων ἢ τοὺς παῖδας ἀποκτενεῖν ἀπειλῶν οὓς ἔλαβεν ὁμήρους ὁ Μίνως, τούτῳ μὲν ἀπεκρίνατο πρᾴως ὁ Θησέυς, παραιτούμενος ἀνεψιὸν ὄντα Δαίδαλον κἀκείνῳ κατὰ γένος προσήκοντα, μητρὸς ὄντα Μερόπης τῆς Ἐρεχθέως, αὐτὸς δὲ ναυπηγίαν ἐπεβάλετο, τὴν μὲν ἐν Θυμαιταδῶν αὐτόθι μακρὰν τῆς ξενικῆς ὁδοῦ, τὴν δὲ διὰ Πιτθέως ἐν Τροιζῆνι, βουλόμενος λανθάνειν.

19.6Gemiler hazır olunca Daidalos'u ve Girit'ten sürgünleri kılavuz alarak denize açılmış. Kimse önceden bilmiyormuş; Giritliler dost gemilerin geldiğini sanmış. Theseus limanı ele geçirip karaya çıkmış, onlardan önce Knossos'a varmış, Labirent'in kapısında savaşa tutuşup Deukalion'u ve muhafızlarını öldürmüş.

19.6

γενομένων δὲ ἑτοίμων ἐξέπλευσε τόν τε Δαίδαλον ἔχων καὶ φυγάδας ἐκ Κρήτης καθηγεμόνας· οὐδενὸς δὲ προειδότος, ἀλλὰ ναῦς φιλίας οἰομένων τῶν Κρητῶν προσφέρεσθαι, τοῦ λιμένος κρατήσας καὶ ἀποβὰς ἔφθασεν εἰς τὴν Κνωσσὸν παρελθών· καὶ μάχην ἐν πύλαις τοῦ Λαβυρίνθου συνάψας ἀπέκτεινε τὸν Δευκαλίωνα καὶ τοὺς δορυφόρους.

19.7Yönetim Ariadne'ye geçince onunla anlaşmış, delikanlıları geri almış ve Atinalılarla Giritliler arasında dostluk kurmuş; Giritliler bir daha savaş başlatmayacaklarına yemin etmişler.

19.7

ἐν δὲ τοῖς πράγμασι τῆς Ἀριάδνης γενομένης, σπεισάμενος πρὸς αὐτὴν τούς τε ἠϊθέους ἀνέλαβε καὶ φιλίαν ἐποίησε τοῖς Ἀθηναίοις πρὸς τοὺς Κρῆτας, ὀμόσαντας μηδέποτε πολέμου κατάρξειν.

20.120. Bölüm

Bunlar ve Ariadne hakkında daha pek çok rivayet vardır, ama hiçbiri birbirini tutmaz. Kimileri Ariadne'nin Theseus tarafından terk edilince kendini astığını söyler; kimileri de denizcilerin onu Naksos'a götürdüğünü, orada Dionysos rahibi Oinaros'la yaşadığını, Theseus'un başka bir kadına âşık olup onu bıraktığını:

Panopeus kızı Aigle'ye korkunç bir aşk onu tüketiyordu.

20.1

πολλοὶ δὲ λόγοι καὶ περὶ τούτων ἔτι λέγονται καὶ περὶ τῆς Ἀριάδνης, οὐδὲν ὁμολογούμενον ἔχοντες. οἱ μὲν γὰρ ἀπάγξασθαί φασιν αὐτὴν ἀπολειφθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Θησέως, οἱ δὲ εἰς Νάξον ὑπὸ ναυτῶν κομισθεῖσαν Οἰνάρῳ τῷ ἱερεῖ τοῦ Διονύσου συνοικεῖν, ἀπολειφθῆναι δὲ τοῦ Θησέως ἐρῶντος ἑτέρας· δεινὸς γάρ μὲν ἔτειρεν ἔρως Πανοπηΐδος Αἴγλης.

20.2Megaralı Hereas'a göre Peisistratos bu dizeyi Hesiodos'tan çıkarmış, yine Atinalıları memnun etmek için Homeros'un ölüler bölümüne de şu dizeyi eklemiştir:

Theseus ve Peirithoos, tanrıların parlak çocukları.

Bazıları da Ariadne'nin Theseus'tan Oinopion ve Staphylos'u doğurduğunu söyler. Khioslu İon da kendi yurdu için şöyle der:

Onu bir zamanlar Theseus oğlu Oinopion kurdu.

Efsanelerin en uğurlu olanını ise neredeyse herkes dilinde taşır. Amathuslu Paion ise bu konuda kendine özgü bir rivayet yayımlamıştır.

20.2

τοῦτο γὰρ τὸ ἔπος ἐκ τῶν Ἡσιόδου Πεισίστρατον ἐξελεῖν φησιν Ἡρέας ὁ Μεγαρεύς, ὥσπερ αὖ πάλιν ἐμβαλεῖν εἰς τὴν Ὁμήρου νέκυιαν τὸ Θησέα Πειρίθοόν τε θεῶν ἀριδείκετα τέκνα, χαριζόμενον Ἀθηναίοις· ἔνιοι δὲ καὶ τεκεῖν ἐκ Θησέως Ἀριάδνην Οἰνοπίωνα καὶ Στάφυλον· ὧν καὶ ὁ Χῖος Ἴων ἐστὶ περὶ τῆς ἑαυτοῦ πατρίδος λέγων· τήν ποτε Θησείδης ἔκτισεν Οἰνοπίων. ἃ δʼ ἐστὶν εὐφημότατα τῶν μυθολογουμένων, πάντες ὡς ἔπος εἰπεῖν διὰ στόματος ἔχουσιν. ἴδιον δέ τινα περὶ τούτων λόγον ἐκδέδωκε Παίων ὁ Ἀμαθούσιος.

20.3Ona göre fırtına Theseus'u Kıbrıs'a sürüklemiş. Ariadne hamileymiş, dalgalardan kötü durumda ve bitkinmiş; Theseus onu tek başına karaya çıkarmış, kendisi gemiye yardım ederken karadan açığa sürüklenmiş. Yerli kadınlar Ariadne'yi almış, yalnızlığından ötürü üzgün olan kadına bakmışlar. Theseus yazmış gibi sahte mektuplar getirmişler, doğum sancılarında yardım etmişler; ama Ariadne doğurmadan ölmüş, onu gömmüşler.

20.3

τὸν γὰρ Θησέα φησὶν ὑπὸ χειμῶνος εἰς Κύπρον ἐξενεχθέντα καὶ τὴν Ἀριάδνην ἔγκυον ἔχοντα, φαύλως δὲ διακειμένην ὑπὸ τοῦ σάλου καὶ δυσφοροῦσαν, ἐκβιβάσαι μόνην, αὐτὸν δὲ τῷ πλοίῳ βοηθοῦντα πάλιν εἰς τὸ πέλαγος ἀπὸ τῆς γῆς φέρεσθαι. τὰς οὖν ἐγχωρίους γυναῖκας τὴν Ἀριάδνην ἀναλαβεῖν καὶ περιέπειν ἀθυμοῦσαν ἐπὶ τῇ μονώσει, καὶ γράμματα πλαστὰ προσφέρειν, ὡς τοῦ Θησέως γράφοντος αὐτῇ, καὶ περὶ τὴν ὠδῖνα συμπονεῖν καὶ βοηθεῖν· ἀποθανοῦσαν δὲ θάψαι μὴ τεκοῦσαν.

20.4Theseus gelince çok üzülmüş, yerlilere para bırakarak Ariadne'ye kurban sunmalarını emretmiş, biri gümüş, biri tunç iki küçük heykelcik diktirmiş. Gorpiaios ayının ikinci günündeki kurbanda delikanlılardan biri yatarak doğuran kadınlar gibi bağırır ve hareket edermiş. Mezarını gösterdikleri koruya Amathuslular Ariadne Aphrodite Korusu derler.

20.4

ἐπελθόντα δὲ τὸν Θησέα καὶ περίλυπον γενόμενον τοῖς μὲν ἐγχωρίοις ἀπολιπεῖν χρήματα, συντάξαντα θύειν τῇ Ἀριάδνῃ, δύο δὲ μικροὺς ἀνδριαντίσκους ἱδρύσασθαι, τὸν μὲν ἀργυροῦν, τὸν δὲ χαλκοῦν. ἐν δὲ τῇ θυσίᾳ τοῦ Γορπιαίου μηνὸς ἱσταμένου δευτέρᾳ κατακλινόμενόν τινα τῶν νεανίσκων φθέγγεσθαι καὶ ποιεῖν ἅπερ ὠδίνουσαι γυναῖκες· καλεῖν δὲ τὸ ἄλσος Ἀμαθουσίους, ἐν ᾧ τὸν τάφον δεικνύουσιν, Ἀριάδνης Ἀφροδίτης.

20.5Bazı Naksoslular da kendilerine özgü olarak iki Minos ve iki Ariadne olduğunu anlatır. Birinin Naksos'ta Dionysos'la evlendiğini ve Staphylos'la kardeşlerini doğurduğunu, daha genç olanın Theseus tarafından kaçırılıp terk edildiğini ve Naksos'a geldiğini, yanında Korkyne adlı bir sütannesi bulunduğunu söylerler; bu kadının mezarı gösterilir. Ariadne de orada ölmüş ve öncekine benzemeyen saygılar görmüştür. Çünkü birincisi için neşeyle eğlenerek bayram yapılır, ikincisi için yapılan kurbanlara ise yas ve hüzün karışır.

20.5

καὶ Ναξίων δέ τινες ἰδίως ἱστοροῦσι δύο Μίνωας γενέσθαι καὶ δύο Ἀριάδνας, ὧν τὴν μὲν Διονύσῳ γαμηθῆναί φασιν ἐν Νάξῳ καὶ τοὺς περὶ Στάφυλον τεκεῖν, τὴν δὲ νεωτέραν ἁρπασθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Θησέως καὶ ἀπολειφθεῖσαν εἰς Νάξον ἐλθεῖν, καὶ τροφὸν μετʼ αὐτῆς ὄνομα Κορκύνην, ἧς δείκνυσθαι τάφον. ἀποθανεῖν δὲ καὶ τὴν Ἀριάδνην αὐτόθι καὶ τιμὰς ἔχειν οὐχ ὁμοίας τῇ προτέρᾳ. τῇ μὲν γὰρ ἡδομένους καὶ παίζοντας ἑορτάζειν, τὰς δὲ ταύτῃ δρωμένας θυσίας εἶναι πένθει τινὶ καὶ στυγνότητι μεμιγμένας.

21.121. Bölüm

Theseus Girit'ten yola çıkınca Delos'a uğradı. Tanrıya kurban kesti, Ariadne'den aldığı Aphrodite heykelciğini adadı ve delikanlılarla birlikte Delosluların hâlâ yaptığı söylenen bir dans yaptı. Bu dans, Labirent'in dönemeçlerini ve geçitlerini taklit eder, kıvrılıp açılan bir ritimle yapılır.

21.1

ἐκ δὲ τῆς Κρήτης ἀποπλέων εἰς Δῆλον κατέσχε· καὶ τῷ θεῷ θύσας καὶ ἀναθεὶς τὸ ἀφροδίσιον ὃ παρὰ τῆς Ἀριάδνης ἔλαβεν, ἐχόρευσε μετὰ τῶν ἠϊθέων χορείαν ἣν ἔτι νῦν ἐπιτελεῖν Δηλίους λέγουσι, μίμημα τῶν ἐν τῷ Λαβυρίνθῳ περιόδων καὶ διεξόδων, ἔν τινι ῥυθμῷ παραλλάξεις καὶ ἀνελίξεις ἔχοντι γιγνομένην.

21.2Dikaiarkhos'un anlattığına göre Deloslular bu dans türüne Geranos (Turna) der. Dansı, tamamı sol boynuzlardan yapılmış Keraton sunağının çevresinde yapmış. Delos'ta bir yarışma düzenlediği ve kazananlara ilk kez onun hurma dalı verdiği de söylenir.

21.2

καλεῖται δὲ τὸ γένος τοῦτο τῆς χορείας ὑπὸ Δηλίων γέρανος, ὡς ἱστορεῖ Δικαίαρχος. ἐχόρευσε δὲ περὶ τὸν Κερατῶνα βωμόν, ἐκ κεράτων συνηρμοσμένον εὐωνύμων ἁπάντων. ποιῆσαι δὲ καὶ ἀγῶνά φασιν αὐτὸν ἐν Δήλῳ, καὶ τοῖς νικῶσι τότε πρῶτον ὑπʼ ἐκείνου φοίνικα δοθῆναι.

22.122. Bölüm

Attika'ya yaklaşırken kendisi de dümenci de sevinçten, kurtuluşlarını Aigeus'a bildirecek yelkeni açmayı unutmuşlar. Aigeus umudunu yitirip kendini kayadan atarak ölmüş. Theseus karaya çıkınca, yola çıkarken tanrılara adadığı kurbanları Phaleron'da kendisi kesti ve kurtuluş haberini vermek üzere şehre bir haberci gönderdi.

22.1

τῇ δὲ Ἀττικῇ προσφερομένων ἐκλαθέσθαι μὲν αὐτόν, ἐκλαθέσθαι δὲ τὸν κυβερνήτην ὑπὸ χαρᾶς ἐπάρασθαι τὸ ἱστίον ᾧ τὴν σωτηρίαν αὐτῶν ἔδει γνώριμον τῷ Αἰγεῖ γενέσθαι· τὸν δὲ ἀπογνόντα ῥῖψαι κατὰ τῆς πέτρας ἑαυτὸν καὶ διαφθαρῆναι. καταπλεύσας δὲ ὁ Θησεὺς ἔθυε μὲν αὐτὸς ἃς ἐκπλέων θυσίας εὔξατο τοῖς θεοῖς Φαληροῖ, κήρυκα δὲ ἀπέστειλε τῆς σωτηρίας ἄγγελον εἰς ἄστυ.

22.2Haberci, kralın ölümüne ağlayan birçok insanla karşılaştı; başkaları da doğal olarak sevinçliydi ve kurtuluş müjdesi için ona dostluk gösterip çelenk takmaya hevesliydi. Çelenkleri kabul edip haberci asasına taktı, denize dönünce Theseus'un sunularını henüz bitirmediğini görüp kurbanı bozmamak için dışarıda bekledi.

22.2

οὗτος ἐνέτυχεν ὀδυρομένοις τε πολλοῖς τὴν τοῦ βασιλέως τελευτὴν καὶ χαίρουσιν, ὡς εἰκός, ἑτέροις καὶ φιλοφρονεῖσθαι καὶ στεφανοῦν αὐτὸν ἐπὶ τῇ σωτηρίᾳ προθύμοις οὖσι. τοὺς μὲν οὖν στεφάνους δεχόμενος τὸ κηρύκειον ἀνέστεφεν, ἐπανελθὼν δὲ ἐπὶ θάλασσαν οὔπω πεποιημένου σπονδὰς τοῦ Θησέως ἔξω περιέμεινε, μὴ βουλόμενος τὴν θυσίαν ταράξαι.

22.3Sunular bitince Aigeus'un ölümünü bildirdi. Bunun üzerine ağlaya sızlaya, karışıklık içinde koşarak şehre çıktılar. Bu yüzden bugün Oskhophoria'da haberciye değil, asasına çelenk takıldığı, sunular sırasında orada bulunanların "Eleleu, iu, iu" diye bağırdığı söylenir. Birinci sözü sunu yaparken ve paian söylerken haykırmak âdettir; ikincisi ise şaşkınlık ve karışıklık ifadesidir.

22.3

γενομένων δὲ τῶν σπονδῶν ἀπήγγειλε τὴν τοῦ Αἰγέως τελευτήν. οἱ δὲ σὺν κλαυθμῷ καὶ θορύβῳ σπεύδοντες ἀνέβαινον εἰς τὴν πόλιν. ὅθεν καὶ νῦν ἐν τοῖς ὠσχοφορίοις στεφανοῦσθαι μὲν οὐ τὸν κήρυκα λέγουσιν, ἀλλὰ τὸ κηρύκειον, ἐπιφωνεῖν δὲ ἐν ταῖς σπονδαῖς, Ἐλελεῦ, Ἰού, Ἰού, τοὺς παρόντας· ὧν τὸ μὲν σπεύδοντες ἀναφωνεῖν καὶ παιωνίζοντες εἰώθασι, τὸ δὲ ἐκπλήξεως καὶ ταραχῆς ἐστι.

22.4Babasını gömdükten sonra Pyanepsion ayının yedinci günü Apollon'a adağını yerine getirdi; çünkü kurtulanlar o gün şehre çıkmıştı. Baklagillerin kaynatılması da şuna dayanır: Sağ kalanlar artan yiyeceklerini bir araya getirmiş, ortak bir tencere kaynatıp birlikte yemişlerdi.

22.4

θάψας δὲ τὸν πατέρα, τῷ Ἀπόλλωνι τὴν εὐχὴν ἀπεδίδου τῇ ἑβδόμῃ τοῦ Πυανεψιῶνος μηνὸς ἱσταμένου· ταύτῃ γὰρ ἀνέβησαν εἰς ἄστυ σωθέντες. ἡ μὲν οὖν ἕψησις τῶν ὀσπρίων λέγεται γίνεσθαι διὰ τὸ σωθέντας αὐτοὺς εἰς ταὐτὸ συμμῖξαι τὰ περιόντα τῶν σιτίων καὶ μίαν χύτραν κοινὴν ἑψήσαντας συνεστιαθῆναι καὶ συγκαταφαγεῖν ἀλλήλοις.

22.5Eiresione'yi de taşırlar: O zamanki yakarış dalı gibi yünle sarılmış, kıtlık sona erdiği için her türlü ilk ürünle dolu bir zeytin dalıdır. Şunu söylerler:

Eiresione incir getirir, tombul ekmekler, tasla bal, sürünmek için zeytinyağı, ve saf şarap kâsesi, sarhoş uyusun diye.

Bazıları bunların Atinalıların bu şekilde beslediği Herakleidler için yapıldığını söyler, ama çoğunluk yukarıda anlatıldığı gibi der.

22.5

τὴν δὲ εἰρεσιώνην ἐκφέρουσι κλάδον ἐλαίας ἐρίῳ μὲν ἀνεστεμμένον, ὥσπερ τότε τὴν ἱκετηρίαν, παντοδαπῶν δὲ ἀνάπλεων καταργμάτων διὰ τὸ λῆξαι τὴν ἀφορίαν, ἐπᾴδοντες· εἰρεσιώνη σῦκα φέρει καὶ πίονας ἄρτους καὶ μέλι ἐν κοτύλῃ καὶ ἔλαιον ἀποψήσασθαι καὶ κύλικʼ εὔζωρον, ὡς ἂν μεθύουσα καθεύδῃ. καίτοι ταῦτά τινες ἐπὶ τοῖς Ἡρακλείδαις γίνεσθαι λέγουσιν, οὕτως διατρεφομένοις ὑπὸ τῶν Ἀθηναίων· οἱ δὲ πλείονες ὡς προείρηται.

23.123. Bölüm

Delikanlılarla birlikte gidip sağ döndüğü otuz kürekli gemiyi Atinalılar Phaleronlu Demetrios'un zamanına kadar sakladılar. Eski tahtaları çıkarıyor, yerlerine sağlam yenilerini koyup birleştiriyorlardı. Bu yüzden gemi, filozofların büyüme meselesinde tartışmalı bir örnek olmuştur: Bazıları geminin aynı kaldığını, bazıları aynı kalmadığını söyler.

23.1

τὸ δὲ πλοῖον ἐν ᾧ μετὰ τῶν ἠϊθέων ἔπλευσε καὶ πάλιν ἐσώθη, τὴν τριακόντορον, ἄχρι τῶν Δημητρίου τοῦ Φαληρέως χρόνων διεφύλαττον οἱ Ἀθηναῖοι, τὰ μὲν παλαιὰ τῶν ξύλων ὑφαιροῦντες, ἄλλα δὲ ἐμβάλλοντες ἰσχυρὰ καὶ συμπηγνύντες οὕτως ὥστε καὶ τοῖς· φιλοσόφοις εἰς τὸν αὐξόμενον λόγον ἀμφιδοξούμενον παράδειγμα τὸ πλοῖον εἶναι, τῶν μὲν ὡς τὸ αὐτό, τῶν δὲ ὡς οὐ τὸ αὐτὸ διαμένοι λεγόντων.

23.2Oskhophoria bayramını da Theseus kurmuştur. Rivayete göre o zaman kurası çıkan bütün kızları götürmemiş; tanıdığı delikanlılardan kadınsı görünümlü ve taze, ama psykhēsi erkekçe ve atılgan olan ikisini seçmiş. Sıcak banyolar, gölgede yaşama, saçlarına, tenlerine ve renklerine sürülen yağlar ve süslerle onları büsbütün değiştirmiş; seslerini, duruşlarını ve yürüyüşlerini kızlara olabildiğince benzetmeyi öğretmiş, hiçbir farkları görünmeyecek hâle getirip kızların sayısına katmış ve herkesi kandırmış.

23.2

ἄγουσι δὲ καὶ τὴν τῶν ὠσχοφορίων ἑορτὴν Θησέως καταστήσαντος. οὐ γὰρ ἁπάσας αὐτὸν ἐξαγαγεῖν τὰς λαχούσας τότε παρθένους, ἀλλὰ τῶν συνήθων νεανίσκων δύο θηλυφανεῖς μὲν ὀφθῆναι καὶ νεαρούς, ἀνδρώδεις δὲ τὰς ψυχὰς καὶ προθύμους, λουτροῖς τε θερμοῖς καὶ σκιατραφίαις καὶ ταῖς περὶ κόμην καὶ λειότητα καὶ χροιὰν ἀλοιφαῖς καὶ κοσμήσεσιν ὡς ἔστιν ἐξαλλάξαντα κομιδῇ, καὶ διδάξαντα φωνὴν καὶ σχῆμὰ καὶ βάδισιν ὡς ἔνι μάλιστα παρθένοις ὁμοιοῦσθαι καὶ μηδὲν φαίνεσθαι διαφέροντας, ἐμβαλεῖν εἰς τὸν τῶν παρθένων ἀριθμὸν καὶ διαλαθεῖν ἅπαντας·

23.3Dönünce kendisi ve bu iki delikanlı, bugün üzüm salkımlı dalları (oskhoi) taşıyanların giydiği gibi giyinerek törenle yürümüşler. Dalları efsane gereği Dionysos ve Ariadne'nin hatırına ya da daha çok, bağbozumunda döndükleri için taşırlar. Yemek taşıyan kadınlar (deipnophoroi) da törene alınır ve kurbana katılır; kurası çıkanların annelerini taklit ederler, çünkü onlar çocuklarına katık ve yiyecek getirirlerdi. Hikâyeler de anlatılır, çünkü o anneler de çocukları avutup neşelendirmek için hikâyeler anlatıyordu. Bunları Demon da anlatmıştır. Theseus'a bir kutsal alan da ayrılmış, kendisi de haraç veren ailelerin kendisine kurban için katkı ödemesini düzenlemiştir. Kurbanla Phytalidler ilgilenir; Theseus bunu onlara misafirperverliklerinin karşılığı olarak vermiştir.

23.3

ἐπεὶ δὲ ἐπανῆλθεν, αὐτόν τε πομπεῦσαι καὶ τοὺς νεανίσκους οὕτως ἀμπεχομένους ὡς νῦν ἀμπέχονται τοὺς ὀσχοὺς φέροντες. φέρουσι δὲ Διονύσῳ καὶ Ἀριάδνῃ χαριζόμενοι διὰ τὸν μῦθον, ἢ μᾶλλον ὅτι συγκομιζομένης ὀπώρας ἐπανῆλθον· αἱ δὲ δειπνοφόροι παραλαμβάνονται καὶ κοινωνοῦσι τῆς θυσίας ἀπομιμούμεναι τὰς μητέρας ἐκείνων τῶν λαχόντων· ἐπεφοίτων γὰρ αὐτοῖς ὄψα καὶ σιτία κομίζουσαι· καὶ μῦθοι λέγονται διὰ τὸ κἀκείνας εὐθυμίας ἕνεκα καὶ παρηγορίας μύθους διεξιέναι τοῖς παισί. ταῦτα μὲν οὖν καὶ Δήμων ἱστόρηκεν. ἐξῃρέθη δὲ καί τέμενος αὐτῷ, καὶ τοὺς ἀπὸ τῶν παρασχόντων τὸν δασμὸν οἴκων ἔταξεν εἰς θυσίαν αὑτῷ τελεῖν ἀποφοράς· καὶ τῆς θυσίας ἐπεμελοῦντο Φυταλίδαι, Θησέως ἀποδόντος αὐτοῖς ἀμοιβὴν τῆς φιλοξενίας.

24.124. Bölüm

Aigeus'un ölümünden sonra büyük ve hayranlık uyandıran bir işe girişti: Attika'da oturanları tek bir şehirde topladı ve tek bir şehrin tek bir halkı yaptı. O zamana kadar dağınık yaşıyorlar, herkesin ortak çıkarı için bir araya getirilmeleri güçleşiyor, bazen birbirleriyle anlaşmazlığa düşüp savaşıyorlardı.

24.1

μετὰ δὲ τὴν Αἰγέως τελευτὴν μέγα καὶ θαυμαστὸν ἔργον εἰς νοῦν βαλόμενος συνῴκισε τοὺς τὴν Ἀττικὴν κατοικοῦντας εἰς ἓν ἄστυ, καὶ μιᾶς πόλεως ἕνα δῆμον ἀπέφηνε, τέως σποράδας ὄντας καὶ δυσανακλήτους πρὸς τὸ κοινὸν πάντων συμφέρον, ἔστι δʼ ὅτε καὶ διαφερομένους ἀλλήλοις καὶ πολεμοῦντας.

24.2Demos demos, soy soy dolaşarak onları ikna etti. Sıradan halk ve yoksullar çağrısını hemen benimsedi. Güçlülere ise kralsız bir yönetim, demokrasi önerdi: Kendisi yalnız savaşın başı ve kanunların koruyucusu olacak, geri kalan her şeyde herkes eşit pay alacaktı.

24.2

ἐπιὼν οὖν ἀνέπειθε κατὰ δήμους καὶ γένη, τῶν μὲν ἰδιωτῶν καὶ πενήτων ἐνδεχομένων ταχὺ τὴν παράκλησιν αὐτοῦ, τοῖς δὲ δυνατοῖς ἀβασίλευτον πολιτείαν προτείνων καὶ δημοκρατίαν αὐτῷ μόνον ἄρχοντι πολέμου καὶ νόμων φύλακι χρησομένην, τῶν δὲ ἄλλων παρέξουσαν ἅπασιν ἰσομοιρίαν.

24.3Bazılarını buna ikna etti. Ötekiler ise artık büyümüş olan gücünden ve cesaretinden korktukları için zorlanmaktansa ikna olarak razı olmayı yeğlediler. Böylece her yerdeki prytaneionları, meclisleri ve yöneticilikleri kaldırdı; bugün şehrin bulunduğu yerde herkes için tek bir prytaneion ve meclis kurdu. Şehre Atina adını verdi ve Panathenaia'yı ortak kurban bayramı yaptı.

24.3

τοὺς μὲν ταῦτα ἔπειθεν, οἱ δὲ τὴν δύναμιν αὐτοῦ δεδιότες μεγάλην οὖσαν ἤδη καὶ τὴν τόλμαν, ἐβούλοντο πειθόμενοι μᾶλλον ἢ βιαζόμενοι ταῦτα συγχωρεῖν. καταλύσας οὖν τὰ παρʼ ἑκάστοις πρυτανεῖα καὶ βουλευτήρια καὶ ἀρχάς, ἓν δὲ ποιήσας ἅπασι κοινὸν ἐνταῦθα πρυτανεῖον καὶ βουλευτήριον ὅπου νῦν ἵδρυται τὸ ἄστυ, τήν τε πόλιν Ἀθήνας προσηγόρευσε καὶ Παναθήναια θυσίαν ἐποίησε κοινήν.

24.4Hekatombaion ayının on altısında Metoikia kurbanını da kesti; bu kurban hâlâ kesilir. Söz verdiği gibi krallığı bıraktı ve devlet düzenini tanrılardan başlayarak kurmaya girişti. Çünkü şehir hakkında Delphoi'ye danışınca şu kehanet gelmişti:

24.4

ἔθυσε δὲ καὶ Μετοίκια τῇ ἕκτῃ ἐπὶ δέκα τοῦ Ἑκατομβαιῶνος, ἣν ἔτι νῦν θύουσι. καὶ τὴν βασιλείαν ἀφείς, ὥσπερ ὡμολόγησε, διεκόσμει τὴν πολιτείαν ἀπὸ θεῶν ἀρχόμενος· ἧκε γὰρ αὐτῷ χρησμὸς ἐκ Δελφῶν μαντευομένῳ περὶ τῆς πόλεως·

24.5Aigeus oğlu Theseus, Pittheus kızının çocuğu, babam birçok şehrin sınırlarını ve kader iplerini sizin kalenizin içine koydu. Ama sen yüreğinde fazla tasalanıp yorulma; tulum dalgaların üstünde denizleri aşacak.

Sibylla'nın da sonradan şehir için şöyle haykırdığı anlatılır:

Tulum, batarsın ama dibe dalman yasaktır.

24.5

Αἰγείδη Θησεῦ, Πιτθηΐδος ἔκγονε κούρης, πολλαῖς τοι πολίεσσι πατὴρ ἐμὸς ἐγκατέθηκε τέρματα καὶ κλωστῆρας ἐν ὑμετέρῳ πτολιέθρῳ. ἀλλὰ σὺ μή τι λίην πεπονημένος ἔνδοθι θυμὸν βουλεύειν· ἀσκὸς γὰρ ἐν οἴδματι ποντοπορεύσει. τοῦτο δὲ καὶ Σίβυλλαν ὕστερον ἀποστοματίσαι πρὸς τὴν πόλιν ἱστοροῦσιν, ἀναφθεγξαμένην· ἀσκὸς βαπτίζῃ· δῦναι δέ τοι οὐ θέμις ἐστίν.

25.125. Bölüm

Şehri daha da büyütmek isteyerek herkesi eşit şartlarla çağırdı. "Buraya gelin, ey bütün halk" çağrısının, bütün halkı bir araya getiren Theseus'a ait olduğu söylenir. Ama demokrasinin, seçilmeden dökülen bir kalabalık yüzünden düzensiz ve karışık hâle gelmesine göz yummadı. Soyluları, çiftçileri ve zanaatkârları ilk kez birbirinden ayırdı.

25.1

ἔτι δὲ μᾶλλον αὐξῆσαι τὴν πόλιν βουλόμενος ἐκάλει πάντας ἐπὶ τοῖς ἴσοις, καὶ τὸ δεῦρʼ ἴτε πάντες λεῴ κήρυγμα Θησέως γενέσθαι φασὶ πανδημίαν τινὰ καθιστάντος. οὐ μὴν ἄτακτον οὐδὲ μεμιγμένην περιεῖδεν ὑπὸ πλήθους ἐπιχυθέντος ἀκρίτου γενομένην τὴν δημοκρατίαν, ἀλλὰ πρῶτος ἀποκρίνας χωρὶς εὐπατρίδας καὶ γεωμόρους καὶ δημιουργούς,

25.2Soylulara tanrısal işleri bilme, yöneticileri çıkarma, kanunları öğretme, dinî ve kutsal şeyleri yorumlama görevini verdi. Öteki vatandaşlarla onları âdeta eşit bir duruma getirdi: Soylular itibarla, çiftçiler yararla, zanaatkârlar sayıyla üstün görünüyordu. Aristoteles'in dediği gibi, kalabalığa ilk yönelen ve tek başına yönetmeyi bırakan o olmuştur. Homeros da gemiler kataloğunda yalnız Atinalılara "halk" demekle buna tanıklık ediyor gibidir.

25.2

εὐπατρίδαις δὲ γινώσκειν τὰ θεῖα καὶ παρέχειν ἄρχοντας ἀποδοὺς καὶ νόμων διδασκάλους εἶναι καὶ ὁσίων καὶ ἱερῶν ἐξηγητάς, τοῖς ἄλλοις πολίταις ὥσπερ εἰς ἴσον κατέστησε, δόξῃ μὲν εὐπατριδῶν, χρείᾳ δὲ γεωμόρων, πλήθει δὲ δημιουργῶν ὑπερέχειν δοκούντων. ὅτι δὲ πρῶτος ἀπέκλινε πρὸς τὸν ὄχλον, ὡς Ἀριστοτέλης φησί, καὶ ἀφῆκε τὸ μοναρχεῖν, ἔοικε μαρτυρεῖν καὶ Ὅμηρος ἐν νεῶν καταλόγῳ μόνους Ἀθηναίους δῆμον προσαγορεύσας.

25.3Para da bastırdı ve üzerine bir öküz resmi kazıttı; ya Marathon boğası ya da Minos'un komutanı yüzünden, ya da vatandaşları çiftçiliğe teşvik etmek için. "Yüz öküzlük" ve "on öküzlük" sözlerinin de buradan geldiği söylenir. Megara topraklarını Attika'ya kalıcı biçimde kattıktan sonra İsthmos'ta o meşhur dikili taşı dikti ve ülkeyi ayıran iki trimetrelik yazıt yazdırdı. Doğuya bakan yanında şöyle diyordu:

Burası Peloponnesos değil, İonia'dır.

Batıya bakan yanında ise:

Burası Peloponnesos'tur, İonia değil.

25.3

ἔκοψε δὲ καὶ νόμισμα, βοῦν ἐγχαράξας, ἢ διὰ τὸν Μαραθώνιον ταῦρον, ἢ διὰ τὸν Μίνω στρατηγόν, ἢ πρὸς γεωργίαν τοὺς πολίτας παρακαλῶν. ἀπʼ ἐκείνου δέ φασι τὸ ἑκατόμβοιον καὶ τὸ δεκάβοιον ὀνομασθῆναι. προσκτησάμενος δὲ τῇ Ἀττικῇ τὴν Μεγαρικὴν βεβαίως, τὴν θρυλουμένην ἐν Ἰσθμῷ στήλην ἔστησεν, ἐπιγράψας τὸ διορίζον ἐπίγραμμα τὴν χώραν δυσὶ τριμέτροις, ὧν ἔφραζε τὸ μὲν πρὸς ἕω τάδʼ οὐχὶ Πελοπόννησος, ἀλλʼ Ἰωνία· τὸ δὲ πρὸς ἑσπέραν τάδʼ ἐστὶ Πελοπόννησος, οὐκ Ἰωνία.

25.4Yarışmaları da ilk kez Herakles'e özenerek kurdu; nasıl Yunanlar onun sayesinde Zeus için Olympia'yı kutluyorsa, kendisi sayesinde de Poseidon için İsthmia'yı kutlasınlar istiyordu. Çünkü orada Melikertes için konmuş yarışma geceleri yapılıyordu ve gösteri ya da panayırdan çok gizli tören havasındaydı. Bazıları İsthmia'nın Skeiron için konduğunu söyler; Theseus akrabalıktan ötürü bu cinayetin kefaretini ödüyormuş. Çünkü Skeiron, Kanethos ile Pittheus'un kızı Henioke'nin oğluymuş. Bazıları ise Sinis için konduğunu söyler,

25.4

καὶ τὸν ἀγῶνα πρῶτος ἔθηκε κατὰ ζῆλον Ἡρακλέους, ὡς διʼ ἐκεῖνον Ὀλύμπια τῷ Δΐ, καὶ διʼ αὐτὸν Ἴσθμια τῷ Ποσειδῶνι φιλοτιμηθεὶς ἄγειν τοὺς Ἕλληνας. ὁ γὰρ ἐπὶ Μελικέρτῃ τεθεὶς αὐτόθι νυκτὸς ἐδρᾶτο, τελετῆς ἔχων μᾶλλον ἢ θέας καὶ πανηγυρισμοῦ τάξιν. ἔνιοι δέ φασιν ἐπὶ Σκείρωνι τὰ Ἴσθμια τεθῆναι, τοῦ Θησέως ἀφοσιουμένου τὸν φόνον διὰ τὴν συγγένειαν· Σκείρωνα γὰρ υἱὸν εἶναι Κανήθου καὶ Ἡνιόχης τῆς Πιτθέως. οἱ δὲ Σίνιν,

25.5Skeiron için değil; yarışmayı Theseus'un onun için kurduğunu söylerler. Hellanikos ile Halikarnassoslu Andron'un anlattığına göre, Korinthoslularla anlaşıp İsthmia'ya gelen Atinalılara, kutsal elçi gemisinin yelkeni açılınca kapladığı yer kadar öncelikli oturma yeri ayrılmasını kararlaştırdı.

25.5

οὐ Σκείρωνα, καὶ τὸν ἀγῶνα τεθῆναι διὰ τοῦτον ὑπὸ Θησέως, οὐ διʼ ἐκεῖνον. ἔταξεν οὖν καὶ διωρίσατο πρὸς τοὺς Κορινθίους Ἀθηναίων τοῖς ἀφικνουμένοις ἐπὶ τὰ Ἴσθμια παρέχειν προεδρίαν ὅσον ἂν τόπον ἐπίσχῃ καταπετασθὲν τὸ τῆς θεωρίδος νεὼς ἱστίον, ὡς Ἑλλάνικος καὶ Ἄνδρων ὁ Ἁλικαρνασεὺς ἱστορήκασιν.

26.126. Bölüm

Philokhoros ve başka bazılarına göre Theseus, Herakles'le birlikte Amazonlara karşı sefere çıkarak Karadeniz'e gitmiş ve ödül olarak Antiope'yi almıştır. Aralarında Pherekydes, Hellanikos ve Herodoros'un da bulunduğu çoğunluk ise Theseus'un Herakles'ten sonra kendi donanmasıyla gidip Amazon kadınını esir aldığını söyler. Bu daha inandırıcıdır, çünkü onunla sefere çıkanlardan başka hiç kimsenin bir Amazon esir aldığı anlatılmaz.

26.1

εἰς δὲ τὸν πόντον ἔπλευσε τὸν Εὔξεινον, ὡς μὲν Φιλόχορος καί τινες ἄλλοι λέγουσι, μεθʼ Ἡρακλέους ἐπὶ τὰς Ἀμαζόνας συστρατεύσας, καὶ γέρας Ἀντιόπην ἔλαβεν· οἱ δὲ πλείους, ὧν ἐστὶ καὶ Φερεκύδης καὶ Ἑλλάνικος καὶ Ἡρόδωρος, ὕστερόν φασιν Ἡρακλέους ἰδιόστολον πλεῦσαι τὸν Θησέα καὶ τὴν Ἀμαζόνα λαβεῖν αἰχμάλωτον, πιθανώτερα λέγοντες. οὐδεὶς γὰρ ἄλλος ἱστόρηται τῶν μετʼ αὐτοῦ στρατευσάντων Ἀμαζόνα λαβεῖν αἰχμάλωτον.

26.2Bion ise Theseus'un onu da kandırarak alıp götürdüğünü söyler. Amazonlar tabiatça erkeklere yakın olduklarından Theseus ülkelerine yanaşınca kaçmamışlar, armağanlar da göndermişlerdi. Theseus armağanı getiren kadını gemiye çağırmış, o binince demir almış.

Bithynia'daki Nikaia şehrinin tarihini yazan Menekrates adlı biri ise, Theseus'un Antiope ile birlikte bu yörelerde kaldığını söyler.

26.2

βίων δὲ καὶ ταύτην παρακρουσάμενον οἴχεσθαι λαβόντα· φύσει γὰρ οὔσας τὰς Ἀμαζόνας φιλάνδρους οὔτε φυγεῖν τὸν Θησέα προσβάλλοντα τῇ χώρᾳ, ἀλλὰ καὶ ξένια πέμπειν· τὸν δὲ τὴν κομίζουσαν ἐμβῆναι παρακαλεῖν εἰς τὸ πλοῖον· ἐμβάσης δὲ ἀναχθῆναι. Μενεκράτης δέ τις, ἱστορίαν περὶ Νικαίας τῆς ἐν Βιθυνίᾳ πόλεως ἐκδεδωκώς, Θησέα φησὶ τὴν Ἀντιόπην ἔχοντα διατρῖψαι περὶ τούτους τοὺς τόπους·

26.3Yanında sefere katılan Atinalı üç genç kardeş varmış: Euneos, Thoas ve Soloeis. Soloeis, Antiope'ye âşık olmuş ve bunu ötekilerden saklayarak bir arkadaşına açmış. Arkadaşı bu konuda Antiope ile konuşunca kadın teklifi sertçe geri çevirmiş, ama durumu ölçülü ve yumuşak karşılamış, Theseus'a şikâyet etmemiş.

26.3

τυγχάνειν δὲ συστρατεύοντας αὐτῷ τρεῖς νεανίσκους ἐξ Ἀθηνῶν ἀδελφοὺς ἀλλήλων, Εὔνεων καὶ Θόαντα καὶ Σολόεντα. τοῦτον οὖν ἐρῶντα τῆς Ἀντιόπης καὶ λανθάνοντα τοὺς ἄλλους ἐξειπεῖν πρὸς ἕνα τῶν συνήθων· ἐκείνου δὲ περὶ τούτων ἐντυχόντος τῇ Ἀντιόπῃ, τὴν μὲν πεῖραν ἰσχυρῶς ἀποτρίψασθαι, τὸ δὲ πρᾶγμα σωφρόνως ἅμα καὶ πρᾴως ἐνεγκεῖν καὶ πρὸς τὸν Θησέα μὴ κατηγορῆσαι.

26.4Soloeis umudunu kesip kendini bir ırmağa atarak boğulmuş. Theseus o zaman gencin başına geleni ve sebebini öğrenmiş, buna çok üzülmüş ve bu acıyla Pythia'nın kehanetini hatırlamış: Delphoi'de Pythia ona, yabancı bir yerde en çok kederlendiği ve üzüldüğü zaman orada bir şehir kurmasını ve yanındakilerden bazılarını yönetici bırakmasını buyurmuştu.

26.4

τοῦ δὲ Σολόεντος ὡς ἀπέγνω ῥίψαντος ἑαυτὸν εἰς ποταμόν τινα καὶ διαφθαρέντος, ᾐσθημένον τότε τὴν αἰτίαν καὶ τὸ πάθος τοῦ νεανίσκου τὸν Θησέα βαρέως ἐνεγκεῖν, καὶ δυσφοροῦντα λόγιόν τι πυθόχρηστον ἀνενεγκεῖν πρὸς ἑαυτόν· εἶναι γὰρ αὐτῷ προστεταγμένον ἐν Δελφοῖς ὑπὸ τῆς Πυθίας, ὅταν ἐπὶ ξένης ἀνιαθῇ μάλιστα καὶ περίλυπος γένηται, πόλιν ἐκεῖ κτίσαι καὶ τῶν ἀμφʼ αὐτόν τινας ἡγεμόνας καταλιπεῖν.

26.5Bunun üzerine kurduğu şehre tanrının adından Pythopolis dedi, yakındaki ırmağa da gencin onuruna Soloeis adını verdi. Delikanlının kardeşlerini de şehrin yöneticisi ve kanun koyucusu olarak bıraktı; yanlarına Atina soylularından Hermos adlı birini kattı. Bu yüzden Pythopolisliler bir yere Hermes'in Evi derler; ama ikinci heceyi yanlış vurgulayarak (Hermu yerine Hermû) şerefi bir kahramandan alıp bir tanrıya aktarırlar.

26.5

ἐκ δὲ τούτου τὴν μὲν πόλιν, ἣν ἔκτισεν, ἀπὸ τοῦ θεοῦ Πυθόπολιν προσαγορεῦσαι, Σολόεντα δὲ τὸν πλησίον ποταμὸν ἐπὶ τιμῇ τοῦ νεανίσκου. καταλιπεῖν δὲ καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ, οἷν ἐπιστάτας καὶ νομοθέτας, καὶ σὺν αὐτοῖς Ἕρμον ἄνδρα τῶν Ἀθήνησιν εὐπατριδῶν· ἀφʼ οὗ καὶ τόπον Ἑρμοῦ καλεῖν οἰκίαν τοὺς Πυθοπολίτας, οὐκ ὀρθῶς τὴν δευτέραν συλλαβὴν περισπῶντας καὶ τὴν δόξαν ἐπὶ θεὸν ἀπὸ ἥρωος μετατιθέντας.

27.127. Bölüm

Amazon savaşının bahanesi buydu. Bu savaşın önemsiz ve kadın işi olmadığı anlaşılıyor. Çünkü ülkeyi ele geçirip şehre korkusuzca yaklaşmasalardı, şehir içinde karargâh kurmaz, Pnyks ve Mouseion çevresinde göğüs göğüse savaşmazlardı.

27.1

πρόφασιν μὲν οὖν ταύτην ὁ τῶν Ἀμαζόνων πόλεμος ἔσχε· φαίνεται δὲ μὴ φαῦλον αὐτοῦ μηδὲ γυναικεῖον γενέσθαι τὸ ἔργον. οὐ γὰρ ἂν ἐν ἄστει κατεστρατοπέδευσαν οὐδὲ τὴν μάχην συνῆψαν ἐν χρῷ περὶ τὴν Πνύκα καὶ τὸ Μουσεῖον, εἰ μὴ κρατοῦσαι τῆς χώρας ἀδεῶς τῇ πόλει προσέμιξαν.

27.2Hellanikos'un anlattığı gibi donmuş Kimmer Boğazı'ndan geçerek dolaşıp dolaşmadıklarına inanmak güçtür. Ama neredeyse şehrin içinde karargâh kurdukları, yer adlarından ve ölenlerin mezarlarından bellidir.

Uzun süre iki taraf da saldırmaktan çekinip bekledi. Sonunda Theseus bir kehanet üzerine Phobos'a (Korku) kurban kesti ve onlarla çarpıştı.

27.2

εἰ μὲν οὖν, ὡς Ἑλλάνικος ἱστόρηκε, τῷ Κιμμερικῷ Βοσπόρῳ παγέντι διαβᾶσαι περιῆλθον, ἔργον ἐστὶ πιστεῦσαι· τὸ δὲ ἐν τῇ πόλει σχεδὸν αὐτὰς ἐνστρατοπεδεῦσαι μαρτυρεῖται καὶ τοῖς ὀνόμασι τῶν τόπων καὶ ταῖς θήκαις τῶν πεσόντων. πολὺν δὲ χρόνον ὄκνος ἦν καὶ μέλλησις ἀμφοτέροις τῆς ἐπιχειρήσεως· τέλος δὲ Θησεὺς κατά τι λόγιον τῷ Φόβῳ σφαγιασάμενος συνῆψεν αὐταῖς.

27.3Savaş Boedromion ayında oldu; Atinalılar bugün bile bu olay için Boedromia kurbanlarını keserler. Ayrıntıları tam vermek isteyen Kleidemos şöyle anlatır: Amazonların sol kanadı bugün Amazoneion denen yere dönmüş, sağ kanadı Khrysa'nın yanından Pnyks'e gelmiş. Atinalılar Mouseion'dan inerek bu kanatla savaşmış; ölenlerin mezarları, Khalkodon anıtının yanından bugün Peiraike denen kapılara giden geniş yolun çevresindedir.

27.3

ἡ μὲν οὖν μάχη Βοηδρομιῶνος ἐγένετο μηνὸς ἐφʼ ᾗ τὰ Βοηδρόμια μέχρι νῦν Ἀθηναῖοι θύουσιν. ἱστορεῖ δὲ Κλείδημος, ἐξακριβοῦν τὰ καθʼ ἕκαστα βουλόμενος, τὸ μὲν εὐώνυμον τῶν Ἀμαζόνων κέρας ἐπιστρέφειν πρὸς τὸ νῦν καλούμενον Ἀμαζόνειον, τῷ δὲ δεξιῷ πρὸς τὴν Πνύκα κατὰ τὴν Χρύσαν ἥκειν. μάχεσθαι δὲ πρὸς τοῦτο τοὺς Ἀθηναίους ἀπὸ τοῦ Μουσείου ταῖς Ἀμαζόσι συμπεσόντας, καὶ τάφους τῶν πεσόντων περὶ τὴν πλατεῖαν εἶναι τὴν φέρουσαν ἐπὶ τὰς πύλας παρὰ τὸ Χαλκώδοντος ἡρῷον, ἃς νῦν Πειραϊκὰς ὀνομάζουσι.

27.4Burada Atinalılar Eumenidler Tapınağı'na kadar püskürtülmüş ve kadınlar karşısında geri çekilmiş, ama Palladion, Ardettos ve Lykeion'dan saldırarak Amazonların sağ kanadını karargâhlarına kadar sürmüş ve birçoğunu öldürmüşler. Dördüncü ayda Hippolyte aracılığıyla anlaşma yapılmış; çünkü bu yazar Theseus'un birlikte yaşadığı kadına Antiope değil Hippolyte der.

Bazıları ise kadının Theseus'un yanında savaşırken Molpadia'nın mızrağıyla öldüğünü, Olympia Tapınağı yanındaki dikili taşın onun için konduğunu söyler.

27.4

καὶ ταύτῃ μὲν ἐκβιασθῆναι μέχρι τῶν Εὐμενίδων καὶ ὑποχωρῆσαι ταῖς γυναιξίν, ἀπὸ δὲ Παλλαδίου καὶ Ἀρδηττοῦ καὶ Λυκείου προσβαλόντας ὤσασθαι τὸ δεξιὸν αὐτῶν ἄχρι τοῦ στρατοπέδου καὶ πολλὰς καταβαλεῖν. τετάρτῳ δὲ μηνὶ συνθήκας γενέσθαι διὰ τῆς Ἱππολύτης· Ἱππολύτην γὰρ οὗτος ὀνομάζει τὴν τῷ Θησεῖ συνοικοῦσαν, οὐκ Ἀντιόπην. ἔνιοι δέ φασι μετὰ τοῦ Θησέως μαχομένην πεσεῖν τὴν ἄνθρωπον ὑπὸ Μολπαδίας ἀκοντισθεῖσαν, καὶ τὴν στήλην τὴν παρὰ τὸ τῆς Ὀλυμπίας ἱερὸν ἐπὶ ταύτῃ κεῖσθαι.

27.5Bu kadar eski olaylarda tarihin yanılması şaşılacak şey değildir. Nitekim yaralı Amazonların Antiope tarafından gizlice Khalkis'e gönderilip bakıldığı, bazılarının da orada bugün Amazoneion denen yere gömüldüğü söylenir. Ama savaşın anlaşmayla bittiğinin kanıtı, Theseion yanındaki yerin Horkomosion (Yemin Yeri) adını taşıması ve eskiden Theseia'dan önce Amazonlara kurban kesilmesidir.

27.5

καὶ θαυμαστὸν οὐκ ἔστιν ἐπὶ πράγμασιν οὕτω παλαιοῖς πλανᾶσθαι τὴν ἱστορίαν, ἐπεὶ καὶ τὰς τετρωμένας φασὶ τῶν Ἀμαζόνων ὑπʼ Ἀντιόπης εἰς Χαλκίδα λάθρα διαπεμφθείσας τυγχάνειν ἐπιμελείας, καὶ ταφῆναί τινας ἐκεῖ περὶ τὸ νῦν Ἀμαζόνειον καλούμενον. ἀλλὰ τοῦ γε τὸν πόλεμον εἰς σπονδὰς τελευτῆσαι μαρτύριόν ἐστιν ἥ τε τοῦ τόπου κλῆσις τοῦ παρὰ τὸ Θησεῖον, ὅνπερ Ὁρκωμόσιον καλοῦσιν, ἥ τε γινομένη πάλαι θυσία ταῖς Ἀμαζόσι πρὸ τῶν Θησείων.

27.6Megaralılar da kendi şehirlerinde, agoradan Rhus denen yere giderken Rhomboeides denen yerde bir Amazon mezarı gösterirler. Khaironeia çevresinde de başka Amazonların öldüğü ve eskiden Thermodon, bugün Haimon denen dereciğin yanına gömüldüğü söylenir; bunlardan Demosthenes'in hayatında söz edilmiştir. Amazonların Thessalia'dan da zahmetsiz geçmedikleri anlaşılıyor; çünkü Skotussa ve Kynoskephalai çevresinde hâlâ mezarları gösterilir.

27.6

δεικνύουσι δὲ καὶ Μεγαρεῖς Ἀμαζόνων θήκην παρʼ αὑτοῖς, ἐπὶ τὸν καλούμενον Ῥοῦν βαδίζουσιν ἐξ ἀγορᾶς, ὅπου τὸ Ῥομβοειδές. λέγεται δὲ καὶ περὶ Χαιρώνειαν ἑτέρας ἀποθανεῖν, καὶ ταφῆναι παρὰ τὸ ῥευμάτιον ὃ πάλαι μέν, ὡς ἔοικε, Θερμώδων, Αἵμων δὲ νῦν καλεῖται· περὶ ὧν ἐν τῷ Δημοσθένους βίῳ γέγραπται. φαίνονται δὲ μηδὲ Θεσσαλίαν ἀπραγμόνως αἱ Ἀμαζόνες διελθοῦσαι· τάφοι γὰρ αὐτῶν ἔτι καὶ νῦν δείκνυνται περὶ τὴν Σκοτουσαίαν καὶ τὰς Κυνὸς κεφαλάς.

28.128. Bölüm

Amazonlar hakkında anılmaya değer olanlar bunlardır. Theseis şairinin yazdığı Amazon ayaklanması ise, yani Theseus Phaidra ile evlenirken Antiope'nin saldırması, yanındaki Amazonların ona yardım etmesi ve Herakles'in onları öldürmesi, açıkça efsane ve kurguya benziyor.

28.1

ταῦτα μὲν οὖν ἄξια μνήμης περὶ τῶν Ἀμαζόνων. ἣν γὰρ ὁ τῆς Θησηΐδος ποιητὴς Ἀμαζόνων ἐπανάστασιν γέγραφε, Θησεῖ γαμοῦντι Φαίδραν τῆς Ἀντιόπης ἐπιτιθεμένης καὶ τῶν μετʼ αὐτῆς Ἀμαζόνων ἀμυνομένων καὶ κτείνοντος αὐτὰς Ἡρακλέους, περιφανῶς ἔοικε μύθῳ καὶ πλάσματι.

28.2Antiope ölünce Theseus Phaidra ile evlendi. Antiope'den bir oğlu vardı: Hippolytos; Pindaros'a göre ise Demophon. Phaidra'nın ve oğlunun felaketleri hakkında tarihçilerle tragedya şairleri çelişmediğine göre, bu olayları hepsinin anlattığı gibi kabul etmek gerekir.

28.2

τῆς δὲ Ἀντιόπης ἀποθανούσης ἔγημε Φαίδραν, ἔχων υἱὸν Ἱππόλυτον ἐξ Ἀντιόπης, ὡς δὲ Πίνδαρός φησι, Δημοφῶντα. τὰς δὲ περὶ ταύτην καὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ δυστυχίας, ἐπεὶ μηδὲν ἀντιπίπτει πίπτει παρὰ τῶν ἱστορικῶν τοῖς τραγικοῖς, οὕτως ἔχειν θετέον ὡς ἐκεῖνοι πεποιήκασιν ἅπαντες.

29.129. Bölüm

Theseus'un evlilikleri hakkında sahneye yansımamış başka rivayetler de vardır; ne başlangıçları iyidir ne de sonları mutlu. Troizenli Anakso adında birini kaçırdığı, Sinis'i ve Kerkyon'u öldürdükten sonra kızlarına zorla sahip olduğu söylenir. Aias'ın annesi Periboia ile, sonra Phereboia ile, Iphikles'in kızı İope ile de evlendiği anlatılır.

29.1

εἰσὶ μέντοι λόγοι περὶ γάμων Θησέως καὶ ἕτεροι, τὴν σκηνὴν διαπεφευγότες, οὔτε ἀρχὰς εὐγνώμονας οὔτε εὐτυχεῖς τελευτὰς ἔχοντες. καὶ γὰρ Ἀναξώ τινα Τροιζηνίαν ἁρπάσαι λέγεται, καὶ Σίνιν ἀποκτείνας καὶ Κερκύονα συγγενέσθαι βία ταῖς θυγατράσιν αὐτῶν· γῆμαι δὲ καὶ Περίβοιαν τὴν Αἴαντος μητέρα καὶ Φερέβοιαν αὖθις καὶ Ἰόπην τὴν Ἰφικλέους·

29.2Yukarıda söylendiği gibi Panopeus kızı Aigle'ye olan aşkı yüzünden Ariadne'yi terk etmesi de güzel ve yakışır bulunmaz. Her şeyin üstüne Helene'yi kaçırması Attika'yı savaşla doldurmuş, kendisinin de sürgün ve ölümüyle sonuçlanmıştır. Bunlardan biraz sonra söz edilecektir.

29.2

καὶ διὰ τὸν Αἴγλης ἔρωτα τῆς Πανοπέως, ὥσπερ εἴρηται, τὴν Ἀριάδνης ἀπόλειψιν αἰτιῶνται μὴ καλὴν γενέσθαι μηδὲ πρέπουσαν· ἐπὶ πᾶσι δὲ τὴν Ἑλένης ἁρπαγὴν πολέμου μὲν ἐμπλῆσαι τὴν Ἀττικήν, αὐτῷ δὲ εἰς φυγὴν καὶ ὄλεθρον τελευτῆσαι· περὶ ὧν ὀλίγον ὕστερον εἰρήσεται.

29.3O zaman en iyi adamların birçok mücadelesi oldu. Herodoros, Theseus'un bunlardan hiçbirine katılmadığını, yalnız Lapithlerle birlikte Kentaur savaşına girdiğini düşünür. Başkaları ise onun İason'la Kolkhis'e gittiğini ve Meleagros'la birlikte yaban domuzunu öldürdüğünü söyler; "Theseus'suz olmaz" atasözü de buradan gelirmiş. Ama kendisi hiçbir müttefike ihtiyaç duymadan birçok güzel iş başarmış, "işte ikinci bir Herakles" sözü de onun için söylenir olmuştur.

29.3

πολλῶν δὲ τότε τοῖς ἀρίστοις ἄθλων γενομένων Ἡρόδωρος μὲν οὐδενὸς οἴεται τὸν Θησέα μετασχεῖν, ἀλλὰ μόνοις Λαπίθαις τῆς κενταυρομαχίας· ἕτεροι δὲ καὶ μετὰ Ἰάσονος ἐν Κόλχοις γενέσθαι καὶ Μελεάγρῳ συνεξελεῖν τὸν κάπρον· καὶ διὰ τοῦτο παροιμίαν εἶναι τὴν οὐκ ἄνευ Θησέως· αὐτὸν μέντοι μηδενὸς συμμάχου δεηθέντα πολλοὺς καὶ καλοὺς ἄθλους κατεργάσασθαι, καὶ τὸν ἄλλος οὗτος Ἡρακλῆς λόγον ἐπʼ ἐκείνου κρατῆσαι.

29.4Adrastos'a Kadmeia önünde düşenlerin cesetlerini almasında da yardım etti. Ama Euripides'in tragedyasında anlattığı gibi Thebaileri savaşta yenerek değil, ikna edip anlaşma yaparak; çoğu yazar böyle der. Philokhoros ise ölülerin alınması için yapılan ilk anlaşmanın bu olduğunu söyler.

29.4

συνέπραξε δὲ καὶ Ἀδράστῳ τὴν ἀναίρεσιν τῶν ὑπὸ τῇ Καδμείᾳ πεσόντων, οὐχ ὡς Εὐριπίδης ἐποίησεν ἐν τραγῳδίᾳ, μάχῃ τῶν Θηβαίων κρατήσας, ἀλλὰ πείσας καὶ σπεισάμενος· οὕτω γὰρ οἱ πλεῖστοι λέγουσι· Φιλόχορος δὲ καὶ σπονδὰς περὶ νεκρῶν ἀναιρέσεως γενέσθαι πρώτας ἐκείνας.

29.5Düşmana ölülerini ilk geri verenin Herakles olduğu, onun hakkındaki eserde yazılmıştır. Askerlerin mezarları Eleutherai'da, komutanlarınki Eleusis yakınında gösterilir; bu da Theseus'un Adrastos'a lütfudur. Aiskhylos'un Eleusisliler'i, Euripides'in Yalvaran Kadınlar'ını yalanlar; orada Theseus bu sözleri söyler.

29.5

ὅτι δὲ Ἡρακλῆς πρῶτος ἀπέδωκε νεκροὺς τοῖς πολεμίοις, ἐν τοῖς περὶ Ἡρακλέους γέγραπται. ταφαὶ δὲ τῶν μὲν πολλῶν ἐν Ἐλευθεραῖς δείκνυνται, τῶν δὲ ἡγεμόνων περὶ Ἐλευσῖνα, καὶ τοῦτο Θησέως Ἀδράστῳ χαρισαμένου. καταμαρτυροῦσι δὲ τῶν Εὐριπίδου Ἱκετίδων οἱ Αἰσχύλου Ἐλευσίνιοι, ἐν οἷς καὶ ταῦτα λέγων ὁ Θησεὺς πεποίηται.

30.130. Bölüm

Peirithoos'la dostluğunun şöyle başladığını söylerler. Theseus güç ve cesaretiyle çok büyük bir ün kazanmıştı. Peirithoos onu sınamak isteyerek Marathon'dan öküzlerini sürüp götürdü. Theseus'un silahlanıp peşine düştüğünü öğrenince kaçmadı, dönüp onu karşıladı.

30.1

τὴν δὲ πρὸς Πειρίθουν φιλίαν τοῦτον τὸν τρόπον αὐτῷ γενέσθαι λέγουσι. δόξαν εἶχεν ἐπὶ ῥώμῃ καὶ ἀνδρείᾳ μεγίστην· βουλόμενος οὖν ὁ Πειρίθους ἐξελέγξαι καὶ λαβεῖν διάπειραν, ἠλάσατο βοῦς ἐκ Μαραθῶνος αὐτοῦ, καὶ πυθόμενος διώκειν μετὰ τῶν ὅπλων ἐκεῖνον οὐκ ἔφυγεν, ἀλλʼ ἀναστρέψας ἀπήντησεν.

30.2Birbirlerini görünce ikisi de ötekinin güzelliğine hayran kaldı, cesaretine şaşırdı ve savaşmaktan vazgeçtiler. Peirithoos önce elini uzatıp Theseus'tan öküz hırsızlığı için yargıç olmasını istedi; o hangi cezayı verirse seve seve kabul edecekti. Theseus cezayı bağışladı ve onu dostu ve müttefiki olmaya çağırdı. Dostluklarını yeminle pekiştirdiler.

30.2

ὡς δὲ εἶδεν ἅτερος τὸν ἕτερον καὶ τὸ κάλλος ἐθαύμασε καὶ τὴν τόλμαν ἠγάσθη, μάχης μὲν ἔσχοντο, Πειρίθους δὲ πρότερος τὴν δεξιὰν προτείνας ἐκέλευσεν αὐτὸν γενέσθαι δικαστὴν τὸν Θησέα τῆς βοηλασίας· ἑκὼν γὰρ ὑφέξειν ἣν ἂν ὁρίσῃ δίκην ἐκεῖνος· Θησεὺς δὲ καὶ τὴν δίκην ἀφῆκεν αὐτῷ καὶ προὐκαλεῖτο φίλον εἶναι καὶ σύμμαχον· ἐποιήσαντο δὲ τὴν φιλίαν ἔνορκον.

30.3Bundan sonra Peirithoos Deidameia ile evlenirken Theseus'tan gelip ülkeyi görmesini ve Lapithlerle tanışmasını istedi. Kentaurları da yemeğe çağırmıştı. Kentaurlar sarhoş olup küstahça azgınlık etmeye, kadınlara el uzatmaya başlayınca Lapithler kendilerini savundu. Bazılarını öldürdüler, ötekileri sonra savaşta yenip ülkeden kovdular; Theseus da onlarla birlikte savaştı.

30.3

ἐκ δὲ τούτου γαμῶν ὁ Πειρίθους Δηϊδάμειαν, ἐδεήθη τοῦ Θησέως ἐλθεῖν καὶ τὴν χώραν ἱστορῆσαι καὶ συγγενέσθαι τοῖς Λαπίθαις. ἐτύγχανε δὲ καὶ τοὺς Κενταύρους κεκληκὼς ἐπὶ τὸ δεῖπνον. ὡς δὲ ἠσέλγαινον ὕβρει καὶ μεθύοντες οὐκ ἀπείχοντο τῶν γυναικῶν, ἐτράποντο πρὸς ἄμυναν οἱ Λαπίθαι· καὶ τοὺς μὲν ἔκτειναν αὐτῶν, τοὺς δὲ πολέμῳ κρατήσαντες ὕστερον ἐξέβαλον ἐκ τῆς χώρας, τοῦ Θησέως αὐτοῖς συμμαχομένου καὶ συμπολεμοῦντος.

30.4Herodoros ise bunların böyle olmadığını, savaş başlamışken Theseus'un Lapithlere yardıma geldiğini söyler. Herakles'i de o zaman ilk kez görmüş; o sırada Herakles gezintilerini ve mücadelelerini bitirmiş, Trakhis'teydi; Theseus özellikle onu görmeye gitmiş. Karşılaşma karşılıklı saygı, dostluk ve övgüyle geçmiş.

30.4

Ἡρόδωρος δὲ ταῦτα πραχθῆναί φησιν οὐχ οὕτως, ἀλλὰ τοῦ πολέμου συνεστῶτος ἤδη τὸν Θησέα βοηθοῦντα τοῖς Λαπίθαις παραγενέσθαι, καὶ τότε πρῶτον ὄψει γνωρίσαι τὸν Ἡρακλέα, ποιησάμενον ἔργον ἐντυχεῖν αὐτῷ περὶ Τραχῖνα πεπαυμένῳ πλάνης ἤδη καὶ ἄθλων· γενέσθαι δὲ μετὰ τιμῆς καὶ φιλοφροσύνης καὶ πολλῶν ἐπαίνων ἀμφοτέροις τὴν ἔντευξιν.

30.5Ama sık sık karşılaştıklarını anlatanlara daha çok itibar etmek gerekir. Herakles'in Eleusis gizemlerine kabulü de Theseus'un çabasıyla olmuştur; istemeden yaptığı bazı işler yüzünden ihtiyaç duyduğu ön arınma da öyle.

30.5

οὐ μὴν ἀλλὰ μᾶλλον ἄν τις πρόσχοι τοῖς πολλάκις ἐντυχεῖν αὐτοὺς ἀλλήλοις ἱστοροῦσι· καὶ τὴν μύησιν Ἡρακλεῖ γενέσθαι Θησέως σπουδάσαντος καὶ τὸν πρὸ τῆς μυήσεως καθαρμὸν ὡς δεομένῳ διά τινας πράξεις ἀβουλήτους.

31.131. Bölüm

Hellanikos'a göre Theseus Helene olayını elli yaşındayken yapmıştır; bu yaşa yakışmaz. Bu yüzden, en büyük suçlamayı hafifletmek için bazıları onun Helene'yi kaçırmadığını, Idas ile Lynkeus kaçırdıktan sonra emanet alıp koruduğunu, Dioskurlar istediğinde vermediğini söyler; ya da Hippokoon oğlu Enarsphoros'un küçük Helene'yi zorla alacağından korkan Tyndareos'un onu kendisine teslim ettiğini. Akla yatkın olan ve en çok tanığı bulunan anlatı ise şöyledir.

31.1

ἤδη δὲ πεντήκοντα ἔτη γεγονώς, ὥς φησιν Ἑλλάνικος, ἔπραξε τὰ περὶ τὴν Ἑλένην, οὐ καθʼ ὥραν. ὅθεν ὡς δὴ μέγιστον ἐπανορθούμενοι τοῦτο τῶν ἐγκλημάτων, ἔνιοι λέγουσιν οὐκ αὐτὸν ἁρπάσαι τὴν Ἑλένην, ἀλλὰ Ἴδα καὶ Λυγκέως ἁρπασάντων παρακαταθήκην λαβόντα τηρεῖν καὶ μὴ προΐεσθαι τοῖς Διοσκούροις ἀπαιτοῦσιν· ἢ νὴ Δία Τυνδάρεω παραδόντος αὐτοῦ, φοβηθέντος Ἐναρσφόρον τὸν Ἱπποκόωντος ἔτι νηπίαν οὖσαν βιαζόμενον τὴν Ἑλένην λαβεῖν. τὰ δὲ εἰκότα καὶ πλείστους ἔχοντα μάρτυρας τοιαῦτά ἐστιν.

31.2İkisi Sparta'ya gittiler, Artemis Orthia Tapınağı'nda dans eden kızı kaçırıp kaçtılar. Peşlerine gönderilenler Tegea'dan öteye gitmeyince güvene kavuştular ve Peloponnesos'u geçtikten sonra anlaştılar: Kurası çıkan Helene'yi karısı yapacak, ötekine de başka bir evlilik için yardım edecekti.

31.2

ἦλθον μὲν εἰς Σπάρτην ἀμφότεροι καὶ τὴν κόρην ἐν ἱερῷ Ἀρτέμιδος Ὀρθίας χορεύουσαν ἁρπάσαντες ἔφυγον· τῶν δὲ πεμφθέντων ἐπὶ τὴν δίωξιν οὐ πορρωτέρω Τεγέας ἐπακολουθησάντων, ἐν ἀδείᾳ γενόμενοι καὶ διελθόντες τὴν Πελοπόννησον ἐποιήσαντο συνθήκας, τὸν μὲν λαχόντα κλήρῳ τὴν Ἑλένην ἔχειν γυναῖκα, συμπράττειν δὲ θατέρῳ γάμον ἄλλον.

31.3Bu anlaşmayla kura çektiler ve Theseus'a çıktı. Henüz evlilik çağında olmayan kızı alıp Aphidnai'ye götürdü, annesini de yanına koyarak dostu Aphidnos'a teslim etti; ona onu korumasını ve kimseye sezdirmemesini tembihledi.

31.3

ἐπὶ ταύταις δὲ κληρουμένων ταῖς ὁμολογίαις ἔλαχε Θησεύς· καὶ παραλαβὼν τὴν παρθένον οὔπω γάμων ὥραν ἔχουσαν εἰς Ἀφίδνας ἐκόμισε· καὶ τὴν μητέρα καταστήσας μετʼ αὐτῆς Ἀφίδνῳ παρέδωκεν ὄντι φίλῳ, διακελευσάμενος φυλάττειν καὶ λανθάνειν τοὺς ἄλλους.

31.4Kendisi de Peirithoos'a karşılığını vermek için onunla Epeiros'a, Molossların kralı Aidoneus'un kızı için gitti. Bu kral karısına Persephone, kızına Kore, köpeğine Kerberos adını vermişti. Kızına talip olanların bu köpekle dövüşmesini, kazananın kızı almasını emrediyordu. Peirithoos ve Theseus'un talip olarak değil, kızı kaçırmaya geldiklerini öğrenince onları yakaladı. Peirithoos'u hemen köpeğe parçalattı, Theseus'u da hapsedip gözaltında tuttu.

31.4

αὐτὸς δὲ Πειρίθῳ τὴν ὑπουργίαν ἀποδιδούς, εἰς Ἤπειρον συναπεδήμησεν ἐπὶ τὴν Ἀϊδωνέως θυγατέρα τοῦ Μολοσσῶν βασιλέως, ὃς τῇ γυναικὶ Φερσεφόνην ὄνομα θέμενος, Κόρην δὲ τῇ θυγατρί, τῷ δὲ κυνὶ Κέρβερον, ἐκέλευε τούτῳ διαμάχεσθαι τοὺς μνωμένους τὴν παῖδα καὶ λαβεῖν τὸν κρατήσαντα. τοὺς μέντοι περὶ τὸν Πειρίθουν οὐ μνηστῆρας ἥκειν, ἀλλʼ ἁρπασομένους πυνθανόμενος συνέλαβε· καὶ τὸν μὲν Πειρίθουν εὐθὺς ἠφάνισε διὰ τοῦ κυνός, τὸν δὲ Θησέα καθείρξας ἐφύλαττεν.

32.132. Bölüm

Bu sırada Erekhtheus oğlu Orneus'un oğlu Peteos'un oğlu Menestheus, denildiğine göre halkı kışkırtmaya ve kalabalığa hoş gelecek sözler söylemeye girişen ilk insan oldu. Güçlüleri bir araya getirip kışkırtıyordu; bunlar uzun süredir Theseus'tan rahatsızdı. Theseus'un demoslardaki her soylunun yönetimini ve krallığını elinden aldığını, herkesi tek şehre tıkıp uyruk ve köle gibi kullandığını düşünüyorlardı. Halkı da karıştırıp kışkırtıyordu: Özgürlüğü rüyada görüyorlardı, gerçekte ise yurtlarından ve tapınaklarından yoksun bırakılmışlardı; birçok iyi ve meşru kral yerine sonradan gelme, yabancı tek bir efendiye bakıyorlardı.

32.1

ἐν δὲ τῷ χρόνῳ τούτῳ Μενεσθεὺς ὁ Πετεὼ τοῦ Ὀρνέως τοῦ Ἐρεχθέως πρῶτος, ὥς φασιν, ἀνθρώπων ἐπιθέμενος τῷ δημαγωγεῖν καὶ πρὸς χάριν ὄχλῳ διαλέγεσθαι, τούς τε δυνατοὺς συνίστη καὶ παρώξυνε, πάλαι βαρυνομένους τὸν Θησέα καὶ νομίζοντας ἀρχὴν καὶ βασιλείαν ἀφῃρημένον ἑκάστου τῶν κατὰ δῆμον εὐπατριδῶν, εἰς ἓν ἄστυ συνείρξαντα πάντας ὑπηκόοις χρῆσθαι καὶ δούλοις, τούς τε πολλοὺς διετάραττε καὶ διέβαλλεν, ὡς ὄναρ ἐλευθερίας ὁρῶντας, ἔργῳ δὲ ἀπεστερημένους πατρίδων καὶ ἱερῶν, ὅπως ἀντὶ πολλῶν καὶ ἀγαθῶν καὶ γνησίων βασιλέων πρὸς ἕνα δεσπότην ἔπηλυν καὶ ξένον ἀποβλέπωσι.

32.2O bunlarla uğraşırken Tyndareos oğullarının gelişiyle başlayan savaş, ayaklanmaya büyük bir ağırlık kattı. Bazıları onların tamamen Menestheus'un kışkırtmasıyla geldiğini söyler.

Önce kimseye zarar vermediler, yalnız kız kardeşlerini istediler. Şehirdekiler onun kendilerinde olmadığını ve nerede bırakıldığını bilmediklerini söyleyince savaşa giriştiler.

32.2

ταῦτα δὲ αὐτοῦ πραγματευομένου μεγάλην ῥοπὴν ὁ πόλεμος τῷ νεωτερισμῷ προσέθηκε, τῶν Τυνδαριδῶν ἐπελθόντων· οἱ δὲ καὶ ὅλως φασὶν ὑπὸ τούτου πεισθέντας ἐλθεῖν. τὸ μὲν οὖν πρῶτον οὐδὲν ἠδίκουν, ἀλλʼ ἀπῄτουν τὴν ἀδελφήν. ἀποκριναμένων δὲ τῶν ἐν ἄστει μήτε ἔχειν μήτε γινώσκειν ὅπου καταλέλειπται, πρὸς πόλεμον ἐτράποντο.

32.3Akademos bir şekilde öğrendiği için onun Aphidnai'de saklandığını onlara söyledi. Bu yüzden Tyndareos oğulları hayattayken ona saygı gösterdi. Lakedaimonlular da sonraları Attika'ya birçok kez girip bütün ülkeyi yağmaladıkları hâlde Akademeia'ya Akademos'un hatırı için dokunmadılar.

32.3

φράζει δὲ αὐτοῖς Ἀκάδημος ᾐσθημένος ᾧ δή τινι τρόπῳ τὴν ἐν Ἀφίδναις κρύψιν αὐτῆς. ὅθεν ἐκείνῳ τε τιμαὶ ζῶντι παρὰ τῶν Τυνδαριδῶν ἐγένοντο, καὶ πολλάκις ὕστερον εἰς τὴν Ἀττικὴν ἐμβαλόντες Λακεδαιμόνιοι καὶ πᾶσαν ὁμοῦ τὴν χώραν τέμνοντες, τῆς Ἀκαδημείας ἀπείχοντο διὰ τὸν Ἀκάδημον.

32.4Dikaiarkhos ise Tyndareos oğullarıyla birlikte Arkadya'dan Ekhedemos ve Marathos'un sefere katıldığını, bugünkü Akademeia'ya birincisinden ötürü Ekhedemia, Marathon demosuna da ikincisinden ötürü bu adın verildiğini söyler; Marathos bir kehanet üzerine kendini savaş düzeninin önünde kurban olarak sunmuştur.

Aphidnai'ye gelip savaşta üstün gelerek yeri aldılar.

32.4

ὁ δὲ Δικαίαρχος Ἐχεδήμου φησὶ καὶ Μαράθου συστρατευσάντων τότε τοῖς Τυνδαρίδαις ἐξ Ἀρκαδίας, ἀφʼ οὗ μὲν Ἐχεδημίαν προσαγορευθῆναι τὴν νῦν Ἀκαδήμειαν, ἀφʼ οὗ δὲ Μαραθῶνα τὸν δῆμον, ἐπιδόντος ἑαυτὸν ἑκουσίως κατά τι λόγιον σφαγιάσασθαι πρὸ τῆς παρατάξεως. ἐλθόντες οὖν ἐπὶ τὰς Ἀφίδνας καὶ μάχῃ κρατήσαντες ἐξεῖλον τὸ χωρίον.

32.5Söylendiğine göre o sırada Dioskurlarla birlikte savaşan Skeiron oğlu Halykos da burada öldü; bedeni oraya gömüldüğü için Megara topraklarında bir yere Halykos denir. Hereas ise Halykos'un Aphidnai yakınında Theseus'un kendi eliyle öldüğünü anlatır ve tanık olarak Halykos hakkındaki şu dizeleri gösterir:

Bir zamanlar geniş alanlı Aphidna'da, güzel saçlı Helene için dövüşürken Theseus onu öldürdü.

Ama Theseus orada olsaydı annesinin ve Aphidnai'nin ele geçirilmesi akla yakın olmazdı.

32.5

ἐνταῦθά φασι καὶ Ἄλυκον πεσεῖν τὸν Σκείρωνος υἱόν, συστρατευόμενον τότε τοῖς Διοσκούροις, ἀφʼ οὗ καὶ τόπον τῆς Μεγαρικῆς Ἄλυκον καλεῖσθαι τοῦ σώματος ἐνταφέντος. Ἡρέας δʼ ὑπὸ Θησέως αὐτοῦ περὶ Ἀφίδνας ἀποθανεῖν τὸν Ἄλυκον ἱστόρηκε, καὶ μαρτύρια ταυτὶ τὰ ἔπη παρέχεται περὶ τοῦ Ἀλύκου· τὸν ἐν εὐρυχόρῳ ποτʼ Ἀφίδνῃ μαρνάμενον Θησεὺς Ἑλένης ἕνεκʼ ἠϋκόμοιο κτεῖνεν. Οὐ μὴν εἰκὸς αὐτοῦ Θησέως παρόντος ἁλῶναι τήν τε μητέρα καὶ τὰς Ἀφίδνας.

33.133. Bölüm

Aphidnai düşünce şehirdekiler korkuya kapıldı. Menestheus halkı Tyndareos oğullarını şehre alıp dostça karşılamaya ikna etti: Onlar yalnız önce zorbalık eden Theseus'a karşı savaşıyordu, öteki insanların ise velinimeti ve kurtarıcısıydılar. Onların davranışı da sözünü doğruladı. Çünkü her şeye hâkim oldukları hâlde tek istekleri gizemlere kabul edilmekti; zira şehirle bağları Herakles'ten az değildi.

33.1

ἐχομένων δʼ οὖν τῶν Ἀφιδνῶν καὶ τῶν ἐν ἄστει δεδιότων, ἔπεισε τὸν δῆμον ὁ Μενεσθεὺς δέχεσθαι τῇ πόλει καὶ φιλοφρονεῖσθαι τοὺς Τυνδαρίδας, ὡς μόνῳ Θησεῖ βίας ὑπάρξαντι πολεμοῦντας, τῶν δὲ ἄλλων εὐεργέτας ὄντας ἀνθρώπων καὶ σωτῆρας. ἐμαρτύρει δὲ αὐτῷ καὶ τὰ παρʼ ἐκείνων· οὐδὲν γὰρ ἠξίωσαν ἁπάντων κρατοῦντες ἀλλʼ ἢ μυηθῆναι, μηδὲν ἧττον Ἡρακλέους τῇ πόλει προσήκοντες.

33.2Bu istekleri de yerine getirildi. Pylios'un Herakles'i evlat edinmesi gibi Aphidnos onları evlat edindi. Tanrılara eşit saygılar gördüler ve Anakes diye adlandırıldılar; ya sağlanan ateşkes yüzünden ya da şehirde bu kadar büyük bir ordu varken kimseye zarar gelmemesi için gösterdikleri özen yüzünden. Çünkü bir şeye özen gösterenlere ya da onu koruyanlara anakos ekhein denir; krallara anaktes denmesi de belki bundandır. Bazıları ise yıldızların gökte görünmesi yüzünden Anakes dendiğini söyler; çünkü Attikalılar yukarıya anekas, yukarıdan da anekathen derler.

33.2

καὶ τοῦτο οὖν ὑπῆρξεν αὐτοῖς, Ἀφίδνου ποιησαμένου παῖδας, ὡς Πύλιος Ἡρακλέα· καὶ τιμὰς ἰσοθέους ἔσχον, Ἄνακες προσαγορευθέντες, ἢ διὰ τὰς γενομένας ἀνοχὰς ἢ διὰ τὴν ἐπιμέλειαν καὶ κηδεμονίαν τοῦ μηδένα κακῶς παθεῖν στρατιᾶς τοσαύτης ἔνδον οὔσης· ἀνακῶς γὰρ ἔχειν τοὺς ἐπιμελομένους ἢ φυλάττοντας ὁτιοῦν· καὶ τοὺς βασιλεῖς ἴσως ἄνακτας διὰ τοῦτο καλοῦσιν. εἰσὶ δὲ οἱ λέγοντες διὰ τὴν τῶν ἀστέρων ἐπιφάνειαν Ἄνακας ὀνομάζεσθαι· τὸ γὰρ ἄνω τοὺς Ἀττικοὺς ἀνεκὰς ὀνομάζειν, καὶ ἀνέκαθεν τὸ ἄνωθεν.

34.134. Bölüm

Theseus'un annesi Aithra'nın esir olarak Lakedaimon'a, oradan Helene ile birlikte Troya'ya götürüldüğü söylenir. Tanık olarak Homeros gösterilir; Helene'nin arkasından

Pittheus'un kızı Aithra ve iri gözlü Klymene

gittiğini söyler. Bazıları ise bu dizeyi de, Laodike'nin Demophon'dan gizlice İlion'da doğurduğu Munykhos'u Aithra'nın büyüttüğü efsanesini de reddeder.

34.1

Αἴθραν δὲ τὴν Θησέως μητέρα γενομένην αἰχμάλωτον ἀπαχθῆναι λέγουσιν εἰς Λακεδαίμονα, κἀκεῖθεν εἰς Τροίαν μετὰ Ἑλένης· καὶ μαρτυρεῖν Ὅμηρον, ἕπεσθαι τῇ Ἑλένῃ φάμενον· Αἴθρην Πιτθῆος θύγατρα Κλυμένην τε βοῶπιν. οἱ δὲ καὶ τοῦτο τὸ ἔπος διαβάλλουσι καὶ τὴν περὶ Μουνύχου μυθολογίαν, ὃν ἐκ Δημοφῶντος Λαοδίκης κρύφα τεκούσης ἐν Ἰλίῳ συνεκθρέψαι τὴν Αἴθραν λέγουσιν.

34.2İstros ise Attika Tarihi'nin on üçüncü kitabında Aithra hakkında tamamen farklı, kendine özgü bir rivayet aktarır. Bazılarına göre Paris diye de bilinen Aleksandros, Thessalia'da Spercheios yakınında Akhilleus ve Patroklos tarafından yenilmiş, Hektor da Troizen şehrini alıp yağmalamış ve orada bırakılan Aithra'yı götürmüş. Ama bu çok saçmadır.

34.2

ἴδιον δέ τινα καὶ παρηλλαγμένον ὅλως λόγον ὁ Ἴστρος ἐν τῇ τρισκαιδεκάτῃ τῶν Ἀττικῶν ἀναφέρει περὶ Αἴθρας, ὡς ἐνίων λεγόντων Ἀλέξανδρον μὲν τὸν Πάριν ἐν Θεσσαλίᾳ ὑπʼ Ἀχιλλέως καὶ Πατρόκλου μάχῃ κρατηθῆναι παρὰ τὸν Σπερχειόν, Ἕκτορα δὲ τὴν Τροιζηνίων πόλιν λαβόντα διαρπάσαι καὶ τὴν Αἴθραν ἀπάγειν ἐκεῖ καταλειφθεῖσαν. ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἔχει πολλὴν ἀλογίαν.

35.135. Bölüm

Molossos Aidoneus, Herakles'i ağırlarken tesadüfen Theseus ve Peirithoos'tan, onların ne yapmaya gelip yakalanınca neyle karşılaştıklarından söz etti. Herakles, birinin şerefsizce ölmesine, ötekinin ölüm yolunda olmasına çok üzüldü. Peirithoos için suçlamanın artık işe yaramayacağını düşündü, ama Theseus için ricada bulundu ve kendisine bu iyiliğin yapılmasını istedi.

35.1

Ἀϊδωνέως δὲ τοῦ Μολοσσοῦ ξενίζοντος Ἡρακλέα καὶ τῶν περὶ τὸν Θησέα καὶ Πειρίθουν κατὰ τύχην μνησθέντος, ἅ τε πράξοντες ἦλθον καὶ ἃ φωραθέντες ἔπαθον, βαρέας ἤνεγκεν ὁ Ἡρακλῆς, τοῦ μὲν ἀπολωλότος ἀδόξως, τοῦ δὲ ἀπολλυμένου. καὶ περὶ Πειρίθου μὲν οὐδὲν ᾤετο ποιήσειν πλέον ἐγκαλῶν, τὸν δὲ Θησέα παρῃτεῖτο καὶ χάριν ἠξίου ταύτην αὐτῷ δοθῆναι.

35.2Aidoneus kabul etti, Theseus serbest kalıp Atina'ya döndü. Dostları henüz büsbütün yenilmiş değildi. Philokhoros'un anlattığına göre, şehrin kendisine daha önce ayırdığı kutsal alanların hepsini, dördü hariç, Herakles'e adadı ve Theseion yerine Herakleion adını verdi. Eskisi gibi yönetip devleti idare etmek isteyince kargaşa ve iç çatışmaya düştü. Geride bıraktığı düşmanlarının nefretlerine korkusuzluğu da eklediğini gördü; halkın büyük kısmının da bozulduğunu, emredileni sessizce yapmak yerine okşanmak istediğini fark etti.

35.2

συγχωρήσαντος δὲ τοῦ Ἀϊδωνέως, λυθεὶς ὁ Θησεὺς ἐπανῆλθε μὲν εἰς τὰς Ἀθήνας, οὐδέπω παντάπασι τῶν φίλων αὐτοῦ κεκρατημένων, καὶ ὅσα ὑπῆρχε τεμένη πρότερον αὐτῷ τῆς πόλεως ἐξελούσης ἅπαντα καθιέρωσε τῷ Ἡρακλεῖ καὶ προσηγόρευσεν ἀντὶ Θησείων Ἡράκλεια, πλὴν τεσσάρων, ὡς Φιλόχορος ἱστόρηκεν. αὖθις δὲ βουλόμενος ὡς πρότερον ἄρχειν καὶ καθηγεῖσθαι τοῦ πολιτεύματος εἰς στάσεις ἐνέπεσε καὶ ταραχάς, οὓς μὲν ἀπέλιπε μισοῦντας αὐτὸν εὑρίσκων τὸ μὴ φοβεῖσθαι τῷ μισεῖν προσειληφότας, ἐν δὲ τῷ δήμῳ πολὺ τὸ διεφθαρμένον ὁρῶν καὶ θεραπεύεσθαι βουλόμενον ἀντὶ τοῦ ποιεῖν σιωπῇ τὸ προσταττόμενον.

35.3Zorla yönetmeye kalkışınca demagoglar ve hizipler karşısında yenik düştü. Sonunda umudunu kesip çocuklarını gizlice Euboia'ya, Khalkodon oğlu Elephenor'un yanına gönderdi. Kendisi de bugün Araterion (Lanet Yeri) denen Gargettos'ta Atinalılara lanetler yağdırdıktan sonra Skyros'a gitti; orada sandığına göre dostları vardı, adada babasından kalma toprakları da bulunuyordu. O sırada Skyros kralı Lykomedes'ti.

35.3

ἐπιχειρῶν οὖν βιάζεσθαι κατεδημαγωγεῖτο καὶ κατεστασιάζετο. καὶ τέλος ἀπογνοὺς τὰ πράγματα τοὺς μὲν παῖδας εἰς Εὔβοιαν ὑπεξέπεμψε πρὸς Ἐλεφήνορα τὸν Χαλκώδοντος, αὐτὸς δὲ Γαργηττοῖ κατὰ τῶν Ἀθηναίων ἀρὰς θέμενος, οὗ νῦν ἔστι τὸ καλούμενον Ἀρατήριον, εἰς Σκῦρον ἐξέπλευσεν, οὔσης αὐτῷ πρὸς τοὺς ἐκεῖ φιλίας, ὡς ᾤετο, καὶ χωρίων ἐν τῇ νήσῳ πατρῴων. ἐβασίλευε δὲ Λυκομήδης τότε τῶν Σκυρίων.

35.4Onun yanına gidip oraya yerleşmek üzere topraklarını geri istedi; bazıları Atinalılara karşı yardım istediğini söyler. Lykomedes ya adamın ününden korktuğu için ya da Menestheus'u memnun etmek için onu ülkenin en yüksek yerine çıkardı; oradan toprakları gösterecekmiş gibi yapıp kayalardan aşağı itti ve öldürdü. Bazıları ise yemekten sonra âdeti olduğu üzere gezinirken ayağı kayıp kendiliğinden düştüğünü söyler.

35.4

πρὸς τοῦτον οὖν ἀφικόμενος ἐζήτει τοὺς ἀγροὺς ἀπολαβεῖν, ὡς αὐτόθι κατοικήσων· ἔνιοι δέ φασι παρακαλεῖν αὐτὸν βοηθεῖν ἐπὶ τοὺς Ἀθηναίους. ὁ δὲ Λυκομήδης, εἴτε δείσας τὴν δόξαν τοῦ ἀνδρός, εἴτε τῷ Μενεσθεῖ χαριζόμενος, ἐπὶ τὰ ἄκρα τῆς χώρας ἀναγαγὼν αὐτόν, ὡς ἐκεῖθεν ἐπιδείξων τοὺς ἀγρούς, ὦσε κατὰ τῶν πετρῶν καὶ διέφθειρεν. ἔνιοι δʼ ἀφʼ ἑαυτοῦ πεσεῖν φασι σφαλέντα, μετὰ δεῖπνον, ὥσπερ εἰώθει, περιπατοῦντα.

35.5O zaman kimse ölümünü umursamadı. Atina'da Menestheus kral oldu, çocukları ise sıradan vatandaşlar olarak Elephenor ile birlikte İlion'a sefere gitti. Orada Menestheus ölünce döndüler ve krallığı geri aldılar. Sonraki çağlarda Atinalıları Theseus'u kahraman olarak onurlandırmaya yönelten başka sebeplerin yanı sıra, Marathon'da Medlere karşı savaşanlardan birçoğu, önlerinde barbarlara saldıran silahlı Theseus hayaletini gördüklerini sanmışlardı.

35.5

καὶ παραυτίκα μὲν οὐδεὶς ἔσχεν αὐτοῦ λόγον οὐδένα τεθνηκότος, ἀλλὰ τῶν μὲν Ἀθηναίων ἐβασίλευσε Μενεσθεύς, οἱ δὲ παῖδες ἰδιωτεύοντες Ἐλεφήνορι συνεστράτευσαν εἰς Ἴλιον. ἐκεῖ δὲ Μενεσθέως ἀποθανόντος ἐπανελθόντες αὐτοὶ τὴν βασιλείαν ἀνεκομίσαντο. χρόνοις δʼ ὕστερον Ἀθηναίους ἄλλα τε παρέστησεν ὡς ἥρωα τιμᾶν Θησέα, καὶ τῶν ἐν Μαραθῶνι πρὸς Μήδους μαχομένων ἔδοξαν οὐκ ὀλίγοι φάσμα Θησέως ἐν ὅπλοις καθορᾶν πρὸ αὐτῶν ἐπὶ τοὺς βαρβάρους φερόμενον.

36.136. Bölüm

Med Savaşları'ndan sonra, Phaidon'un arkhonluğu sırasında Atinalılar kehanete başvurunca Pythia, Theseus'un kemiklerini alıp getirmelerini ve onları saygıyla kendi yanlarında saklamalarını buyurdu. Ama adada oturan Dolopların vahşiliği ve kimseyle görüşmemeleri yüzünden kemikleri almak da mezarı bulmak da güçtü. Yine de Kimon adayı ele geçirip, onun hakkındaki yazıda anlatıldığı gibi, mezarı bulmayı şeref meselesi yaptı. Söylendiğine göre bir kartal tepe gibi yükselen bir yeri gagasıyla gagalıyor, pençeleriyle eşeliyordu. Kimon tanrısal bir rastlantıyla bunu anlayıp orayı kazdırdı.

36.1

μετὰ δὲ τὰ Μηδικὰ Φαίδωνος ἄρχοντος μαντευομένοις τοῖς Ἀθηναίοις ἀνεῖλεν ἡ Πυθία τὰ Θησέως ἀναλαβεῖν ὀστᾶ καὶ θεμένους ἐντίμως παρʼ αὑτοῖς φυλάττειν. ἦν δὲ καὶ λαβεῖν ἀπορία καὶ γνῶναι τὸν τάφον ἀμιξίᾳ καὶ χαλεπότητι τῶν ἐνοικούντων Δολόπων. οὐ μὴν ἀλλὰ Κίμων ἑλὼν τὴν νῆσον, ὡς ἐν τοῖς περὶ ἐκείνου γέγραπται, καὶ φιλοτιμούμενος ἐξανευρεῖν, ἀετοῦ τινα τόπον βουνοειδῆ κόπτοντος, ὥς φασι, τῷ στόματι καὶ διαστέλλοντος τοῖς ὄνυξι θείᾳ τινὶ τύχῃ συμφρονήσας ἀνέσκαψεν.

36.2Büyük bir bedenin mezarı, yanında tunç bir mızrak ucu ve bir kılıç bulundu. Kimon bunları trireme ile getirince Atinalılar sevinçle, sanki Theseus'un kendisi şehre dönüyormuş gibi parlak törenlerle ve kurbanlarla karşıladılar. Şehrin ortasında, bugünkü gymnasionun yanında yatmaktadır. Burası kölelerin, daha zayıf olan ve kendinden güçlülerden korkan herkesin sığınağıdır; çünkü Theseus da koruyucu ve yardımsever biriydi, zayıfların ricalarını insanca karşılardı.

36.2

εὑρέθη δὲ θήκη τε μεγάλου σώματος αἰχμή τε παρακειμένη χαλκῆ καὶ ξίφος. κομισθέντων δὲ τούτων ὑπὸ Κίμωνος ἐπὶ τῆς τριήρους, ἡσθέντες οἱ Ἀθηναῖοι πομπαῖς τε λαμπραῖς ἐδέξαντο καὶ θυσίαις ὥσπερ αὐτὸν ἐπανερχόμενον εἰς τὸ ἄστυ. καὶ κεῖται μὲν ἐν μέσῃ τῇ πόλει παρὰ τὸ νῦν γυμνάσιον, ἔστι δὲ φύξιμον οἰκέταις καὶ πᾶσι τοῖς ταπεινοτέροις καὶ δεδιόσι κρείττονας, ὡς καὶ τοῦ Θησέως προστατικοῦ τινος καὶ βοηθητικοῦ γενομένου καὶ προσδεχομένου φιλανθρώπως τὰς τῶν ταπεινοτέρων δεήσεις.

36.3Ona en büyük kurbanı, delikanlılarla birlikte Girit'ten döndüğü gün olan Pyanepsion'un sekizinde keserler. Ama öteki ayların sekizinde de onu onurlandırırlar. Bunun sebebi ya gezgin Diodoros'un anlattığı gibi Troizen'den ilk kez Hekatombaion'un sekizinde gelmesi, ya da bu sayının Poseidon'dan doğduğu söylenen birine herkesten çok yaraştığını düşünmeleridir.

36.3

θυσίαν δὲ ποιοῦσιν αὐτῷ τὴν μεγίστην ὀγδόῃ Πυανεψιῶνος, ἐν ᾗ μετὰ τῶν ἠϊθέων ἐκ Κρήτης ἐπανῆλθεν. οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ταῖς ἄλλαις ὀγδόαις τιμῶσιν αὐτόν, ἢ διὰ τὸ πρῶτον ἐκ Τροιζῆνος ἀφικέσθαι τῇ ὀγδόῃ τοῦ Ἑκατομβαιῶνος, ὡς ἱστόρηκε Διόδωρος ὁ περιηγητής, ἢ νομίζοντες ἑτέρου μᾶλλον ἐκείνῳ προσήκειν τὸν ἀριθμὸν τοῦτον ἐκ Ποσειδῶνος γεγονέναι λεγομένῳ.

36.4Çünkü Poseidon'u da ayın sekizinde onurlandırırlar. Sekiz, bir çift sayının ilk küpü ve ilk karenin iki katı olduğundan, Asphaleios (Sarsılmaz) ve Gaieokhos (Yeri Tutan) dediğimiz bu tanrının gücüne yaraşan sabitliği ve yerinden oynamazlığı taşır.

36.4

καὶ γὰρ Ποσειδῶνα ταῖς ὀγδόαις τιμῶσιν. ἡ γὰρ ὀγδοὰς κύβος ἀπʼ ἀρτίου πρῶτος οὖσα καὶ τοῦ πρώτου τετραγώνου διπλασία, τὸ μόνιμον καὶ δυσκίνητον οἰκεῖον ἔχει τῆς τοῦ θεοῦ δυνάμεως, ὃν ἀσφάλειον καὶ γαιήοχον προσονομάζομεν.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…