İçeriğe geç
Plutarkhos

Plutarkhos

Demosthenes

Δημοσθένης

1.11. Bölüm

Sossius, Alkibiades'in Olympia'daki at yarışı zaferi için övgü yazan kişi, ister çoğunluğun söylediği gibi Euripides olsun ister bir başkası, mesut bir insanın ilk önce "şanlı bir şehri" olması gerektiğini söyler. Bense büyük kısmı karakterde ve ruh hâlinde yatan gerçek saadete erecek kişi için, şansız, önemsiz bir vatandan olmanın, çirkin ve ufak tefek bir anadan doğmaktan daha önemli olmadığını düşünüyorum.

1.1

ὁ μὲν γράψας τὸ ἐπὶ τῇ νίκῃ τῆς Ὀλυμπίασιν ἱπποδρομίας εἰς Ἀλκιβιάδην ἐγκώμιον, εἴτʼ Εὐριπίδης, ὡς ὁ πολὺς κρατεῖ λόγος, εἴθʼ ἕτερός τις ἦν, Σόσσιε, φησὶ χρῆναι τῷ εὐδαίμονι πρῶτον ὑπάρξαι τὰν πόλιν εὐδόκιμον ἐγὼ δὲ τῷ μὲν εὐδαιμονήσειν μέλλοντι τὴν ἀληθινὴν εὐδαιμονίαν, ἧς ἐν ἤθει καὶ διαθέσει τὸ πλεῖστόν ἐστιν, οὐδὲν διαφέρειν ἡγοῦμαι ἀδόξου καὶ ταπεινῆς πατρίδος ἢ μητρὸς ἀμόρφου καὶ μικρᾶς γενέσθαι.

1.2Çünkü büyük olmayan Keos adasının küçük bir parçası olan Iulis'in ve Attikalılardan birinin Peiraieus'un gözündeki çapak gibi temizlenmesini istediği Aigina'nın iyi oyuncular ve şairler yetiştirdiği, ama adil, kendine yeter, aklı başında, yüce gönüllü bir adamı asla yetiştiremeyeceği sanılırsa gülünç olur.

1.2

γελοῖον γάρ εἴ τις οἴοιτο τὴν Ἰουλίδα, μέρος μικρὸν οὖσαν οὐ μεγάλης νήσου τῆς Κέω, καὶ τὴν Αἴγιναν, ἣν τῶν Ἀττικῶν τις ἐκέλευεν ὡς λήμην ἀφαιρεῖν τοῦ Πειραιῶς, ὑποκριτὰς μὲν ἀγαθοὺς τρέφειν καὶ ποιητάς, ἄνδρα δʼ οὐκ ἄν ποτε δύνασθαι δίκαιον καὶ αὐτάρκη καὶ νοῦν ἔχοντα καὶ μεγαλόψυχον προενεγκεῖν.

1.3Geçim ya da şöhret için oluşan öteki tekhnēlerin şanı olmayan önemsiz şehirlerde sönüp gitmesi doğaldır. Ama aretē, güçlü ve dayanıklı bir bitki gibi, iyi bir tabiat ve çalışkan bir psykhē buldu mu her yerde kök salar. Bu yüzden biz de doğru düşünmekte ve yaşamakta eksik kalırsak, bunu haklı olarak vatanımızın küçüklüğüne değil kendimize yükleyeceğiz.

1.3

τὰς γὰρ ἄλλας τέχνας εἰκός ἐστι πρὸς ἐργασίαν ἢ δόξαν συνισταμένας ἐν ταῖς ἀδόξοις καὶ ταπειναῖς πόλεσιν ἀπομαραίνεσθαι, τὴν δʼ ἀρετὴν, ὥσπερ ἰσχυρὸν καὶ διαρκὲς φυτὸν, ἐν ἅπαντι ῥιζοῦσθαι τόπῳ, φύσεώς τε χρηστῆς καὶ φιλοπόνου ψυχῆς ἐπιλαμβανομένην. ὅθεν οὐδʼ ἡμεῖς, εἴ τι τοῦ φρονεῖν ὡς δεῖ καὶ βιοῦν ἐλλείπομεν, τοῦτο τῇ σμικρότητι τῆς πατρίδος, ἀλλʼ αὑτοῖς δικαίως ἀναθήσομεν. # Bölüm 2

2.12. Bölüm

Yine de eline hazır, kendi malı olmayan, çoğu yabancı ve başka metinlere dağılmış kaynaklardan bir tarih derlemeye girişen bir yazarın gerçekten de önce ve en çok şanlı, güzel şeyleri seven, kalabalık bir şehri olması gerekir. Böylece her türlü kitabı bol bulabilir; yazarların gözünden kaçmış, ama hatırlanıp yaşadığı için daha güvenilir hâle gelmiş şeyleri dinleyip soruşturarak öğrenebilir ve eserini birçok önemli eksikle bırakmaz.

2.1

τῷ μέντοι σύνταξιν ὑποβεβλημένῳ καὶ ἱστορίαν ἐξ οὐ προχείρων οὐδʼ οἰκείων, ἀλλὰ ξένων τε τῶν πολλῶν καὶ διεσπαρμένων ἐν ἑτέροις συνιοῦσαν ἀναγνωσμάτων, τῷ ὄντι χρὴ πρῶτον ὑπάρχειν καὶ μάλιστα τὴν πόλιν εὐδόκιμον καὶ φιλόκαλον καὶ πολυάνθρωπον, ὡς βιβλίων τε παντοδαπῶν ἀφθονίαν ἔχων, καὶ ὅσα τοὺς γράφοντας διαφύγοντα σωτηρίᾳ μνήμης ἐπιφανεστέραν εἴληφε πίστιν ὑπολαμβάνων ἀκοῇ καὶ διαπυνθανόμενος, μὴ πολλῶν μηδʼ ἀναγκαίων ἐνδεὲς ἀποδιδοίη τὸ ἔργον.

2.2Biz ise küçük bir şehirde oturuyoruz, daha da küçülmesin diye oradan ayrılmak istemiyoruz. Roma'da ve İtalya'da bulunduğumuz sürelerde de siyasi işler ve felsefe için gelenler yüzünden Latince çalışacak vakit bulamadık. Latin metinlerini geç, yaşımız epey ilerlediğinde okumaya başladık.

2.2

ἡμεῖς δὲ μικρὰν οἰκοῦντες πόλιν, καὶ ἵνα μὴ μικροτέρα γένηται φιλοχωροῦντες, ἐν δὲ Ῥώμῃ καὶ ταῖς περὶ τὴν Ἰταλίαν διατριβαῖς οὐ σχολῆς οὔσης γυμνάζεσθαι περὶ τὴν Ῥωμαϊκὴν διάλεκτον ὑπὸ χρειῶν πολιτικῶν καὶ τῶν διὰ φιλοσοφίαν πλησιαζόντων, ὀψέ ποτε καὶ πόρρω τῆς ἡλικίας ἠρξάμεθα Ῥωμαϊκοῖς γράμμασιν ἐντυγχάνειν.

2.3Şaşılacak ama gerçek bir şey yaşadık: İşleri kelimelerden anlamadık; tersine, işler hakkında bir ölçüde sahip olduğumuz tecrübe sayesinde kelimeleri izleyebildik. Latincenin güzelliğini, hızını, mecazlarını, ahengini ve sözü süsleyen öteki özelliklerini hissetmek zarif ve hoş bir şeydir. Ama bunun için çalışmak kolay değildir; daha çok boş vakti olanlara ve yaşı böyle bir hevese hâlâ elverenlere göredir.

2.3

καὶ πρᾶγμα θαυμαστὸν μέν, ἀλλʼ ἀληθὲς ἐπάσχομεν. οὐ γὰρ οὕτως ἐκ τῶν ὀνομάτων τὰ πράγματα συνιέναι καὶ γνωρίζειν συνέβαινεν ἡμῖν, ὡς ἐκ τῶν πραγμάτων ἁμῶς γέ πως εἴχομεν ἐμπειρίαν ἐπακολουθεῖν διʼ αὐτὰ καὶ τοῖς ὀνόμασι. κάλλους δὲ Ῥωμαϊκῆς ἀπαγγελίας καὶ τάχους αἰσθάνεσθαι καὶ μεταφορᾶς ὀνομάτων καὶ ἁρμονίας καὶ τῶν ἄλλων οἷς ὁ λόγος ἀγάλλεται, χαρίεν μέν ἡγούμεθα καὶ οὐκ ἀτερπές· ἡ δὲ πρὸς τοῦτο μελέτη καὶ ἄσκησις οὐκ εὐχερής, ἀλλʼ οἷστισι πλείων τε σχολὴ καὶ τὰ τῆς ὥρας ἔτι πρὸς τὰς τοιαύτας ἐπιχωρεῖ φιλοτιμίας. # Bölüm 3

3.13. Bölüm

Bu yüzden Paralel Hayatların beşinci kitabı olan bu kitapta Demosthenes ile Cicero'yu yazarken, işlerinden ve siyasetlerinden yola çıkarak tabiatlarını ve ruh hâllerini karşılaştıracağız; söylevlerini yan yana koyup hangisinin daha hoş ya da daha güçlü konuştuğuna hüküm vermeyi bırakacağız.

3.1

διὸ καὶ γράφοντες ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ, τῶν παραλλήλων βίων ὄντι πέμπτῳ, περὶ Δημοσθένους καὶ Κικέρωνος, ἀπὸ τῶν πράξεων καὶ τῶν πολιτειῶν τὰς φύσεις αὐτῶν καὶ τὰς διαθέσεις πρὸς ἀλλήλας ἐπισκεψόμεθα, τὸ δὲ τοὺς λόγους ἀντεξετάζειν καὶ ἀποφαίνεσθαι πότερος ἡδίων ἢ δεινότερος εἰπεῖν, ἐάσομεν.

3.2Çünkü Ion'un dediği gibi, "yunusun karadaki gücü kötüdür." Her konuda ölçüyü kaçıran Caecilius bunu bilmeden, gençlik cüretiyle Demosthenes ile Cicero'nun karşılaştırmasını yayımlamıştır. Ama herkes "kendini bil" sözünü elinin altında bulundursaydı, belki bu bir tanrı buyruğu sayılmazdı. Görünüşe göre daimōn Demosthenes ile Cicero'yu baştan aynı kalıba dökerek tabiatlarına birçok benzerlik koymuştur: Siyasette hırs ve özgürlük tutkusu, tehlike ve savaş karşısında cesaretsizlik. Talihlerine de pek çok ortak şey katmıştır.

3.2

κακὴ γὰρ, ὥς φησιν ὁ Ἴων, ἡ δελφῖνος ἐν χέρσῳ βία, ἣν ὁ περιττὸς ἐν ἅπασι Κεκίλιος ἀγνοήσας ἐνεανιεύσατο σύγκρισιν τοῦ Δημοσθένους καὶ Κικέρωνος ἐξενεγκεῖν. ἀλλὰ γὰρ ἴσως, εἰ παντὸς ἦν τὸ γνῶθι σαυτὸν ἔχειν πρόχειρον, οὐκ ἂν ἐδόκει πρόσταγμα θεῖον εἶναι. Δημοσθένην γὰρ καὶ Κικέρωνα τὸν αὐτὸν ἔοικε πλάττων ἀπʼ ἀρχῆς ὁ δαίμων πολλὰς μὲν ἐμβαλεῖν εἰς τὴν φύσιν αὐτῶν τῶν ὁμοιοτήτων, ὥσπερ τὸ φιλότιμον καὶ φιλελεύθερον ἐν τῇ πολιτείᾳ, πρὸς δὲ κινδύνους καὶ πολέμους ἄτολμον, πολλὰ δʼ ἀναμῖξαι καὶ τῶν τυχηρῶν.

3.3Çünkü şanı olmayan küçük başlangıçlardan güce ve büyüklüğe yükselen, krallarla ve tiranlarla çatışan, kızlarını kaybeden, vatanlarından sürülüp onurla dönen, yeniden kaçıp düşman eline düşen, vatandaşlarının özgürlüğü sona ererken hayatları da sona eren iki başka hatip bulunacağını sanmıyorum.

3.3

δύο γὰρ ἑτέρους οὐκ ἂν εὑρεθῆναι δοκῶ ῥήτορας ἐκ μὲν ἀδόξων καὶ μικρῶν ἰσχυροὺς καὶ μεγάλους γενομένους, προσκρούσαντας δὲ βασιλεῦσι καὶ τυράννοις, θυγατέρας δʼ ἀποβαλόντας, ἐκπεσόντας δὲ τῆς πατρίδος, κατελθόντας δὲ μετὰ τιμῆς, ἀποδράντας δʼ αὖθις καὶ ληφθέντας ὑπὸ τῶν πολεμίων, ἅμα δὲ παυσαμένῃ τῇ τῶν πολιτῶν ἐλευθερίᾳ τὸν βίον συγκαταστρέψαντας·

3.4Öyle ki tabiat ile talih iki zanaatkâr gibi yarışsa, bu adamları birinin karakterde mi yoksa ötekinin olaylarda mı daha çok birbirine benzettiğine karar vermek zor olurdu. Önce yaşlı olandan söz etmeliyiz.

3.4

ὥστε, εἰ γένοιτο τῇ φύσει καὶ τῇ τύχῃ καθάπερ τεχνίταις ἅμιλλα, χαλεπῶς ἂν διακριθῆναι πότερον αὕτη τοῖς τρόποις ἢ τοῖς πράγμασιν ἐκείνη τοὺς ἄνδρας ὁμοιοτέρους ἀπείργασται. λεκτέον δὲ περὶ τοῦ πρεσβυτέρου πρότερον. # Bölüm 4

4.14. Bölüm

Demosthenes'in babası Demosthenes, Theopompos'un anlattığına göre seçkin bir adamdı. Büyük bir atölyesi ve bu işi yapan zanaatkâr köleleri olduğu için Kılıççı lakabıyla anılırdı. Hatip Aiskhines'in annesi hakkında söylediği, yani vatan hainliği suçundan Atina'dan kaçan Gylon adında biriyle barbar bir kadından doğduğu, doğru mu yoksa hakaret ve yalan mı, bilemiyoruz.

4.1

Δημοσθένης ὁ πατὴρ Δημοσθένους ἦν μὲν τῶν καλῶν καὶ ἀγαθῶν ἀνδρῶν, ὡς ἱστορεῖ Θεόπομπος, ἐπεκαλεῖτο δὲ μαχαιροποιός ἐργαστήριον ἔχων μέγα καὶ δούλους τεχνίτας τοὺς τοῦτο πράττοντας, ἃ δʼ Αἰσχίνης ὁ ῥήτωρ εἴρηκε περὶ τῆς μητρός, ὡς ἐκ Γύλωνός τινος ἐπʼ αἰτίᾳ προδοσίας φεύγοντος ἐξ ἄστεος γεγόνοι καὶ βαρβάρου γυναικός, οὐκ ἔχομεν εἰπεῖν εἴτʼ ἀληθῶς εἴρηκεν εἴτε βλασφημῶν καὶ καταψευδόμενος.

4.2Demosthenes babasını yedi yaşında kaybetti. Ona iyi bir servet kalmıştı; mal varlığının toplam değeri on beş talanta yakındı. Ama vasileri bir kısmını zimmetine geçirip bir kısmını ihmal ederek ona haksızlık ettiler; öyle ki hocalarının ücretini bile ödemediler.

4.2

ἀπολειφθεὶς δʼ ὁ Δημοσθένης ὑπὸ τοῦ πατρὸς ἑπταέτης ἐν εὐπορίᾳ μικρὸν γὰρ ἀπέλιπεν ἡ σύμπασα τίμησις αὐτοῦ τῆς οὐσίας πεντεκαίδεκα ταλάντων ὑπὸ τῶν ἐπιτρόπων ἠδικήθη, τὰ μὲν νοσφισαμένων, τὰ δʼ ἀμελησάντων, ὥστε καὶ τῶν διδασκάλων αὐτοῦ τὸν μισθὸν ἀποστερῆσαι.

4.3Bu yüzden ve bedeninin zayıflığı ve nazlılığı yüzünden hür bir çocuğa yakışan uygun derslerden yoksun kaldığı anlaşılıyor: Annesi onu yorucu işlere bırakmıyor, pedagoglar da zorlamıyordu. Çünkü baştan beri cılız ve hastalıklıydı; aşağılayıcı Batalos lakabını da, söylendiğine göre, çocukların bedeniyle alay etmesi yüzünden almıştı.

4.3

διά τε δὴ τοῦτο τῶν ἐμμελῶν καὶ προσηκόντων ἐλευθέρῳ παιδὶ μαθημάτων ἀπαίδευτος δοκεῖ γενέσθαι καὶ διά τὴν τοῦ σώματος ἀσθένειαν καὶ θρύψιν, οὐ προϊεμένης τοῖς πόνοις τῆς μητρὸς αὐτὸν, οὐδὲ προσβιαζομένων τῶν παιδαγωγῶν. ἦν γὰρ ἐξ ἀρχῆς κάτισχνος καὶ νοσώδης, καὶ τὴν λοιδορουμένην ἐπωνυμίαν, τὸν Βάταλον, εἰς τὸ σῶμα λέγεται σκωπτόμενος ὑπὸ τῶν παίδων λαβεῖν.

4.4Batalos, bazılarına göre, kadınsı bir flütçüydü ve Antiphanes onu alaya alan küçük bir oyun yazmıştır. Bazıları ise Batalos'tan nazik, içki sofrasına uygun şeyler yazan bir şair olarak söz eder. Attikalılar o zamanlar bedenin uygunsuz bir organına da batalos derlermiş.

4.4

ἦν δὲ ὁ Βάταλος, ὡς μὲν ἔνιοί φασιν, αὐλητὴς τῶν κατεαγότων, καὶ δραμάτιον εἰς τοῦτο κωμῳδῶν αὐτὸν Ἀντιφάνης πεποίηκεν. ἔνιοί δέ τινες ὡς ποιητοῦ τρυφερὰ καὶ παροίνια γράφοντος τοῦ Βατάλου μέμνηνται. δοκεῖ δὲ καὶ τῶν οὐκ εὐπρεπῶν τι λεχθῆναι τοῦ σώματος μορίων παρὰ τοῖς Ἀττικοῖς τότε καλεῖσθαι βάταλος.

4.5Demosthenes'e Argas lakabının takıldığı da söylenir; ya karakterinin vahşi ve acı olmasından (çünkü bazı şairler yılana argas der) ya da konuşmasının dinleyenleri rahatsız etmesinden (çünkü Argas adında, kötü ve can sıkıcı ezgiler besteleyen bir şair vardı). Bu konu burada kalsın.

4.5

ὁ δʼ Ἀργᾶς καὶ τοῦτο γάρ φασι τῷ Δημοσθένει γενέσθαι παρώνυμον ἢ πρὸς τὸν τρόπον, ὡς θηριώδη καὶ πικρὸν ἐτέθη· τὸν γὰρ ὄφιν ἔνιοι τῶν ποιητῶν ἀργᾶν ὀνομάζουσιν ἢ πρὸς τὸν λόγον, ὡς ἀνιῶντα τοὺς ἀκροωμένους· καὶ γὰρ Ἀργᾶς τοὔνομα ποιητὴς ἦν νόμων πονηρῶν καὶ ἀργαλέων. καὶ ταῦτα μὲν ταύτῃ. # Bölüm 5

5.15. Bölüm

Hitabete yöneliminin başlangıcının şöyle olduğu anlatılır. Hatip Kallistratos mahkemede Oropos davasını görecekti. Hem hatibin gücü ve o sırada şöhretinin zirvesinde olması hem de olayın dillere düşmesi yüzünden dava büyük bir beklenti uyandırmıştı.

5.1

τῆς δὲ πρὸς τοὺς λόγους ὁρμῆς ἀρχὴν αὐτῷ φασι τοιαύτην γενέσθαι. Καλλιστράτου τοῦ ῥήτορος ἀγωνίζεσθαι τὴν περὶ Ὠρωποῦ κρίσιν ἐν τῷ δικαστηρίῳ μέλλοντος ἦν προσδοκία τῆς δίκης μεγάλη διά τε τὴν τοῦ ῥήτορος δύναμιν, ἀνθοῦντος τότε μάλιστα τῇ δόξῃ, καί διά τὴν πρᾶξιν οὖσαν περιβόητον.

5.2Demosthenes, hocalarının ve pedagogların davayı izlemek üzere sözleştiğini duyunca, kendi pedagogunu yalvarıp ısrar ederek onu da dinlemeye götürmeye razı etti. Pedagog mahkeme kapılarını açan görevlileri tanıdığı için çocuğun görünmeden oturup söylenenleri dinleyebileceği bir yer buldu.

5.2

ἀκούσας οὖν ὁ Δημοσθένης τῶν διδασκάλων καί τῶν παιδαγωγῶν συντιθεμένων τῇ δίκῃ παρατυχεῖν, ἔπεισε τὸν ἑαυτοῦ παιδαγωγὸν δεόμενος καί προθυμούμενος ὅπως αὑτὸν ἀγάγοι πρὸς τὴν ἀκρόασιν. ὁ δʼ ἔχων πρὸς τοὺς ἀνοίγοντας τὰ δικαστήρια δημοσίους συνήθειαν, εὐπόρησε χώρας ἐν ᾗ καθήμενος ὁ παῖς ἀδήλως ἀκούσεται τῶν λεγομένων.

5.3Kallistratos başarılı olup olağanüstü bir hayranlık toplayınca, halkın onu uğurlayıp mutlu saydığını görerek şöhretine imrendi; daha da çok, sözün her şeyi yenmeye ve evcilleştirmeye yatkın gücüne hayran kaldı ve onu kavradı. Bu yüzden öteki dersleri ve çocuk uğraşlarını bırakıp kendi kendine alıştırmalar yaparak çalıştı; o da hatip olacaktı.

5.3

εὐημερήσαντος δὲ τοῦ Καλλιστράτου καί θαυμασθέντος ὑπερφυῶς, ἐκείνου μὲν ἐζήλωσε τὴν δόξαν, ὁρῶν προπεμπόμενον ὑπὸ τῶν πολλῶν καί μακαριζόμενον, τοῦ δὲ λόγου μᾶλλον ἐθαύμασε καί κατενόησε τὴν ἰσχὺν ὡς πάντα χειροῦσθαι καί τιθασεύειν πεφυκότος. ὅθεν ἐάσας τὰ λοιπὰ μαθήματα καί τὰς παιδικὰς διατριβάς, αὐτὸς αὑτὸν ἤσκει καί διεπόνει ταῖς μελέταις, ὡς ἂν τῶν λεγόντων ἐσόμενος καί αὐτός.

5.4Hitabet hocası olarak, Isokrates o sırada ders verdiği hâlde Isaios'u seçti; ya bazılarının dediği gibi öksüz kaldığı için Isokrates'in on minalık ücretini ödeyemediğinden ya da daha çok Isaios'un üslubunu iş görür ve kurnaz bulduğundan.

5.4

ἐχρήσατο δὲ Ἰσαίῳ πρὸς τὸν λόγον ὑφηγητῇ, καίπερ Ἰσοκράτους τότε σχολάζοντος, εἴτε, ὥς τινες λέγουσι, τὸν ὡρισμένον μισθὸν Ἰσοκράτει τελέσαι μὴ δυνάμενος, τὰς δέκα μνᾶς, διὰ τὴν ὀρφανίαν, εἴτε μᾶλλον τοῦ Ἰσαίου τὸν λόγον ὡς δραστήριον καί πανοῦργον ἐπὶ τὴν χρείαν ἀποδεχόμενος.

5.5Hermippos adı bilinmeyen notlara rastladığını, bunlarda Demosthenes'in Platon'un öğrencisi olduğunun ve hitabette en çok ondan yararlandığının yazılı olduğunu söyler. Ktesibios'tan da, Demosthenes'in Syrakusalı Kallias'tan ve başkalarından Isokrates ile Alkidamas'ın hitabet kitaplarını gizlice alıp öğrendiğini aktarır.

5.5

Ἕρμιππος δέ φησιν ἀδεσπότοις ὑπομνήμασιν ἐντυχεῖν ἐν οἷς ἐγέγραπτο τὸν Δημοσθένην συνεσχολακέναι Πλάτωνι καί πλεῖστον εἰς τοὺς λόγους ὠφελῆσθαι, Κτησιβίου δὲ μέμνηται λέγοντος παρὰ Καλλίου τοῦ Συρακουσίου καί τινων ἄλλων τὰς Ἰσοκράτους τέχνας καί τὰς Ἀλκιδάμαντος κρύφα λαβόντα τὸν Δημοσθένην καταμαθεῖν. # Bölüm 6

6.16. Bölüm

Reşit olunca vasilerine dava açmaya ve onlara karşı söylevler yazmaya başladı; onlar ise birçok kaçamak ve yeniden yargılama yolu buluyordu. Thukydides'in deyişiyle alıştırmaları tehlikesiz ve gevşek değil, gerçek mücadeleyle yaptı ve sonunda kazandı. Babasından kalanın küçücük bir kısmını bile alamadı, ama konuşma cesareti ve yeterince alışkanlık edindi, davaların getirdiği şöhreti ve gücü tatmış olarak öne çıkıp kamu işlerine atılmaya girişti.

6.1

ὡς γοῦν ἐν ἡλικίᾳ γενόμενος τοῖς ἐπιτρόποις ἤρξατο δικάζεσθαι καὶ λογογραφεῖν ἐπʼ αὐτούς πολλὰς διαδύσεις καὶ παλινδικίας εὑρίσκοντας, ἐγγυμνασάμενος, κατὰ τὸν Θουκυδίδην, ταῖς μελέταις οὐκ ἀκινδύνως οὐδʼ ἀργῶς, κατευτυχήσας ἐκπρᾶξαι μὲν οὐδὲ πολλοστὸν ἠδυνήθη μέρος τῶν πατρῴων, τόλμαν δὲ πρὸς τὸ λέγειν καὶ συνήθειαν ἱκανὴν λαβών καὶ γευσάμενος τῆς περὶ τοὺς ἀγῶνας φιλοτιμίας καὶ δυνάμεως ἐπεχείρησεν εἰς μέσον παριέναι καὶ τὰ κοινὰ πράττειν.

6.2Orkhomenoslu Laomedon'un dalak hastalığına karşı hekimlerin önerisiyle uzun koşular yaptığı, bünyesini böyle güçlendirince çelenkli yarışmalara katıldığı ve en iyi uzun mesafe koşucularından biri olduğu anlatılır. Demosthenes için de öyle oldu: Önce kendi işlerini düzeltmek için konuşmaya soyundu, bundan kazandığı ustalık ve güçle artık siyasi mücadelelerde, çelenkli yarışmalardaymış gibi, kürsüde yarışan vatandaşların en önüne geçti.

6.2

καὶ καθάπερ Λαομέδοντα τὸν Ὀρχομένιον λέγουσι καχεξίαν τινὰ σπληνὸς ἀμυνόμενον δρόμοις μακροῖς χρῆσθαι τῶν ἰατρῶν κελευσάντων, εἶθʼ οὕτως διαπονήσαντα τὴν ἕξιν ἐπιθέσθαι τοῖς στεφανίταις ἀγῶσι καὶ τῶν ἄκρων γενέσθαι δολιχοδρόμων, οὕτως τῷ Δημοσθένει συνέβη τὸ πρῶτον ἐπανορθώσεως ἕνεκα τῶν ἰδίων ἀποδύντι πρὸς τὸ λέγειν, ἐκ τούτου κτησαμένῳ δεινότητα καὶ δύναμιν ἐν τοῖς πολιτικοῖς ἤδη καθάπερ στεφανίταις ἀγῶσι πρωτεύειν τῶν ἀπὸ τοῦ βήματος ἀγωνιζομένων πολιτῶν.

6.3Yine de halka ilk seslendiğinde gürültüyle karşılandı, acemiliğinden ötürü alay konusu oldu; çünkü konuşması uzun cümlelerle karmakarışık, kanıtlarla fazla ağır ve usandırıcı biçimde örülmüş görünüyordu. Görünüşe göre sesi de zayıftı, dili de açık değildi, nefesi de kısaydı; cümleleri parçalayınca bu da söylediklerinin anlamını bozuyordu.

6.3

καίτοι τό γε πρῶτον ἐντυγχάνων τῷ δήμῳ θορύβοις περιέπιπτε καὶ κατεγελᾶτο διʼ ἀήθειαν, τοῦ λόγου συγκεχύσθαι ταῖς περιόδοις καὶ βεβασανίσθαι τοῖς ἐνθυμήμασι πικρῶς ἄγαν καὶ κατακόρως δοκοῦντος. ἦν δέ τις, ὡς ἔοικε, καὶ φωνῆς ἀσθένεια καὶ γλώττης ἀσάφεια καὶ πνεύματος κολοβότης ἐπιταράττουσα τὸν νοῦν τῶν λεγομένων τῷ διασπᾶσθαι τὰς περιόδους.

6.4Sonunda halktan uzaklaşıp moralsiz bir hâlde Peiraieus'ta dolaşırken, artık çok yaşlı olan Thriasialı Eunomos onu görüp azarladı: Konuşması Perikles'inkine çok benzediği hâlde cesaretsizlik ve gevşeklik yüzünden kendini harcıyor, kalabalığa cesaretle karşı durmuyor, bedenini de mücadeleler için hazırlamıyor, tembellik içinde solup gitmesine göz yumuyordu.

6.4

τέλος δʼ ἀποστάντα τοῦ δήμου καὶ ῥεμβόμενον ἐν Πειραιεῖ διʼ ἀθυμίαν Εὔνομος ὁ Θριάσιος ἤδη πάνυ γέρων θεασάμενος ἐπετίμησεν, ὅτι τὸν λόγον ἔχων ὁμοιότατον τῷ Περικλέους προδίδωσιν ὑπʼ ἀτολμίας καὶ μαλακίας ἑαυτόν, οὔτε τοὺς ὄχλους ὑφιστάμενος εὐθαρσῶς, οὔτε τό σῶμα πρὸς τοὺς ἀγῶνας ἐξαρτυόμενος, ἀλλὰ τρυφῇ περιορῶν μαραινόμενον. # Bölüm 7

7.17. Bölüm

Bir başka sefer de kürsüden kovulmuş, kafası karışık ve üzgün eve dönerken dostu oyuncu Satyros'un peşinden gelip yanına geldiği anlatılır. Demosthenes ona yakındı: Hatiplerin en çalışkanıydı, bu uğurda bedeninin gücünü neredeyse tüketmişti, yine de halkın gönlünü kazanamıyordu; sarhoş denizciler, bilgisiz adamlar dinleniyor, kürsüyü onlar tutuyor, kendisi ise görmezden geliniyordu.

7.1

πάλιν δέ ποτέ φασιν ἐκπεσόντος αὐτοῦ καὶ ἀπιόντος οἴκαδε συγκεχυμένου καὶ βαρέως φέροντος ἐπακολουθῆσαι Σάτυρον τὸν ὑποκριτὴν ἐπιτήδειον ὄντα καὶ συνελθεῖν. ὀδυρομένου δὲ τοῦ Δημοσθένους πρὸς αὐτόν ὅτι πάντων φιλοπονώτατος ὢν τῶν λεγόντων καὶ μικροῦ δέων καταναλωκέναι τὴν τοῦ σώματος ἀκμὴν εἰς τοῦτο χάριν οὐκ ἔχει πρὸς τὸν δῆμον, ἀλλὰ κραιπαλῶντες ἄνθρωποι ναῦται καὶ ἀμαθεῖς ἀκούονται καὶ κατέχουσι τὸ βῆμα, παρορᾶται δʼ αὐτός,

7.2"Doğru söylüyorsun Demosthenes," demiş Satyros, "ama sebebini ben çabucak düzeltirim; yeter ki bana Euripides'ten ya da Sophokles'ten bir parçayı ezberden okumak iste." Demosthenes okuyunca Satyros sözü alıp aynı parçayı uygun karakter ve tavırla öyle biçimlendirip söylemiş ki Demosthenes'e bambaşka gelmiş. Sunumun söze ne kadar süs ve zarafet kattığına ikna olarak, söylenenlerin ifadesini ve tavrını ihmal eden için alıştırmanın az, hatta hiç sayılacağını düşünmüş.

7.2

ἀληθῆ λέγεις, ὦ Δημόσθενες, φάναι τὸν Σάτυρον, ἀλλʼ ἐγὼ τὸ αἴτιον ἰάσομαι ταχέως, ἄν μοι τῶν Εὐριπίδου τινὰ ῥήσεων ἢ Σοφοκλέους ἐθελήσῃς εἰπεῖν ἀπὸ στόματος. εἰπόντος δὲ τοῦ Δημοσθένους μεταλαβόντα τὸν Σάτυρον οὕτω πλάσαι καὶ διεξελθεῖν ἐν ἤθει πρέποντι καὶ διαθέσει τὴν αὐτὴν ῥῆσιν ὥσθʼ ὅλως ἑτέραν τῷ Δημοσθένει φανῆναι. πεισθέντα δʼ ὅσον ἐκ τῆς ὑποκρίσεως τῷ λόγῳ κόσμου καὶ χάριτος πρόσεστι, μικρὸν ἡγήσασθαι καὶ τὸ μηδὲν εἶναι τὴν ἄσκησιν ἀμελοῦντι τῆς προφορᾶς καὶ διαθέσεως τῶν λεγομένων.

7.3Bundan sonra yerin altında bir çalışma odası yaptırdı; bu oda bizim zamanımıza kadar ayakta kalmıştır. Her gün mutlaka buraya inip sunumunu biçimlendiriyor, sesini çalıştırıyordu. Çoğu zaman da iki üç ay üst üste orada kalıyor, istese bile utancından dışarı çıkamasın diye başının yarısını tıraş ediyordu.

7.3

ἐκ τούτου κατάγειον μὲν οἰκοδομῆσαι μελετητήριον, ὃ δὴ διεσῴζετο καὶ καθʼ ἡμᾶς, ἐνταῦθα δὲ πάντως μὲν ἑκάστης ἡμέρας κατιόντα πλάττειν τὴν ὑπόκρισιν καὶ διαπονεῖν τὴν φωνήν, πολλάκις δὲ καὶ μῆνας ἑξῆς δύο καὶ τρεῖς συνάπτειν, ξυρούμενον τῆς κεφαλῆς θάτερον μέρος ὑπὲρ τοῦ μηδὲ βουλομένῳ πάνυ προελθεῖν ἐνδέχεσθαι διʼ αἰσχύνην. # Bölüm 8

8.18. Bölüm

Dışarıdakilerle görüşmelerini, konuşmalarını, işlerini de çalışmanın konusu ve fırsatı yapıyordu. Onlardan kurtulur kurtulmaz çalışma odasına iniyor, olanları sırayla ve onlar hakkındaki savunmaları gözden geçiriyordu.

8.1

οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τάς πρὸς τοὺς ἐκτὸς ἐντεύξεις καὶ λόγους καὶ ἀσχολίας ὑποθέσεις ἐποιεῖτο καὶ ἀφορμὰς τοῦ φιλοπονεῖν. ἀπαλλαγεὶς γὰρ αὐτῶν τάχιστα κατέβαινεν εἰς τὸ μελετητήριον, καὶ διεξῄει τάς τε πράξεις ἐφεξῆς καὶ τοὺς ὑπὲρ αὐτῶν ἀπολογισμούς,

8.2Ayrıca duyduğu söylevleri kendi içinde yeniden işleyerek düşüncelere ve cümlelere döküyor, başkasının kendisine ya da kendisinin başkasına söylediklerini her türlü biçimde düzeltip değiştiriyordu. Bu yüzden yetenekli olmadığı, ustalığını ve gücünü emekle edindiği sanılıyordu.

8.2

ἔτι δὲ τοὺς λόγους οἷς παρέτυχε λεγομένοις, ἀναλαμβάνων εἰς ἑαυτὸν εἰς γνώμας ἀνῆγε καὶ περιόδους, ἐπανορθώσεις τε παντοδαπὰς καὶ μεταφράσεις ἐκαινοτόμει τῶν εἰρημένων ὑφʼ ἑτέρου πρὸς ἑαυτὸν ἢ ὑφʼ αὐτοῦ πάλιν πρὸς ἄλλον, ἐκ τούτου δόξαν εἶχεν ὡς οὐκ εὐφυὴς ὤν, ἀλλʼ ἐκ πόνου συγκειμένῃ δεινότητι καὶ δυνάμει χρώμενος.

8.3Bunun büyük bir kanıtı olarak şu gösteriliyordu: Demosthenes'in o an aklına gelenle konuştuğunu duymak kolay değildi; mecliste otururken halk adını söyleyerek çağırsa bile, önceden düşünüp hazırlanmamışsa kürsüye çıkmazdı. Birçok halk önderi bu yüzden onunla alay ederdi; Pytheas da düşüncelerinin kandil fitili koktuğunu söyleyerek dalga geçmişti.

8.3

ἐδόκει τε τούτου σημεῖον εἶναι μέγα τὸ μὴ ῥᾳδίως ἀκοῦσαί τινα Δημοσθένους ἐπὶ καιροῦ λέγοντος, ἀλλὰ καὶ καθήμενον ἐν ἐκκλησίᾳ πολλάκις τοῦ δήμου καλοῦντος ὀνομαστὶ μὴ παρελθεῖν, εἰ μὴ τύχοι πεφροντικὼς καὶ παρεσκευασμένος. εἰς τοῦτο δὲ ἄλλοι τε πολλοὶ τῶν δημαγωγῶν ἐχλεύαζον αὐτόν, καὶ Πυθέας ἐπισκώπτων ἐλλυχνίων ἔφησεν ὄζειν αὐτοῦ τὰ ἐνθυμήματα.

8.4Demosthenes ona acı bir cevap verdi: "Pytheas, senin kandilinle benim kandilimin tanık olduğu şeyler aynı değil." Ötekilere karşı ise bunu büsbütün inkâr etmiyor, ne tamamen yazıp okuduğunu ne de tamamen yazısız konuştuğunu söylüyordu. Üstelik konuşmasına çalışan adamın halkçı olduğunu ileri sürerdi: Bu hazırlık halka saygının gereğiydi; halkın söze nasıl tepki vereceğini umursamamak ise ikna yerine zora güvenen oligarşi yanlısına özgüydü.

8.4

τοῦτον μὲν οὖν ἠμείψατο πικρῶς ὁ Δημοσθένης· οὐ ταὐτά γὰρ, εἶπεν, ἐμοὶ καὶ σοὶ, ὦ Πυθέα, ὁ λύχνος σύνοιδε. πρὸς δὲ τοὺς ἄλλους οὐ παντάπασιν ἦν ἔξαρνος, ἀλλʼ οὔτε γράψας οὔτʼ ἄγραφα κομιδῇ λέγειν ὡμολόγει. καὶ μέντοι δημοτικὸν ἀπέφαινεν ἄνδρα τὸν λέγειν μελετῶντα· θεραπείας γὰρ εἶναι τοῦτο δήμου παρασκευήν, τὸ δʼ ὅπως ἕξουσιν οἱ πολλοὶ πρὸς τὸν λόγον ἀφροντιστεῖν ὀλιγαρχικοῦ καὶ βίᾳ, μᾶλλον ἢ πειθοῖ προσέχοντος.

8.5Anlık cesaretsizliğine bir kanıt olarak şunu da gösterirler: Demades, gürültüyle susturulduğunda çoğu kez ayağa kalkıp hazırlıksız onu desteklemiş, o ise Demades'i hiç desteklememiştir.

8.5

τῆς δὲ πρὸς καιρὸν ἀτολμίας αὐτοῦ καὶ τοῦτο ποιοῦνται σημεῖον, ὅτι Δημάδης μὲν ἐκείνῳ θορυβηθέντι πολλάκις ἀναστὰς ἐκ προχείρου συνεῖπεν, ἐκεῖνος δʼ οὐδέποτε Δημάδῃ. # Bölüm 9

9.19. Bölüm

Peki, diyecektir biri, Aiskhines neden konuşmadaki cesareti için onu en hayranlık verici adam olarak anmıştır? Bizanslı Python Atinalılara küstahça, sel gibi saldırırken nasıl tek başına ayağa kalkıp karşı çıkmıştır? Ya da Myrrhinalı Lamakhos, krallar İskender ve Philippos için Thebailılar ile Olynthosluları çok kötülediği bir övgü yazıp

9.1

πόθεν οὖν, φαίη τις ἄν, ὁ Αἰσχίνης πρὸς τὴν ἐν τοῖς λόγοις τόλμαν θαυμασιώτατον ἀπεκάλει τὸν ἄνδρα; πῶς δὲ Πύθωνι τῷ Βυζαντίῳ θρασυνομένῳ καὶ ῥέοντι πολλῷ κατὰ τῶν Ἀθηναίων ἀναστὰς μόνος ἀντεῖπεν, ἢ Λαμάχου τοῦ Μυρναίου γεγραφότος ἐγκώμιον Ἀλεξάνδρου καὶ Φιλίππου τῶν βασιλέων, ἐν ᾧ πολλὰ Θηβαίους καὶ Ὀλυνθίους εἰρήκει κακῶς,

9.2Olympia'da okuduğunda, nasıl olup yanına gitmiş, Thebailıların ve Khalkidikelilerin Yunanistan'a yaptığı iyilikleri ve Makedonlara yaltaklananların sebep olduğu kötülükleri tarih ve ispatla anlatmış, oradakileri öyle çevirmiştir ki sofist gürültüden korkarak festivalden sıvışmıştır?

9.2

καὶ ἀναγινώσκοντος Ὀλυμπίασι, παραστὰς καὶ διεξελθὼν μεθʼ ἱστορίας καὶ ἀποδείξεως ὅσα Θηβαίοις καὶ Χαλκιδεῦσιν ὑπάρχει καλὰ πρὸς τὴν Ἑλλάδα, καὶ πάλιν ὅσων αἴτιοι γεγόνασι κακῶν οἱ κολακεύοντες Μακεδόνας, οὕτως ἐπέστρεψε τοὺς παρόντας ὥστε δείσαντα τῷ θορύβῳ τὸν σοφιστὴν ὑπεκδῦναι τῆς πανηγύρεως;

9.3Görünüşe göre bu adam Perikles'in öteki özelliklerini kendine uygun bulmuyor, ama onun üslubunu, duruşunu, hemen ve her konuda hazırlıksız konuşmamasını, sanki onu büyük yapan bunlarmış gibi kıskanıp taklit ediyordu. Bu yüzden anlık şöhrete pek yanaşmıyor, gücünü isteyerek talihin eline bırakmak istemiyordu.

9.3

ἀλλʼ ἔοικεν ὁ ἀνὴρ τοῦ Περικλέους τὰ μέν ἄλλα μὴ πρὸς αὑτὸν ἡγήσασθαι, τὸ δὲ πλάσμα καὶ τὸν σχηματισμὸν αὐτοῦ καὶ τὸ μὴ ταχέως μηδὲ περὶ παντὸς ἐκ τοῦ παρισταμένου λέγειν, ὥσπερ ἐκ τούτων μεγάλου γεγονότος, ζηλῶν καὶ μιμούμενος, οὐ πάνυ προσίεσθαι τὴν ἐν τῷ καιρῷ δόξαν, οὐδʼ ἐπὶ τύχῃ πολλάκις ἑκὼν εἶναι ποιεῖσθαι τὴν δύναμιν.

9.4Çünkü sözlü söylediği söylevler yazdıklarından daha cüretli, daha gözüpekti; Eratosthenes'e, Phaleronlu Demetrios'a ve komedi şairlerine inanmak gerekirse. Eratosthenes onun söylevlerinde çoğu yerde kendinden geçtiğini söyler; Phaleronlu da bir gün halkın önünde vecde gelmiş gibi şu vezinli yemini ettiğini anlatır: "Toprak adına, pınarlar adına, ırmaklar, akarsular adına!"

9.4

ἐπεὶ τόλμαν γε καὶ θάρσος οἱ λεχθέντες ὑπʼ αὐτοῦ λόγοι τῶν γραφέντων μᾶλλον εἶχον, εἴ τι δεῖ πιστεύειν Ἐρατοσθένει καὶ Δημητρίῳ τῷ Φαληρεῖ καὶ τοῖς κωμικοῖς. ὧν Ἐρατοσθένης μέν φησὶν αὑτὸν ἐν τοῖς λόγοις πολλαχοῦ γεγονέναι παράβακχον, ὁ δὲ Φαληρεὺς τὸν ἔμμετρον ἐκεῖνον ὅρκον ὀμόσαι ποτὲ πρὸς τὸν δῆμον ὥσπερ ἐνθουσιῶντα μὰ γῆν, μὰ κρήνας, μὰ ποταμούς, μὰ νάματα.

9.5Komedi şairlerinden biri ona "zırvalar gevezesi" der, biri de karşıtlık düşkünlüğünü şöyle alaya alır:

A. Aldığı gibi geri aldı.

B. Bu lafa bayılırdı

Demosthenes duysaydı.

Meğer Antiphanes bununla, Demosthenes'in Atinalılara Halonnesos'u Philippos'tan almamalarını, geri almalarını öğütlediği söylevle de alay etmiş olmasın.

9.5

τῶν δὲ κωμικῶν ὁ μέν τις αὑτὸν ἀποκαλεῖ ῥωποπερπερήθραν, ὁ δὲ παρασκώπτων ὡς χρώμενον τῷ ἀντιθέτῳ φησὶν οὕτως· Α. ἀπέλαβεν ὥσπερ ἔλαβεν. Β. ἠγάπησεν ἂν τὸ ῥῆμα τοῦτο παραλαβὼν Δημοσθένης. ἐκτὸς εἰ μὴ νὴ Δία πρὸς τὸν ὑπὲρ Ἁλοννήσου λόγον ὁ Ἀντιφάνης καὶ τουτὶ πέπαιχεν, ἣν Ἀθηναίοις Δημοσθένης συνεβούλευε μὴ λαμβάνειν, ἀλλʼ ἀπολαμβάνειν παρὰ Φιλίππου. # Bölüm 10

10.110. Bölüm

Yine de herkes Demades'in tabiat vergisiyle yenilmez olduğunu, doğaçlamada Demosthenes'in düşünüp hazırladıklarını geçtiğini kabul ederdi. Khioslu Ariston, Theophrastos'un hatipler hakkındaki bir kanaatini aktarır: Demosthenes'in ona nasıl bir hatip göründüğü sorulunca "Şehre yaraşır" demiş; Demades nasıl diye sorulunca "Şehrin üstünde."

10.1

πλὴν τόν γε Δημάδην πάντες ὡμολόγουν τῇ φύσει χρώμενον ἀνίκητον εἶναι, καὶ παραφέρειν αὐτοσχεδιάζοντα τὰς τοῦ Δημοσθένους σκέψεις καὶ παρασκευάς. ἀρίστων δʼ ὁ Χῖος καὶ Θεοφράστου τινὰ δόξαν ἱστόρηκε περὶ τῶν ῥητόρων, ἐρωτηθέντα γὰρ ὁποῖος τις αὐτῷ φαίνεται ῥήτωρ ὁ Δημοσθένης, εἰπεῖν· ἄξιος τῆς πόλεως· ὁποῖος δέ Δημάδης, ὑπὲρ τὴν πόλιν.

10.2Aynı filozof, Atina'da o zamanın siyasetçilerinden Sphettoslu Polyeuktos'un en büyük hatibin Demosthenes, en etkili konuşanın ise Phokion olduğunu söylediğini anlatır; çünkü en kısa sözle en çok anlam verirmiş. Demosthenes'in de Phokion ne zaman ona karşılık vermek için kürsüye çıksa dostlarına "Söylevlerimin baltası kalkıyor" dediği anlatılır.

10.2

ὁ δʼ αὐτὸς φιλόσοφος Πολύευκτον ἱστορεῖ τόν Σφήττιον, ἕνα τῶν τότε πολιτευομένων Ἀθήνησιν, ἀποφαίνεσθαι μέγιστον μὲν εἶναι ῥήτορα Δημοσθένην, δυνατώτατον δὲ εἰπεῖν Φωκίωνα· πλεῖστον γὰρ ἐν βραχυτάτῃ λέξει νοῦν ἐκφέρειν. καὶ μέντοι καὶ τόν Δημοσθένην φασὶν αὐτόν, ὁσάκις ἂν ἀντερῶν αὐτῷ Φωκίων ἀναβαίνοι, λέγειν πρὸς τοὺς συνήθεις· ἡ τῶν ἐμῶν λόγων κοπὶς ἀνίσταται.

10.3Demosthenes'in bu duyguyu adamın sözü için mi yoksa hayatı ve şöhreti için mi beslediği belli değildir; güven uyandıran bir insanın tek sözünü ve baş işaretini pek çok uzun cümleden daha etkili buluyordu.

10.3

τοῦτο μὲν οὖν ἄδηλον εἴτε πρὸς τόν λόγον τοῦ ἀνδρὸς ὁ Δημοσθένης εἴτε πρὸς τόν βίον καὶ τὴν δόξαν ἐπεπόνθει, πολλῶν πάνυ καὶ μακρῶν περιόδων ἓν ῥῆμα καὶ νεῦμα πίστιν ἔχοντος ἀνθρώπου κυριώτερον ἡγούμενος. # Bölüm 11

11.111. Bölüm

Bedensel kusurları için şöyle çalışıyordu; Phaleronlu Demetrios bunu yaşlılığında Demosthenes'in kendisinden duyduğunu söyler: Dilindeki belirsizliği ve peltekliği, ağzına çakıl taşları alıp bir yandan söylev okuyarak zorla açıyor, düzeltiyordu.

11.1

τοῖς δὲ σωματικοῖς ἐλαττώμασι τοιαύτην ἐπῆγεν ἄσκησιν, ὡς ὁ Φαληρεύς Δημήτριος ἱστορεῖ, λέγων αὐτοῦ Δημοσθένους ἀκούειν πρεσβύτου γεγονότος, τὴν μὲν ἀσάφειαν καὶ τραυλότητα τῆς γλώττης ἐκβιάζεσθαι καὶ διαρθροῦν εἰς τὸ στόμα ψήφους λαμβάνοντα καὶ ῥήσεις ἅμα λέγοντα,

11.2Sesini koşarken, yokuş çıkarken konuşarak, nefesi sıklaşırken söylev ya da dize okuyarak çalıştırıyordu. Evinde büyük bir ayna vardı, karşısına geçip alıştırmalarını yapardı. Anlatıldığına göre bir adam ondan savunma isteyip birinden dayak yediğini anlatınca, Demosthenes: "Ama söylediklerinin hiçbiri başına gelmemiş" demiş.

11.2

τὴν δὲ φωνὴν ἐν τοῖς δρόμοις γυμνάζεσθαι καὶ ταῖς πρὸς τὰ σιμὰ προσβάσεσι διαλεγόμενον καὶ λόγους τινὰς ἢ στίχους ἅμα τῷ πνεύματι πυκνουμένῳ προφερόμενον εἶναι δʼ αὐτῷ μέγα κάτοπτρον οἴκοι, καὶ πρὸς τοῦτο τὰς μελέτας ἐξ ἐναντίας ἱστάμενον περαίνειν. λέγεται δέ, ἀνθρώπου προσελθόντος δεομένου συνηγορίας καὶ διεξιόντος ὡς ὑπό του λάβοι πληγάς, ἀλλὰ σύ γε, φάναι τὸν Δημοσθένην, τούτων ὧν λέγεις οὐδὲν πέπονθας.

11.3Adam sesini yükseltip "Demosthenes, başıma bir şey gelmedi mi?" diye bağırınca, "Zeus hakkı için," demiş, "şimdi haksızlığa uğramış, acı çekmiş bir adamın sesini duyuyorum." Konuşanların tonunu ve sunumunu ikna için o kadar önemli sayardı. Halk onun sunumundan çok hoşlanırdı, ama zarif insanlar, ki Phaleronlu Demetrios da onlardandır, bu tavrı aşağılık, soysuz ve gevşek bulurdu.

11.3

ἐπιτείναντος δὲ τὴν φωνὴν τοῦ ἀνθρώπου καὶ βοῶντος ἐγὼ, Δημόσθενες, οὐδὲν πέπονθα; νὴ Δία, φάναι, νῦν ἀκούω φωνὴν ἀδικουμένου καὶ πεπονθότος. οὕτως ᾤετο μέγα πρὸς πίστιν εἶναι τὸν τόνον καὶ τὴν ὑπόκρισιν τῶν λεγόντων, τοῖς μὲν οὖν πολλοῖς ὑποκρινόμενος ἤρεσκε θαυμαστῶς, οἱ δὲ χαρίεντες ταπεινὸν ἡγοῦντο καὶ ἀγεννὲς αὐτοῦ τὸ πλάσμα καὶ μαλακόν, ὧν καὶ Δημήτριος ὁ Φαληρεύς ἐστιν.

11.4Hermippos'a göre Aision'a eski hatipler ve kendi zamanının hatipleri sorulunca şöyle demiş: Eskilerin halka düzenli ve görkemli biçimde seslenişini dinleyen hayran kalırdı, ama Demosthenes'in söylevleri okununca kurgu ve güç bakımından çok üstündür. Yazılı söylevlerinin ne kadar sert ve acı olduğunu söylemeye gerek yok. Ama anlık karşılıklarda nükteye de başvururdu.

11.4

Αἰσίωνα δέ φησιν Ἕρμιππος, ἐρωτηθέντα περὶ τῶν πάλαι ῥητόρων καὶ τῶν καθʼ αὑτὸν, εἰπεῖν ὡς ἀκούων μὲν ἄν τις ἐθαύμασεν ἐκείνους εὐκόσμως καὶ μεγαλοπρεπῶς τῷ δήμῳ διαλεγομένους, ἀναγινωσκόμενοι δʼ οἱ Δημοσθένους λόγοι πολὺ τῇ κατασκευῇ καὶ δυνάμει διαφέρουσιν. οἱ μὲν οὖν γεγραμμένοι τῶν λόγων ὅτι τὸ αὐστηρὸν πολὺ καὶ πικρὸν ἔχουσι, τί ἂν λέγοι τις; ἐν δὲ ταῖς ἀπαντήσεσι ταῖς παρὰ τὸν καιρὸν ἐχρῆτο καὶ τῷ γελοίῳ.

11.5Demades "Demosthenes bana mı akıl öğretecek? Domuz Athena'ya öğretir mi?" deyince, "Bu Athena," demiş, "geçenlerde Kollytos'ta zina ederken yakalandı." Khalkous (Bakır) lakaplı hırsız, gece uyumayıp yazı yazmasıyla ilgili laf atmaya kalkınca da şöyle demiş: "Biliyorum, kandil yakmam seni rahatsız ediyor.

11.5

Δημάδου μὲν γὰρ εἰπόντος ἐμὲ Δημοσθένης, ἡ ὗς τὴν Ἀθηνᾶν, αὕτη, εἶπεν, ἡ Ἀθηνᾶ πρώην ἐν Κολλυτῷ μοιχεύουσα ἐλήφθη. πρὸς δὲ τὸν κλέπτην ὃς ἐπεκαλεῖτο Χαλκοῦς, καὶ αὐτὸν εἰς τὰς ἀγρυπνίας αὐτοῦ καὶ νυκτογραφίας πειρώμενόν τι λέγειν, οἶδα, εἶπεν, ὅτι σε λυπῶ λύχνον καίων.

11.6Siz de, Atinalılar, hırsızlıklara şaşmayın; hırsızlarımız bakırdan, duvarlarımız çamurdan." Bu konuda söyleyecek daha çok şey olsa da burada bırakalım. Karakterini ve ahlakını yaptıklarından ve siyasetinden incelemek daha doğrudur.

11.6

ὑμεῖς δέ, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, μὴ θαυμάζετε τὰς γινομένας κλοπάς, ὅταν τοὺς μὲν κλέπτας χαλκοῦς, τοὺς δὲ τοίχους πηλίνους ἔχωμεν. ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων καίπερ ἔτι πλείω λέγειν ἔχοντες ἐνταῦθα παυσόμεθα· τὸν δʼ ἄλλον αὐτοῦ τρόπον καὶ τὸ ἦθος ἀπὸ τῶν πράξεων καὶ τῆς πολιτείας θεωρεῖσθαι δίκαιόν ἐστιν. # Bölüm 12

12.112. Bölüm

Kamu işlerine Phokis savaşı sürerken atıldı; bunu kendisi söylediği gibi, Philippos'a karşı söylevlerinden de çıkarmak mümkündür. Çünkü bunların bir kısmı o işler bittikten sonra söylenmiş, en eskileri de ona yakın olaylara değinir. Meidias'a karşı davada konuşmaya hazırlandığında otuz iki yaşında olduğu, siyasette henüz gücü ve şöhreti olmadığı da açıktır.

12.1

ὥρμησε μὲν οὖν ἐπὶ τὸ πράττειν τὰ κοινὰ τοῦ Φωκικοῦ πολέμου συνεστῶτος, ὡς αὐτός τέ φησι καὶ λαβεῖν ἔστιν ἀπὸ τῶν Φιλιππικῶν δημηγοριῶν. αἱ μὲν γὰρ ἤδη διαπεπραγμένων ἐκείνων γεγόνασιν, αἱ δὲ πρεσβύταται τῶν ἔγγιστα πραγμάτων ἅπτονται. δῆλος δʼ ἐστὶ καὶ τὴν κατὰ Μειδίου παρασκευασάμενος εἰπεῖν δίκην δύο μὲν ἐπὶ τοῖς τριάκοντα γεγονὼς ἔτη, μηδέπω δʼ ἔχων ἰσχὺν ἐν τῇ πολιτείᾳ μηδὲ δόξαν.

12.2Bence en çok bundan korkarak adamla düşmanlığına para karşılığında son verdi. Çünkü "tatlı gönüllü, yumuşak huylu bir adam" değildi, intikam almada sert ve şiddetliydi. Ama zenginlik, hitabet ve dostlarla iyi korunmuş Meidias'ı devirmenin kolay olmadığını, gücünü aştığını görerek onun için yalvaranlara boyun eğdi.

12.2

ὃ καὶ μάλιστά μοι δοκεῖ δείσας ἐπʼ ἀργυρίῳ καταθέσθαι τὴν πρὸς τὸν ἄνθρωπον ἔχθραν οὐ γάρ τι γλυκύθυμος ἀνὴρ ἦν οὐδʼ ἀγανόφρων, ἀλλʼ ἔντονος καὶ βίαιος ὑπὲρ τὰς ἀμύνας, ὁρῶν δʼ οὐ φαῦλον οὐδὲ τῆς αὐτοῦ δυνάμεως ἔργον ἄνδρα καὶ πλούτῳ καὶ λόγῳ καὶ φίλοις εὖ πεφραγμένον καθελεῖν, τὸν Μειδίαν, ἐνέδωκε τοῖς ὑπὲρ αὐτοῦ δεομένοις.

12.3Yoksa umudu ve gücü olsaydı, üç bin drahmi tek başına Demosthenes'in acılığını köreltemezdi bence. Siyasette Yunanlılar adına Philippos'a karşı hak mücadelesini güzel bir dava olarak seçip buna yaraşır biçimde çarpışınca hızla şöhret kazandı, söylevleri ve açık sözlülüğüyle herkesin gözünde yükseldi. Yunanistan'da hayranlık topluyor, Büyük Kral ona yaltaklanıyordu;

12.3

αἱ δὲ τρισχίλιαι καθʼ ἑαυτὰς οὐκ ἄν μοι δοκοῦσι τὴν Δημοσθένους ἀμβλῦναι πικρίαν, ἐλπίζοντος καὶ δυναμένου περιγενέσθαι. λαβὼν δὲ τῆς πολιτείας καλὴν ὑπόθεσιν τὴν πρὸς Φίλιππον ὑπὲρ τῶν Ἑλλήνων δικαιολογίαν, καὶ πρὸς ταύτην ἀγωνιζόμενος ἀξίως, ταχὺ δόξαν ἔσχε καὶ περίβλεπτος ὑπὸ τῶν λόγων ἤρθη καὶ τῆς παρρησίας, ὥστε θαυμάζεσθαι μὲν ἐν τῇ Ἑλλάδι, θεραπεύεσθαι δʼ ὑπὸ τοῦ μεγάλου βασιλέως,

12.4Philippos da halk önderleri arasında en çok ondan söz ediyordu; düşmanları bile mücadelelerinin ünlü bir adamla olduğunu kabul ediyordu. Nitekim Aiskhines ve Hypereides onu suçlarken böyle demişlerdir.

12.4

πλεῖστον δʼ αὐτοῦ λόγον εἶναι παρὰ τῷ Φιλίππῳ τῶν δημαγωγούντων, ὁμολογεῖν δὲ καὶ τοὺς ἀπεχθανομένους ὅτι πρὸς ἔνδοξον αὐτοῖς ἄνθρωπον ὁ ἀγών ἐστι. καὶ γὰρ Αἰσχίνης καὶ Ὑπερείδης τοιαῦτα ὑπὲρ αὐτοῦ κατηγοροῦντες εἰρήκασιν. # Bölüm 13

13.113. Bölüm

Bu yüzden Theopompos'un onun karakterce kararsız, ne olaylarda ne insanlarda uzun süre aynı yerde durabilen biri olduğunu nasıl söyleyebildiğini anlamıyorum. Çünkü siyasette baştan hangi safta, hangi yerde durduysa sonuna kadar orada kalmış, hayatta değişmemekle kalmamış, değişmemek uğruna hayatını da feda etmiş görünüyor.

13.1

ὅθεν οὐκ οἶδʼ ὅπως παρέστη Θεοπόμπῳ λέγειν αὐτὸν ἀβέβαιον τῷ τρόπῳ γεγονέναι καὶ μήτε πράγμασι μήτʼ ἀνθρώποις πολὺν χρόνον τοῖς αὐτοῖς ἐπιμένειν δυνάμενον. φαίνεται γάρ, εἰς ἣν ἀπʼ ἀρχῆς τῶν πραγμάτων μερίδα καὶ τάξιν αὑτὸν ἐν τῇ πολιτείᾳ κατέστησε, ταύτην ἄχρι τέλους διαφυλάξας, καὶ οὐ μόνον ἐν τῷ βίῳ μὴ μεταβαλόμενος, ἀλλὰ καὶ τὸν βίον ἐπὶ τῷ μὴ μεταβαλέσθαι προέμενος.

13.2Demades siyasetteki değişikliğini savunurken, kendisiyle sık sık çeliştiğini ama şehirle hiç çelişmediğini söylemişti. Kallistratos'a karşı siyaset yapıp ondan para alarak sık sık saf değiştiren Melanopos da halka şöyle derdi: "Adam düşmanım, ama şehrin yararı kazansın."

13.2

οὐ γάρ, ὡς Δημάδης ἀπολογούμενος διὰ τὴν ἐν τῇ πολιτείᾳ μεταβολὴν ἔλεγεν, αὑτῷ μὲν αὐτὸν τἀναντία πολλάκις εἰρηκέναι, τῇ δὲ πόλει μηδέποτε, καὶ Μελάνωπος ἀντιπολιτευόμενος Καλλιστράτῳ καὶ πολλάκις ὑπʼ αὐτοῦ χρήμασι μετατιθέμενος εἰώθει λέγειν πρὸς τὸν δῆμον· ὁ μὲν ἀνὴρ ἐχθρός, τὸ δὲ τῆς πόλεως νικάτω συμφέρον,

13.3Önce Kassandros'a bağlanıp sonra Demetrios için siyaset yapan Messenyalı Nikodemos da, çelişmediğini, çünkü güçlünün sözünü dinlemenin her zaman yararlı olduğunu söylüyordu. Demosthenes için böyle bir şey söyleyemeyiz: Sözünde ya da işinde saptığı, yan çizdiği görülmedi; sanki tek ve değişmez bir nota üzerinden siyaset yapıyormuş gibi olaylar karşısında hep aynı tonu korudu.

13.3

Νικόδημος δʼ ὁ Μεσσήνιος Κασάνδρῳ προστιθέμενος πρότερον, εἶτʼ αὖθις ὑπὲρ Δημητρίου πολιτευόμενος οὐκ ἔφη τἀναντία λέγειν, ἀεὶ γὰρ εἶναι συμφέρον ἀκροᾶσθαι τῶν κρατούντων, οὕτω καὶ περὶ Δημοσθένους ἔχομεν εἰπεῖν οἷον ἐκτρεπομένου καὶ πλαγιάζοντος ἢ φωνὴν ἢ πρᾶξιν, ἀλλʼ ὥσπερ ἀφʼ ἑνὸς καὶ ἀμεταβλήτου διαγράμματος τῆς πολιτείας ἕνα τόνον ἔχων ἐν τοῖς πράγμασιν ἀεὶ διετέλεσε.

13.4Filozof Panaitios da söylevlerinin çoğunun yalnız güzel kendisi için seçilmeye değer anlayışıyla yazıldığını söyler: Çelenk Üzerine, Aristokrates'e Karşı, Muafiyetler Üzerine ve Philippos'a Karşı söylevleri. Bunların hepsinde vatandaşları en hoş, en kolay ya da en kârlı olana değil, çoğu yerde güvenliği ve kurtuluşu güzelin ve yakışanın arkasına koymaya çağırır. Öyle ki, davalarındaki hırsa ve söylevlerinin asaletine savaşçı cesareti ve her işte temizlik de eklenseydi, Moirokles, Polyeuktos ve Hypereides gibi hatipler arasında değil, yukarıda Kimon, Thukydides ve Perikles'in yanında yer almaya layık olurdu.

13.4

Παναίτιος δʼ ὁ φιλόσοφος καὶ τῶν λόγων αὐτοῦ φησιν οὕτω γεγράφθαι τοὺς πλείστους ὡς μόνου τοῦ καλοῦ διʼ αὐτὸ αἱρετοῦ ὄντος, τὸν περὶ τοῦ στεφάνου, τὸν κατὰ Ἀριστοκράτους, τὸν ὑπὲρ τῶν ἀτελειῶν, τοὺς Φιλιππικούς· ἐν οἷς πᾶσιν οὐ πρὸς τὸ ἥδιστον ἢ ῥᾷστον ἢ λυσιτελέστατον ἄγει τοὺς πολίτας, ἀλλὰ πολλαχοῦ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν σωτηρίαν οἴεται δεῖν ἐν δευτέρᾳ τάξει τοῦ καλοῦ ποιεῖσθαι καὶ τοῦ πρέποντος, ὡς, εἴγε τῇ περὶ τὰς ὑποθέσεις αὐτοῦ φιλοτιμίᾳ καὶ τῇ τῶν λόγων εὐγενείᾳ παρῆν ἀνδρεία τε πολεμιστήριος καὶ τὸ καθαρῶς ἕκαστα πράττειν, οὐκ ἐν τῷ κατὰ Μοιροκλέα καὶ Πολύευκτον καὶ Ὑπερείδην ἀριθμῷ τῶν ῥητόρων, ἀλλʼ ἄνω μετὰ Κίμωνος καὶ Θουκυδίδου καὶ Περικλέους ἄξιος ἦν τίθεσθαι. # Bölüm 14

14.114. Bölüm

Nitekim çağdaşlarından Phokion, takdir görmeyen bir siyasetin başında olduğu ve Makedon yanlısı sanıldığı hâlde, cesareti ve adaleti sayesinde Ephialtes, Aristeides ve Kimon'dan hiç aşağı kalmamış sayılır.

14.1

τῶν γοῦν κατʼ αὑτὸν ὁ Φωκίων οὐκ ἐπαινουμένης προϊστάμενος πολιτείας, ἀλλὰ δοκῶν μακεδονίζειν, ὅμως διʼ ἀνδρείαν καὶ δικαιοσύνην οὐδὲν οὐδαμῇ χείρων ἔδοξεν Ἐφιάλτου καὶ Ἀριστείδου καὶ Κίμωνος ἀνὴρ γενέσθαι.

14.2Demosthenes ise, Demetrios'un dediği gibi, silahta güvenilir değildi, rüşvete karşı da büsbütün kapalı değildi: Philippos'tan ve Makedonya'dan gelene yakalanmıyor, ama yukarıdan, Susa'dan ve Ekbatana'dan gelen altına teslim oluyor, altın altında kalıyordu. Ataların güzel işlerini övmekte son derece yetkindi, ama onları örnek almakta aynı derecede değildi. Yine de çağdaşı hatipleri, Phokion'u ayrı tutuyorum, hayat tarzında da geçmişti.

14.2

Δημοσθένης δʼ οὐκ ὢν ἐν τοῖς ὅπλοις ἀξιόπιστος, ὥς φησιν ὁ Δημήτριος, οὐδὲ πρὸς τὸ λαμβάνειν παντάπασιν ἀπωχυρωμένος, ἀλλὰ τῷ μὲν παρὰ Φιλίππου καὶ Μακεδονίας ἀνάλωτος ὤν, τῷ δʼ ἄνωθεν ἐκ Σούσων καὶ Ἐκβατάνων ἐπιβατὸς χρυσίῳ γεγονὼς καὶ κατακεκλυσμένος, ἐπαινέσαι μὲν ἱκανώτατος ἦν τὰ τῶν προγόνων καλά, μιμήσασθαι δὲ οὐχ ὅμοίως. ἐπεὶ τούς γε καθʼ αὑτὸν ῥήτορας ἔξω δὲ λόγου τίθεμαι Φωκίωνα καὶ τῷ βίῳ παρῆλθε.

14.3Söylevlerinden anlaşıldığı gibi halka büyük bir açık sözlülükle konuşuyor, çoğunluğun arzularına direniyor, hatalarının üstüne gidiyordu. Theopompos şunu da anlatır: Atinalılar onu bir davada suçlu olarak öne sürmek isteyip o kabul etmeyince gürültü kopardılar. Ayağa kalkıp şöyle dedi: "Atinalılar, beni danışman olarak istemeseniz de kullanırsınız; ama iftiracı olarak isteseniz de kullanamazsınız."

14.3

φαίνεται δὲ καὶ μετὰ παρρησίας μάλιστα τῷ δήμῳ διαλεγόμενος καὶ πρὸς τὰς ἐπιθυμίας τῶν πολλῶν ἀντιτείνων καὶ τοῖς ἁμαρτήμασιν αὐτῶν ἐπιφυόμενος, ὡς ἐκ τῶν λόγων λαβεῖν ἔστιν, ἱστορεῖ δὲ καὶ Θεόπομπος ὅτι, τῶν Ἀθηναίων ἐπί τινα προβαλλομένων αὑτὸν κατηγορίαν, ὡς δʼ οὐχ ὑπήκουε, θορυβούντων, ἀναστὰς εἶπεν· ὑμεῖς ἐμοὶ, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, συμβούλῳ μέν, κἂν μὴ θέλητε, χρήσεσθε· συκοφάντῃ δὲ οὐδὲ ἂν θέλητε.

14.4Antiphon meselesindeki siyaseti de çok aristokratçaydı: Meclisin serbest bıraktığı adamı yakalatıp Areopagos'a götürdü, halkı kızdırmayı hiç umursamadan onu Philippos'a tersaneleri yakmaya söz vermekle suçladı; adam Areopagos'ça teslim edilip öldürüldü. Rahibe Theoris'i de başka birçok kötülüğün yanında kölelere efendilerini aldatmayı öğretmekle suçladı, ölüm cezası isteyip öldürttü.

14.4

σφόδρα δʼ ἀριστοκρατικὸν αὐτοῦ πολίτευμα καὶ τὸ περὶ Ἀντιφῶντος· ὃν ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας ἀφεθέντα συλλαβὼν ἐπὶ τὴν ἐξ Ἀρείου πάγου βουλὴν ἀνήγαγε, καὶ παρʼ οὐδὲν τὸ προσκροῦσαι τῷ δήμῳ θέμενος ἤλεγξεν ὑπεσχημένον Φιλίππῳ τὰ νεώρια ἐμπρήσειν καὶ παραδοθεὶς ὁ ἄνθρωπος ὑπὸ τῆς βουλῆς ἀπέθανε, κατηγόρησε δὲ καὶ τῆς ἱερείας Θεωρίδος ὡς ἄλλα τε ῥᾳδιουργούσης πολλὰ καὶ τοὺς δούλους ἐξαπατᾶν διδασκούσης· καὶ θανάτου τιμησάμενος ἀπέκτεινε. # Bölüm 15

15.115. Bölüm

Apollodoros'un komutan Timotheos'u borç davasında yenmekte kullandığı söylevi de Demosthenes'in onun için yazdığı söylenir; Phormion'a ve Stephanos'a karşı söylevler gibi. Bunlar yüzünden haklı olarak kötü ün kazandı. Çünkü Phormion da Apollodoros'a karşı Demosthenes'in yazdığı söylevle mücadele etmişti; yani adeta tek bir dükkândan iki rakibe birbirine karşı kullanacakları hançer satıyordu.

15.1

λέγεται δὲ καὶ τὸν κατὰ Τιμοθέου τὸν στρατηγοῦ λόγον, ᾧ χρησάμενος Ἀπολλόδωρος εἷλε τὸν ἄνδρα τοῦ ὀφλήματος, Δημοσθένης γράψαι τῷ Ἀπολλοδώρῳ, καθάπερ καὶ τοὺς πρὸς Φορμίωνα καὶ Στέφανον, ἐφʼ οἷς εἰκότως ἠδόξησε. καὶ γὰρ ὁ Φορμίων ἠγωνίζετο λόγῳ Δημοσθένους πρὸς τὸν Ἀπολλόδωρον, ἀτεχνῶς καθάπερ ἐξ ἑνὸς μαχαιροπωλίου τὰ κατʼ ἀλλήλων ἐγχειρίδια πωλοῦντος αὐτοῦ τοῖς ἀντιδίκοις.

15.2Kamu davalarından Androtion, Timokrates ve Aristokrates'e karşı söylevleri başkaları için yazdı; henüz siyasete girmemişti. Çünkü bu söylevleri yirmi yedi, yirmi sekiz yaşındayken ortaya koyduğu sanılıyor. Aristogeiton'a karşı davayı kendisi gördü; Muafiyetler söylevini de kendisinin dediği gibi Khabrias'ın oğlu Ktesippos için, bazılarına göre ise gencin annesine talip olduğu için söyledi.

15.2

τῶν δὲ δημοσίων ὁ μὲν κατʼ Ἀνδροτίωνος καὶ Τιμοκράτους καὶ Ἀριστοκράτους ἑτέροις ἐγράφησαν, οὔπω τῇ πολιτείᾳ προσεληλυθότος· δοκεῖ γὰρ δυεῖν ἢ τριῶν δέοντα ἔτη τριάκοντα γεγονὼς ἐξενεγκεῖν τοὺς λόγους ἐκείνους· τὸν δὲ κατὰ Ἀριστογείτονος αὐτὸς ἠγωνίσατο, καὶ τὸν περὶ τῶν ἀτελειῶν, διὰ τὸν Χαβρίου παῖδα Κτήσιππον, ὥς φησὶν αὐτός, ὡς δʼ ἔνιοι λέγουσι, τὴν μητέρα τοῦ νεανίσκου μνώμενος.

15.3Ama onunla evlenmedi, Magnesialı Demetrios'un Adaşlar kitabında anlattığına göre Samoslu bir kadınla yaşadı. Aiskhines'e karşı sahte elçilik söylevinin söylenip söylenmediği belli değildir; gerçi Idomeneus, Aiskhines'in yalnız otuz oyla kurtulduğunu söyler. Ama ikisinin Çelenk üzerine yazdığı söylevlere bakılırsa gerçek böyle görünmüyor; çünkü hiçbiri o davanın mahkemeye vardığından açıkça söz etmez. Bunu başkaları daha iyi çözsün.

15.3

οὐ μὴν ἔγημε ταύτην, ἀλλὰ Σαμίᾳ τινὶ συνῴκησεν, ὡς ἱστορεῖ Δημήτριος ὁ Μάγνης ἐν τοῖς περὶ συνωνύμων. ὁ δὲ κατʼ Αἰσχίνου τῆς παραπρεσβείας ἄδηλον εἰ λέλεκται· καίτοι φησὶν Ἰδομενεὺς παρὰ τριάκοντα μόνας τὸν Αἰσχίνην ἀποφυγεῖν. ἀλλʼ οὐκ ἔοικεν οὕτως ἔχειν τἀληθές, εἰ δεῖ τοῖς περὶ στεφάνου γεγραμμένοις ἑκατέρων λόγοις τεκμαίρεσθαι. μέμνηται γὰρ οὐδέτερος αὐτῶν ἐναργῶς οὐδὲ τρανῶς ἐκείνου τοῦ ἀγῶνος ὡς ἄχρι δίκης προελθόντος. ταυτὶ μὲν οὖν ἕτεροι διακρινοῦσι μᾶλλον. # Bölüm 16

16.116. Bölüm

Demosthenes'in siyaseti daha barış sürerken bile açıktı: Makedonyalının yaptığı hiçbir şeyi kınamadan bırakmıyor, her seferinde Atinalıları tedirgin edip adama karşı kızıştırıyordu. Bu yüzden Philippos'un yanında en çok ondan söz edilirdi. On elçiden biri olarak Makedonya'ya gittiğinde Philippos hepsini dinledi, ama en özenli cevabı onun sözlerine verdi.

16.1

ἡ δὲ τοῦ Δημοσθένους πολιτεία φανερὰ μὲν ἦν ἔτι καὶ τῆς εἰρήνης ὑπαρχούσης, οὐδὲν ἐῶντος ἀνεπιτίμητον τῶν πραττομένων ὑπὸ τοῦ Μακεδόνος, ἀλλʼ ἐφʼ ἑκάστῳ ταράττοντος τοὺς Ἀθηναίους καὶ διακαίοντος ἐπὶ τὸν ἄνθρωπον. διὸ καὶ παρὰ Φιλίππῳ πλεῖστος ἦν λόγος αὐτοῦ· καὶ ὅτε πρεσβεύων δέκατος ἧκεν εἰς Μακεδονίαν, ἤκουσε μὲν πάντων Φίλιππος, ἀντεῖπε δὲ μετὰ πλείστης ἐπιμελείας πρὸς τὸν ἐκείνου λόγον.

16.2Öteki onur ve dostluk gösterilerinde ise Demosthenes'e aynı davranmadı, Aiskhines ile Philokrates'i daha çok kendine çekti. Bu yüzden onlar Philippos'u hem çok iyi konuştuğu, hem çok yakışıklı olduğu, hem de Zeus hakkı için içkide çok güçlü olduğu için övünce, Demosthenes de kıskançlıkla alay etmek zorunda kalıyordu: Birincisi sofiste, ikincisi kadına, üçüncüsü süngere yakışırdı, hiçbiri kral için övgü değildi.

16.2

οὐ μὴν ἔν γε ταῖς ἄλλαις τιμαῖς καὶ φιλοφροσύναις ὅμοιον αὑτὸν τῷ Δημοσθένει παρεῖχεν, ἀλλὰ προσήγετο τοὺς περὶ Αἰσχίνην καὶ Φιλοκράτην μᾶλλον. ὅθεν ἐπαινούντων ἐκείνων τὸν Φίλιππον ὡς καὶ λέγειν δυνατώτατον καὶ κάλλιστον ὀφθῆναι καὶ νὴ Δία συμπιεῖν ἱκανώτατον, ἠναγκάζετο βασκαίνων ἐπισκώπτειν ὡς τὸ μὲν σοφιστοῦ, τὸ δὲ γυναικός, τὸ δὲ σπογγιᾶς εἴη, βασιλέως δʼ οὐδὲν ἐγκώμιον. # Bölüm 17

17.117. Bölüm

İşler savaşa doğru gidip Philippos rahat duramayınca, Demosthenes'in ayağa kaldırdığı Atinalıları önce tiranların Philippos'a köle ettiği Euboia'ya yöneltti. Onun yazdığı kararla geçip Makedonları kovdular.

17.1

ἐπεὶ δʼ εἰς τὸ πολεμεῖν ἔρρεπε τὰ πράγματα, τοῦ μὲν Φιλίππου μὴ δυναμένου τὴν ἡσυχίαν ἄγειν, τῶν δʼ Ἀθηναίων ἐγειρομένων ὑπὸ τοῦ Δημοσθένους, πρῶτον μὲν εἰς Εὔβοιαν ἐξώρμησε τοὺς Ἀθηναίους καταδεδουλωμένην ὑπὸ τῶν τυράννων Φιλίππῳ· καί διαβάντες, ἐκείνου τὸ ψήφισμα γράψαντος, ἐξήλασαν τοὺς Μακεδόνας.

17.2İkinci olarak Makedonyalının savaştığı Byzantionlulara ve Perinthoslulara yardım etti: Halkı düşmanlığı ve müttefikler savaşında iki tarafın işlediği hataları bir yana bırakıp onlara kuvvet göndermeye ikna etti; bu kuvvet onları kurtardı.

17.2

δεύτερον δὲ Βυζαντίοις ἐβοήθησε καί Περινθίοις ὑπὸ τοῦ Μακεδόνος πολέμουμὲνοις, πείσας τὸν δῆμον ἀφέντα τὴν ἔχθραν καί τὸ μεμνῆσθαι τῶν περὶ τὸν συμμαχικὸν ἡμαρτημένων ἑκατέροις πόλεμον ἀποστεῖλαι δύναμιν αὐτοῖς, ὑφʼ ἧς ἐσώθησαν.

17.3Sonra elçi olarak dolaşıp Yunanlılarla konuşarak, onları coşturarak, birkaçı dışında hepsini Philippos'a karşı birleştirdi. Yurttaş kuvvetlerinden başka on beş bin piyade ve iki bin süvarilik bir ordu oluşturuldu, paralı askerler için para ve ücret hevesle toplandı. Theophrastos'a göre müttefikler katkıların belirlenmesini isteyince halk önderi Krobylos, "Savaş belirli tayınla beslenmez" demişti.

17.3

ἔπειτα πρεσβεύων καί διαλεγόμενος τοῖς Ἕλλησι καί παροξύνων συνέστησε πλὴν ὀλίγων ἅπαντας ἐπὶ τὸν Φίλιππον, ὥστε σύνταξιν γενέσθαι πεζῶν μὲν μυρίων καί πεντακισχιλίων, ἱππέων δὲ δισχιλίων, ἄνευ τῶν πολιτικῶν δυνάμεων, χρήματα δὲ καί μισθοὺς τοῖς ξένοις εἰσφέρεσθαι προθύμως. ὅτε καί φησι Θεόφραστος, ἀξιούντων τῶν συμμάχων ὁρισθῆναι τὰς εἰσφοράς, εἰπεῖν Κρωβύλον τὸν δημαγωγόν ὡς οὐ τεταγμένα σιτεῖται πόλεμος.

17.4Yunanistan gelecek için ayaklanmış, Euboialılar, Akhalar, Korinthoslular, Megaralılar, Leukadalılar, Kerkyralılar kavim kavim, şehir şehir birleşiyordu. Demosthenes'e kalan en büyük mücadele ise Thebailıları ittifaka çekmekti: Toprakları Attika'ya sınırdı, savaşabilecek güçleri vardı ve o sıralar silah bakımından Yunanlıların en ünlüleriydi.

17.4

ἐπηρμένης δὲ τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὸ μέλλον καί συνισταμένων κατʼ ἔθνη καί πόλεις Εὐβοέων, Ἀχαιῶν, Κορινθίων, Μεγαρέων, Λευκαδίων, Κερκυραίων, ὁ μέγιστος ὑπελείπετο τῷ Δημοσθένει τῶν ἀγώνων, Θηβαίους προσαγαγέσθαι τῇ συμμαχίᾳ, χώραν τε σύνορον τῆς Ἀττικῆς καί δύναμιν ἐναγώνιον ἔχοντας, καί μάλιστα τότε τῶν Ἑλλήνων εὐδοκιμοῦντας ἐν τοῖς ὅπλοις.

17.5Ama Philippos'un Phokis savaşındaki taze iyilikleriyle evcilleştirdiği Thebailıları çevirmek kolay değildi; özellikle komşuluk yüzünden çıkan çatışmalar iki şehir arasındaki savaş anlaşmazlıklarını her seferinde yeniden kaşıyordu.

17.5

ἦν δʼ οὐ ῥᾴδιον ἐπὶ προσφάτοις εὐεργετήμασι τοῖς περὶ τὸν Φωκικὸν πόλεμον τετιθασευμένους ὑπὸ τοῦ Φιλίππου μεταστῆσαι τοὺς Θηβαίους, καί μάλιστα ταῖς διὰ τὴν γειτνίασιν ἁψιμαχίαις ἀναξαινομένων ἑκάστοτε τῶν πολεμικῶν πρὸς ἀλλήλας διαφορῶν ταῖς πόλεσιν. # Bölüm 18

18.118. Bölüm

Yine de Philippos Amphissa'daki başarısından şımarıp ansızın Elateia'ya baskın yaparak Phokis'i ele geçirince Atinalılar şaşkına döndü. Kimse kürsüye çıkmaya cesaret edemiyor, kimse ne söyleyeceğini bilmiyor, ortada yalnız çaresizlik ve sessizlik duruyordu. Tek başına Demosthenes öne çıkıp Thebailılara sarılmayı öğütledi. Alışık olduğu gibi halkı cesaretlendirip umutlarla yükselttikten sonra başkalarıyla birlikte elçi olarak Thebai'ye gönderildi.

18.1

οὐ μὴν ἀλλʼ ἐπεὶ Φίλιππος ὑπὸ τῆς περὶ τὴν Ἄμφισσαν εὐτυχίας ἐπαιρόμενος εἰς τὴν Ἐλάτειαν ἐξαίφνης ἐνέπεσε καὶ τὴν Φωκίδα κατέσχεν, ἐκπεπληγμένων τῶν Ἀθηναίων καὶ μηδενὸς τολμῶντος ἀναβαίνειν ἐπὶ τὸ βῆμα μηδὲ ἔχοντος ὅ τι χρὴ λέγειν, ἀλλʼ ἀπορίας οὔσης ἐν μέσῳ καὶ σιωπῆς, παρελθὼν μόνος ὁ Δημοσθένης συνεβούλευε τῶν Θηβαίων ἔχεσθαι· καὶ τἆλλα παραθαρρύνας καὶ μετεωρίσας, ὥσπερ εἰώθει, τὸν δῆμον ταῖς ἐλπίσιν, ἀπεστάλη πρεσβευτὴς μεθʼ ἑτέρων εἰς Θήβας.

18.2Marsyas'a göre Philippos da karşı konuşmaları için Makedonyalı Amyntas ve Klearkhos ile Teselyalı Daokhos ve Thrasydaios'u gönderdi. Yararın nerede olduğu Thebailıların hesabından kaçmıyordu; her biri savaşın dehşetini gözünün önünde görüyordu, çünkü Phokis savaşının yaraları henüz tazeydi.

18.2

ἔπεμψε δὲ καὶ Φίλιππος, ὡς Μαρσύας φησίν, Ἀμύνταν μὲν καὶ Κλέαρχον Μακεδόνας, Δάοχον δὲ Θεσσαλὸν καὶ Θρασυδαῖον ἀντεροῦντας. τὸ μὲν οὖν συμφέρον οὐ διέφευγε τοὺς τῶν Θηβαίων λογισμούς, ἀλλʼ ἐν ὄμμασιν ἕκαστος εἶχε τὰ τὸν πολέμου δεινά, ἔτι τῶν Φωκικῶν τραυμάτων νεαρῶν παραμενόντων·

18.3Ama Theopompos'a göre hatibin gücü onların thymosunu körükleyip hırslarını tutuşturarak öteki her şeyi gölgede bıraktı: Söz onları güzele doğru coşturunca korkuyu, hesabı, minneti bir yana attılar. Hatibin başarısı o kadar büyük ve parlak göründü ki Philippos hemen barış istemek için elçi gönderdi, Yunanistan dikildi, gelecek için ayaklandı.

18.3

ἡ δὲ τὸν ῥήτορος δύναμις, ὥς φησι Θεόπομπος, ἐκριπίζουσα τὸν θυμὸν αὐτῶν καὶ διακαίουσα τὴν φιλοτιμίαν ἐπεσκότησε τοῖς ἄλλοις ἅπασιν, ὥστε καὶ φόβον καὶ λογισμὸν καὶ χάριν ἐκβαλεῖν αὐτούς ἐνθουσιῶντας ὑπὸ τοῦ λόγου πρὸς τὸ καλόν, οὕτω δὲ μέγα καὶ λαμπρὸν ἐφάνη τὸ τοῦ ῥήτορος ἔργον ὥστε τὸν μὲν Φίλιππον εὐθὺς ἐπικηρυκεύεσθαι δεόμενον εἰρήνης, ὀρθὴν δὲ τὴν Ἑλλάδα γενέσθαι καὶ συνεξαναστῆναι πρὸς τὸ μέλλον,

18.4Yalnız komutanlar değil Boiotarkhlar da Demosthenes'in buyruklarını yerine getirerek ona hizmet ediyordu. Atina'nın olduğu kadar Thebai'nin bütün meclislerini de o sırada o yönetiyordu; iki tarafta da seviliyor, güç onun elinde bulunuyordu. Bu, Theopompos'un ileri sürdüğü gibi haksız ve hak edilmemiş değil, tam ona yaraşır bir şeydi.

18.4

ὑπηρετεῖν δὲ μὴ μόνον τοὺς στρατηγοὺς τῷ Δημοσθένει ποιοῦντας τὸ προσταττόμενον, ἀλλὰ καὶ τοὺς βοιωτάρχας, διοικεῖσθαι δὲ τὰς ἐκκλησίας ἁπάσας οὐδὲν ἧττον ὑπʼ ἐκείνου τότε τὰς Θηβαίων ἢ τὰς Ἀθηναίων, ἀγαπωμένου παρʼ ἀμφοτέροις καὶ δυναστεύοντος οὐκ ἀδίκως οὐδὲ παρʼ ἀξίαν, ὥσπερ ἀποφαίνεται Θεόπομπος, ἀλλὰ καὶ πάνυ προσηκόντως. # Bölüm 19

19.119. Bölüm

Ama olayların dönüşünde o noktada Yunanistan'ın özgürlüğünü sona erdiren tanrısal bir talih yapılanlara karşı çıkıyor, geleceğe dair pek çok işaret gösteriyor gibiydi. Pythia korkunç kehanetler açıklıyor, Sibylla kehanetlerinden eski bir söz de dolaşıyordu:

"Thermodon'daki savaştan uzak olsam,

bulutlarda, havada bir kartal gibi seyretsem.

Yenilen ağlar, yenen de mahvolmuştur."

19.1

τύχη δέ τις ἔοικε δαιμόνιος ἐν περιφορὰ πραγμάτων, εἰς ἐκεῖνο καιροῦ συμπεραίνουσα τὴν ἐλευθερίαν τῆς Ἑλλάδος, ἐναντιοῦσθαι τοῖς πραττομένοις, καὶ πολλὰ σημεῖα τοῦ μέλλοντος ἀναφαίνειν, ἐν οἷς ἥ τε Πυθία δεινὰ προὔφαινε μαντεύματα, καὶ χρησμὸς ᾔδετο παλαιὸς ἐκ τῶν Σιβυλλείων τῆς ἐπὶ Θερμώδοντι μάχης ἀπάνευθε γενοίμην, αἰετὸς ἐν νεφέεσσι καὶ ἠέρι θηήσασθαι. κλαίει ὁ νικηθείς, ὁ δὲ νικήσας ἀπόλωλε.

19.2Thermodon'un bizim oralarda, Khaironeia'da, Kephisos'a dökülen küçük bir ırmak olduğu söylenir. Biz bugün bu adı taşıyan bir su bilmiyoruz; ama Haimon denilen ırmağın o zaman Thermodon denildiğini tahmin ediyoruz, çünkü Yunanlıların ordugâh kurduğu Herakleion'un yanından akar. Savaş olunca ırmak kan ve cesetle dolduğu için bu yeni adı almış olmalı.

19.2

τὸν δὲ Θερμώδοντα φασιν εἶναι παρʼ ἡμῖν ἐν Χαιρωνείᾳ ποτάμιον μικρὸν εἰς τὸν Κηφισὸν ἐμβάλλον. ἡμεῖς δὲ νῦν μὲν οὐδὲν οὕτω τῶν ῥευμάτων ἴσμεν ὀνομαζόμενον, εἰκάζομεν δὲ τὸν καλούμενον Αἵμονα Θερμώδοντα λέγεσθαι τότε· καὶ γὰρ παραρρεῖ παρὰ τὸ Ἡράκλειον, ὅπου κατεστρατοπέδευον οἱ Ἕλληνες· καὶ τεκμαιρόμεθα τῆς μάχης γενομένης αἵματος ἐμπλησθέντα καὶ νεκρῶν τὸν ποταμὸν ταύτην διαλλάξαι τὴν προσηγορίαν.

19.3Duris ise Thermodon'un ırmak olmadığını, çadır kurarken çevreyi kazan bazı kişilerin küçük bir taş heykel bulduğunu, üzerindeki yazıdan bunun kollarında yaralı bir Amazon taşıyan Thermodon olduğunun anlaşıldığını söyler. Buna dair başka bir kehanetin de dolaştığını anlatır:

"Thermodon'daki savaşı bekle, kapkara kuş;

orada sana bol bol insan eti olacak."

19.3

ὁ δὲ Δοῦρις οὐ ποταμὸν εἶναι φησι τὸν Θερμώδοντά, ἀλλʼ ἱστάντας τινὰς σκηνὴν καὶ περιορύττοντας ἀνδριαντίσκον εὑρεῖν λίθινον, ὑπὸ γραμμάτων τινῶν διασημαινόμενον ὡς εἴη Θερμώδων, ἐν ταῖς ἀγκάλαις Ἀμαζόνα φέροντα τετρωμένην. ἐπὶ δὲ τούτῳ χρησμὸν ἄλλον ᾂδεσθαι λέγοντα· τὴν δʼ ἐπὶ Θερμώδοντι μάχην μένε, παμμέλαν ὄρνι· τηνεί τοι κρέα πολλὰ παρέσσεται ἀνθρώπεια. # Bölüm 20

20.120. Bölüm

Bunların nasıl olduğuna karar vermek zor. Demosthenes'in ise Yunanlıların silahlarına güvendiği, düşmana meydan okuyan bunca adamın gücü ve şevkiyle coşup yükseldiği, kehanetlere kulak verilmesine izin vermediği, Pythia'nın da Philippos'tan yana konuştuğundan şüphelendiği anlatılır. Thebailılara Epameinondas'ı, Atinalılara Perikles'i hatırlatıyor, onların böyle şeyleri korkaklık bahanesi sayıp akla güvendiğini söylüyordu.

20.1

ταῦτα μὲν οὖν ὅπως ἔχει, διαιτῆσαι χαλεπόν ὁ δὲ Δημοσθένης λέγεται τοῖς τῶν Ἑλλήνων ὅπλοις ἐκτεθαρρηκὼς, καὶ λαμπρὸς ὑπὸ ῥώμης καὶ προθυμίας ἀνδρῶν τοσούτων προκαλουμένων τοὺς πολεμίους αἰρόμενος, οὔτε χρησμοῖς ἐᾶν προσέχειν οὔτε μαντείας ἀκούειν, ἀλλὰ καὶ τὴν Πυθίαν ὑπονοεῖν ὡς φιλιππίζουσαν, ἀναμιμνῄσκων Ἐπαμεινώνδου τοὺς Θηβαίους καὶ Περικλέους τοὺς Ἀθηναίους, ὡς ἐκεῖνοι τὰ τοιαῦτα δειλίας ἡγούμενοι προφάσεις ἐχρῶντο τοῖς λογισμοῖς.

20.2Buraya kadar iyi bir adamdı. Ama savaşta sözlerine uygun hiçbir güzel iş gösteremeden yerini bırakıp gitti, en utanç verici biçimde kaçıp silahlarını attı. Pytheas'ın dediği gibi, kalkanının üzerinde altın harflerle yazılı "İyi talih" sözünden bile utanmadı.

20.2

μέχρι μὲν οὖν τούτων ἀνὴρ ἦν ἀγαθός· ἐν δὲ τῇ μάχῃ καλὸν οὐδὲν οὐδʼ ὁμολογούμενον ἔργον οἷς εἶπεν ἀποδειξάμενος ᾤχετο λιπὼν τὴν τάξιν, ἀποδρὰς αἴσχιστα καὶ τὰ ὅπλα ῥίψας, οὐδὲ τὴν ἐπιγραφὴν τῆς ἀσπίδος, ὡς ἔλεγε Πυθέας, αἰσχυνθείς, ἐπιγεγραμμένης γράμμασι χρυσοῖς, ἀγαθῇ τύχῃ.

20.3Philippos hemen zafer sevinciyle azdı, sarhoş hâlde ölülerin üzerinde âlem yaptı ve Demosthenes'in kararnamesinin başını ayağa göre bölüp tempo tutarak söyledi: "Paianialı Demosthenes oğlu Demosthenes şunu önerdi." Ama ayılıp içine düştüğü mücadelenin büyüklüğünü anlayınca, hatibin ustalığı ve gücü karşısında titredi: Bir günün küçük bir parçasında hegemonyasını ve hayatını onun yüzünden tehlikeye atmak zorunda kalmıştı.

20.3

παραυτίκα μὲν οὖν ὁ Φίλιππος ἐπὶ τῇ νίκῃ διὰ τὴν χαρὰν ἐξυβρίσας, καὶ κωμάσας ἐπὶ τοὺς νεκροὺς μεθύων, ᾖδε τὴν ἀρχὴν τοῦ Δημοσθένους ψηφίσματος πρὸς πόδα διαιρῶν καὶ ὑποκρούων· Δημοσθένης Δημοσθένους Παιανιεὺς τάδʼ εἶπεν· ἐκνήψας δὲ καὶ τὸ μέγεθος τοῦ περιστάντος αὐτὸν ἀγῶνος ἐν νῷ λαβών ἔφριττε τὴν δεινότητα καὶ τὴν δύναμιν τοῦ ῥήτορος, ἐν μέρει μικρῷ μιᾶς ἡμέρας τὸν ὑπὲρ τῆς ἡγεμονίας καὶ τοῦ σώματος ἀναρρῖψαι κίνδυνον ἀναγκασθεὶς ὑπʼ αὐτοῦ.

20.4Bu şöhret Pers kralına kadar ulaştı. Kral kıyıdaki satraplara mektup gönderip Demosthenes'e para verilmesini, Makedonyalıyı Yunanistan'daki karışıklıklarla oyalayıp tutabilecek biri olarak Yunanlılar içinde en çok ona önem verilmesini emretti.

20.4

διῖκτο δʼ ἡ δόξα μέχρι τοῦ Περσῶν βασιλέως· κἀκεῖνος ἔπεμψε τοῖς σατράπαις ἐπὶ θάλασσαν γράμματα, χρήματα Δημοσθένει διδόναι κελεύων, καὶ προσέχειν ἐκείνῳ μάλιστα τῶν Ἑλλήνων, ὡς περισπάσαι δυναμένῳ καὶ κατασχεῖν ταῖς Ἑλληνικαῖς ταραχαῖς τὸν Μακεδόνα.

20.5Bunları İskender sonradan ortaya çıkardı: Sardeis'te Demosthenes'in bazı mektuplarını ve kralın komutanlarının ona verilen paranın miktarını gösteren yazılarını buldu.

20.5

ταῦτα μὲν οὖν ὕστερον ἐφώρασεν Ἀλέξανδρος, ἐν Σάρδεσιν ἐπιστολάς τινας ἀνευρὼν τοῦ Δημοσθένους καὶ γράμματα τῶν βασιλέως στρατηγῶν, δηλοῦντα τὸ πλῆθος τῶν δοθέντων αὐτῷ χρημάτων. # Bölüm 21

21.121. Bölüm

O sırada, Yunanlıların felaketinden sonra, rakip hatipler Demosthenes'in üstüne basarak ona hesap davaları ve suçlamalar hazırladılar. Halk ise onu bunlardan beraat ettirmekle kalmadı, onurlandırmayı ve sadık biri olarak siyasete çağırmayı sürdürdü.

21.1

τότε δὲ τῆς ἀτυχίας τοῖς Ἕλλησι γεγενημένης οἱ μὲν ἀντιπολιτευόμενοι ῥήτορες ἐπεμβαίνοντες τῷ Δημοσθένει κατεσκεύαζον εὐθύνας καὶ γραφὰς ἐπʼ αὐτόν· ὁ δὲ δῆμος οὐ μόνον τούτων ἀπέλυεν, ἀλλὰ καὶ τιμῶν διετέλει καὶ προκαλούμενος αὖθις ὡς εὔνουν εἰς τὴν πολιτείαν,

21.2Öyle ki Khaironeia'dan kemikler getirilip gömüldüğünde ölülere övgü konuşmasını ona verdi. Theopompos'un yazıp trajediye çevirdiği gibi olanlara alçakça, soysuzca katlanmadı; danışmanını onurlandırıp yücelterek alınan kararlardan pişman olmadığını gösterdi.

21.2

ὥστε καὶ τῶν ὀστέων ἐκ Χαιρωνείας κομισθέντων καὶ θαπτομένων τὸν ἐπὶ τοῖς ἀνδράσιν ἔπαινον εἰπεῖν ἀπέδωκεν, οὐ ταπεινῶς οὐδʼ ἀγεννῶς φέρων τὸ συμβεβηκός, ὡς γράφει καὶ τραγῳδεῖ Θεόπομπος, ἀλλὰ τῷ τιμᾶν μάλιστα καὶ κοσμεῖν τὸν σύμβουλον ἀποδεικνύμενος τὸ μὴ μεταμέλεσθαι τοῖς βεβουλευμένοις.

21.3Söylevi Demosthenes söyledi, ama kararnamelere kendi adını değil, sırayla dostlarının adını yazdırıyordu. Çünkü kendi daimōnundan ve talihinden uğursuzluk umuyordu; bu, Philippos ölüp yeniden cesaret bulana kadar sürdü. Philippos Khaironeia'daki başarısından sonra çok yaşamadı; kehanetin son dizesinin bunu bildirdiği sanılıyor: "Yenilen ağlar, yenen de mahvolmuştur."

21.3

τὸν μὲν οὖν λόγον εἶπεν ὁ Δημοσθένης, τοῖς δὲ ψηφίσμασιν οὐχ ἑαυτόν, ἀλλʼ ἐν μέρει τῶν φίλων ἕκαστον ἐπέγραφεν, ἐξοιωνιζόμενος τὸν ἴδιον δαίμονα καὶ τὴν τύχην, ἕως αὖθις ἀνεθάρρησε Φιλίππου τελευτήσαντος. ἐτελεύτησε δὲ τῇ περὶ Χαιρώνειαν εὐτυχίᾳ χρόνον οὐ πολὺν ἐπιβιώσας· καὶ τοῦτο δοκεῖ τῷ τελευταίῳ τῶν ἐπῶν ὁ χρησμὸς ἀποθεσπίσαι· κλαίει ὁ νικηθείς, ὁ δὲ νικήσας ἀπόλωλεν. # Bölüm 22

22.122. Bölüm

Demosthenes, Philippos'un ölümünü gizlice öğrendi. Atinalıları gelecek için cesaretlendirme fırsatını kimseye kaptırmamak için neşeli bir yüzle Bule'ye geldi ve Atinalılara büyük bir iyilik müjdeleyen bir rüya gördüğünü söyledi. Az sonra Philippos'un ölüm haberini getirenler geldi. Hemen müjde kurbanları kestiler, Pausanias'a çelenk verilmesine karar verdiler.

22.1

ἔγνω μὲν οὖν κρύφα τὴν τοῦ Φιλίππου τελευτὴν ὁ Δημοσθένης, προκαταλαμβάνων δὲ τὸ θαρρεῖν ἐπὶ τὰ μέλλοντα τοὺς Ἀθηναίους, προῆλθε φαιδρὸς εἰς τὴν βουλήν ὡς ὄναρ ἑωρακὼς ἀφʼ οὗ τι μέγα προσδοκᾶν Ἀθηναίοις ἀγαθόν καὶ μετʼ οὐ πολὺ παρῆσαν οἱ τὸν Φιλίππου θάνατον ἀπαγγέλλοντες. εὐθὺς οὖν ἔθυον εὐαγγέλια καὶ στεφανοῦν ἐψηφίσαντο Παυσανίαν.

22.2Demosthenes da parlak bir giysiyle, başında çelenkle ortaya çıktı; oysa kızı öleli yedi gün olmuştu. Bunu Aiskhines söyleyip onu çocuğundan nefret etmekle suçlar. Ama yas ve ağıtları yumuşak, sevgi dolu bir psykhēnin işareti sayıp bunlara acısız, sakince katlanmayı reddediyorsa asıl kendisi soysuz ve gevşektir.

22.2

καὶ προῆλθεν ὁ Δημοσθένης ἔχων λαμπρὸν ἱμάτιον ἐστεφανωμένος, ἑβδόμην ἡμέραν τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ τεθνηκυίας, ὡς ὁ Αἰσχίνης φησί λοιδορῶν ἐπὶ τούτῳ καὶ κατηγορῶν αὐτοῦ μισοτεκνίαν, αὐτὸς ὢν ἀγεννὴς καὶ μαλακός, εἰ τὰ πένθη καὶ τοὺς ὀδυρμοὺς ἡμέρου καὶ φιλοστόργου ψυχῆς ἐποιεῖτο σημεῖα, τὸ δὲ ἀλύπως φέρειν ταῦτα καὶ πρᾴως ἀπεδοκίμαζεν.

22.3Bense, başarısında yenilenlere bu kadar yumuşak ve insancıl davranmış bir kralın ölümüne çelenk takıp kurban kesmenin güzel olduğunu söyleyemem. Çünkü bu, kınanası olduğu kadar soysuzcadır: Sağken onurlandırıp vatandaş yapmak, başkasının eliyle düşünce de sevinci ölçülü taşımayıp ölünün üzerinde sıçramak, kendileri yiğitlik etmiş gibi zafer şarkısı söylemek.

22.3

ἐγὼ δʼ, ὡς μὲν ἐπὶ θανάτῳ βασιλέως ἡμέρως οὕτω καὶ φιλανθρώπως ἐν οἷς ηὐτύχησε χρησαμένου πταίσασιν αὐτοῖς στεφανηφορεῖν καλῶς εἶχε καὶ θύειν, οὐκ ἄν εἴποιμι· πρὸς γὰρ τῷ νεμεσητῷ καὶ ἀγεννές, ζῶντα μὲν τιμᾶν καὶ ποιεῖσθαι πολίτην, πεσόντος δʼ ὑφʼ ἑτέρου μὴ φέρειν τὴν χαρὰν μετρίως, ἀλλʼ ἐπισκιρτᾶν τῷ νεκρῷ καὶ παιωνίζειν, ὥσπερ αὐτοὺς ἀνδραγαθήσαντας·

22.4Ama Demosthenes'in evindeki felaketi, gözyaşlarını ve ağıtları kadınlara bırakıp şehre yararlı saydığı şeyi yapmasını övüyorum. Hep ortak çıkarı gözeten, özel hâl ve işlerini kamu işlerinin altına koyan devlet adamına ve erkekçe bir psykhēye, itibarını korumayı, kral ve tiran rolleri oynayan oyunculardan çok daha fazla yakıştırıyorum; onların tiyatroda kendi istedikleri gibi değil, oyunun konusunun gerektirdiği gibi ağlayıp güldüğünü görürüz.

22.4

ὅτι μέντοι τὰς οἴκοι τύχας καὶ δάκρυα καὶ ὀδυρμοὺς ἀπολιπὼν ταῖς γυναιξὶν ὁ Δημοσθένης, ἃ τῇ πόλει συμφέρειν ᾤετο, ταῦτʼ ἔπραττεν, ἐπαινῶ, καὶ τίθεμαι πολιτικῆς καὶ ἀνδρώδους ψυχῆς ἀεὶ πρὸς τὸ κοινὸν ἱστάμενον καὶ τὰ οἰκεῖα πάθη καὶ πράγματα τοῖς δημοσίοις ἐπανέχοντα τηρεῖν τὸ ἀξίωμα πολὺ μᾶλλον ἢ τοὺς ὑποκριτὰς τῶν βασιλικῶν καὶ τυραννικῶν προσώπων, οὓς ὁρῶμεν οὔτε κλαίοντας οὔτε γελῶντας ἐν τοῖς θεάτροις ὡς αὐτοὶ θέλουσιν, ἀλλʼ ὡς ὁ ἀγὼν ἀπαιτεῖ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν.

22.5Bundan başka, felakete uğrayan birinin tesellisiz, acı içinde yatmasına göz yumulmaması, rahatlatıcı sözlerle düşüncesinin daha hoş şeylere çevrilmesi gerekiyorsa, tıpkı göz hastalarına bakışlarını parlak, sert renklerden yeşil, yumuşak renklere çevirmelerini söyleyenler gibi, vatan mesutken ortak sevinçlerden özel acılara bir karışım sağlayarak iyinin kötüyü silmesinden daha güzel teselli nereden bulunabilir? Bunları söylemeye, Aiskhines'in bu sözüyle pek çok kişiyi yumuşatıp acımaya sürüklediğini gördüğümüz için kalkıştık.

22.5

χωρὶς δὲ τούτων, εἰ δεῖ τὸν ἀτυχήσαντα μὴ περιορᾶν ἀπαρηγόρητον ἐν τῷ πάθει κείμενον, ἀλλὰ καὶ λόγοις χρῆσθαι κουφίζουσι καὶ πρὸς ἡδίω πράγματα τρέπειν τὴν διάνοιαν, ὥσπερ οἱ τοὺς ὀφθαλμιῶντας ἀπὸ τῶν λαμπρῶν καὶ ἀντιτύπων ἐπὶ τὰ χλωρὰ καὶ μαλακὰ χρώματα τὴν ὄψιν ἀπάγειν κελεύοντες, πόθεν ἄν τις ἐπαγάγοιτο βελτίω παρηγορίαν ἢ πατρίδος εὐτυχούσης ἐκ τῶν κοινῶν παθῶν ἐπὶ τὰ οἰκεῖα σύγκρασιν ποριζόμενος τοῖς βελτίοσιν ἀφανίζουσαν τὰ χείρω; ταῦτα μὲν οὖν εἰπεῖν προήχθημεν ὁρῶντες ἐπικλῶντα πολλοὺς καὶ ἀποθηλύνοντα τὸν Αἰσχίνην τῷ λόγῳ τούτῳ πρὸς οἶκτον. # Bölüm 23

23.123. Bölüm

Demosthenes onları yeniden körükleyince şehirler birleşmeye başladı. Thebailılar, Demosthenes'in sağladığı silahlarla garnizona saldırıp çok kişiyi öldürdü; Atinalılar da onlarla birlikte savaşmaya hazırlanıyordu.

23.1

αἱ δὲ πόλεις πάλιν τοῦ Δημοσθένους ἀναρριπίζοντος αὐτάς συνίσταντο. καὶ Θηβαῖοι μὲν ἐπέθεντο τῇ φρουρᾷ καὶ πολλοὺς ἀνεῖλον, ὅπλα τοῦ Δημοσθένους αὐτοῖς συμπαρασκευάσαντος, Ἀθηναῖοι δʼ ὡς πολεμήσοντες μετʼ αὐτῶν παρεσκευάζοντο.

23.2Demosthenes kürsüye hâkimdi, Asya'daki kral komutanlarına yazıp oradan İskender'e savaş kışkırtıyor, ona çocuk ve Margites diyordu. Ama İskender ülkesindeki işleri düzene koyup ordusuyla Boiotia'ya gelince Atinalıların cesareti kırıldı, Demosthenes de söndü. Thebailılar onların ihanetine uğrayıp tek başlarına savaştılar ve şehirlerini kaybettiler.

23.2

καὶ τὸ βῆμα κατεῖχεν ὁ Δημοσθένης, καὶ πρὸς τοὺς ἐν Ἀσίᾳ στρατηγοὺς τοῦ βασιλέως ἔγραφε τὸν ἐκεῖθεν ἐπεγείρων πόλεμον Ἀλεξάνδρῳ, παῖδα καὶ Μαργίτην ἀποκαλῶν αὐτόν, ἐπεὶ μέντοι τὰ περὶ τὴν χώραν θέμενος παρῆν αὐτὸς μετὰ τῆς δυνάμεως εἰς τὴν Βοιωτίαν, ἐξεκέκοπτο μὲν ἡ θρασύτης τῶν Ἀθηναίων καὶ ὁ Δημοσθένης ἀπεσβήκει, Θηβαῖοι δὲ προδοθέντες ὑπʼ ἐκείνων ἠγωνίσαντο καθʼ αὑτοὺς καὶ τὴν πόλιν ἀπέβαλον.

23.3Atinalılar büyük bir telaşa düştü. Demosthenes başkalarıyla birlikte elçi seçilip İskender'e gönderildi, ama öfkesinden korkup Kithairon'dan geri döndü ve elçiliği bıraktı. İskender hemen adam gönderip halk önderlerini istedi; Idomeneus ve Duris'e göre on kişiyi, yazarların çoğuna ve en saygınlarına göre sekiz kişiyi: Demosthenes, Polyeuktos, Ephialtes, Lykurgos, Moirokles, Demon, Kallisthenes, Kharidemos.

23.3

θορύβου δὲ μεγάλου τοὺς Ἀθηναίους περιεστῶτος, ἀπεστάλη μὲν ὁ Δημοσθένης αἱρεθεὶς μεθʼ ἑτέρων πρεσβευτὴς πρὸς Ἀλέξανδρον, δείσας δὲ τὴν ὀργὴν ἐκ τοῦ Κιθαιρῶνος ἀνεχώρησεν ὀπίσω καὶ τὴν πρεσβείαν ἀφῆκεν. εὐθὺς δʼ ὁ Ἀλέξανδρος ἐξῄτει πέμπων τῶν δημαγωγῶν δέκα μὲν, ὡς Ἰδομενεὺς καὶ Δοῦρις εἰρήκασιν, ὀκτὼ δʼ, ὡς οἱ πλεῖστοι καὶ δοκιμώτατοι τῶν συγγραφέων, τούσδε, Δημοσθένην, Πολύευκτον, Ἐφιάλτην, Λυκοῦργον, Μοιροκλέα, Δήμωνα, Καλλισθένην, Χαρίδημον.

23.4Demosthenes o sırada halka kurtlara köpeklerini teslim eden koyunların hikâyesini anlattı; kendini ve yanındakileri halk için dövüşen köpeklere benzetti, Makedonyalı İskender'e ise "yalnız kurt" dedi. Ayrıca şöyle dedi: "Tüccarların bir tabakla örnek dolaştırıp birkaç buğday tanesiyle bütün buğdayı sattığını görürüz. Siz de bizi teslim ederken farkında olmadan hepiniz kendinizi teslim ediyorsunuz."

23.4

ὅτε καὶ τὸν περὶ τῶν προβάτων λόγον ὁ Δημοσθένης προσῆψε τῷ δήμῳ, ἃ τοῖς λύκοις τοὺς κύνας ἐξέδωκε, διηγησάμενος αὑτὸν μὲν εἴκασε καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ κυσὶν ὑπὲρ τοῦ δήμου μαχομένοις, Ἀλέξανδρον δὲ τὸν Μακεδόνα μονόλυκον προσηγόρευσεν. ἔτι δʼ, ὥσπερ, ἔφη, τοὺς ἐμπόρους ὁρῶμεν, ὅταν ἐν τρυβλίῳ δεῖγμα περιφέρωσι, διʼ ὀλίγων πυρῶν τοὺς πολλοὺς πιπράσκοντας, οὕτως ἐν ἡμῖν λανθάνετε πάντας αὑτοὺς συνεκδιδόντες.

23.5Bunu Kassandreialı Aristobulos anlatmıştır. Atinalılar düşünüp çaresiz kalırken Demades bu adamlardan beş talant alıp elçi olarak kralın yanına gitmeye ve onlar için yalvarmaya söz verdi; ya dostluğuna güveniyordu ya da kralı kana doymuş aslan gibi tok bulacağını umuyordu. Demades onu ikna etti, adamları bağışlattı ve şehri onunla barıştırdı.

23.5

ταῦτα μὲν οὖν Ἀριστόβουλος ὁ Κασσανδρεὺς ἱστόρηκε. βουλευομένων δὲ τῶν Ἀθηναίων καὶ διαπορούντων, ὁ Δημάδης λαβὼν πέντε τάλαντα παρὰ τῶν ἀνδρῶν ὡμολόγησε πρεσβεύσειν καὶ δεήσεσθαι τοῦ βασιλέως ὑπὲρ αὐτῶν, εἴτε τῇ φιλίᾳ πιστεύων, εἴτε προσδοκῶν μεστὸν εὑρήσειν ὥσπερ λέοντα φόνου κεκορεσμένον. ἔπεισε δʼ οὖν καὶ παρῃτήσατο τοὺς ἄνδρας ὁ Δημάδης, καὶ διήλλαξεν αὐτῷ τὴν πόλιν. # Bölüm 24

24.124. Bölüm

İskender gidince bu adamlar büyüdü, Demosthenes ise sinmişti. Spartalı Agis harekete geçince o da kısa bir süre hareketlendi, sonra Atinalılar katılmayınca, Agis düşüp Lakedaimonlular ezilince yine sindi. O sırada Ktesiphon aleyhine çelenk davası da görüldü. Dava, Khaironeia'dan biraz önce, arkhon Khairondas zamanında açılmış,

24.1

ἀπελθόντος δὲ Ἀλεξάνδρου μεγάλοι μὲν ἦσαν οὗτοι, ταπεινὰ δʼ ἔπραττεν ὁ Δημοσθένης, κινουμένῳ δὲ Ἄγιδι τῷ Σπαρτιάτῃ βραχέα συνεκινήθη πάλιν, εἶτʼ ἔπτηξε, τῶν μὲν Ἀθηναίων οὐ συνεξαναστάντων, τοῦ δʼ Ἄγιδος πεσόντος καὶ τῶν Λακεδαιμονίων συντριβέντων. εἰσήχθη δὲ τότε καὶ ἡ περὶ τοῦ στεφάνου γραφὴ κατὰ Κτησιφῶντος, γραφεῖσα μὲν ἐπὶ Χαιρώνδου ἄρχοντος μικρὸν ἐπάνω τῶν Χαιρωνικῶν,

24.2on yıl sonra Aristophon zamanında görülmüştü. Konuşanların şöhreti ve yargıçların asaleti yüzünden hiçbir kamu davası bu kadar ünlü olmamıştır: Demosthenes'i takip eden, o sırada en güçlü olan Makedon yanlılarına aleyhte oyu vermediler, onu öyle parlak biçimde beraat ettirdiler ki Aiskhines oyların beşte birini alamadı. Bu yüzden hemen şehirden çıkıp gitti, Rodos ve Ionia'da hitabet öğreterek ömrünü tamamladı.

24.2

κριθεῖσα δʼ ὕστερον ἔτεσι δέκα ἐπʼ Ἀριστοφῶντος, γενομένη δὲ ὡς οὐδεμία τῶν δημοσίων περιβόητος διά τε τὴν δόξαν τῶν λεγόντων καὶ τὴν τῶν δικαζόντων εὐγένειαν, οἳ τοῖς ἐλαύνουσι τὸν Δημοσθένη τότε πλεῖστον δυναμένοις καὶ μακεδονίζουσιν οὐ προήκαντο τὴν κατʼ αὐτοῦ ψῆφον, ἀλλʼ οὕτω λαμπρῶς ἀπέλυσαν ὥστε τὸ πέμπτον μέρος τῶν ψήφων Αἰσχίνην μὴ μεταλαβεῖν. ἐκεῖνος μὲν οὖν εὐθὺς ἐκ τῆς πόλεως ᾤχετʼ ἀπιὼν, καὶ περὶ Ῥόδον καὶ Ἰωνίαν σοφιστεύων κατεβίωσε. # Bölüm 25

25.125. Bölüm

Az sonra Harpalos, İskender'den kaçarak Asya'dan Atina'ya geldi; savurganlığıyla kötü işler yaptığını biliyor, dostlarına karşı artık sertleşen İskender'den korkuyordu. Halka sığınıp parasıyla ve gemileriyle kendini teslim edince, öteki hatipler hemen servetine göz dikerek ona yardım ettiler, Atinalıları sığınmacıyı kabul edip korumaya ikna ettiler.

25.1

μετʼ οὐ πολὺ δʼ Ἅρπαλος ἧκεν ἐξ Ἀσίας εἰς τὰς Ἀθήνας ἀποδρὰς Ἀλέξανδρον, αὑτῷ τε πράγματα συνειδὼς πονηρὰ διʼ ἀσωτίαν, κἀκεῖνον ἤδη χαλεπὸν ὄντα τοῖς φίλοις δεδοικώς. καταφυγόντος δὲ πρὸς τὸν δῆμον αὐτοῦ καὶ μετὰ τῶν χρημάτων καὶ τῶν νεῶν αὑτὸν παραδιδόντος, οἱ μὲν ἄλλοι ῥήτορες εὐθὺς ἐποφθαλμιάσαντες πρὸς τὸν πλοῦτον ἐβοήθουν καὶ συνέπειθον τοὺς Ἀθηναίους δέχεσθαι καὶ σῴζειν τὸν ἱκέτην.

25.2Demosthenes ise önce Harpalos'u kovmayı ve zorunlu olmayan, haksız bir sebeple şehri savaşa sokmaktan sakınmayı öğütledi. Birkaç gün sonra paralar sayılırken Harpalos onun bir barbar kâsesinden hoşlandığını, işçiliğini ve biçimini incelediğini görünce, eline alıp altının ağırlığını tartmasını söyledi.

25.2

ὁ δὲ Δημοσθένης πρῶτον μὲν ἀπελαύνειν συνεβούλευε τὸν Ἅρπαλον, καὶ φυλάττεσθαι μὴ τὴν πόλιν ἐμβάλωσιν εἰς πόλεμον ἐξ οὐκ ἀναγκαίας καὶ ἀδίκου προφάσεως· ἡμέραις δʼ ὀλίγαις ὕστερον ἐξεταζομένων τῶν χρημάτων ἰδὼν αὑτὸν ὁ Ἅρπαλος ἡσθέντα βαρβαρικῇ κύλικι καὶ καταμανθάνοντα τὴν τορείαν καὶ τὸ εἶδος, ἐκέλευσε διαβαστάσαντα τὴν ὁλκὴν τοῦ χρυσίου σκέψασθαι.

25.3Demosthenes ağırlığına şaşıp ne kadar çektiğini sorunca Harpalos gülümseyerek, "Sana yirmi talant çeker" dedi. Gece olur olmaz kâseyi yirmi talantla birlikte ona gönderdi. Harpalos, altına âşık bir adamın karakterini yüzünden, gevşemesinden, bakışlarından anlamakta gerçekten ustaydı.

25.3

θαυμάσαντος δὲ τοῦ Δημοσθένους τὸ βάρος καὶ πυθομένου πόσον ἄγει, μειδιάσας ὁ Ἅρπαλος, ἄξει σοι, φησίν, εἴκοσι τάλαντα καὶ γενομένης τάχιστα τῆς νυκτὸς ἔπεμψεν αὑτῷ τὴν κύλικα μετὰ τῶν εἴκοσι ταλάντων, ἦν δʼ ἄρα δεινὸς ὁ Ἅρπαλος ἐρωτικοῦ πρὸς χρυσίον ἀνδρὸς ὄψει καὶ διαχύσει καὶ βολαῖς ὀμμάτων ἐνευρεῖν ἦθος.

25.4Çünkü Demosthenes direnemedi; rüşvetle vurulup adeta garnizonu içeri almış gibi Harpalos'un tarafına geçti. Ertesi gün boynuna yün ve sargıları iyice sarıp meclise geldi. Kalkıp konuşması istenince sesinin kesildiğini işaret etti.

25.4

οὐ γὰρ ἀντέσχεν ὁ Δημοσθένης, ἀλλὰ πληγεὶς ὑπὸ τῆς δωροδοκίας ὥσπερ παραδεδεγμένος φρουρὰν προσκεχωρήκει τῷ Ἁρπάλῳ. καὶ μεθʼ ἡμέραν εὖ καὶ καλῶς ἐρίοις καὶ ταινίαις κατὰ τοῦ τραχήλου καθελιξάμενος εἰς τὴν ἐκκλησίαν προῆλθε· καὶ κελευόντων ἀνίστασθαι καὶ λέγειν, διένευεν ὡς ἀποκεκομμένης αὑτῷ τῆς φωνῆς.

25.5Nükteciler alay edip halk önderini geceleyin boğaz hastalığının değil, gümüş hastalığının yakaladığını söylediler. Sonra bütün halk rüşveti öğrenip savunma yapmasına izin vermeyince, kızıp gürültü ederken biri kalkıp şöyle alay etti: "Atinalılar, kâseyi tutanı dinlemeyecek misiniz?"

25.5

οἱ δʼ εὐφυεῖς χλευάζοντες οὐχ ὑπὸ συνάγχης ἔφραζον, ἀλλʼ ὑπʼ ἀργυράγχης εἰλῆφθαι νύκτωρ τὸν δημαγωγόν. ὕστερον δὲ τοῦ δήμου παντὸς αἰσθομένου τὴν δωροδοκίαν καὶ βουλόμενον ἀπολογεῖσθαι καὶ πείθειν ὀνκ ἐῶντος, ἀλλὰ χαλεπαίνοντος καὶ θορυβοῦντος, ἀναστάς τις ἔσκωψεν εἰπών οὐκ ἀκούσεσθε, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, τοῦ τὴν κύλικα ἔχοντος;

25.6O zaman Harpalos'u şehirden gönderdiler. Hatiplerin yağmaladığı paranın hesabı sorulur diye korkarak sert bir soruşturma başlattılar, evleri dolaşıp aradılar; yalnız Arreneides oğlu Kallikles'in evi hariç. Theopompos'un anlattığına göre, yeni evlendiği için, içeride gelin olduğundan yalnız onun evini aratmadılar.

25.6

τότε μὲν οὖν ἀπέπεμψαν ἐκ τῆς πόλεως τὸν Ἅρπαλον, δεδιότες δὲ μὴ λόγον ἀπαιτῶνται χρημάτων ὧν διηρπάκεσαν οἱ ῥήτορες, ζήτησιν ἐποιοῦντο νεανικήν καὶ τὰς οἰκίας ἐπιόντες ἠρεύνων, πλὴν τῆς Καλλικλέους τοῦ Ἀρρενείδου. μόνην γὰρ τὴν τούτου νεωστὶ γεγαμηκότος ὀνκ εἴασαν ἐλεγχθῆναι, νύμφης ἔνδον οὔσης, ὡς ἱστορεῖ Θεόπομπος. # Bölüm 26

26.126. Bölüm

Demosthenes işin üstüne giderek Areopagos Bulesi'nin meseleyi soruşturmasını, onların suçlu bulduklarının cezalandırılmasını öneren bir karar teklif etti. Bule ilk suçlananlar arasında onu da bulunca mahkemeye çıktı, elli talant cezaya çarptırılıp hapse atıldı.

26.1

ὁ δὲ Δημοσθένης ὁμόσε χωρῶν εἰσήνεγκε ψήφισμα τὴν ἐξ Ἀρείου πάγου βουλὴν ἐξετάσαι τὸ πρᾶγμα καὶ τοὺς ἐκείνῃ δόξαντας ἀδικεῖν δοῦναι δίκην. ἐν δὲ πρώτοις αὐτοῦ τῆς βουλῆς ἐκείνου καταψηφισαμένης, εἰσῆλθε μὲν εἰς τὸ δικαστήριον, ὀφλὼν δὲ πεντήκοντα ταλάντων δίκην καὶ παραδοθεὶς εἰς τὸ δεσμωτήριον,

26.2Kendi söylediğine göre, suçun utancından ve bedeninin zayıflığı yüzünden hapse dayanamayarak kaçtı; bazı bekçiler fark etmedi, bazıları ise fark edilmemesine izin verdi. Anlatıldığına göre şehirden pek uzaklaşmadan, kendisiyle arası kötü olan bazı vatandaşların peşinden geldiğini fark etti ve saklanmak istedi.

26.2

αἰσχύνῃ τῆς αἰτίας φησὶ καὶ διʼ ἀσθένειαν τοῦ σώματος οὐ δυναμένου φέρειν τὸν εἱργμὸν ἀποδρᾶναι τοὺς μὲν λαθόντα, τῶν δὲ λαθεῖν ἐξουσίαν δόντων. λέγεται γοῦν ὡς οὐ μακρὰν τοῦ ἄστεος φεύγων αἴσθοιτό τινας τῶν διαφόρων αὐτῷ πολιτῶν ἐπιδιώκοντας, καὶ βούλοιτο μὲν αὑτὸν ἀποκρύπτειν,

26.3Ama onlar adıyla seslenip yaklaştılar, yol harçlığı olarak ellerinden para almasını rica ettiler; bunun için evden para getirmişler, peşine de bunun için düşmüşlerdi. Cesur olmasını, olanlara üzülmemesini de söylediler. Demosthenes daha çok ağlayarak şöyle dedi: "Başka bir yerde dost olarak bile zor bulunacak düşmanlara sahip bir şehirden ayrılırken nasıl üzülmem?"

26.3

ὡς δʼ ἐκεῖνοι φθεγξάμενοι τοὔνομα καὶ προσελθόντες ἐγγὺς ἐδέοντο λαβεῖν ἐφόδια παρʼ αὐτῶν, ἐπʼ αὐτὸ τοῦτο κομίζοντες ἀργύριον οἴκοθεν καὶ τούτου χάριν ἐπιδιώξαντες αὐτόν, ἅμα δὲ θαρρεῖν παρεκάλουν καὶ μὴ φέρειν ἀνιαρῶς τὸ συμβεβηκός, ἔτι μᾶλλον ἀνακλαύσασθαι τὸν Δημοσθένην καὶ εἰπεῖν πῶς δʼ οὐ μέλλω φέρειν βαρέως ἀπολειπὼν πόλιν ἐχθροὺς τοιούτους ἔχουσαν οἵους ἐν ἑτέρᾳ, φίλους εὑρεῖν οὐ ῥᾴδιόν ἐστιν;

26.4Sürgüne yumuşak bir biçimde katlandı. Çoğu zaman Aigina'da ve Troizen'de oturup gözü yaşlı Attika'ya bakıyordu; bu yüzden siyasetteki gençlik atılımlarına uymayan yakışıksız sözleri anılır. Anlatıldığına göre şehirden ayrılırken ellerini Akropolis'e kaldırıp "Şehrin sahibi hanımefendi," demiş, "neden şu en belalı üç hayvandan, baykuştan, yılandan ve halktan hoşlanıyorsun?"

26.4

ἤνεγκε δὲ τὴν φυγὴν μαλακῶς, ἐν Αἰγίνῃ καὶ Τροιζῆνι καθεζόμενος τὰ πολλὰ καὶ πρὸς τὴν Ἀττικὴν ἀποβλέπων δεδακρυμένος, ὥστε φωνὰς οὐκ εὐγνώμονας οὐδʼ ὁμολογούσας τοῖς ἐν τῇ πολιτείᾳ νεανιεύμασιν ἀπομνημονεύεσθαι. λέγεται γὰρ ἐκ τοῦ ἄστεος ἀπαλλαττόμενος καὶ πρὸς τὴν ἀκρόπολιν ἀνατείνας τὰς χεῖρας εἰπεῖν ὦ δέσποινα Πολιάς, τί δὴ τρισὶ τοῖς χαλεπωτάτοις χαίρεις θηρίοις, γλαυκὶ καὶ δράκοντι καὶ δήμῳ;

26.5Yanına gelip vakit geçiren gençleri siyasetten caydırıyordu. Başlangıçta önünde iki yol bulunsaydı, biri kürsüye ve meclise, öteki dosdoğru yıkıma giden, siyasetin kötülüklerini, korkuları, kıskançlıkları, iftiraları ve mücadeleleri önceden bilseydi, ölüme dosdoğru giden yola koşacağını söylüyordu.

26.5

τοὺς δὲ προσιόντας αὐτῷ καὶ συνδιατρίβοντας νεανίσκους ἀπέτρέπε τῆς πολιτείας λέγων ὡς εἰ, δυεῖν προκειμένων ὁδῶν ἀπʼ ἀρχῆς, τῆς μὲν ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ τὴν ἐκκλησίαν, τῆς δʼ ἄντικρυς εἰς τὸν ὄλεθρον, ἐτύγχανε προειδὼς τὰ κατὰ τὴν πολιτείαν κακά, φόβους καὶ φθόνους καὶ διαβολὰς καὶ ἀγῶνας, ἐπὶ ταύτην ἂν ὁρμήσαι τὴν εὐθὺ τοῦ θανάτου τείνουσαν. # Bölüm 27

27.127. Bölüm

O sürgündeyken İskender öldü, Yunan şehirleri yeniden birleşti; Leosthenes yiğitçe savaşıyor, Antipatros'u Lamia'da kuşatıyordu.

27.1

ἀλλὰ γὰρ ἔτι φεύγοντος αὐτοῦ τὴν εἰρημένην φυγήν Ἀλέξανδρος μὲν ἐτελεύτησε, τὰ δʼ Ἑλληνικὰ συνίσταντο πάλιν, Λεωσθένους ἀνδραγαθοῦντος καί περιτειχίζοντος Ἀντίπατρον ἐν Λαμίᾳ πολιορκούμενον.

27.2Hatip Pytheas ile Karabos lakaplı Kallimedon Atina'dan kaçıp Antipatros'a katıldılar, onun dostları ve elçileriyle dolaşarak Yunanlıların ayaklanmasına, Atinalılara uymasına engel olmaya çalıştılar. Demosthenes ise şehirden gelen elçilere katılarak, şehirlerin Makedonlara birlikte saldırması, onları Yunanistan'dan birlikte kovması için mücadele ediyordu.

27.2

Πυθέας μὲν οὖν ὁ ῥήτωρ καί Καλλιμέδων ὁ Κάραβος ἐξ Ἀθηνῶν φεύγοντες Ἀντιπάτρῳ προσεγένοντο, καί μετὰ τῶν ἐκείνου φίλων καί πρέσβεων περιιόντες οὐκ εἴων ἀφίστασθαι τοὺς Ἕλληνας οὐδὲ προσέχειν τοῖς Ἀθηναίοις· Δημοσθένης δὲ τοῖς ἐξ ἄστεος πρεσβεύουσι προσμίξας ἑαυτὸν ἠγωνίζετο καί συνέπραττεν ὅπως αἱ πόλεις συνεπιθήσονται τοῖς Μακεδόσι καί συνεκβαλοῦσιν αὐτοὺς τῆς Ἑλλάδος.

27.3Phylarkhos, Arkadia'da bir mecliste Pytheas ile Demosthenes'in atıştığını, birinin Makedonlar, ötekinin Yunanlılar adına konuştuğunu anlatır. Pytheas'ın şöyle dediği söylenir: "Eşek sütü getirilen evde mutlaka bir hastalık var sayarız; Atinalı elçilerin geldiği şehir de aynı şekilde hasta olmalıdır."

27.3

ἐν δʼ Ἀρκαδίᾳ καί λοιδορίαν τοῦ Πυθέου καὶ τοῦ Δημοσθένους γενέσθαι πρὸς ἀλλήλους εἴρηκεν ὁ Φύλαρχος ἐν ἐκκλησίᾳ, τοῦ μὲν ὑπὲρ τῶν Μακεδόνων, τοῦ δʼ ὑπὲρ τῶν Ἑλλήνων λέγοντος, λέγεται δὲ τὸν μὲν Πυθέαν εἰπεῖν ὅτι, καθάπερ οἰκίαν εἰς ἣν ὄνειον εἰσφέρεται γάλα, κακόν τι πάντως ἔχειν νομίζομεν, οὕτω καί πόλιν ἀνάγκη νοσεῖν εἰς ἣν Ἀθηναίων πρεσβεία παραγίνεται·

27.4Demosthenes örneği tersine çevirmiş: Eşek sütü sağlık için, Atinalılar da hastaların kurtuluşu için gelir. Buna sevinen Atina halkı Demosthenes'in dönüşüne karar verdi. Kararı kuzeni Paianialı Demon teklif etti, onu almak için Aigina'ya bir triyer gönderildi.

27.4

τὸν δὲ Δημοσθένη στρέψαι τὸ παράδειγμα, φήσαντα καί τὸ γάλα τὸ ὄνειον ἐφʼ ὑγιείᾳ καί τοὺς Ἀθηναίους ἐπὶ σωτηρίᾳ παραγίνεσθαι τῶν νοσούντων. ἐφʼ οἷς ἡσθεὶς ὁ τῶν Ἀθηναίων δῆμος ψηφίζεται τῷ Δημοσθένει κάθοδον. τὸ μὲν οὖν ψήφισμα Δήμων ὁ Παιανιεύς, ἀνεψιὸς ὢν Δημοσθένους, εἰσήνεγκεν· ἐπέμφθη δὲ τριήρης ἐπʼ αὐτὸν εἰς Αἴγιναν.

27.5Peiraieus'tan şehre çıkarken ne bir arkhon ne bir rahip geride kaldı, öteki vatandaşlar da hep birlikte gelip onu hevesle karşıladı. Magnesialı Demetrios'a göre o zaman ellerini kaldırıp o gün için kendini mutlu saymış; çünkü Alkibiades'ten daha iyi dönüyordu: Vatandaşlar onu zorla değil, ikna olarak kabul ediyordu.

27.5

ἐκ δὲ Πειραιῶς ἀνέβαινεν οὔτε ἄρχοντος οὔτε ἱερέως ἀπολειφθέντος, ἀλλὰ καί τῶν ἄλλων πολιτῶν ὁμοῦ πάντων ἀπαντώντων καί δεχομένων προθύμως. ὅτε καί φησιν αὐτὸν ὁ Μάγνης Δημήτριος ἀνατείναντα τὰς χεῖρας μακαρίσαι τῆς ἡμέρας ἐκείνης αὑτόν, ὡς βέλτιον Ἀλκιβιάδου κατιόντα· πεπεισμένους γάρ, οὐ βεβιασμένους, ὑπʼ αὐτοῦ δέχεσθαι τοὺς πολίτας.

27.6Para cezası duruyordu, çünkü bir mahkeme kararı lütufla kaldırılamazdı; bu yüzden kanuna karşı bir kurnazlık buldular. Kurtarıcı Zeus kurbanında sunağı hazırlayıp süsleyenlere para ödeme âdetleri vardı. O sefer bu işi ona verip mahkeme cezası kadar, elli talant ödediler.

27.6

τῆς δὲ χρηματικῆς ζημίας αὐτῷ μενούσης οὐ γὰρ ἐξῆν χάριτι λῦσαι καταδίκην ἐσοφίσαντο πρὸς τὸν νόμον. εἰωθότες γὰρ ἐν τῇ θυσίᾳ τοῦ Διὸς τοῦ Σωτῆρος ἀργύριον τελεῖν τοῖς κατασκευάζουσι καί κοσμοῦσι τὸν βωμόν, ἐκείνῳ τότε ταῦτα ποιῆσαι καί παρασχεῖν πεντήκοντα ταλάντων ἐξέδωκαν, ὅσον ἦν τίμημα τῆς καταδίκης. # Bölüm 28

28.128. Bölüm

Ama döndüğü vatanın tadını uzun süre çıkaramadı. Yunan işleri hızla ezildi: Metageitnion ayında Krannon savaşı oldu, Boedromion'da garnizon Munykhia'ya girdi, Pyanepsion'da da Demosthenes şöyle öldü.

28.1

οὐ μὴν ἐπὶ πολὺν χρόνον ἀπέλαυσε τῆς πατρίδος κατελθών, ἀλλὰ ταχὺ τῶν Ἑλληνικῶν πραγμάτων συντριβέντων Μεταγειτνιῶνος μὲν ἡ περὶ Κραννῶνα μάχη συνέπεσε, Βοηδρομιῶνος δὲ παρῆλθεν εἰς Μουνυχίαν ἡ φρουρά, Πυανεψιῶνος δὲ Δημοσθένης ἀπέθανε τόνδε τὸν τρόπον.

28.2Antipatros ile Krateros'un Atina'ya doğru geldiği haber alınınca Demosthenes ve arkadaşları önce davranıp şehirden sıvıştılar, halk da Demades'in önerisiyle onları ölüme mahkûm etti. Başka başka yerlere dağılınca Antipatros yakalamaları için adamlar gönderdi; başlarında Sürgün Avcısı denen Arkhias vardı.

28.2

ὡς Ἀντίπατρος καὶ Κρατερὸς ἠγγέλλοντο προσιόντες ἐπὶ τὰς Ἀθήνας, οἱ μὲν περὶ τὸν Δημοσθένην φθάσαντες ὑπεξῆλθον ἐκ τῆς πόλεως, ὁ δὲ δῆμος αὐτῶν θάνατον κατέγνω Δημάδου γράψαντος. ἄλλων δὲ ἀλλαχοῦ διασπαρέντων ὁ Ἀντίπατρος περιέπεμπε τοὺς συλλαμβάνοντας, ὧν ἡγεμὼν ἦν Ἀρχίας ὁ κληθεὶς Φυγαδοθήρας.

28.3Thurii doğumlu bu adamın anlatıldığına göre bir zamanlar trajedi oyuncusu olduğu, sanatta herkesi aşan Aiginalı Polos'un da onun öğrencisi olduğu söylenir. Hermippos, Arkhias'ı hatip Lakritos'un öğrencileri arasında sayar; Demetrios ise Anaksimenes'in okuluna devam ettiğini söyler.

28.3

τοῦτον δὲ Θούριον ὄντα τῷ γένει λόγος ἔχει τραγῳδίας ὑποκρίνεσθαί ποτε, καὶ τὸν Αἰγινήτην Πῶλον τὸν ὑπερβαλόντα τῇ τέχνῃ πάντας ἐκείνου γεγονέναι μαθητὴν ἱστοροῦσιν. Ἕρμιππος δὲ τὸν Ἀρχίαν ἐν τοῖς Λακρίτου τοῦ ῥήτορος μαθηταῖς ἀναγράφει· Δημήτριος δὲ τῆς Ἀναξιμένους διατριβῆς μετεσχηκέναι φησὶν αὐτόν.

28.4İşte bu Arkhias, Aigina'da Aiakeion'a sığınmış olan hatip Hypereides'i, Marathonlu Aristonikos'u ve Phaleronlu Demetrios'un kardeşi Himeraios'u çekip çıkararak Kleonai'ye, Antipatros'a gönderdi. Orada öldürüldüler; Hypereides'in dilinin de kesildiği söylenir.

28.4

οὗτος οὖν ὁ Ἀρχίας Ὑπερείδην μὲν τὸν ῥήτορα καὶ Ἀριστόνικον τὸν Μαραθώνιον καὶ τὸν Δημητρίου τοῦ Φαληρέως ἀδελφὸν Ἱμεραῖον ἐν Αἰγίνῃ καταφυγόντας ἐπὶ τὸ Αἰάκειον ἀποσπάσας ἔπεμψεν εἰς Κλεωνὰς πρὸς Ἀντίπατρον· κἀκεῖ διεφθάρησαν, Ὑπερείδου δὲ καὶ τὴν γλῶτταν ἐκτμηθῆναι λέγουσι. # Bölüm 29

29.129. Bölüm

Demosthenes'in Kalaureia'da Poseidon tapınağında sığınmacı olarak oturduğunu öğrenince küçük gemilerle geçti, Trak mızraklılarıyla karaya çıktı ve kötü bir şey olmayacağını söyleyerek onu kalkıp Antipatros'a gitmeye ikna etmeye çalıştı.

29.1

τὸν δὲ Δημοσθένην πυθόμενος ἱκέτην ἐν Καλαυρείᾳ ἐν τῷ ἱερῷ Ποσειδῶνος καθέζεσθαι, διαπλεύσας ὑπηρετικοῖς καὶ ἀποβὰς μετὰ Θρᾳκῶν δορυφόρων ἔπειθεν ἀναστάντα βαδίζειν μετʼ αὐτοῦ πρὸς Ἀντίπατρον ὡς δυσχερὲς πεισόμενον οὐδέν.

29.2Demosthenes o gece uykusunda tuhaf bir rüya görmüştü: Arkhias'la trajedi oynayarak yarışıyor, başarılı olup tiyatroyu avucunun içine aldığı hâlde dekor ve donanım eksikliğinden yeniliyordu. Bu yüzden Arkhias çok dostça sözler söyleyince, oturduğu yerden ona bakıp şöyle dedi: "Arkhias, oynarken de beni hiç ikna edemedin, şimdi vaat ederken de edemeyeceksin."

29.2

ὁ δὲ Δημοσθένης ἐτύγχανεν ὄψιν ἑωρακὼς κατὰ τοὺς ὕπνους ἐκείνης τῆς νυκτὸς ἀλλόκοτον. ἐδόκει γὰρ ἀνταγωνίζεσθαι τῷ Ἀρχίᾳ τραγῳδίαν ὑποκρινόμενος, εὐημερῶν δὲ καὶ κατέχων τὸ θέατρον ἐνδείᾳ παρασκευῆς καὶ χορηγίας κρατεῖσθαι. διὸ τοῦ Ἀρχίου πολλὰ φιλάνθρωπα διαλεχθέντος ἀναβλέψας πρὸς αὐτόν, ὥσπερ ἐτύγχανε καθήμενος, ὦ Ἀρχία, εἶπεν, οὔτε ὐποκρινόμενός με ἔπεισας πώποτε οὔτε νῦν πείσεις ἐπαγγελλόμενος.

29.3Arkhias öfkeyle tehdit etmeye başlayınca, "Şimdi Makedon tripodundan konuşuyorsun," dedi, "demin rol yapıyordun. Biraz bekle de evdekilere bir şeyler yazayım." Bunu söyleyip tapınağın içine çekildi. Yazacakmış gibi bir kitap aldı, kamışı ağzına götürdü, düşünüp yazarken alıştığı gibi ısırdı, bir süre öyle tuttu; sonra başını örtüp eğdi.

29.3

ἀρξαμένου δʼ ἀπειλεῖν τοῦ Ἀρχίου μετʼ ὀργῆς, νῦν, ἔφη, λέγεις τὰ ἐκ τοῦ Μακεδονικοῦ τρίποδος, ἄρτι δʼ ὑπεκρίνου. μικρὸν οὖν ἐπίσχες, ὅπως ἐπιστείλω τι τοῖς οἴκοι καὶ ταῦτʼ εἰπὼν ἐντὸς ἀνεχώρησε τοῦ ναοῦ· καὶ λαβὼν βιβλίον ὡς γράφειν μέλλων προσήνεγκε τῷ στόματι τὸν κάλαμον, καὶ δακών, ὥσπερ ἐν τῷ διανοεῖσθαι καὶ γράφειν εἰώθει, χρόνον τινὰ κατέσχεν, εἶτα συγκαλυψάμενος ἀπέκλινε τὴν κεφαλήν.

29.4Kapıda duran mızraklılar korktuğunu sanarak gülüyor, ona gevşek ve korkak diyorlardı. Arkhias yanına gelip kalkmasını istedi, aynı sözleri tekrarlayarak Antipatros'la barışı yeniden vaat etti. Demosthenes artık zehrin içine işleyip güç kazandığını hissederek başını açtı, Arkhias'a dik dik baktı:

29.4

οἱ μὲν οὖν παρὰ τὰς θύρας ἑστῶτες δορυφόροι κατεγέλων ὡς ἀποδειλιῶντος αὐτοῦ, καὶ μαλακὸν ἀπεκάλουν καὶ ἄνανδρον, ὁ δʼ Ἀρχίας προσελθὼν ἀνίστασθαι παρεκάλει, καὶ τοὺς αὐτοὺς ἀνακυκλῶν λόγους αὖθις ἐπηγγέλλετο διαλλαγὰς πρὸς τὸν Ἀντίπατρον. ἤδη δὲ συνῃσθημένος ὁ Δημοσθένης ἐμπεφυκότος αὐτῷ τοῦ φαρμάκου καὶ κρατοῦντος ἐξεκαλύψατο· καὶ διαβλέψας πρὸς τὸν Ἀρχίαν,

29.5"Artık trajedideki Kreon'u oynayıp bu bedeni mezarsız atmakta gecikme," dedi. "Ben ise, sevgili Poseidon, henüz sağken tapınağından çıkıyorum; Antipatros ile Makedonlar senin tapınağını bile temiz bırakmadı." Bunu söyleyip titreyerek, sendeleyerek kendisini tutmalarını istedi. İlerleyip sunağı geçer geçmez düştü ve iç çekerek son nefesini verdi.

29.5

οὐκ ἂν φθάνοις, εἶπεν, ἤδη τὸν ἐκ τῆς τραγῳδίας ὑποκρινόμενος Κρέοντα καὶ τὸ σῶμα τοῦτο ῥίπτων ἄταφον. ἐγὼ δʼ, ὦ φίλε Πόσειδον, ἔτι ζῶν ἐξανισταμαι τοῦ ἱεροῦ· τῷ δὲ Ἀντιπάτρῳ καὶ Μακεδόσιν οὐδʼ ὁ σὸς ναὸς καθαρὸς ἀπολέλειπται. ταῦτʼ εἰπὼν, καὶ κελεύσας ὑπολαβεῖν αὐτὸν ἤδη τρέμοντα καὶ σφαλλόμενον, ἅμα τῷ προελθεῖν καὶ παραλλάξαι τὸν βωμὸν ἔπεσε καὶ στενάξας ἀφῆκε τὴν ψυχήν. # Bölüm 30

30.130. Bölüm

Ariston, söylendiği gibi zehri kamıştan aldığını söyler. Hermippos'un hikâyesini aldığı Pappos adlı biri ise sunağın yanına düştüğünde kitapta bir mektubun başlangıcının bulunduğunu söyler: "Demosthenes'ten Antipatros'a", başka hiçbir şey yok.

30.1

τὸ δέ φάρμακον Ἀρίστων μὲν ἐκ τοῦ καλάμου λαβεῖν φησιν αὐτόν, ὡς εἴρηται· πάππος δέ τις, οὗ τὴν ἱστορίαν Ἕρμιππος ἀνείληφε, φησὶ, πεσόντος αὐτοῦ παρὰ τὸν βωμὸν ἐν μὲν τῷ βιβλίῳ γεγραμμένην ἐπιστολῆς ἀρχὴν εὑρεθῆναι, Δημοσθένης Ἀντιπάτρῳ, καὶ μηδὲν ἄλλο·

30.2Ölümün hızı şaşkınlık uyandırınca kapıdaki Traklar, bir bez parçasından eline bir şey alıp ağzına götürerek zehri yuttuğunu anlatmışlar; yuttuğunun altın olduğunu sanmışlar. Hizmet eden cariye de, Arkhias'ın adamları sorduğunda, Demosthenes'in o bohçayı uzun zamandır muska olarak taşıdığını söylemiş.

30.2

θαυμαζομένης δὲ τῆς περὶ τὸν θάνατον ὀξύτητος διηγῖσθαι τοὺς παρὰ ταῖς θύραις Θρᾷκας ὡς ἔκ τινος ῥακίου λαβὼν εἰς τὴν χεῖρα προσθοῖτο τῷ στόματι καὶ καταπίοι τὸ φάρμακον αὐτοὶ δʼ ἄρα χρυσὸν ᾠήθησαν εἶναι τὸ καταπινόμενον ἡ δʼ ὑπηρετοῦσα παιδίσκη, πυνθανομένων τῶν περὶ τὸν Ἀρχίαν, φαίη πολὺν εἶναι χρόνον ἐξ οὗ φοροίη τὸν ἀπόδεσμον ἐκεῖνον ὁ Δημοσθένης ὡς φυλακτήριον.

30.3Eratosthenes de zehri içi boş bir halkada sakladığını, bu halkayı kol bileziği olarak taktığını söyler. Onun hakkında yazan öteki pek çok kişinin farklı anlatılarını tek tek gözden geçirmeye gerek yok;

30.3

Ἐρατοσθένης δὲ καὶ αὐτὸς ἐν κρίκῳ φησὶ κοίλῳ τὸ φάρμακον φυλάσσειν· τὸν δέ κρίκον εἶναι τοῦτον αὐτῷ φόρημα περιβραχιόνιον. τῶν δʼ ἄλλων, ὅσοι γεγράφασι περὶ αὐτοῦ, πάμπολλοι δέ εἰσί, τὰς διαφορὰς οὐκ ἀναγκαῖον ἐπεξελθεῖν·

30.4yalnız şu var ki Demosthenes'in yakını Demokhares, zehirle değil, tanrıların onuru ve öngörüsüyle Makedonların zulmünden kurtarıldığını, kısa ve acısız bir ölümle göçtüğünü sandığını söyler. Pyanepsion ayının on altısında öldü; kadınların Thesmophoria'nın en hüzünlü gününü geçirip tanrıçanın yanında oruç tuttukları gün.

30.4

πλὴν ὅτι Δημοχάρης ὁ τοῦ Δημοσθένους οἰκεῖος οἴεσθαί φησιν αὐτὸν οὐχ ὑπὸ φαρμάκου, θεῶν δὲ τιμῇ καὶ προνοίᾳ τῆς Μακεδόνων ὠμότητος ἐξαρπαγῆναι, συντόμως καταστρέψαντα καὶ ἀλύπως. κατέστρεψε δὲ ἕκτῃ ἐπὶ δέκα τοῦ Πυανεψιῶνος μηνός, ἐν ᾗ τὴν σκυθρωποτάτην τῶν Θεσμοφορίων ἡμέραν ἄγουσαι παρὰ τῇ θεῷ νηστεύουσιν αἱ γυναῖκες.

30.5Az sonra Atina halkı ona yaraşır onuru gösterdi, bronz heykelini dikti ve ailesinin en yaşlısının Prytaneion'da beslenmesine karar verdi. Heykelin kaidesine şu ünlü epigram yazıldı:

"Demosthenes, aklın kadar gücün olsaydı,

Makedon Ares asla Yunanlılara hükmetmezdi."

Bunu Demosthenes'in kendisinin Kalaureia'da zehri içmeden önce yazdığını söyleyenler düpedüz saçmalıyor.

30.5

τούτῳ μὲν ὀλίγον ὕστερον ὁ τῶν Ἀθηναίων δῆμος ἀξίαν ἀποδιδοὺς τιμήν εἰκόνα τε χαλκῆν ἀνέστησε καὶ τὸν πρεσβύτατον ἐψηφίσατο τῶν ἀπὸ γένους ἐν Πρυτανείῳ σίτησιν ἔχειν. καὶ τὸ ἐπίγραμμα τὸ θρυλούμενον ἐπεγράφη τῇ βάσει τοῦ ἀνδριάντος· εἴπερ ἴσην ῥώμην γνώμῃ, Δημόσθενες, εἶχες, οὔποτʼ ἂν Ἑλλήνων ἦρξεν Ἄρης Μακεδών. οἱ γὰρ αὐτὸν τὸν Δημοσθένην τοῦτο ποιῆσαι λέγοντες ἐν Καλαυρίᾳ, μέλλοντα τὸ φάρμακον προσφέρεσθαι, κομιδῇ φλυαροῦσι. # Bölüm 31

31.131. Bölüm

Biz Atina'ya gelmeden az önce şöyle bir şey olduğu anlatılır. Komutanı tarafından yargılanmaya çağrılan bir asker elindeki azıcık altını heykelin ellerine koydu. Heykel parmaklarını birbirine geçirmiş olarak duruyordu, yanında da büyük olmayan bir çınar vardı.

31.1

μικρὸν δὲ πρόσθεν ἢ παραβαλεῖν ἡμᾶς Ἀθήναζε λέγεταί τι τοιόνδε συμβῆναι. στρατιώτης ἐπὶ κρίσιν τινὰ καλούμενος ὑφʼ ἡγεμόνος, ὅσον εἶχε χρυσίδιον εἰς τὰς χεῖρας ἐνέθηκε τοῦ ἀνδριάντος. ἕστηκε δὲ τοὺς δακτύλους συνέχων διʼ ἀλλήλων, καὶ παραπέφυκεν οὐ μεγάλη πλάτανος.

31.2Bu çınarın yaprakları, ister rüzgâr tesadüfen düşürmüş olsun, ister koyan öyle örtmüş olsun, üstüne yığılıp altını uzun süre gizledi. Adam dönüp bulunca ve bu haber yayılınca, birçok zeki kişi bunu Demosthenes'in rüşvet almazlığına konu edip epigram yarışına girdi.

31.2

ἀπὸ ταύτης πολλὰ τῶν φύλλων, εἴτε πνεύματος ἐκ τύχης καταβαλόντος, εἴτʼ αὐτὸς οὕτως ὁ θεὶς ἐκάλυψε, περικείμενα καὶ συμπεσόντα λαθεῖν ἐποίησε τὸ χρυσίον οὐκ ὀλίγον χρόνον. ὡς δʼ ὁ ἄνθρωπος ἐπανελθὼν ἀνεῦρε καὶ διεδόθη λόγος ὑπὲρ τούτου, πολλοὶ τῶν εὐφυῶν ὑπόθεσιν λαβόντες εἰς τὸ ἀδωροδόκητον τοῦ Δημοσθένους διημιλλῶντο τοῖς ἐπιγράμμασι.

31.3Demades ise doğan şöhretinin tadını uzun süre çıkaramadan, Demosthenes'in intikamı onu Makedonya'ya sürükledi; alçakça yaltaklandığı insanların eliyle haklı olarak yok olacaktı. Zaten daha önce de onlara ağır geliyordu, o zaman kaçınılmaz bir suçlamaya düştü. Çünkü bir mektubu ortaya çıktı; Perdikkas'ı Makedonya'ya saldırıp Yunanlıları kurtarmaya çağırıyor, onların eski, çürük bir iplikle, yani Antipatros'la asılı olduğunu söylüyordu.

31.3

Δημάδην δὲ χρόνον οὐ πολὺν ἀπολαύσαντα τῆς φυομένης δόξης ἡ Δημοσθένους δίκη κατήγαγεν εἰς Μακεδονίαν, οὓς ἐκολάκευεν αἰσχρῶς, ὑπὸ τούτων ἐξολούμενον δικαίως, ἐπαχθῆ μὲν ὄντα καὶ πρότερον αὐτοῖς, τότε δʼ εἰς αἰτίαν ἄφυκτον ἐμπεσόντα. γράμματα γὰρ ἐξέπεσεν αὐτοῦ, διʼ ὧν παρεκάλει Περδίκκαν ἐπιχειρεῖν Μακεδονίᾳ καὶ σῴζειν τοὺς Ἕλληνας ὡς ἀπὸ σαπροῦ καὶ παλαιοῦ στήμονος λέγων τὸν Ἀντίπατρον ἠρτημένους.

31.4Korinthoslu Deinarkhos bu yüzden onu suçlayınca Kassandros öfkelenip oğlunu kucağında boğazladı, sonra kendisini de öldürttü. Böylece en büyük felaketler içinde, hainlerin önce kendilerini sattığını öğrendi; Demosthenes bunu sık sık söylediği hâlde inanmamıştı. İşte Sossius, okuduğumuz ya da duyduğumuz kadarıyla Demosthenes'in hayatı.

31.4

ἐφʼ οἷς Δεινάρχου τοῦ Κορινθίου κατηγορήσαντος παροξυνθεὶς ὁ Κάσσανδρος ἐγκατέσφαξεν αὐτοῦ τῷ κόλπῳ τὸν υἱόν, εἶτα οὕτως ἐκεῖνον ἀνελεῖν προσέταξεν, ἐν τοῖς μεγίστοις διδασκόμενον ἀτυχήμασιν ὅτι πρώτους ἑαυτοὺς οἱ προδόται πωλοῦσιν, ὃ πολλάκις Δημοσθένους προαγορεύοντος οὐκ ἐπίστευσε. τὸν μὲν οὖν Δημοσθένους ἀπέχεις, Σόσσιε, βίον ἐξ ὧν ἡμεῖς ἀνέγνωμεν ἢ διηκούσαμεν.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…