İçeriğe geç
Plutarkhos

Plutarkhos

Aratos

Ἄρατος

1.11. Bölüm

Polykrates, bana öyle geliyor ki filozof Khrysippos eski bir atasözünün uğursuzluğundan çekinmiş ve onu olduğu gibi değil, kendisine daha iyi gelen biçimde aktarmış: "Mesut oğullar değilse babayı kim över?" Troizenli Dionysodoros ise ona karşı çıkıp atasözünün gerçek biçimini verir: "Bedbaht oğullar değilse babayı kim över?"

1.1

παροιμίαν τινὰ παλαιὰν, ὦ Πολύκρατες, δείσας μοι δοκεῖ τὸ δύσφημον αὐτῆς, ὁ φιλόσοφος Χρύσιππος, οὐχ ὃν ἔχει τρόπον, ἀλλʼ ὡς αὐτὸς ᾤετο βέλτιον εἶναι, διατίθεται, τίς πατέρʼ αἰνήσει, εὶ μὴ εὐδαίμονες υἱοί; Διονυσόδωρος δὲ ὁ Τροιζήνιος ἐλέγχων αὐτὸν ἀντεκτίθησι τὴν ἀληθινὴν οὕτως ἔχουσαν τίς πατέρʼ αἰνήσει, εἰ μὴ κακοδαίμονες υἱοί ;

1.2Atasözünün, kendileri hiçbir değer taşımayıp atalarının erdemlerine sığınan, onları öve öve bitiremeyen kimselerin ağzını kapattığını söyler. Ama Pindaros'un dediği gibi kimde "babalardan gelen soyluluk tabiatıyla parlıyorsa", senin gibi hayatını evindeki en güzel örneklere benzetiyorsa, onun için soyunun en iyilerini anmak, onlar hakkında daima bir şeyler duymak ve söylemek mutluluktur.

1.2

καί φησι τοὺς ἀφʼ αὑτῶν οὐδενὸς ἀξίους ὄντας, ὑποδυομένους δὲ προγόνων τινῶν ἀρεταῖς καί πλεονάζοντας ἐν τοῖς ἐκείνων ἐπαίνοις ὑπὸ τῆς παροιμίας ἐπιστομίζεσθαι· ἀλλʼ ᾧ γε φύσει τὸ γενναῖον ἐπιπρέπει ἐκ πατέρων, κατὰ Πίνδαρον, ὥσπερ σοί πρὸς τὸ κάλλιστον ἀφομοιοῦντι τῶν οἴκοθεν παραδειγμάτων τὸν βίον, εὔδαιμον ἂν εἴη τὸ μεμνῆσθαι τῶν ἀπὸ γένους ἀρίστων, ἀκούοντας περὶ αὑτῶν ἀεί τι καί λέγοντας.

1.3Çünkü bu kimseler kendi güzel yanları olmadığı için şöhretlerini başkalarının övgülerine bağlamazlar; kendi işlerini onlarınkine ekleyerek onları hem soyun hem hayatın önderleri olarak överler. Bu yüzden ben de vatandaşın ve atan Aratos'un hayatını yazıp sana gönderdim; onu ne şöhretinle ne gücünle utandırıyorsun. Bunu, onun işlerini başından beri en titiz biçimde öğrenmeye önem vermediğin için yapmıyorum,

1.3

οὐ γὰρ ἰδίων πλυταρξηʼς λιες ἀπορίᾳ καλῶν ἐξαρτῶσιν ἀλλοτρίων ἐπαίνων τὴν δόξαν, ἀλλὰ τοῖς ἐκείνων τὰ οἰκεῖα συνάπτοντες, ὡς καί τοῦ γένους καί τοῦ βίου καθηγεμόνας εὐφημοῦσι. διὸ κἀγὼ τὸν Ἀράτου τοῦ σοῦ πολίτου καί προπάτορος βίον, ὃν οὔτε τῇ δόξῃ τῇ περὶ σεαυτὸν οὔτε τῇ δυνάμει καταισχύνεις, ἀπέσταλκά σοί συγγραψάμενος, οὐχ ὡς οὐχὶ πάντων ἀκριβέστατά σοί μεμεληκὸς ἐξ ἀρχῆς ἐπίστασθαι τὰς ἐκείνου πράξεις,

1.4oğulların Polykrates ve Pythokles, kendi ailelerinin örnekleriyle yetişsinler, örnek almaları gereken şeyleri kimini dinleyerek, kimini okuyarak öğrensinler diye yapıyorum. Çünkü her zaman her şeyde en iyi olduğunu düşünmek, güzeli sevenin değil, kendini sevenin işidir.

1.4

ἀλλʼ ὅπως οἱ παῖδές σου Πολυκράτης καί Πυθοκλῆς οἰκείοις παραδείγμασιν ἐντρέφωνται, τὰ μὲν ἀκούοντες, τὰ δὲ ἀναγινώσκοντες, ἅπερ αὐτοὺς μιμεῖσθαι προσήκει, φιλαύτου γὰρ ἀνδρός, οὐ φιλοκάλου, παντὸς ἀεὶ βέλτιστον ἡγεῖσθαι.

2.12. Bölüm

Sikyon şehri, katıksız Dor aristokrasisi bozulmuş bir armoni gibi çözülüp iç kavgalara ve halk önderlerinin hırslarına düştüğünden beri, hasta ve karışık olmaktan, tirandan tirana geçmekten kurtulamamıştı. Sonunda Kleon öldürülünce, en şanlı ve vatandaşlar arasında en güçlü adamlar olan Timokleidas'ı ve Kleinias'ı yönetici seçtiler.

2.1

ἡ Σικυωνίων πόλις, ἐπεὶ τὸ πρῶτον ἐκ τῆς ἀκράτου καὶ Δωρικῆς ἀριστοκρατίας ὥσπερ ἁρμονίας συγχυθείσης εἰς στάσεις ἐνέπεσε καὶ φιλοτιμίας δημαγωγῶν, οὐκ ἐπαύσατο νοσοῦσα καὶ ταραττομένη καὶ τύραννον ἐκ τυράννου μεταβάλλουσα, μέχρι οὗ Κλέωνος ἀναιρεθέντος εἵλοντο Τιμοκλείδαν ἄρχοντα καὶ Κλεινίαν, ἄνδρας ἐνδόξους τὰ μάλιστα καὶ ἐν δυνάμει τῶν πολιτῶν ὄντας.

2.2Şehir artık bir düzene giriyor gibiyken Timokleidas öldü. Paseas'ın oğlu Abantidas tiranlığa heveslenip Kleinias'ı öldürdü, onun dostlarından ve akrabalarından kimini sürdü, kimini katletti. Geride kalan yedi yaşındaki oğlu Aratos'u da öldürmek istiyordu.

2.2

ἤδη δέ τινα τῆς πολιτείας κατάστασιν ἔχειν δοκούσης Τιμοκλείδας μὲν ἀπέθανεν, Ἀβαντίδας δὲ ὁ Πασέου τυραννίδα πράττων ἑαυτῷ τὸν Κλεινίαν ἀπέκτεινε καὶ τῶν φίλων καὶ οἰκείων τοὺς μὲν ἐξέβαλε, τοὺς δὲ ἀνεῖλεν. ἐζήτει δὲ καὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ, Ἄρατον, ἀνελεῖν, ἑπταετῆ καταλελειμμένον.

2.3Evdeki kargaşada çocuk kaçanlarla birlikte dışarı çıktı ve korku içinde, yardımsız şehirde dolaşırken tesadüfen, kimseye görünmeden bir kadının evine girdi. Bu kadın Abantidas'ın kız kardeşi ve Kleinias'ın kardeşi Prophantos'un karısı Soso'ydu. Yüce gönüllü bir kadındı ve çocuğun kendisine bir tanrının yardımıyla sığındığını düşünerek onu içeride sakladı, sonra gece gizlice Argos'a gönderdi.

2.3

ἐν δὲ τῇ περὶ τὴν οἰκίαν ταραχῇ συνεκπεσὼν τοῖς φεύγουσιν ὁ παῖς, καὶ πλανώμενος ἐν τῇ πόλει περίφοβος καὶ ἀβοήθητος, κατὰ τύχην ἔλαθεν εἰς οἰκίαν παρελθὼν γυναικός, ἀδελφῆς μὲν Ἀβαντίδου, Προφάντῳ δὲ τῷ Κλεινίου ἀδελφῷ γεγαμημένης, ὄνομα Σωσοῦς. αὕτη δὲ καὶ τὸ ἦθος οὖσα γενναία καὶ σὺν θεῷ τινι τὸ παιδίον οἰομένη καταπεφευγέναι πρὸς αὐτήν ἀπέκρυψεν ἔνδον, εἶτα νυκτὸς εἰς Ἄργος ὑπεξέπεμψεν.

3.13. Bölüm

Aratos böylece kaçırılıp tehlikeden kurtulunca içinde tiranlara karşı şiddetli ve ateşli bir nefret filizlenip büyüdü. Argos'ta babasının dostları ve konukseverleri yanında hür bir insan gibi yetişti; bedeninin sağlık ve boy bakımından geliştiğini görünce kendini güreş okulundaki eğitime verdi, hatta pentatlonda yarışıp çelenkler kazandı.

3.1

οὕτω δʼ ἐκκλαπέντι τῷ Ἀράτῳ καὶ διαφυγόντι τὸν κίνδυνον εὐθὺς μὲν ἐνεφύετο καὶ συνηύξετο τὸ σφοδρὸν καὶ διάπυρον μῖσος ἐπὶ τοὺς τυράννους, τρεφόμενος δὲ παρὰ τοῖς ἐν Ἄργει ξένοις καὶ φίλοις πατρῴοις ἐλευθερίως, καὶ τὸ σῶμα βλαστάνον ὁρῶν εἰς εὐεξίαν καὶ μέγεθος, ἐπέδωκεν ἑαυτὸν ἀσκήσει τῇ περὶ παλαίστραν, ὥστε καὶ πένταθλον ἀγωνίσασθαι καὶ στεφάνων τυχεῖν.

3.2Heykellerinde de elbette atletik bir görünüm vardır; yüzündeki zekâ ve krallara yakışır ifade, oburluğu ve kazmayı tamamen inkâr edemez. Bu yüzden konuşma sanatını bir devlet adamına yakışandan belki daha az çalıştı. Yine de bazılarının, sıradan kelimelerle işin yanında alelacele yazıp bıraktığı anılarına bakarak sandığından daha zarif konuşurdu.

3.2

ἐπιφαίνεται δʼ ἀμέλει καὶ ταῖς εἰκόσιν ἀθλητική τις ἰδέα, καὶ τὸ συνετὸν τοῦ προσώπου καὶ βασιλικὸν οὐ παντάπασιν ἀρνεῖται τὴν ἀδηφαγίαν καὶ τὸ σκαφεῖον. ὅθεν ἐνδεέστερον ἴσως ἢ πολιτικῷ προσῆκον ἦν ἀνδρὶ περὶ τὸν λόγον ἐσπούδασε καίτοι γέγονεναι κομψότερον εἰπεῖν ἢ δοκεῖ τισιν ἐκ τῶν ὑπομνημάτων κρίνουσιν, ἃ παρέργως καὶ ὑπὸ χεῖρα διὰ τῶν ἐπιτυχόντων ὀνομάτων ἁμιλλησάμενος κατέλιπε.

3.3Bir süre sonra Deinias ve diyalektikçi Aristoteles ile arkadaşları, Abantidas'ı öldürdüler: forumda vakit geçirirken onların tartışmalarına katılıp onlarla yarışmayı âdet edinmişti. Bu alışkanlığından yararlanarak tuzak kurdular. Abantidas'ın babası Paseas iktidarı ele aldı, ama Nikokles onu hileyle öldürüp kendini tiran ilan etti.

3.3

χρόνῳ δὲ ὕστερον Ἀβαντίδαν μὲν οἱ περὶ Δεινίαν καὶ Ἀριστοτέλη τὸν διαλεκτικόν, εἰωθότα τοῖς λόγοις αὐτῶν κατʼ ἀγορὰν σχολαζόντων ἑκάστοτε παρεῖναι καὶ συμφιλονεικεῖν, ἐμβαλόντες εἰς· τοιαύτην διατριβὴν καὶ κατασκευάσαντες ἐπιβουλὴν ἀνεῖλον, Πασέαν δὲ τὸν Ἀβαντίδου πατέρα τὴν ἀρχὴν ὑπολαβόντα Νικοκλῆς δολοφονήσας ἑαυτὸν ἀνέδειξε τύραννον.

3.4Bu adamın görünüşçe Kypselos oğlu Periandros'a çok benzediği söylenir; tıpkı Pers Orontes'in Amphiaraos oğlu Alkmaion'a, Myrtilos'un anlattığı Lakedaimonlu gencin de Hektor'a benzediği gibi. O genci izleyen kalabalık, bunu öğrenince ayaklar altında ezmişti.

3.4

τοῦτον ἐμφερέστατον λέγουσι τὴν ὄψιν Περιάνδρῳ τῷ Κυψέλου γενέσθαι, καθάπερ Ἀλκμαίωνι μὲν τῷ Ἀμφιάρεω τὸν Πέρσην Ὀρόντην, Ἕκτορι δὲ τὸν Λακεδαιμόνιον νεανίσκον, ὃν ἱστορεῖ Μυρτίλος ὑπὸ πλήθους τῶν θεωμένων, ὡς τοῦτο ἔγνωσαν, καταπατηθῆναι.

4.14. Bölüm

Nikokles dört ay tiranlık yaptı. Bu sürede şehre pek çok kötülük etti ve Aitolyalıların tuzak kurduğu şehri kaybetmek tehlikesine düştü. Aratos o sırada artık delikanlıydı; soyluluğu ve küçük ya da tembel olmayan, ciddi, yaşından daha sağlam bir yargıyla karışmış özgüveni sayesinde parlak bir itibarı vardı.

4.1

τοῦ δὲ Νικοκλέους τέσσαρας μῆνας τυραννοῦντος, ἐν οἷς πολλὰ κακὰ τὴν πόλιν ἐργασάμενος ἐκινδύνευσεν ὑπὸ Αἰτωλῶν ἐπιβουλευομένην αὐτὴν ἀποβαλεῖν, ἤδη μειράκιον ὁ Ἄρατος ὢν ἀξίωμα λαμπρὸν εἶχε διʼ εὐγένειαν Καὶ φρόνημα, ὃ διέφαινεν οὐ μικρὸν οὐδὲ ἀργόν, ἐμβριθὲς δὲ Καὶ παρʼ ἡλικίαν ἀσφαλεστέρᾳ γνώμῃ κεκραμένον.

4.2Bu yüzden sürgünler en çok ona dikkat ediyordu; Nikokles de olup biteni ihmal etmiyor, gizlice onu gözlüyor, hareketlerini kolluyordu. Böyle büyük bir cesaretten ya da bu kadar tehlikeli bir işten korktuğu için değil, babasının dostları ve konukseverleri olan krallarla görüştüğünden şüphelendiği için.

4.2

ὅθεν οἵ τε φυγάδες μάλιστα τὸν νοῦν ἐκείνῳ προσεῖχον, ὅ τε Νικοκλῆς οὐκ ἠμέλει τῶν πραττομένων, ἀλλʼ ἀδήλως ἀπεθεώρει Καὶ παρεφύλαττεν αὑτοῦ τὴν ὁρμήν, τόλμημα μὲν οὐδὲν τηλικοῦτον δεδιὼς οὐδὲ ἔργον οὐδὲν οὕτω παρακεκινδυνευμένον, ὑποπτεύων δὲ τοῖς βασιλεῦσιν αὐτὸν διαλέγεσθαι φίλοις οὖσι Καὶ ξένοις πατρῴοις.

4.3Gerçekten de Aratos bu yolu denedi. Ama Antigonos vaat edip ihmal ediyor, zamanı geçiriyordu; Mısır'dan ve Ptolemaios'tan gelecek umutlar da uzaktı. Bu yüzden tiranı kendi başına devirmeye karar verdi.

4.3

καὶ γὰρ ἀληθῶς ὁ Ἄρατος ἐπεχείρησε τὴν ὁδὸν ἐκείνην βαδίζειν. ὡς δὲ Ἀντίγονος μὲν ὑπισχνούμενος ἠμέλει Καὶ παρῆγε τὸν χρόνον, αἱ δὲ ἀπʼ Αἰγύπτου Καὶ παρὰ Πτολεμαίου μακρὰν ἦσαν ἐλπίδες, ἔγνω διʼ αὑτοῦ καταλύειν τὸν τύραννον.

5.15. Bölüm

Planını önce Aristomakhos ve Ekdelos'la paylaştı. Birincisi Sikyonlu bir sürgündü, Ekdelos ise Megalopolisli bir Arkadyalıydı; hem filozof hem iş adamıydı, Atina'da Akademici Arkesilaos'un yakınında bulunmuştu.

5.1

πρώτοις δὲ κοινοῦται τὴν γνώμην Ἀριστομάχῳ καὶ Ἐκδήλῳ. τούτων ὁ μὲν ἐκ Σικυῶνος ἦν φυγάς, ὁ δὲ Ἔκδηλος Ἀρκὰς ἐκ Μεγάλης πόλεως, ἀνὴρ φιλόσοφος καὶ πρακτικός, Ἀρκεσιλάου τοῦ Ἀκαδημιακοῦ γεγονὼς ἐν ἄστει συνήθης.

5.2Bunlar isteyerek kabul edince öteki sürgünlerle konuştu. Birkaçı umudu bırakmaktan utandıkları için işe katıldı, çoğu ise Aratos'u işlerden anlamadığı için atılganlık ediyor diye engellemeye çalıştı.

5.2

δεξαμένων δὲ τούτων προθύμως διελέγετο τοῖς ἄλλοις φυγάσιν, ὧν ὀλίγοι μὲν αἰσχυνθέντες ἐγκαταλιπεῖν τὴν ἐλπίδα μετεῖχον τῶν πραττομένων, οἱ δὲ πολλοὶ καὶ τὸν Ἄρατον ἐπειρῶντο κατακωλύειν ὡς ἀπειρίᾳ πραγμάτων θρασυνόμενον.

5.3Aratos Sikyon topraklarında bir yeri ele geçirip oradan tiranla savaşmayı düşünürken hapisten kaçmış bir Sikyonlu Argos'a geldi. Sürgünlerden Ksenokles'in kardeşiydi. Ksenokles onu Aratos'un yanına getirdi. Adam, surun kendisinin aşıp kurtulduğu yerinin iç tarafının neredeyse düz olduğunu, kayalık ve yüksek yerlere bitiştiğini, dışarıdan yüksekliğinin ise merdivenlerle pek de aşılamaz olmadığını anlattı.

5.3

βουλευομένου δʼ αὐτοῦ χωρίον τι τῆς Σικυωνίας καταλαβεῖν, ὅθεν ὡρμημένος διαπολεμήσει πρὸς τὸν τύραννον, ἧκεν εἰς Ἄργος ἀνὴρ Σικυώνιος ἐκ τῆς εἱρκτῆς ἀποδεδρακώς· ἦν δὲ τῶν φυγάδων ἑνὸς Ξενοκλέους ἀδελφός· καὶ τῷ Ἀράτῳ προσαχθεὶς ὑπὸ τοῦ Ξενοκλέους ἔλεγε τοῦ τείχους καθʼ ὃν ὑπερβὰς αὐτὸς ἐσώθη τόπον, ἐντὸς μὲν ὀλίγου δεῖν ἐπίπεδον εἶναι, προσπεφυκότα χωρίοις πετρώδεσι καὶ ὑψηλοῖς, τὸ δὲ ἔξωθεν ὕψος ὑπὸ κλιμάκων οὐ πάνυ ἀνέφικτον.

5.4Aratos bunları duyunca kendi kölelerinden Seuthas ve Tekhnon'u Ksenokles'le birlikte suru incelemeye gönderdi. Bir özel kişi olarak uzun savaşlarla, açık çatışmalarla tirana karşı durmaktansa, mümkünse her şeyi gizlice, tek bir tehlikeye atıp hızla sonuçlandırmaya karar vermişti.

5.4

ὡς δὲ ταῦτα ἤκουσεν ὁ Ἄρατος, ἐκπέμπει μετὰ τοῦ Ξενοκλέους οἰκέτας ἰδίους δύο, Σεύθαν τε καὶ Τέχνωνα, κατασκεψομένους τὸ τεῖχος, ἐγνωκὼς, εἰ δύναιτο, κρύφα καὶ πρὸς ἕνα κίνδυνον ὀξέως τὸ πᾶν ἀναρρῖψαι μᾶλλον ἢ μακρῷ πολέμῳ καὶ φανεροῖς ἀγῶσιν ἰδιώτης ἀντικαθίστασθαι πρὸς τύραννον.

5.5Ksenokles ve yanındakiler surun ölçülerini alıp döndüler. Yerin zor ya da imkânsız olmadığını bildirdiler; yalnız bir bahçıvanın küçük ama pek saldırgan ve yatıştırılamaz köpekleri yüzünden yaklaşıp gizli kalmanın güç olduğunu söylediler. Aratos hemen işe koyuldu.

5.5

ὡς δʼ ἐπανῆλθον οἱ περὶ τὸν Ξενοκλέα τοῦ μὲν τείχους εἰληφότες μέτρα καὶ τοῦ τόπου τὴν φύσιν ἀπαγγέλλοντες οὐκ ἄπορον οὐδὲ χαλεπήν, τὸ δὲ λαθεῖν προσελθόντας ἐργῶδες εἶναι φάσκοντες ὑπὸ κηπουροῦ τινος κυναρίων, μικρῶν μέν, ἐκτόπως δὲ μαχίμων καὶ ἀπαρηγορήτων, εὐθὺς ἐνίστατο τὴν πρᾶξιν.

6.16. Bölüm

Silah hazırlığı olağan bir şeydi; o zamanlar neredeyse herkes birbirine karşı yağma ve akınlar yapıyordu. Merdivenleri ise makine ustası Euphranor açıkça yaptı; mesleği şüphe uyandırmasını önlüyordu, kendisi de sürgünlerdendi.

6.1

ἡ μὲν οὖν τῶν ὅπλων παρασκευὴ συνήθης ἦν, πάντων, ὡς ἔπος εἰπεῖν, τότε κλωπείαις χρωμένων καὶ καταδρομαῖς ἐπʼ ἀλλήλους· τὰς δὲ κλίμακας Εὐφράνωρ ὁ μηχανοποιὸς ἀναφανδὸν ἐπήξατο, τῆς τέχνης αὐτῷ τὸ ἀνύποπτον διδούσης, ἐπεὶ καὶ αὐτὸς ἦν τῶν φυγάδων.

6.2Argos'taki dostlarından her biri az sayıdaki adamından on tanesini verdi, kendisi de köleleri arasından otuz kişiyi silahlandırdı. Haydut reislerinden Ksenophilos aracılığıyla da az sayıda paralı asker tuttu. Bunlara Sikyon topraklarındaki kralın atlarını kaçırmak üzere çıkılacağı söylendi. Çoğu dağınık halde Polygnotos kulesine önceden gönderildi ve orada beklemeleri emredildi.

6.2

ἄνδρας δὲ αὐτῷ τῶν μὲν ἐν Ἄργει φίλων ἕκαστος ἐξ ὀλίγων δέκα παρέσχεν, αὐτὸς δὲ τῶν ἰδίων οἰκετῶν τριάκοντα καθώπλισεν. ἐμισθώσατο δὲ καὶ διὰ Πρώτου Ξενοφίλου τῶν ἀρχικλώπων οὐ πολλοὺς στρατιώτας, οἷς διεδόθη λόγος ὡς ἐπὶ τὰς ἵππους τὰς βασιλικὰς εἰς τὴν Σικυωνίαν ἔξοδος ἔσοιτο. καὶ προεπέμφθησαν οἱ πολλοὶ σποράδες ἐπὶ τὸν Πολυγνώτου πύργον, ἐκεῖ κελευσθέντες περιμεῖναι.

6.3Aratos, hafif donanımlı Kaphisias'ı da dört adamla önceden gönderdi. Bunlar karanlıkta bahçıvanın yanına varıp yolcu olduklarını söyleyecek, orada geceleyip hem onu hem de köpekleri kapatacaklardı; çünkü başka geçiş yolu yoktu. Sökülebilir merdivenleri de tahıl küfelerine koyup üstlerini örterek arabalarla önceden gönderdiler.

6.3

προεπέμφθη δὲ καὶ Καφισίας ὑπʼ αὐτοῦ μετὰ τεσσάρων ἄλλων εὔζωνος, οὓς ἔδει πρὸς τὸν κηπουρὸν ἀφικέσθαι σκοταίους, φάσκοντας ὁδοιπόρους εἶναι, καὶ καταυλισαμένους αὐτόν τε συγκλεῖσαι καὶ τοὺς κύνας· οὐ γὰρ ἦν ἄλλῃ παρελθεῖν. τὰς δὲ κλίμακας διαλυτὰς οὔσας ἐμβαλόντες εἰς ἀχάνας καὶ κατακαλύψαντες ἐφʼ ἁμαξῶν προαπέστειλαν.

6.4Bu sırada Nikokles'in bazı casusları Argos'ta göründü; bunların gizlice dolaşıp Aratos'u gözlediği söyleniyordu. Aratos gün ağarırken dışarı çıktı ve açıkça forumda dostlarıyla vakit geçirdi. Sonra gymnasion'da yağlandı, güreş okulundan yanında içki içip eğlenmeye alışkın bazı gençleri alıp eve götürdü. Az sonra kölelerinden biri forumda çelenk taşırken, biri meşale satın alırken, biri de içki sofralarında çalgı çalan kadınlarla konuşurken görüldü.

6.4

ἐν τούτῳ δὲ κατασκόπων τινῶν ἐν Ἄργει τοῦ Νικοκλέους φανέντων καὶ περιιέναι λεγομένων ἀδήλως καὶ παραφυλάττειν τὸν Ἄρατον, ἅμʼ ἡμέρᾳ προελθὼν καὶ φανερὸς ὢν ἐν ἀγορᾷ διέτριβε μετὰ τῶν φίλων εἶτʼ ἀλειψάμενος ἐν τῷ γυμνασίῳ καὶ παραλαβών τινας ἐκ τῆς παλαίστρας τῶν εἰωθότων πίνειν καὶ ῥᾳθυμεῖν μετʼ αὐτοῦ νεανίσκων ἀπῆγεν οἴκαδε· καὶ μετὰ μικρὸν ἑωρᾶτο τῶν οἰκετῶν αὐτοῦ διʼ ἀγορᾶς ὁ μὲν στεφάνους φέρων, ὁ δὲ λαμπάδας ὠνούμενος, ὁ δὲ τοῖς εἰθισμένοις παρὰ πότον ψάλλειν καὶ αὐλεῖν γυναίοις διαλεγόμενος.

6.5Casuslar bütün bunları görerek aldandılar ve kendi aralarında gülerek "Demek ki tiran kadar korkak bir şey yokmuş" dediler; "o kadar büyük bir şehre ve bu kadar güce sahip Nikokles, sürgün harçlığını zevklere ve gündüz içkilerine harcayan bir delikanlıdan korkuyor."

6.5

ταῦτα δὲ οἱ κατάσκοποι πάντα ὁρῶντες ἐξηπάτηντο καὶ πρὸς ἀλλήλους ἀναγελῶντες ἔλεγον οὐδὲν ἦν ἄρα τυράννου δειλότερον, εἰ καὶ Νικοκλῆς τηλικαύτην πόλιν ἔχων καὶ τοσαύτην δύναμιν ὀρρωδεῖ μειράκιον εἰς ἡδονὰς καὶ πότους μεθημερινοὺς τὰ τῆς φυγῆς ἐφόδια καταχρώμενον.

7.17. Bölüm

Böylece aldatılıp gittiler. Aratos ise hemen kahvaltıdan sonra çıktı, Polygnotos kulesinde askerlerle buluşup Nemea'ya ilerledi. Orada planı çoğuna ilk kez açıkladı, vaatlerde bulundu, onları yüreklendirdi.

7.1

οἱ μὲν οὖν οὕτω παραλογισθέντες ἀπηλλάγησαν· ὁ δὲ Ἄρατος εὐθὺς μετʼ ἄριστον ἐξελθὼν καὶ συνάψας πρὸς τὸν Πολυγνώτου πύργον τοῖς στρατιώταις εἰς Νεμέαν προῆγεν, ὅπου τὴν πρᾶξιν ἐξέφηνε τοῖς πολλοῖς τότε πρῶτον, ὑποσχέσεις τε καὶ παρακλήσεις ἐποιήσατο·

7.2"Apollon Hyperdexios" parolasını verip şehre doğru ilerledi. Ay'ın dönüşüne göre yürüyüşünü bazen hızlandırıyor bazen yavaşlatıyordu; yolda onun ışığından yararlanacak, Ay battığında ise surun yakınındaki bahçede olacaktı.

7.2

καὶ σύνθημα παραδοὺς Ἀπόλλωνα ὑπερδέξιον προῆγεν ἐπὶ τὴν πόλιν, συμμέτρως τῇ περιφορᾷ τῆς σελήνης ἐπιταχύνων καὶ πάλιν ἀνιεὶς τὴν πορείαν, ὥστε τῷ μὲν φωτὶ χρῆσθαι καθʼ ὁδόν, ἤδη δὲ δυομένης περὶ τὸν κῆπον εἶναι πλησίον τοῦ τείχους.

7.3Orada Kaphisias onu karşıladı. Köpekleri ele geçirememişti, çünkü onlar kaçmıştı, ama bahçıvanı kilitlemişti. Çoğu cesaretini yitirip geri dönmek istedi; Aratos ise onları yüreklendirdi, köpekler onları çok rahatsız ederse geri götüreceğini söyledi.

7.3

ἐνταῦθα Καφισίας ἀπήντησεν αὐτῷ, τῶν μὲν κυναρίων οὐ κρατήσας ἔφθη γὰρ ἀποπηδήσαντα, τὸν δὲ κηπουρὸν ἐγκεκλεικώς. ἀθύμους δὲ τοὺς πλείστους γενομένους καὶ κελεύοντας ἀπαλλάττεσθαι παρεθάρρυνεν ὁ Ἄρατος, ὡς ἀπάξων, ἂν οἱ κύνες ἄγαν ἐνοχλῶσιν αὐτοῖς.

7.4Merdivenleri taşıyanları önden gönderdi, başlarında Ekdelos ve Mnasitheos vardı. Kendisi yavaşça arkalarından gitti. Köpekler artık yüksek sesle havlıyor, Ekdelos'un adamlarıyla birlikte koşuyordu. Yine de sura ulaştılar ve merdivenleri sağlamca dayadılar. İlkleri tırmanırken,

7.4

ἅμα δὲ τοὺς τὰς κλίμακας φέροντας προπέμψας, ὧν Ἔκδηλος ἡγεῖτο καὶ Μνασίθεος, αὐτὸς ἐπηκολούθει σχολαίως, ἤδη τῶν κυναρίων εὐτόνως ὑλακτούντων καὶ συμπαρατρεχόντων τοῖς περὶ τὸν Ἔκδηλον. οὐ μὴν ἀλλὰ προσέμιξάν τε τῷ τείχει καὶ προσήρεισαν τὰς κλίμακας ἀσφαλῶς. ἀναβαινόντων δὲ τῶν πρώτων,

7.5sabah nöbetini devreden görevli çanla dolaşıyordu; gelenlerin çok sayıda ışığı ve gürültüsü vardı. Merdivenlerde oldukları yerde büzülerek bunların gözünden kolayca kaçtılar, ama karşıdan başka bir nöbet grubu gelince son derece tehlikeli bir duruma düştüler.

7.5

ὁ τὴν ἑωθινὴν φυλακὴν παραδιδοὺς ἐφώδευε κώδωνι, καὶ φῶτα πολλὰ καὶ θόρυβος ἦν τῶν ἐπιπορευομένων, οἱ δέ, ὥσπερ εἶχον, αὐτοῦ πτήξαντες ἐπὶ τῶν κλιμάκων τούτους μὲν οὐ χαλεπῶς ἔλαθον, ἄλλης δὲ φυλακῆς ἐναντίας ταύτῃ προσερχομένης εἰς τὸν ἔσχατον κίνδυνον ἦλθον.

7.6Bu grup da geçip gidince ilkler, Mnasitheos ve Ekdelos, hemen tırmandılar ve surun iki yanındaki yolları tuttular, sonra Tekhnon'u Aratos'a göndererek acele etmesini istediler.

7.6

ὡς δὲ κἀκείνην διέφυγον παρελθοῦσαν, εὐθὺς ἀνέβαινον οἱ πρῶτοι Μνασίθεος καὶ Ἔκδηλος, καὶ τὰς ἑκατέρωθεν ὁδοὺς τοῦ τείχους διαλαβόντες ἀπέστελλον Τέχνωνα πρὸς Ἄρατον ἐπείγεσθαι κελεύοντες.

8.18. Bölüm

Bahçeyle sur ve kule arasında fazla mesafe yoktu; kulede büyük bir av köpeği nöbet tutuyordu. Köpek yaklaşanları fark etmedi; ya tabiatça uyuşuktu ya da gündüzden yorgun düşmüştü. Ama bahçıvanın köpekleri aşağıdan onu kışkırtınca önce boğuk ve belirsiz sesler çıkardı, sonra adamlar yanından geçerken daha şiddetle havladı.

8.1

ἦν δὲ οὐ πολὺ διάστημα ἀπὸ τοῦ κήπου πρὸς τὸ τεῖχος καὶ τὸν πύργον, ἐν ᾧ κύων μέγας ἐφρούρει θηρατικός. αὐτὸς μὲν οὖν οὐκ ᾔσθετο τὴν ἔφοδον, εἴτε φύσει νωθὴς ὢν, εἴτε μεθʼ ἡμέραν κατάκοπος γεγονώς. τῶν δὲ τοῦ κηπουροῦ κυναρίων κάτωθεν ἐκκαλουμένων αὐτόν ὑπεφθέγγετο τυφλὸν καὶ ἄσημον τὸ πρῶτον, εἶτα μᾶλλον ἐπέτεινε παρερχομένων.

8.2Artık yer yüksek havlamalarla dolmuştu; karşı taraftaki nöbetçi yüksek sesle köpekçiye, köpeğin neden bu kadar sert havladığını ve bir şey olup olmadığını sordu. Kuledeki adam ona, korkulacak bir şey olmadığını, köpeğin sur nöbetçilerinin ışığından ve çan sesinden huylandığını söyledi.

8.2

καὶ κατεῖχεν ἤδη πολὺς ὑλαγμὸς τὸ χωρίον, ὥστε τὸν πέραν φύλακα κραυγῇ μεγάλῃ πυνθάνεσθαι τοῦ κυνηγοῦ, πρός τίνα τραχέως οὕτως ὁ κύων ὑλακτεῖ, καὶ μή τι γίνεται καινότερον. ὁ δʼ ἀπὸ τοῦ πύργου αὐτῷ ἀντεφώνησε μηδὲν εἶναι δεινόν, ἀλλὰ τὸν κύνα πρὸς τὸ φῶς τῶν τειχοφυλάκων καὶ τὸν ψόφον τοῦ κώδωνος παρωξύνθαι.

8.3Bu, Aratos'un askerlerine büyük cesaret verdi: köpekçinin işe ortak olup bunu gizlediğini, şehirde daha pek çok yardımcıları bulunduğunu sandılar. Yine de sura yaklaştıkça tehlike ağırlaştı ve iş uzadı, çünkü merdivenler ancak teker teker ve yavaş çıkılmazsa sallanıyordu. Saat de sıkıştırıyordu: horozlar ötmeye başlamıştı, kırdan foruma bir şeyler getirenler her an gelebilirdi.

8.3

τοῦτο μάλιστα τοὺς Ἀράτου στρατιώτας ἐπέρρωσεν, οἰομένους τὸν κυνηγὸν ἐπικρύπτειν κοινωνοῦντα τῇ πράξει, εἶναι δὲ πολλοὺς καὶ ἄλλους ἐν τῇ πόλει τοὺς συνεργοῦντας. οὐ μὴν ἀλλὰ τῷ τείχει προσβαλόντων χαλεπὸς ἦν ὁ κίνδυνος καὶ μῆκος ἐλάμβανε, τῶν κλιμάκων κραδαινομένων εἰ μὴ καθʼ ἕνα καὶ σχολαίως ἀναβαίνοιεν ἡ δὲ ὥρα κατήπειγεν, ἤδη φθεγγομένων ἀλεκτρυόνων, καὶ ὅσον οὔπω τῶν ἐξ ἀγροῦ τι φέρειν εἰωθότων πρὸς ἀγορὰν ἐπερχομένων.

8.4Bu yüzden Aratos acele edip çıktı; önceden toplam kırk kişi çıkmıştı. Aşağıdakilerden birkaçını daha bekledikten sonra tiranın evine ve komutanlık binasına çıktı, çünkü paralı askerler geceyi orada geçiriyordu. Ansızın üzerlerine atılıp hepsini yakaladı, ama kimseyi öldürmedi. Hemen dostlarına adam gönderip her birini evinden çağırdı.

8.4

διὸ καὶ σπεύδων ὁ Ἄρατος ἀνέβαινε, τεσσαράκοντα τῶν πάντων ἀναβεβηκότων πρὸ αὐτοῦ· καὶ προσδεξάμενος ἔτι τῶν κάτωθεν ὀλίγους ἐπὶ τὴν οἰκίαν τοῦ τυράννου καὶ τὸ στρατήγιον ἀνῆλθεν ἐνταῦθα γὰρ οἱ μισθοφόροι παρενυκτέρευον. ἄφνω δὲ ἐπιπεσὼν αὐτοῖς καὶ συλλαβὼν ἅπαντας, οὐδένα δὲ ἀποκτείνας, εὐθὺς διεπέμπετο πρὸς τοὺς φίλους ἀνακαλούμενος . ἕκαστον ἀπʼ οἰκίας.

8.5Her yandan koşuştular. Gün ağarmaya başlamıştı ve tiyatro kalabalıkla dolmuştu; insanlar belirsiz söylentiyle tedirgindi, olup biten hakkında açık bir şey bilmiyorlardı. Sonunda tellal çıkıp Kleinias oğlu Aratos'un vatandaşları özgürlüğe çağırdığını söyledi.

8.5

καὶ συνδραμόντων πανταχόθεν, ἡμέρα μὲν ὑπέλαμπεν ἤδη καὶ τὸ θέατρον ἦν ὄχλου μεστόν, ἔτι πρὸς τὴν ἄδηλον αἰωρουμένων φήμην καὶ σαφὲς οὐδὲν εἰδότων ὑπὲρ τῶν πραττομένων, πρίν γε δὴ προελθὼν ὁ κῆρυξ εἶπεν ὡς Ἄρατος ὁ Κλεινίου παρακαλεῖ τοὺς πολίτας ἐπὶ τὴν ἐλευθερίαν.

9.19. Bölüm

Bunun üzerine uzun zamandır bekledikleri şeyin geldiğine inanarak hep birlikte ateşle tiranın kapısına koştular. Evin tutuşmasıyla Korinthos'a kadar görülen büyük bir alev yükseldi; Korinthoslular buna şaşıp neredeyse yardıma koşacaklardı. Nikokles bazı yeraltı geçitlerinden gizlice sıyrılıp şehirden kaçtı.

9.1

τότε δὲ πιστεύσαντες ἥκειν ἃ πάλαι προσεδόκων, ὥρμησαν ἀθρόοι πρὸς τὰς θύρας τοῦ τυράννου πῦρ ἐπιφέροντες. ἤρθη δὲ φλὸξ μεγάλη καὶ καταφανὴς μέχρι Κ. ορίνθου τῆς οἰκίας ἀναφθείσης, ὥστε θαυμάσαντας τοὺς ἐν Κορίνθῳ παρὰ μικρὸν ὁρμῆσαι πρὸς τὴν βοήθειαν. ὁ μὲν οὖν Νικοκλῆς ἔλαθε διά τινων ὑπονόμων ὑπεκδὺς καὶ ἀποδρὰς ἐκ τῆς πόλεως,

9.2Askerler Sikyonlularla birlikte yangını söndürdükten sonra evi yağmaladılar. Aratos buna engel olmadı, tiranların kalan parasını da vatandaşların önüne koydu. Saldıranlardan da düşmandan da hiç kimse ölmedi, yaralanmadı. Talih bu işi temiz, iç savaş kanından uzak tuttu.

9.2

οἱ δὲ στρατιῶται καταπαύσαντες μετὰ τῶν Σικυωνίων τὸ πῦρ διήρπαζον τὴν οἰκίαν. καὶ οὔτε ταῦτα ἐκώλυσεν ὁ Ἄρατος, τά τε λοιπὰ χρήματα τῶν τυράννων εἰς μέσον ἔθηκε τοῖς πολίταις. ἀπέθανε δὲ οὐδεὶς οὐδὲ ἐτρώθη τὸ παράπαν τῶν ἐπελθόντων οὐδὲ τῶν πολεμίων, ἀλλὰ καθαρὰν καὶ ἄθικτον αἵματος ἐμφυλίου τὴν πρᾶξιν ἡ τύχη διεφύλαξε.

9.3Aratos sürgünleri geri getirdi: Nikokles'in sürdüğü seksen kişiyi ve önceki tiranlar zamanında sürülen beş yüzden az olmayan kişiyi. Bunların dolaşması uzun sürmüş, neredeyse elli yıl olmuştu. Dönenlerin çoğu yoksuldu; eskiden sahip oldukları mülkleri istediler, tarlalara ve evlere yürüdüler. Aratos büyük bir çıkmaza düştü: bir yandan şehrin dışarıdan tehdit edildiğini ve Antigonos'un özgürlüğü yüzünden onu kıskandığını, öte yandan da kendi içinde karışıp bölündüğünü görüyordu.

9.3

κατήγαγε δὲ φυγάδας τοὺς μὲν ὑπὸ Νικοκλέους ἐκπεπτωκότας ὀγδοήκοντα, τοὺς δὲ ἐπὶ τῶν ἔμπροσθεν τυράννων οὐκ ἐλάττους πεντακοσίων, οἷς μακρὰ μὲν ἡ πλάνη καὶ ὁμοῦ τι πεντηκονταετὴς ἐγεγόνει. κατελθόντες δὲ οἱ πλεῖστοι πένητες, ὧν κύριοι πρότερον ἦσαν ἐπελαμβάνοντο, καὶ βαδίζοντες ἐπὶ τὰ χωρία καὶ τὰς οἰκίας δεινὴν ἀπορίαν τῷ Ἀράτῳ παρεῖχον, ἐπιβουλευομένην μὲν ἔξωθεν καὶ φθονουμένην ὑπʼ Ἀντιγόνου τὴν πόλιν ὁρῶντι διά τὴν ἐλευθερίαν, ταραττομένην δὲ ὑφʼ αὑτῆς καὶ στασιάζουσαν.

9.4Bu yüzden elindeki imkânlar içinde en iyisinin bu olduğuna karar vererek şehri Akhaialılara kattı. Dor oldukları hâlde kendi isteğiyle Akhaialıların adını ve düzenini benimsediler; oysa Akhaialıların o zamanlar ne parlak bir itibarı ne büyük bir gücü vardı. Çoğu küçük şehirlerde yaşıyordu, ülkeleri ne verimli ne genişti, limansız bir denize komşuydular; bu denizin suları çoğu yerde kayalık kıyılarda karaya vururdu.

9.4

ὅθεν ἐκ τῶν παρόντων ἄριστα κρίνας προσέμιξεν αὐτὴν φέρων τοῖς Ἀχαιοῖς· καὶ Δωριεῖς ὄντες ὑπέδυσαν ἑκουσίως ὄνομα καὶ πολιτείαν τὴν Ἀχαιῶν οὔτε ἀξίωμα λαμπρὸν οὔτε μεγάλην ἰσχὺν ἐχόντων τότε. μικροπολῖται γὰρ ἦσαν οἱ πολλοί, καὶ γῆν οὔτε χρηστὴν οὔτε ἄφθονον ἐκέκτηντο, καὶ θαλάττῃ προσῴκουν ἀλιμένῳ, τὰ πολλὰ κατὰ ῥαχίας ἐκφερομένῃ πρὸς τὴν ἤπειρον.

9.5Ama bunlar en iyi şunu gösterdi: Yunan yiğitliği, düzen, uyumlu birlik ve akıllı bir önder bulduğunda yenilmezdir. Eskiden Yunanların en parlak zamanında sözü edilir bir kısım bile değillerdi; o zaman da hepsi birlikte tek önemli bir şehrin gücüne sahip değildiler.

9.5

ἀλλὰ μάλιστα δὴ διέδειξαν οὗτοι τὴν Ἑλληνικὴν ἀλκὴν ἀπρόσμαχον οὖσαν, ὁσάκις τύχοι κόσμου καὶ συντάξεως ὁμοφρονούσης καὶ νοῦν ἔχοντος ἡγεμόνος, οἳ τῆς μὲν πάλαι τῶν Ἑλλήνων ἀκμῆς οὐδὲν, ὡς εἰπεῖν, μέρος ὄντες, ἐν δὲ τῷ τότε μιᾶς ἀξιολόγου πόλεως σύμπαντες ὁμοῦ δύναμιν οὐκ ἔχοντες,

9.6Fakat sağduyuları ve birlikleri sayesinde, aretē'si en üstün olanı kıskanmayıp ona boyun eğip uymasını bildikleri için, böyle büyük şehirler, güçler ve tiranlar arasında yalnız kendilerini hür tutmakla kalmadılar, öteki Yunanların da olabildiğince çoğunu özgürlüğe kavuşturdular ve kurtardılar.

9.6

εὐβουλίᾳ καὶ ὁμονοίᾳ, καὶ ὅτι τῷ πρώτῳ κατʼ ἀρετὴν ἐδύναντο μὴ φθονεῖν, ἀλλὰ πείθεσθαι καὶ ἀκολουθεῖν, οὐ μόνον αὑτοὺς ἐν μέσῳ πόλεων καὶ δυνάμεων τηλικούτων καὶ τυραννίδων διεφύλαξαν ἐλευθέρους, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων Ἑλλήνων ὡς πλείστους ἐλευθεροῦντες καὶ σῴζοντες διετέλουν.

10.110. Bölüm

Aratos tabiatça bir devlet adamıydı. Yüce gönüllüydü, kamu işlerinde kendi işlerinden daha titizdi, tiranlardan şiddetle nefret ederdi; düşmanlığının ve dostluğunun ölçüsü daima kamunun yararıydı.

10.1

ἦν δὲ Ἄρατος τῷ τρόπῳ πολιτικός, μεγαλόφρων, ἀκριβέστερος εἰς τὰ κοινὰ μᾶλλον τῶν ἰδίων, πικρῶς μισοτύραννος, ἔχθρας ὅρῳ καὶ φιλίας ἀεὶ τῷ κοινῷ συμφέροντι χρώμενος.

10.2Bu yüzden sadık bir dost olmaktan çok, anlayışlı ve yumuşak bir düşman olmuş görünür; siyasetin gereğine göre iki yönde değişirdi. Halkların birliğinin, şehirlerin ortaklığının, meclisin ve tiyatronun tek ses olmasının, başka hiçbir güzel şeyi sevmediği kadar tutkunuydu. Açık savaşta ve mücadelede çekingen ve umutsuzdu, ama gizlice işler çevirmekte, şehirleri ve tiranları gizlice ele geçirmekte son derece becerikliydi.

10.2

ὅθεν οὐχ οὕτως δοκεῖ γεγονέναι φίλος ἀκριβής, ὡς ἐχθρὸς εὐγνώμων καὶ πρᾶος, ὑπὸ τῆς πολιτείας ἐπʼ ἀμφότερα τῷ καιρῷ μεταβαλλόμενος, ὁμονοίας ἐθνῶν καὶ κοινωνίας πόλεων καὶ συνεδρίου καὶ θεάτρου μίαν φωνὴν ἀφιέντος ὡς οὐδενὸς ἄλλου τῶν καλῶν ἐραστής, πολέμῳ καὶ ἀγῶνι χρήσασθαι φανερῶς ἀθαρσὴς καὶ δύσελπις, κλέψαι δὲ πράγματα καὶ συσκευάσασθαι κρύφα πόλεις καὶ τυράννους ἐπηβολώτατος.

10.3Bu yüzden cesaret gösterdiği işlerde umulmayan pek çok başarı kazanmış, ama çekingenliğinden ötürü mümkün olan pek çok işi de bırakmış görünür. Bazı hayvanların gözleri karanlıkta görür, ama gündüz kör olur, çünkü gözlerindeki sıvının kuruluğu ve inceliği ışığa dayanamaz; insanda da buna benzer bir ustalık ve zekâ vardır: açık ve ilan edilmiş işlerde tabiatıyla kolayca sarsılır, gizli ve örtülü işlerde ise cesaret bulur.

10.3

διὸ καὶ πολλὰ τῶν ἀνελπίστων κατορθώσας ἐν οἷς ἐτόλμησεν, οὐκ ἐλάττονα δοκεῖ τῶν δυνατῶν ἐγκαταλιπεῖν διʼ εὐλάβειαν. οὐ γὰρ μόνον, ὡς ἔοικε, θηρίων τινῶν ὄψεις ἐνεργοὶ διὰ σκότους οὖσαι μεθʼ ἡμέραν ἀποτυφλοῦνται ξηρότητι καὶ λεπτότητι τῆς περὶ τὸν ὀφθαλμὸν ὑγρότητος μὴ φερούσης τὴν πρὸς τὸ φῶς σύγκρασιν, ἀλλὰ καὶ δεινότης τίς ἐστιν ἀνθρώπου καὶ σύνεσις ἐν τοῖς ὑπαίθροις καὶ διακεκηρυγμένοις εὐτάρακτος φύσει, πρὸς δὲ τὰς ἐπικρύφους καὶ λαθραίους ἀναθαρσοῦσα πράξεις.

10.4Böyle bir düzensizlik, iyi yaratılışlı kişilerde felsefi eğitimin eksikliğinden doğar. Bu kişiler, epistēmē olmadan, kendiliğinden biten, işlenmemiş bir ürün gibi aretē verirler. Ama bu konu örneklerle sınansın.

10.4

τὴν δὲ τοιαύτην ἀνωμαλίαν ἔνδεια λόγου φιλοσόφου περὶ τὰς εὐφυΐας ἀπεργάζεται, τὴν ἀρετὴν, ὥσπερ καρπὸν αὐτοφυῆ καὶ ἀγεώργητον, ἐκφερούσας δίχα τῆς ἐπιστήμης, ταῦτα μὲν οὖν ἐξεταζέσθω τοῖς παραδείγμασιν.

11.111. Bölüm

Aratos kendini ve şehrini Akhaialılara kattıktan sonra süvarilerde hizmet etti ve itaatkârlığı yüzünden yöneticiler onu sevdi. Çünkü kendi şöhretiyle ve vatanının gücüyle ortak kuruma büyük katkılar yapmış olmasına rağmen, Akhaialıların o sıradaki komutanı, ister Dymeli ister Tritaialı ya da daha küçük bir şehirden olsun, kendisini sıradan bir asker gibi kullanmasına izin veriyordu.

11.1

ὁ δὲ Ἄρατος, ἐπεὶ κατέμιξε τοῖς Ἀχαιοῖς ἑαυτὸν καὶ τὴν πόλιν, ἐν τοῖς ἱππεῦσι στρατευόμενος ἠγαπᾶτο διʼ εὐπείθειαν ὑπὸ τῶν ἀρχόντων, ὅτι, καίπερ συμβολὰς τῷ κοινῷ μεγάλας δεδωκὼς τὴν ἑαυτοῦ δόξαν καὶ τὴν τῆς πατρίδος δύναμιν, ὡς ἑνὶ τῶν ἐπιτυχόντων χρῆσθαι παρεῖχεν αὑτῷ τὸν ἀεὶ στρατηγοῦντα τῶν Ἀχαιῶν, εἴτε Δυμαῖος, εἴτε Τριταιεὺς, εἴτε μικροτέρας τινὸς ὢν τύχοι πόλεως.

11.2Krallardan yirmi beş talent para da armağan geldi. Aratos bunu aldı ve aldıktan sonra kendi vatandaşlarına, başka ihtiyaçları ve tutsakları kurtarmak için harcasınlar diye verdi.

11.2

ἧκε δὲ αὐτῷ καὶ χρημάτων δωρεὰ παρὰ τοῦ βασιλέως πέντε καὶ εἴκοσι τάλαντα, ταῦτα ἔλαβε μὲν ὁ Ἄρατος, λαβὼν δὲ τοῖς ἑαυτοῦ πολίταις ἐπέδωκεν ἀπορουμένοις εἴς τε τἆλλα καὶ λύτρωσιν αἰχμαλώτων.

12.112. Bölüm

Sürgünler mülk sahiplerini rahatsız etmekten vazgeçmiyor, şehir de altüst olma tehlikesi taşıyordu. Aratos tek umudunun Ptolemaios'un insanlığı olduğunu görerek, uzlaşma için para vermesini rica etmek üzere krala gitmeye karar verdi.

12.1

ἐπεὶ δὲ οἱ φυγάδες ἦσαν ἀπαρηγόρητοι τοῖς ἔχουσι τὰς κτήσεις ἐνοχλοῦντες, ἥ τε πόλις ἐκινδύνευεν ἀνάστατος γενέσθαι, μίαν ὁρῶν ἐλπίδα τὴν Πτολεμαίου φιλανθρωπίαν ὥρμησεν ἐκπλεῦσαι καὶ δεηθῆναι τοῦ βασιλέως ὅπως αὐτῷ χρήματα συμβάληται πρὸς τὰς διαλύσεις.

12.2Methone'den Malea'nın ötesine, açık denizden gitmek üzere yola çıktı. Ama güçlü bir rüzgâr ve açık denizden gelen büyük dalgalar karşısında dümenci geri çekildi; sürüklenerek düşman toprağı olan Adria'ya zor ulaştı. Burası Antigonos'un elindeydi ve garnizonu vardı. Garnizon gelmeden karaya çıktı, gemiyi bırakıp yanında dostlarından Timanthes'le denizden uzaklaştı.

12.2

ἀνήχθη μὲν οὖν ἀπὸ Μοθώνης ὑπὲρ Μαλέας, ὡς τῷ διὰ πόρου δρόμῳ χρησόμενος. πρὸς δὲ μέγα πνεῦμα καὶ πολλὴν θάλασσαν ἐκ πελάγους κατιοῦσαν ἐνδόντος τοῦ κυβερνήτου, παραφερόμενος μόλις ἥψατο τῆς Ἀδρίας πολεμίας οὔσης, ἐκρατεῖτο γὰρ ὑπὸ Ἀντιγόνου καὶ φυλακὴν εἶχεν· ἣν φθάσας ἀπέβη, καὶ τὴν ναῦν καταλιπὼν ἀπεχώρησε μακρὰν ἀπὸ θαλάσσης ἔχων ἕνα τῶν φίλων σὺν αὑτῷ Τιμάνθην.

12.3Ormanla kaplı bir yere atılıp geceyi zorlukla geçirdiler. Az sonra garnizon komutanı gelip Aratos'u aradı, ama adamları onu aldattı: kendisine söylendiği gibi Aratos'un hemen kaçıp Euboia'ya gittiğini söylediler. Komutan yine de taşınan eşyaları, gemiyi ve hizmetkârları düşman malı sayıp ele geçirdi.

12.3

καὶ καταβαλόντες ἑαυτοὺς εἴς τινα τόπον ὕλης γέμοντα χαλεπῶς ἐνυκτέρευον. ὀλίγῳ δὲ ὕστερον ὁ φρούραρχος ἐπελθὼν καὶ ζητῶν τὸν Ἄρατον ὑπὸ τῶν θεραπόντων ἐξηπατήθη τῶν ἐκείνου, δεδιδαγμένων λέγειν ὡς εὐθὺς ἀποδρὰς εἰς Εὔβοιαν ἐξέπλευσε. τὰ μέντοι κομιζόμενα καὶ τὴν ναῦν καὶ τοὺς θεράποντας ἀπέφηνε πολέμια καὶ κατέσχε.

12.4Aratos'un içinde bulunduğu çaresizlikte, birkaç gün sonra bir şans kapısı açıldı. Bir Roma gemisi, kâh gözcülük için çıktığı kâh saklandığı yere yanaştı. Gemi Suriye'ye gidiyordu, ama kaptanı Karia'ya kadar götürmeye ikna edip gemiye bindi. Oraya vardı, ama denizde yine aynı büyük tehlikeleri atlattı.

12.4

μετὰ δὲ ἡμέρας οὐ πολλὰς ἐν ἀπόροις ὄντι τῷ Ἀράτῳ γίνεταί τις εὐτυχία, Ῥωμαϊκῆς νεὼς παραβαλούσης κατὰ τὸν τόπον ἐν ᾧ τὰ μὲν ἐπὶ σκοπὴν ἀνιών, τὰ δὲ κρυπτόμενος διῆγεν. ἔπλει μὲν οὖν ἡ ναῦς εἰς Συρίαν, ἐπέβη δὲ πείσας τὸν ναύκληρον ἄχρι Καρίας διακομισθῆναι· καὶ διεκομίσθη κινδύνοις αὖθις οὐκ ἐλάττοσι χρησάμενος κατὰ θάλατταν.

12.5Karia'dan uzun zaman sonra Mısır'a geçti ve kralla görüştü. Kral ona yakınlık duyuyordu, çünkü Aratos ona Yunanistan'dan resimler ve tablolar göndererek gönlünü almıştı. Bu konuda Aratos'un yetkin bir yargısı vardı; her zaman sanatkârane ve seçkin eserleri, özellikle Pamphilos ve Melanthos'unkileri toplayıp satın alarak ona gönderirdi.

12.5

ἐκ δὲ Καρίας χρόνῳ πολλῷ περαιωθεὶς εἰς Αἴγυπτον ἂὐτόθεν τε τῷ βασιλεῖ διακειμένῳ πρὸς αὐτὸν οἰκείως ἐνέτυχε, καὶ τεθεραπευμένῳ γραφαῖς καὶ πίναξιν ἀπὸ τῆς Ἑλλάδος, ἐν οἷς κρίσιν ἔχων οὐκ ἄμουσον ὁ Ἄρατος ἀεί τι τῶν τεχνικῶν καὶ περιττῶν, μάλιστα δὲ Παμφίλου καὶ Μελάνθου, συνάγων καὶ κτώμενος ἀπέστελλεν.

13.113. Bölüm

Çünkü Sikyon sanatının ve iyi resminin ünü hâlâ yaygındı; güzelliği bozulmadan koruyan tek ekol sayılırdı. Öyle ki o ünlü Apelles bile, zaten hayranlık uyandırırken buraya gelip bu adamlarla birlikte bir talent karşılığı çalışmıştı; sanattan çok onların ününden pay almak istiyordu. Bu yüzden Aratos şehri özgürlüğe kavuşturunca tiranların öteki resimlerini hemen yok etti, ama Philippos zamanında yaşamış Aristratos'un resmi üzerine uzun süre düşündü.

13.1

ἤνθει γὰρ ἔτι δόξα τῆς Σικυωνίας μούσης καὶ χρηστογραφίας, ὡς μόνης ἀδιάφθορον ἐχούσης τὸ καλόν, ὥστε καὶ Ἀπελλῆν ἐκεῖνον ἤδη θαυμαζόμενον ἀφικέσθαι καὶ συγγενέσθαι τοῖς ἀνδράσιν ἐπὶ ταλάντῳ, τῆς δόξης μᾶλλον ἢ τῆς τέχνης δεόμενον μεταλαβεῖν. διὸ τὰς μὲν ἄλλας εἰκόνας τῶν τυράννων ἀνεῖλεν εὐθὺς ὁ Ἄρατος, ὅτε τὴν πόλιν ἠλευθέρωσε, περὶ δὲ τῆς Ἀριστράτου κατὰ Φίλιππον ἀκμάσαντος ἐβουλεύσατο πολὺν χρόνον.

13.2Bu resim Melanthos'un bütün çevresi tarafından yapılmıştı. Aristratos zafer arabasının yanında duruyordu ve anlatıcı Polemon'a göre Apelles de resme katkıda bulunmuştu. Eser görülmeye değerdi; Aratos sanat karşısında yumuşuyor, sonra tiranlara olan nefreti galip gelip indirilmesini emrediyordu.

13.2

ἐγράφη μὲν γὰρ ὑπὸ πάντων τῶν περὶ τὸν Μέλανθον ἅρματι νικηφόρῳ παρεστὼς ὁ Ἀρίστρατος, Ἀπελλοῦ συνεφαψαμένου τῆς γραφῆς, ὡς Πολέμων ὁ περιηγητὴς ἱστόρηκεν. ἦν δὲ τὸ ἔργον ἀξιοθέατον, ὥστε γνάμπτεσθαι τὸν Ἄρατον ὑπὸ τῆς τέχνης, αὖθίς τε μίσει τῷ πρὸς τοὺς τυράννους ἐξαγόμενον κελεύειν καθαιρεῖν.

13.3Aratos'un dostu ressam Nealkes yalvarıp ağladı, onu ikna edemeyince de "Tiranlarla savaşmak gerekir, tiranların eşyalarıyla değil" demiş. "Arabayı ve Nike'yi bırakalım, Aristratos'un kendisini sana tablodan çıkarıp vereyim." Aratos izin verdi. Nealkes Aristratos'u sildi ve yerine yalnız bir palmiye çizdi, başka bir şey koymaya cesaret edemedi. Aristratos silinirken ayaklarının arabanın altında gözden kaçtığını söylerler.

13.3

τὸν οὖν ζωγράφον Νεάλκη φίλον ὄντα τοῦ Ἀράτου παραιτεῖσθαί φασι καὶ δακρύειν, ὡς δʼ οὐκ ἔπειθεν, εἰπεῖν ὅτι τοῖς τυράννοις πολεμητέον, οὐ τοῖς τῶν τυράννων. ἐάσωμεν οὖν τὸ ἅρμα καὶ τὴν Νίκην, αὐτὸν δέ σοι παρέξω τὸν Ἀρίστρατον ἐγὼ παραχωροῦντα τοῦ πίνακος ἐπιτρέψαντος οὖν τοῦ Ἀράτου διήλειψεν ὁ Νεάλκης τὸν Ἀρίστρατον, εἰς δὲ τὴν χώραν φοίνικα μόνον ἐνέγραψεν, ἄλλο δὲ οὐδὲν ἐτόλμησε παραβαλεῖν. τοὺς δὲ πόδας ἐξαλειφομένου τοῦ Ἀριστράτου διαλαθεῖν ὑπὸ τὸ ἅρμα λέγουσιν.

13.4Bunlar yüzünden Aratos sevildi; kral onu tanıdıkça daha çok yakınlık duydu ve şehre yüz elli talent armağan verdi. Bunun kırkını hemen yanına alıp Peloponnesos'a getirdi, kalanını kral taksitlere bölüp sonradan parça parça gönderdi.

13.4

ἔκ τε δὴ τούτων ὁ Ἄρατος ἠγαπᾶτο, καὶ διδοὺς πεῖραν ἔτι μᾶλλον ἥψατο τοῦ βασιλέως, καὶ δωρεὰν ἔλαβε τῇ πόλει πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν τάλαντα, καὶ τούτων τεσσαράκοντα μὲν εὐθὺς μεθʼ ἑαυτοῦ κομίζων εἰς Πελοπόννησον κατῆρε , τὰ δὲ λοιπὰ διελὼν εἰς δόσεις ὁ βασιλεὺς ὕστερον κατά μέρος ἀπέστειλεν.

14.114. Bölüm

Vatandaşlarına bu kadar parayı sağlamak büyük bir işti; başka komutanlar ve halk önderleri bunun küçük bir kısmını krallardan alıp haksızlık ediyor, vatanlarını köleleştiriyor, ona satıyorlardı. Daha büyük olan, bu parayla yoksullarla zenginler arasında uzlaşma ve birlik, bütün halk için de esenlik ve güvenlik sağlanmasıydı. Adamın bu kadar güç elindeyken gösterdiği ölçülülük ise şaşılacak şeydi.

14.1

ἦν μὲν οὖν μέγα καὶ τὸ χρήματα τοσαῦτα πορίσαι τοῖς πολίταις, ὅσων μικρὸν μέρος ἄλλοι στρατηγοὶ καὶ δημαγωγοὶ λαμβάνοντες παρὰ βασιλέων ἠδίκουν καὶ κατεδουλοῦντο καὶ προέπινον αὐτοῖς τὰς πατρίδας, μείζων δὲ ἡ διὰ τῶν χρημάτων τούτων κατασκευασθεῖσα τοῖς μὲν ἀπόροις πρὸς τοὺς πλουσίους διάλυσις καὶ ὁμόνοια, τῷ δὲ δήμῳ παντὶ σωτηρία καὶ ἀσφάλεια, θαυμαστὴ δὲ ἡ τοῦ ἀνδρὸς ἐν δυνάμει τοσαύτῃ μετριότης.

14.2Sürgünlerin işlerini düzenlemek için tam yetkili hakem ve mutlak hâkim seçilmişti, ama bunu tek başına yapmaya razı olmadı, vatandaşlardan on beş kişiyi yanına aldı. Onlarla birlikte büyük zahmet ve çabayla vatandaşlar arasında dostluk ve barışı sağladı. Bunun için bütün vatandaşlar ona yakışan şerefleri topluca verdi; sürgünler de özel olarak bronz bir heykel dikip şu şiiri yazdılar:

14.2

ἀποδειχθεὶς γὰρ αὐτοκράτωρ διαλλακτὴς καὶ κύριος ὅλως ἐπὶ τὰς φυγαδικὰς οἰκονομίας μόνος οὐχ ὑπέμεινεν, ἀλλὰ πεντεκαίδεκα τῶν πολιτῶν προσκατέλεξεν ἑαυτῷ, μεθʼ ὧν πόνῳ πολλῷ καὶ μεγάλαις πραγματείαις κατειργάσατο καὶ συνήρμοσε φιλίαν καὶ εἰρήνην τοῖς πολίταις. ἐφʼ οἷς οὐ μόνον κοινῇ σύμπαντες οἱ πολῖται τιμὰς ἀπέδοσαν αὐτῷ πρεπούσας, ἀλλὰ καὶ κατʼ ἰδίαν οἱ φυγάδες εἰκόνα χαλκῆν ἀναστήσαντες ἐπέγραψαν τόδε τὸ ἐλεγεῖον·

14.3"Bu adamın tasarıları, savaşları ve Hellas için gösterdiği yiğitlik
Herakles'in sütunlarına ulaştı.
Biz de Aratos, vatana dönüşe kavuşarak bu heykelini
aretē'n ve adaletin için diktik
kurtarıcı tanrılara, kurtarıcı senin için, çünkü vatanına
tanrısal ve kutsal iyi bir düzen verdin."

14.3

βουλαὶ μὲν καὶ ἄεθλα καὶ ἁ περὶ Ἑλλάδος ἀλκά τοῦδʼ ἀνδρὸς στάλαις πλάθεται Ἡρακλέους· ἄμμες δʼ εἰκόνʼ, Ἄρατε, τεὰν νόστοιο τυχόντες στάσαμεν ἀντʼ ἀρετᾶς ἠδὲ δικαιοσύνας σωτῆρος σωτῆρσι θεοῖς, ὅτι πατρίδι τᾷ σᾷ δαιμόνιον θείαν τʼ ὤπασας εὐνομίαν.

15.115. Bölüm

Aratos bu işleri başardıktan sonra lütufları sayesinde vatandaşlarının kıskançlığının üstüne çıktı. Kral Antigonos ise ondan rahatsız olup onu ya dostluğuyla tamamen kendi tarafına çekmek ya da Ptolemaios'un gözünden düşürmek istiyordu. Pek de kabul görmediği hâlde başka iyilikler gösterdi; Korinthos'ta tanrılara kurban keserken payları Sikyon'a, Aratos'a gönderdi.

15.1

ταῦτα διαπραξάμενος ὁ Ἄρατος τοῦ μὲν πολιτικοῦ φθόνου μείζων ἐγεγόνει διὰ τὰς χάριτας, Ἀντίγονος δʼ ὁ βασιλεὺς ἀνιώμενος ἐπʼ αὐτῷ καὶ βουλόμενος ἢ μετάγειν ὅλως τῇ φιλίᾳ πρὸς αὑτὸν ἢ διαβάλλειν πρὸς τὸν Πτολεμαῖον, ἄλλας τε φιλανθρωπίας ἐνεδείκνυτο μὴ πάνυ προσιεμένῳ, καὶ θύων θεοῖς ἐν Κορίνθῳ μερίδας εἰς Σικυῶνα τῷ Ἀράτῳ διέπεμπε.

15.2Yemekte çok sayıda konuk varken herkesin önünde şöyle dedi: "Bu Sikyonlu genci yalnız tabiatça hür ruhlu, vatansever sanıyordum; ama krallar hayatını ve işlerini de iyi değerlendiriyormuş. Çünkü önceden umutlarıyla bizi küçümsüyor, dışarıya bakıyor, Mısır zenginliğine hayranlık duyuyor, filleri, donanmaları, sarayları duyuyordu. Şimdi ise sahnenin arkasından oradaki her şeyin tragedya ve dekor olduğunu görünce tamamen bize geçti.

15.2

καὶ παρὰ τὸ δεῖπνον, ἑστιωμένων πολλῶν, εἰς μέσον φθεγξάμενος, Ὤμην, ἔφη, τὸν Σικυώνιον τοῦτον νεανίσκον ἐλευθέριον εἶναι τῇ φύσει μόνον καὶ φιλοπολίτην· ὁ δὲ καὶ βίων ἔοικε καὶ πραγμάτων βασιλικῶν ἱκανὸς εἶναι κριτής, πρότερον γὰρ ἡμᾶς ὑπερεώρα ταῖς ἐλπίσιν ἔξω βλέπων καὶ τὸν Αἰγύπτιον ἐθαύμαζε πλοῦτον, ἐλέφαντας καὶ στόλους καὶ αὐλὰς ἀκούων, νυνὶ δὲ ὑπὸ σκηνὴν ἑωρακὼς πάντα τὰ ἐκεῖ πράγματα τραγῳδίαν ὄντα καὶ σκηνογραφίαν ὅλος ἡμῖν προσκεχώρηκεν.

15.3Bu yüzden ben de bu delikanlıyı kabul ediyorum, onu her konuda kullanmaya karar verdim ve sizden de onu dost saymanızı istiyorum." Bu sözleri bahane eden kıskanç ve kötü niyetli kimseler, Ptolemaios'a Aratos aleyhine pek çok çirkin şey yazmakta birbirleriyle yarıştılar; öyle ki kral ona sitemle haber gönderdi. Krallar ve tiranlarla, uğruna kavga edilen, ateşli, aşkla vurulmuş dostluklara işte bu kadar kıskançlık ve kötülük karışıyordu.

15.3

αὐτός τε οὖν ἀποδέχομαι τὸ μειράκιον ἐγνωκὼς εἰς ἅπαντα χρῆσθαι, καὶ ὑμᾶς ἀξιῶ φίλον νομίζειν. τούτους τοὺς λόγους ὑπόθεσιν λαβόντες οἱ φθονεροὶ καὶ κακοήθεις διημιλλῶντο ταῖς ἐπιστολαῖς ἀλλήλοις, πολλὰ καὶ δυσχερῆ κατὰ τοῦ Ἀράτου τῷ Πτολεμαίῳ γράφοντες, ὥστε κἀκεῖνον ἐγκαλοῦντα πέμψαι. ταῖς μὲν οὖν περιμαχήτοις καὶ διαπύροις τοξευομέναις ἔρωσι φιλίαις βασιλέων καὶ τυράννων τοσοῦτον προσῆν φθόνου καὶ κακοηθείας.

16.116. Bölüm

Aratos Akhaialılarca ilk kez komutan seçildiğinde karşı yakadaki Lokris'i ve Kalydonia'yı yağmaladı. On bin askerle Boiotialılara yardıma gitti, ama Khaironeia yakınlarında Aitolyalılara yenildikleri savaşa yetişemedi. Boiotarkh Aboiokritos ve onunla birlikte bin kişi orada öldü.

16.1

ὁ δὲ Ἄρατος αἱρεθεὶς στρατηγὸς τὸ πρῶτον ὑπὸ τῶν Ἀχαιῶν τὴν μὲν ἀντιπέρας Λοκρίδα καὶ Καλυδωνίαν ἐπόρθησε, Βοιωτοῖς δὲ μετὰ μυρίων στρατιωτῶν βοηθῶν ὑστέρησε τῆς μάχης, ἣν ὑπὸ Αἰτωλῶν περὶ Χαιρώνειαν ἡττήθησαν, Ἀβοιωκρίτου τε τοῦ βοιωτάρχου καὶ χιλίων σὺν αὐτῷ πεσόντων.

16.2Bir yıl sonra yeniden komutan olunca Akrokorinthos işine girişti. Bunu ne Sikyonlular ne de Akhaialılar için yapıyordu, bütün Yunanistan'ın ortak tiranlığı olan Makedon garnizonunu oradan sürmeyi düşünüyordu.

16.2

ἐνιαυτῷ δὲ ὕστερον αὖθις στρατηγῶν ἐνίστατο τὴν περὶ τὸν Ἀκροκόρινθον πρᾶξιν, οὐ Σικυωνίων οὐδʼ Ἀχαιῶν κηδόμενος, ἀλλὰ κοινήν τινα τῆς Ἑλλάδος ὅλης τυραννίδα, τὴν Μακεδόνων φρουράν, ἐκεῖθεν ἐξελάσαι διανοούμενος.

16.3Atinalı Khares, kral komutanlarına karşı bir savaşta başarı kazanınca Atina halkına Marathon savaşının kardeşini kazandığını yazmıştı. Bu işe de, Thebai'li Pelopidas ile Atinalı Thrasybulos'un tiran öldürmelerinin kardeşi denirse hata olmaz; hatta bu iş, Yunanlara karşı değil, yabancı ve dışarıdan gelme bir hâkimiyete karşı olmasıyla üstündür.

16.3

Χάρης μὲν γὰρ ὁ Ἀθηναῖος ἔν τινι μάχῃ πρὸς τοὺς βασιλέως στρατηγοὺς εὐτυχήσας ἔγραψε τῷ δήμῳ τῶν Ἀθηναίων ὡς νενικήκοι τῆς ἐν Μαραθῶνι μάχης ἀδελφήν ταύτην δὲ τὴν πρᾶξιν οὐκ ἂν ἁμάρτοι τις ἀδελφήν προσειπὼν τῆς Πελοπίδου τοῦ Θηβαίου καὶ Θρασυβούλου τοῦ Ἀθηναίου τυραννοκτονίας, πλὴν ὅτι τῷ μὴ πρὸς Ἕλληνας, ἀλλὰ ἐπακτὸν ἀρχὴν γεγονέναι καὶ ἀλλόφυλον αὕτη διήνεγκεν.

16.4Çünkü İsthmos iki denizi kapatarak iki bölgeyi birleştirir ve kıtamızı birbirine bağlar. Akrokorinthos ise, Yunanistan'ın ortasından yükselen yüksek bir dağ olarak, garnizon aldığında İsthmos'un içindeki bütün bölgeyi ilişkilerden, geçişlerden, seferlerden, kara ve deniz işlerinden keser,

16.4

ὁ μὲν γὰρ Ἰσθμός ἐμφράσσων τὰς θαλάσσας, εἰς ταὐτὸ συνάγει τὼ τόπῳ καὶ συνάπτει τὴν ἤπειρον ἡμῶν, ὁ δὲ Ἀκροκόρινθος, ὑψηλὸν ὄρος, ἐκ μέσης ἀναπεφυκὼς τῆς Ἑλλάδος, ὅταν λάβῃ φρουράν, ἐνίσταται καὶ ἀποκόπτει τὴν ἐντὸς Ἰσθμοῦ πᾶσαν ἐπιμιξιῶν τε καὶ παρόδων καὶ στρατειῶν ἐργασίας τε κατὰ γῆν καὶ κατὰ θάλατταν,

16.5ve burayı garnizonla tutan yöneticiyi tek hâkim yapar. Öyle ki genç Philippos Korinthos şehrine her fırsatta şakasız, gerçekten "Yunanistan'ın prangaları" derdi.

16.5

καὶ ἕνα κύριον ποιεῖ τὸν ἄρχοντα καὶ κατέχοντα φρουρᾷ τὸ χωρίον, ὥστε μὴ παίζοντα δοκεῖν τὸν νεώτερον Φίλιππον, ἀλλʼ ἀληθῶς, ἑκάστοτε πέδας τῆς Ἑλλάδος τὴν Κορινθίων πόλιν προσαγορεύειν.

17.117. Bölüm

Bu yer krallar ve hükümdarlar için daima çekişme konusuydu. Antigonos'un ona olan düşkünlüğü de en çılgın aşk tutkularından aşağı kalmıyordu; açıkça ele geçirmek umutsuz olduğu için, sahiplerini hileyle nasıl çıkaracağını düşünmekten başka derdi yoktu.

17.1

πᾶσι μὲν οὖν περιμάχητος ἦν ὁ τόπος ἀεὶ καὶ βασιλεῦσι καὶ δυνάσταις, ἡ δὲ Ἀντιγόνου σπουδὴ περὶ αὐτὸν οὐδὲν ἀπέλιπε πάθει τῶν ἐμμανεστάτων ἐρώτων, ἀλλʼ ὅλος ἀνήρτητο ταῖς φροντίσιν ὅπως ἀφαιρήσεται δόλῳ τοὺς ἔχοντας, ἐπεὶ φανερῶς ἀνέλπιστος ἦν ἡ ἐπιχείρησις.

17.2Bu yerin hâkimi Aleksandros, söylendiğine göre Antigonos tarafından zehirlenip ölünce, karısı Nikaia işleri eline almış ve Akrokorinthos'u koruyordu. Antigonos hemen oğlu Demetrios'u gizlice ona gönderdi; krallara layık bir evlilik ve yaşlıca bir kadın için pek de nahoş olmayan bir delikanlıyla birlikte yaşama umutları verdi.

17.2

Ἀλεξάνδρου γὰρ, ὑφʼ ὃν τὸ χωρίον ἦν, ἀποθανόντος ὡς λέγεται φαρμάκοις ὑπʼ αὐτοῦ, Νικαίας δὲ τῆς ἐκείνου γυναικὸς ἐπὶ τῶν πραγμάτων γενομένης καὶ φυλαττούσης τὸν Ἀκροκόρινθον, εὐθὺς ὑποπέμπων Δημήτριον τὸν υἱὸν αὐτῇ, καὶ γλυκείας ἐλπίδας ἐνδιδοὺς γάμων βασιλικῶν καὶ συμβιώσεως πρὸς οὐκ ἀηδὲς ἐντυχεῖν γυναικὶ πρεσβυτέρᾳ μειράκιον,

17.3Kadını elde etti; oğlunu da başka bir yem gibi kullandı. Ama kadın burayı teslim etmeyip sıkı sıkı koruyordu. Bunun üzerine Antigonos ilgilenmiyormuş gibi davrandı, Korinthos'ta düğün yaptı, gösteriler düzenledi, her gün içki sofraları kurdu; aklını zevk ve dostlukla oyuna ve boş vakte vermiş biri gibiydi.

17.3

αὐτὴν μὲν ᾑρήκει, τῷ παιδὶ χρησάμενος ὥσπερ ἄλλῳ τινὶ τῶν δελεασμάτων ἐπʼ αὐτῇ, τὸν δὲ τόπον οὐ προϊεμένης, ἀλλʼ ἐγκρατῶς φυλαττούσης, ἀμελεῖν προσποιούμενος ἔθυε γάμους αὐτῶν ἐν Κορίνθῳ, καὶ θέας ἐπετέλει καὶ πότους συνῆγε καθʼ ἡμέραν, ὡς ἄν τις μάλιστα παίζειν καὶ σχολάζειν τὴν διάνοιαν ὑφʼ ἡδονῆς καὶ φιλοφροσύνης ἀφεικώς.

17.4Zamanı gelince, Amoibeus tiyatroda şarkı söylerken Nikaia'yı krallara yakışır biçimde süslenmiş bir sedyeyle bizzat gösteriye götürdü. Kadın gösterilen saygıdan sevinçliydi ve olacaklardan habersizdi. Yolun yukarı çıkan sapağına gelince Antigonos ona tiyatroya devam etmesini söyledi; kendisi Amoibeus'u da düğünü de bırakıp yaşını aşan bir hızla Akrokorinthos'a çıktı, kapıyı kapalı bulunca bastonuyla vurup açmalarını emretti.

17.4

ἐπεὶ δὲ καιρὸς ἦν, ᾄδοντος Ἀμοιβέως ἐν τῷ θεάτρῳ, παρέπεμπε τὴν Νίκαιαν αὐτὸς ἐπὶ τὴν θέαν ἐν φορείῳ κεκοσμημένῳ βασιλικῶς, ἀγαλλομένην τε τῇ τιμῇ καὶ πορρωτάτω τοῦ μέλλοντος οὖσαν. γενόμενος δὲ τῆς ὁδοῦ κατὰ τὴν ἐκτροπὴν τὴν ἄνω φέρουσαν, ἐκείνην μὲν ἐκέλευσε προάγειν εἰς τὸ θέατρον, αὐτὸς δὲ χαίρειν μὲν Ἀμοιβέα, χαίρειν δὲ τοὺς γάμους ἐάσας ἀνῄει πρὸς τὸν Ἀκροκόρινθον ἁμιλλώμενος παρʼ ἡλικίαν καὶ κεκλεισμένην τὴν πύλην εὑρών, ἔκοπτε τῇ βακτηρίᾳ κελεύων ἀνοίγειν.

17.5İçeridekiler dehşete düşüp açtılar. Antigonos yeri böylece ele geçirince kendini tutamadı: sevinçten sokaklarda içip eğlendi; çalgıcı kızlarla, çelenkler takmış olarak forumdan geçti. O yaşlı adam, o kadar büyük değişiklikler görmüş biri olarak, karşılaştıklarını selamlayıp kucaklayarak âlem yaptı. Hesapsızca gelen sevinç, psykhē'yi acıdan ve korkudan daha çok sarsıp kendinden geçirir.

17.5

οἱ δʼ ἔνδον ἀνέῳξαν καταπλαγέντες. οὕτω δὲ τοῦ τόπου κρατήσας, οὐ κατέσχεν αὑτόν, ἀλλʼ ἔπινε παίζων ὑπὸ χαρᾶς ἐν τοῖς στενωποῖς, καὶ διʼ ἀγορᾶς αὐλητρίδας ἔχων καὶ στεφάνους περικείμενος, ἀνὴρ γέρων καὶ τηλικαύταις πραγμάτων μεταβολαῖς κεχρημένος, ἐκώμαζε δεξιούμενος καὶ προσαγορεύων τοὺς ἀπαντῶντας, οὕτως ἄρα καὶ λύπης καὶ φόβου μᾶλλον ἐξίστησι καὶ σάλον παρέχει τῇ ψυχῇ τὸ χαίρειν ἄνευ λογισμοῦ παραγινόμενον.

18.118. Bölüm

Daha önce söylendiği gibi Antigonos Akrokorinthos'u ele geçirince onu korumaya aldı, en güvendiği adamlar arasında yönetici olarak filozof Persaios'u da görevlendirdi. Aratos ise daha Aleksandros sağken bu işe girişmiş, ama Akhaialılar Aleksandros'la ittifak kurunca vazgeçmişti.

18.1

ἀλλὰ γὰρ Ἀντίγονος μὲν, ὥσπερ εἴρηται, κτησάμενος τὸν Ἀκροκόρινθον ἐφύλαττε, μετὰ τῶν ἄλλων οἷς ἐπίστευε μάλιστα καὶ Περσαῖον ἐπιστήσας ἄρχοντα τὸν φιλόσοφον. ὁ δὲ Ἄρατος ἔτι μὲν καὶ Ἀλεξάνδρου ζῶντος ἐπεχείρησε τῇ πράξει, γενομένης δὲ συμμαχίας τοῖς Ἀχαιοῖς πρὸς τὸν Ἀλέξανδρον ἐπαύσατο.

18.2Şimdi yeniden, şöyle bir fırsat çıktı. Korinthos'ta Suriye kökenli dört kardeş vardı; biri olan Diokles kalede paralı askerdi. Öteki üçü kralın altınını çalıp Sikyon'a, Aratos'un işlerini gören sarraf Aigias'a geldiler. Altının bir kısmını hemen sattılar, kalanını kardeşlerinden Erginos gelip gidip sessizce bozdurdu.

18.2

τότε δὲ αὖθις ἐξ ὑπαρχῆς ἑτέραν ἔλαβε τῆς πράξεως ὑπόθεσιν τοιαύτην. ἦσαν ἐν Κορίνθῳ τέσσαρες ἀδελφοὶ Σύροι τὸ γένος, ὧν εἷς ὄνομα Διοκλῆς ἐν τῷ φρουρίῳ μισθοφορῶν διέτριβεν. οἱ δὲ τρεῖς κλέψαντες βασιλικὸν χρυσίον ἦλθον εἷς Σικυῶνα πρὸς Αἰγίαν τινὰ τραπεζίτην, ᾧ διὰ τὴν ἐργασίαν ὁ Ἄρατος ἐχρῆτο. καὶ μέρος μὲν εὐθὺς διέθεντο τοῦ χρυσίου, τὸ δὲ λοιπὸν εἷς αὐτῶν Ἐργῖνος ἐπιφοιτῶν ἡσυχῇ κατήλλαττεν.

18.3Bu şekilde Aigias'la ahbap oldu. Aigias garnizon hakkında konuşturunca, kardeşinin yanına çıkarken uçurumlu yerde yana doğru bir yarık gördüğünü, bunun kale surunun en alçak yapıldığı yere çıktığını söyledi. Aigias da ona takılarak "Demek ey dostum, azıcık altın için kralın gelirlerini kemiriyorsunuz, oysa bir saati büyük paraya satabilirsiniz? Çünkü duvar delen hırsız da, hain de yakalanırsa bir kere ölür" dedi.

18.3

ἐκ δὲ τούτου γενόμενος τῷ Αἰγίᾳ συνήθης, καὶ προαχθεὶς εἷς λόγον ὑπʼ αὐτοῦ περὶ τῆς φρουρᾶς, ἔφη πρὸς τὸν ἀδελφὸν ἀναβαίνων πρὸς τὸ κρημνῶδες ἐντομὴν καθεωρακέναι πλαγίαν, ἄγουσαν ᾗ χθαμαλώτατον ἐπῳκοδόμηται τῷ φρουρίῳ τὸ τεῖχος, προσπαίξαντος δὲ αὐτῷ τοῦ Αἰγίου καὶ εἰπόντος· εἶτα, ὦ βέλτιστε, διὰ μικρὸν οὕτω χρυσίου ἀνασπᾶτε τὰς βασιλικὰς πράξεις, δυνάμενοι μίαν ὥραν πολλῶν ἀποδόσθαι χρημάτων; ἢ γὰρ οὐχὶ καὶ τοιχωρύχοις καὶ προδόταις ἁλοῦσιν ἅπαξ ἀποθανεῖν ὑπάρχει;

18.4Erginos güldü ve o zaman Diokles'i deneyeceğine söz verdi, çünkü öteki kardeşlerine pek güvenmiyordu. Birkaç gün sonra geri döndü ve Aratos'u surun yüksekliğinin on beş ayağı aşmadığı yere götürmeyi, Diokles'le birlikte geri kalan işlere de yardım etmeyi kabul etti.

18.4

γελάσας ὁ Ἐργῖνος τότε μὲν ὡμολόγησεν ἀποπειρᾶσθαι τοῦ Διοκλέους τοῖς γὰρ ἄλλοις ἀδελφοῖς μὴ πάνυ τι πιστεύειν, ὀλίγαις δὲ ὕστερον ἡμέραις ἐπανελθὼν συντίθεται τὸν Ἄρατον ἄξειν πρὸς τὸ τεῖχος, ὅπου τὸ ὕψος οὐ μεῖζον ἦν πεντεκαίδεκα ποδῶν, καὶ τἆλλα συμπράξειν μετὰ τοῦ Διοκλέους.

19.119. Bölüm

Aratos, başarılı olursa onlara altmış talent vermeyi, başarısız olur ama onlarla birlikte kurtulursa her birine bir ev ve bir talent vermeyi kabul etti. Altmış talentin Erginos ve kardeşleri için Aigias'ın yanında durması gerekiyordu. Aratos'ta bu para yoktu, borç alıp işi başkasına duyurmak da istemiyordu; bu yüzden kadehlerinin çoğunu ve karısının altınlarını alıp para karşılığı Aigias'a rehin verdi.

19.1

ὁ δὲ Ἄρατος ἐκείνοις μὲν ἑξήκοντα τάλαντα δώσειν κατορθώσας ὡμολόγησεν, ἢν δὲ ἀποτύχῃ, σωθῇ δὲ μετʼ ἐκείνων, οἰκίαν ἑκατέρῳ καὶ τάλαντον. ἐπεὶ δὲ ἔδει παρὰ τῷ Αἰγίᾳ τὰ ἑξήκοντα τάλαντα κεῖσθαι τοῖς περὶ τὸν Ἐργῖνον, ὁ δὲ Ἄρατος οὔτε αὐτὸς εἶχεν οὔτε ἐβούλετο δανειζόμενος αἴσθησιν ἑτέρῳ τῆς πράξεως παρασχεῖν, λαβὼν τῶν ἐκπωμάτων τὰ πολλὰ καὶ τὰ χρυσία τῆς γυναικὸς ὑπέθηκε τῷ Αἰγίᾳ πρὸς τὸ ἀργύριον.

19.2Gönlü o kadar yüksekti, güzel işlere o kadar büyük bir tutku duyuyordu ki Phokion'un ve Epaminondas'ın büyük armağanları reddettikleri, güzel olanı parayla satmadıkları için Yunanların en adil ve en üstün adamları sayıldıklarını bildiği hâlde, kendisi herkes için tek başına tehlikeye atıldığı, üstelik kimsenin bilmediği bir iş uğruna gizlice para harcamayı, önceden masraf yapmayı tercih etti.

19.2

οὕτω γὰρ ἐπῆρτο τῇ ψυχῇ καὶ τοσοῦτον ἔρωτα τῶν καλῶν πράξεων εἶχεν, ὥστε τὸν Φωκίωνα καὶ τὸν Ἐπαμεινώνδαν ἐπιστάμενος Ἑλλήνων δικαιοτάτους καὶ κρατίστους γεγονέναι δοκοῦντας ἐπὶ τῷ διώσασθαι δωρεὰς μεγάλας καὶ μὴ προέσθαι χρημάτων τὸ καλόν, αὐτὸς εἰς ταῦτα δαπανᾶσθαι κρύφα καὶ προεισφέρειν, ἐν οἷς ἐκινδύνευε μόνος ὑπὲρ πάντων οὐδὲ εἰδότων τὰ πραττόμενα, ᾑρεῖτο.

19.3Kim bugün bile bu adamın yüce gönüllülüğüne hayran kalmaz, onunla birlikte heyecan duymaz? Bu kadar büyük bir tehlikeyi bu kadar parayla satın alıyor, en değerli sayılan eşyalarını rehine koyuyor, gece düşmanların arasına sokulup canı için çarpışıyor, onlardan rehin olarak yalnız güzel bir umut alıyordu.

19.3

τίς γὰρ οὐκ ἂν θαυμάσειε καὶ συναγωνίσαιτο ἔτι νῦν τῇ μεγαλοψυχίᾳ τοῦ ἀνδρός, ὠνουμένου χρημάτων τοσούτων κίνδυνον τηλικοῦτον, καὶ τὰ τιμιώτατα δοκοῦντα τῶν κτημάτων ὑποτιθέντος, ὅπως παρεισαχθεὶς νυκτὸς εἰς τοὺς πολεμίους διαγωνίσηται περὶ τῆς ψυχῆς, ἐνέχυρον λαβὼν τὴν ἐλπίδα τοῦ καλοῦ παρʼ αὐτῶν, ἄλλο δὲ οὐδέν;

20.120. Bölüm

Kendi başına tehlikeli olan işi, daha başlangıçta bilgisizlikten yapılan bir hata daha da tehlikeli hâle getirdi. Aratos'un kölesi Tekhnon, Diokles'le birlikte suru incelemek üzere gönderilmişti. Diokles'le daha önce yüz yüze gelmemişti, ama Erginos'un tarifinden onun görünüşünü bildiğini sanıyordu: kıvırcık saçlı, esmer, sakalsız.

20.1

οὖσαν δὲ καθʼ αὑτὴν ἐπισφαλῆ τὴν πρᾶξιν ἐπισφαλεστέραν ἐποίησεν ἁμαρτία τις εὐθὺς ἐν ἀρχῇ συμβᾶσα διʼ ἄγνοιαν. ὁ γὰρ οἰκέτης τοῦ Ἀράτου Τέχνων ἐπέμφθη μὲν ὡς μετὰ τοῦ Διοκλέους κατασκεψόμενος τὸ τεῖχος, οὔπω δʼ ἦν τῷ Διοκλεῖ πρότερον ἐντετυχηκὼς κατʼ ὄψιν, ἀλλὰ τὴν μορφὴν αὐτοῦ καὶ τὸ εἶδος δοκῶν κατέχειν ἐξ ὧν ὁ Ἐργῖνος ἐπεσήμηνεν οὐλοκόμην καὶ μελάγχρουν καὶ ἀγένειον.

20.2Sözleşilen yere gitti ve şehrin önünde Ornis denilen yerde Erginos'un Diokles'le gelmesini bekledi. Bu sırada Erginos ile Diokles'in kardeşi Dionysios, işten habersiz ve işe ortak olmayan, ama Diokles'e benzeyen biri, tesadüfen geldi. Tekhnon görünüşünün benzerliğinden etkilenip adama Erginos'la bir ilişkisi olup olmadığını sordu.

20.2

ἐλθὼν οὖν ὅπου συνετέτακτο, τὸν Ἐργῖνον ὡς ἀφιξόμενον μετὰ τὸν Διοκλέους ἀνέμενε πρὸ τῆς πόλεως πρὸ τοῦ καλουμένου Ὄρνιθος, ἐν δὲ τούτῳ πρῶτος ἀδελφὸς Ἐργίνου καὶ Διοκλέους ὄνομα Διονύσιος οὐ συνειδὼς τὴν πρᾶξιν οὐδὲ κοινωνῶν, ὅμοιος δὲ τῷ Διοκλεῖ, προσῄει κατὰ τύχην. ὁ δὲ Τέχνων πρὸς τὰ σημεῖα τῆς μορφῆς τῇ ὁμοιότητι κινηθείς ἠρώτησε τὸν ἄνθρωπον εἴ τι συμβόλαιον αὐτῷ πρὸς Ἐργῖνον εἴη.

20.3Adam kardeşi olduğunu söyleyince Tekhnon, Diokles'le konuştuğuna tamamen inandı. Adını sormadan, başka bir işaret beklemeden sağ elini uzattı, Erginos'la kararlaştırılan işlerden söz etti, ona sorular sordu. Adam da onun hatasını kurnazca kabul etti, her şeyi onayladı ve şehre dönerek şüphe uyandırmadan konuşa konuşa onu götürmeye başladı.

20.3

φήσαντος δὲ ἀδελφὸν εἶναι, παντάπασιν ὁ Τέχνων ἐπείσθη τῷ Διοκλεῖ διαλέγεσθαι καὶ μήτε τοὔνομα πυθόμενος μήτʼ ἄλλο μηδὲν προσμείνας τεκμήριον ἐμβάλλει τε τὴν δεξιὰν αὐτῷ καὶ περὶ τῶν συγκειμένων πρὸς τὸν Ἐργῖνον ἐλάλει κἀκεῖνον ἀνέκρινεν. ὁ δὲ δεξάμενος αὐτοῦ τὴν ἁμαρτίαν πανούργως ὡμολόγει τε πάντα καὶ πρὸς τὴν πόλιν ἀναστρέψας ὑπῆγεν ἀνυπόπτως διαλεγόμενος.

20.4Artık yaklaşmışlar, Dionysios Tekhnon'u yakalamak üzereyken tesadüfen Erginos karşılarına çıktı. Aldatmacayı ve tehlikeyi fark edince başıyla Tekhnon'a kaçmasını işaret etti; ikisi de kaçıp Aratos'un yanına koşarak kurtuldu. Aratos umudunu kaybetmedi, hemen Erginos'u Dionysios'a altın götürüp susması için yalvarmaya gönderdi.

20.4

ἤδη δὲ πλησίον ὄντος αὐτοῦ καὶ μέλλοντος ὅσον οὔπω τὸν Τέχνωνα διαλαμβάνειν, ἀπὸ τύχης αὖ πάλιν ὁ Ἐργῖνος αὐτοῖς ἀπήντησεν. αἰσθόμενος δὲ τὴν ἀπάτην καὶ τὸν κίνδυνον διὰ νεύματος ἐδήλωσε τῷ Τέχνωνι φεύγειν καὶ ἀποπηδήσαντες ἀμφότεροι δρόμῳ πρὸς τὸν Ἄρατον ἀπεσώθησαν. οὐ μὴν ἀπέκαμε ταῖς ἐλπίσιν ἐκεῖνος, ἀλλʼ ἔπεμψεν εὐθὺς τὸν Ἐργῖνον χρυσίον τε τῷ Διονυσίῳ κομίζοντα καὶ δεησόμενον αὐτοῦ σιωπᾶν.

20.5Erginos bunu yaptı ve Dionysios'u da yanına alıp Aratos'a getirdi. Geldikten sonra onu artık bırakmadılar, bağlayıp küçük bir odaya kilitlediler; kendileri de saldırıya hazırlandılar.

20.5

ὁ δὲ καὶ τοῦτο ἐποίησε καὶ τὸν Διονύσιον ἄγων μεθʼ ἑαυτοῦ πρὸς τὸν Ἄρατον ἦλθεν. ἐλθόντα δὲ αὐτὸν οὐκέτι διῆκαν, ἀλλὰ δήσαντες ἐφύλαττον ἐν οἰκίσκῳ κατακεκλεισμένον αὐτοὶ δὲ παρεσκευάζοντο πρὸς τὴν ἐπίθεσιν.

21.121. Bölüm

Her şey hazır olunca Aratos ordunun geri kalanına geceyi silah başında geçirmelerini emretti. Birkaç kişi dışında yapılacak işi bilmeyen dört yüz seçkin askeri yanına alıp Hera tapınağı yakınındaki kapılara götürdü. Yaz mevsiminin tam ortasıydı, ay dolunaydı, gece bulutsuz ve açıktı; öyle ki silahlar ayın ışığında parlıyor ve nöbetçilerin gözünden kaçmayacakları korkusu veriyordu.

21.1

ἐπεὶ δὲ ἦν ἕτοιμα πάντα, τὴν μὲν ἄλλην δύναμιν ἐκέλευσεν ἐπὶ τῶν ὅπλων νυκτερεύειν, ἀναλαβὼν δὲ λογάδας τετρακοσίους οὐδʼ αὐτοὺς εἰδότας τὰ πραττόμενα, πλὴν ὀλίγων, ἦγε πρὸς τὰς πύλας παρὰ τὸ Ἡραῖον. ἦν δὲ τοῦ ἔτους ἡ περὶ θέρος ἀκμάζον ὥρα, τοῦ δὲ μηνὸς πανσέληνος, ἡ δὲ νὺξ ἀνέφελος καὶ καταφανής, ὥστε καὶ φόβον τὰ ὅπλα παρέχειν ἀντιλάμποντα πρὸς τήν σελήνην, μὴ τοὺς φύλακας οὐ λάθωσιν.

21.2İlkler yaklaşırken denizden bulutlar yükseldi, şehrin kendisini ve dışarıyı kaplayıp gölgeye boğdu. Orada öteki askerler oturup çarıklarını çıkardılar, çünkü merdivenlere çıplak ayakla tutunanlar pek gürültü çıkarmaz ve kaymazlar. Erginos ise yolcu kılığına girmiş yedi genç alıp kimseye görünmeden kapıya ulaştı.

21.2

ἤδη δὲ τῶν πρώτων ἐγγὺς ὄντων ἀπὸ θαλάσσης ἀνέδραμε νέφη καὶ κατέσχε τήν τε πόλιν αὐτὴν καὶ τὸν ἔξω τόπον ἐπίσκιον γενόμενον, ἐνταῦθα δὲ οἱ μὲν ἄλλοι συγκαθίσαντες ὑπελύοντο τὰς κρηπῖδας οὔτε γὰρ ψόφον ποιοῦσι πολὺν οὔτε ὀλισθήματα λαμβάνουσι γυμνοῖς τοῖς ποσὶν ἀντιλαμβανόμενοι τῶν κλιμάκων ὁ δὲ Ἐργῖνος ἑπτὰ λαβὼν νεανίσκους ἐσταλμένους ὁδοιπορικῶς ἔλαθε τῇ πύλῃ προσμίξας.

21.3Kapıcıyı ve yanındaki nöbetçileri öldürdüler. Aynı anda merdivenler dayandı, Aratos telaşla yüz kişiyi surdan geçirdi, ötekilere olabildiğince hızlı takip etmelerini emretti, merdivenleri kaldırıp yüz kişiyle şehir içinden kaleye yürüdü. Fark edilmedikleri için başaracağını düşünerek şimdiden sevinç içindeydi.

21.3

καὶ τὸν πυλωρὸν ἀποκτιννύουσι καὶ τοὺς μετʼ αὐτοῦ φύλακας, ἅμα δὲ αἵ τε κλίμακες προσετίθεντο καὶ κατὰ σπουδὴν ὁ Ἄρατος ὑπερβιβάσας ἑκατὸν ἄνδρας, τοὺς δʼ ἄλλους ἕπεσθαι κελεύσας ὡς ἂν δύνωνται τάχιστα, τὰς κλίμακας ἀναρπάσας ἐχώρει διὰ τῆς πόλεως μετὰ τῶν ἑκατὸν ἐπὶ τήν ἄκραν, ἤδη περιχαρὴς διὰ τὸ λανθάνειν ὡς κατορθῶν.

21.4Biraz ileride, ışıkla gelen dört kişilik bir nöbet grubu karşılarına çıktı. Kendileri hâlâ ay gölgesindeydi ve görünmüyorlardı; karşıdan geleni ise görüyorlardı. Aratos birkaç duvarın ve yapının arkasına biraz çekilip adamlara pusu kurdu. Üçü pusuya düşüp öldü; dördüncüsü başından kılıçla yaralanıp düşmanın içeride olduğunu haykırarak kaçtı.

21.4

καί πως ἔτι πρόσωθεν αὐτοῖς ἀπήντα σὺν φωτὶ φυλακὴ τεσσάρων ἀνδρῶν οὐ καθορωμένοις ἔτι γὰρ ἦσαν ἐν τῷ σκιαζομένῳ τῆς σελήνης· ἐκείνους δὲ προσιόντας ἐξ ἐναντίας καθορῶσι. μικρὸν οὖν ὑποστείλας τειχίοις τισὶ καὶ οἰκοπέδοις, ἐνέδραν ἐπὶ τοὺς ἄνδρας καθίζει, καὶ τρεῖς μὲν αὐτῶν ἐμπεσόντες ἀποθνῄσκουσιν, ὁ δὲ τέταρτος πληγεὶς ξίφει τήν κεφαλήν ἔφυγε, βοῶν ἔνδον εἶναι τοὺς πολεμίους.

21.5Az sonra borular çaldı, şehir olanlara uyanıp ayağa kalktı. Sokaklar koşuşan insanlarla doldu, çok sayıda ışık kimi aşağıdan kimi yukarıdan kaleden parlıyordu, her yandan anlaşılmaz bir bağırış kopuyordu.

21.5

καὶ μετὰ μικρὸν αἵ τε σάλπιγγες ἐπεσήμαινον, ἥ τε πόλις ἐξανίστατο πρὸς τὰ γινόμενα, πλήρεις τε ἦσαν οἵ στενωποὶ διαθεόντων, καὶ φῶτα πολλὰ, τὰ μὲν κάτωθεν ἤδη, τὰ δὲ ἄνωθεν ἀπὸ τῆς ἄκρας περιέλαμπε, καὶ κραυγὴ συνερρήγνυτο πανταχόθεν ἄσημος.

22.122. Bölüm

Bu sırada Aratos uçurum boyunca uzanan patikaya sımsıkı tutunmuş, çabalayarak ilerliyordu. Başta yavaş ve zahmetle yürüyordu; yolu tutturamıyor, sürekli sapıyordu, çünkü patika kayalıkların arasına gömülüyor, onların gölgesinde kayboluyor, sayısız dönemeç ve kıvrımla surlara ulaşıyordu. Sonra, anlatıldığına göre, ay şaşılacak biçimde bulutları aralayıp parladı ve yolun en zor kısmını aydınlattı; bu, Aratos surun gereken noktasına varıncaya dek sürdü. Orada bulutlar yeniden toplandı ve ay gizlendi, ortalık yine karardı.

22.1

ἐν τούτῳ δὲ ὁ μὲν Ἄρατος ἐμφὺς τῇ πορείᾳ παρὰ τὸ κρημνῶδες ἡμιλλᾶτο, βραδέως καὶ ταλαιπώρως τὸ πρῶτον, οὐ κατακρατῶν, ἀλλʼ ἀποπλανώμενος τοῦ τρίβου παντάπασιν ἐνδεδυκότος καὶ πεοισκιαζομένου ταῖς τραχύτησι καὶ διὰ πολλῶν ἑλιγμῶν καὶ παραβολῶν περαίνοντος πρὸς τὸ τεῖχος, εἶτα θαυμάσιον οἷον ἡ σελήνη λέγεται διαστέλλουσα τὰ νέφη καὶ ὑπολαμποῦσα, τῆς ὁδοῦ τὸ χαλεπώτατον σαφηνίζειν, ἕως ἥψατο τοῦ τείχους καθʼ ὃν ἔδει τόπον· ἐκεῖ δὲ πάλιν συνεσκίασε καὶ ἀπέκρυψε νεφῶν συνελθόντων.

22.2Aratos'un kapıların dışında, Heraion yakınında bıraktığı üç yüz asker ise şehre güçlükle girdiklerinde her yanın gürültü ve ışıkla dolu olduğunu gördüler. Aynı patikayı bulamadılar, öncekilerin izine de basamadılar; uçurumun gölgeli bir yamacına sığınıp hep birlikte sindiler ve orada büyük bir sıkıntı ve kaygı içinde beklemeye koyuldular.

22.2

οἱ δὲ περὶ τὰς πύλας ἔξω περὶ τὸ Ἡραῖον ἀπολειφθέντες τοῦ Ἀράτου στρατιῶται, τριακόσιοι τὸ πλῆθος ὄντες, ὥς ποτε παρεισέπεσον εἰς τὴν πόλιν θορύβου τε παντοδαποῦ καὶ φώτων γέμουσαν, οὐ δυνηθέντες ἐξανευρεῖν τὸν αὐτὸν τρίβον οὐδʼ εἰς ἴχνος ἐμβῆναι τῆς ἐκείνων πορείας, ἔπτηξαν ἀθρόοι πρός τινι παλινσκίῳ λαγόνι τοῦ κρημνοῦ συστείλαντες ἑαυτούς, καὶ διεκαρτέρουν ἐνταῦθα περιπαθοῦντες καὶ δυσανασχετοῦντες.

22.3Çünkü Aratos ve yanındakiler artık kaleden atılan oklar altında çarpışıyordu. Savaş naraları aşağıya kadar iniyor, bağırışlar yankılanıyor, ama dağlardan yansıdığı için ses karmakarışık oluyor, nereden geldiği anlaşılmıyordu. Üç yüzler hangi yöne dönmeleri gerektiğini bilemezken, kralın askerlerinin komutanı Arkhelaos kalabalık bir birlikle, bağırışlar ve boru sesleri arasında, Aratos'un üzerine yürümek için yukarı çıktı ve onların yanından geçti.

22.3

βαλλομένων γὰρ ἀπὸ τῆς ἄκρας ἤδη τῶν περὶ τὸν Ἄρατον καὶ μαχομένων, ἀλαλαγμὸς ἐναγώνιος ἐχώρει κάτω, καὶ κραυγὴ περιήχει, διὰ τὴν ἀπὸ τῶν ὀρῶν ἀνάκλασιν συγκεχυμένη καὶ ἄδηλος ὅθεν εἴληφε τὴν ἀρχήν, διαπορούντων δὲ αὐτῶν ἐφʼ ὅ τι χρὴ τραπέσθαι μέρος, Ἀρχέλαος ὁ τῶν βασιλικῶν ἡγεμὼν στρατιώτας ἔχων πολλοὺς μετὰ κραυγῆς ἀνέβαινε καὶ σαλπίγγων, ἐπιφερόμενος τοῖς περὶ τὸν Ἄρατον, καὶ παρήλλαττε τοὺς τριακοσίους.

22.4Onlar pusudan çıkar gibi fırlayıp Arkhelaos'a saldırdılar, önce üzerine atıldıkları askerleri kırdılar, geri kalanları ve Arkhelaos'u da korkutup kaçırdılar, şehrin içine dağılıncaya kadar kovaladılar. Bu zaferi daha yeni kazanmışlardı ki yukarıda çarpışanların yanından Erginos geldi. Aratos'un düşmanla boğuştuğunu, düşmanın güçlü bir direniş gösterdiğini, tam surun dibinde büyük bir mücadele döndüğünü, yardımın hemen yetişmesi gerektiğini bildirdi.

22.4

οἱ δὲ ὥσπερ ἐξ ἐνέδρας ἀναστάντες ἐμβάλλουσιν αὐτῷ καὶ διαφθείρουσιν οἷς ἐπέθεντο πρώτοις, τοὺς δὲ ἄλλους καὶ τὸν Ἀρχέλαον φοβήσαντες ἐτρέψαντο καὶ κατεδίωξαν ἄχρι τοῦ σκεδασθῆναι περὶ τὴν πόλιν διαλυθέντας. ἄρτι δὲ τούτων νενικηκότων Ἐργῖνος ἀπὸ τῶν ἄνω μαχομένων ἦλθεν, ἀγγέλλων συμπεπλέχθαι τοῖς πολεμίοις τὸν Ἄρατον ἀμυνομένοις εὐρώστως, καὶ μέγαν ἀγῶνα περὶ αὐτὸ τὸ τεῖχος εἶναι, καὶ τάχους δεῖν τῆς βοηθείας.

22.5Onlar hemen yol göstermesini istediler. Yukarı çıkarken bir yandan seslenip yerlerini belli ediyor, dostlarına cesaret veriyorlardı. Dolunay silahları parlatıyor, yürüyüş hattı uzun olduğundan düşmana sayıları olduğundan fazla görünüyordu; gecenin yankısı da savaş narasını, gerçekte olduklarından kat kat kalabalık bir ordudan geliyormuş gibi duyuruyordu.

22.5

οἱ δὲ εὐθὺς ἐκέλευον ἡγεῖσθαι· καὶ προσβαίνοντες ἅμα φωνῇ διεσήμαινον ἑαυτούς, ἐπιθαρρύνοντες τοὺς φίλους· ἥ τε πανσέληνος ἀπέφαινε τὰ ὅπλα πλείονα φαινόμενα τοῖς πολεμίοις διὰ τὸ μῆκος τῆς πορείας, καὶ τὸ τῆς νυκτὸς ἠχῶδες τὸν ἀλαλαγμὸν ἀπὸ πολλαπλασιόνων ἢ τοσούτων ἐποίει δοκεῖν φέρεσθαι.

22.6Sonunda hep birlikte yüklenip düşmanı püskürttüler, kalenin tepesini tuttular ve istihkâmı ele geçirdiler. Gün artık ağarıyordu; güneş hemen bu başarının üzerine doğdu. Sikyon'dan da Aratos'un kalan kuvvetleri geldi; Korinthoslular onları kapılarda gönülden karşıladı ve kralın adamlarını yakalamaya giriştiler.

22.6

τέλος δὲ συνερείσαντες ἐξωθοῦσι τοὺς πολεμίους καὶ καθυπέρτεροι τῆς ἄκρας ἦσαν καὶ τὸ φρούριον εἶχον, ἡμέρας ἤδη διαυγούσης, ὅ τε ἥλιος εὐθὺς ἐπέλαμπε τῷ ἔργῳ, καὶ παρῆν ἐκ Σικυῶνος ἡ λοιπὴ δύναμις τῷ Ἀράτῳ, δεχομένων κατὰ πύλας τῶν Κορινθίων προθύμως καὶ τοὺς βασιλικοὺς συλλαμβανόντων.

23.123. Bölüm

Her şeyin güvende olduğuna kanaat getirince kaleden tiyatroya indi. Onu görmek ve Korinthoslulara neler söyleyeceğini duymak isteyen sayısız insan oraya akın ediyordu.

23.1

ἐπεὶ δὲ ἀσφαλῶς ἐδόκει πάντα ἔχειν, κατέβαινεν εἰς τὸ θέατρον ἀπὸ τῆς ἄκρας, πλήθους ἀπείρου συρρέοντος ἐπιθυμίᾳ τῆς τε ὄψεως αὐτοῦ καὶ τῶν λόγων οἷς ἔμελλε χρῆσθαι πρὸς τοὺς Κορινθίους.

23.2Akhaialıları iki yandaki geçitlere yerleştirdikten sonra kendisi sahneden ortaya ilerledi. Üzerinde zırhı vardı, yorgunluk ve uykusuzluktan yüzü değişmişti; öyle ki psykhēsindeki gurur ve sevinç bedenindeki ağırlığa yenik düşüyordu.

23.2

ἐπιστήσας δὲ ταῖς παρόδοις ἑκατέρωθεν τοὺς Ἀχαιούς, αὐτὸς ἀπὸ τῆς σκηνῆς εἰς μέσον προῆλθε, τεθωρακισμένος καὶ τῷ προσώπῳ διὰ τὸν κόπον καὶ τὴν ἀγρυπνίαν ἠλλοιωμένος, ὥστε τῆς ψυχῆς τὸ γαυρούμενον καὶ χαῖρον ὑπὸ τῆς περὶ τὸ σῶμα βαρύτητος κατακρατεῖσθαι.

23.3Ortaya çıkar çıkmaz halk sevgi gösterileriyle üzerine boşandı. O, mızrağını sağ eline aldı, dizini hafifçe büküp gövdesini mızrağa dayadı ve uzun süre sessizce durup alkışları, bağırışları karşıladı. Herkes aretēsini övüyor, talihine gıpta ediyordu.

23.3

τῶν δὲ ἀνθρώπων ἅμα τῷ προσελθεῖν αὐτὸν ἐκχυθέντων ταῖς φιλοφροσύναις, μεταλαβὼν εἰς τὴν δεξιὰν τὸ δόρυ, καὶ τὸ γόνυ καὶ τὸ σῶμα τῇ ῥοπῇ μικρὸν ἐγκλίνας καὶ ἀπερεισάμενος, εἱστήκει πολὺν χρόνον σιωπῇ δεχόμενος αὐτῶν τοὺς κρότους καὶ τὰς ἐπιβοήσεις, ἐπαινούντων μὲν τὴν ἀρετήν, ζηλούντων δὲ τὴν τύχην.

23.4Onlar susup yatışınca Aratos kendini toparladı ve Akhaialılar adına bu işe yakışır bir konuşma yaptı. Korinthosluları Akhaialı olmaya ikna etti ve kapıların anahtarlarını onlara verdi; anahtarlar Philippos zamanından beri ilk kez onların eline geçiyordu. Antigonos'un komutanlarından esir düşen Arkhelaos'u serbest bıraktı, ayrılmak istemeyen Theophrastos'u öldürdü.

23.4

ὡς δὲ ἐπαύσαντο καὶ κατέστησαν, συναγαγὼν ἑαυτὸν διεξῆλθε λόγον ὑπὲρ τῶν ʼ Ἀχαιῶν τῇ πράξει πρέποντα, καὶ συνέπεισε τοὺς Κορινθίους Ἀχαιοὺς γενέσθαι, καὶ τῶν πυλῶν τὰς κλεῖς ἀπέδωκε τότε πρῶτον ἀπὸ τῶν Φιλιππικῶν καιρῶν ὑπʼ ἐκείνοις γενομένας· τῶν δὲ Ἀντιγόνου στρατηγῶν Ἀρχέλαον μὲν ἀφῆκεν ὑποχείριον γενόμενον, Θεόφραστον δὲ ἀνεῖλεν οὐ βουλόμενον ἀπαλλάττεσθαι·

23.5Persaios ise kale düşerken Kenkhreai'ye kaçtı. Anlatıldığına göre sonraları, felsefeyle uğraşırken biri ona yalnız bilgenin komutan olabileceğini söyleyince, "Tanrılar şahidi," demiş, "Zenon'un öğretilerinden bir zamanlar en çok bu hoşuma giderdi; ama şimdi Sikyonlu delikanlıdan aldığım dersle fikrimi değiştiriyorum." Persaios hakkında bunu pek çok yazar anlatır.

23.5

Περσαῖος δὲ τῆς ἄκρας ἁλισκομένης εἰς Κεγχρεὰς διεξέπεσεν. ὕστερον δὲ λέγεται σχολάζων πρὸς τὸν εἰπόντα μόνον αὐτῷ δοκεῖν στρατηγὸν εἶναι τὸν σοφόν, ἀλλὰ νὴ θεούς, φάναι, τοῦτο μάλιστα κἀμοί ποτε τῶν Ζήνωνος ἤρεσκε δογμάτων νῦν δὲ μεταβάλλομαι νουθετηθεὶς ὑπὸ τοῦ Σικυωνίου νεανίου. ταῦτα μὲν περὶ Περσαίου πλείονες ἱστοροῦσιν.

24.124. Bölüm

Aratos hemen Heraion ile Lekhaion'u ele geçirdi. Kralın yirmi beş gemisine el koydu, beş yüz atı ve dört yüz Suriyeliyi sattı. Akhaialılar Akrokorinthos'u dört yüz ağır piyadeyle, ayrıca kalede beslenen elli köpek ve bir o kadar köpekçiyle koruyorlardı.

24.1

ὁ δὲ Ἄρατος εὐθὺς τό τε Ἡραῖον ὑφʼ ἑαυτῷ καὶ τὸ Λέχαιον ἐποιήσατο· καὶ νεῶν μὲν εἰκοσιπέντε βασιλικῶν ἐκυρίευσεν, ἵππους δὲ πεντακοσίους καὶ Σύρους τετρακοσίους ἀπέδοτο τόν τε Ἀκροκόρινθον ἐφύλαττον οἱ Ἀχαιοὶ τετρακοσίοις ὁπλίταις καὶ πεντήκοντα κυσὶ καὶ κυνηγοῖς ἴσοις ἐν τῷ φρουρίῳ τρεφομένοις.

24.2Romalılar Philopoimen'e olan hayranlıklarından ona "Yunanların sonuncusu" derlerdi; ondan sonra Yunanlar arasında büyük bir adam çıkmadığını düşünüyorlardı. Ben de Yunanların yaptığı işlerin sonuncusu ve en yenisi olarak bunu gösterirdim: Gözü pekliği bakımından da talihi bakımından da en büyük işlerle yarışır. Hemen ardından olanlar da bunu gösterdi.

24.2

οἱ μὲν οὖν Ῥωμαῖοι τὸν Φιλοποίμενα θαυμάζοντες Ἑλλήνων ἔσχατον προσηγόρευον, ὡς μηδενὸς μεγάλου μετʼ ἐκεῖνον ἐν τοῖς Ἕλλησι γενομένου· ἐγὼ δὲ τῶν Ἑλληνικῶν πράξεων ταύτην ἐσχάτην καὶ νεωτάτην φαίην ἂν πεπρᾶχθαι, τοῦτο μὲν τόλμῃ, τοῦτο δὲ τύχῃ ταῖς ἀρίσταις ἐνάμιλλον, ὡς ἐδήλωσεν εὐθὺς τὰ γινόμενα.

24.3Megaralılar Antigonos'tan ayrılıp Aratos'a katıldı, Troizenliler ve Epidauroslular Akhaialıların saflarına geçti. Aratos ilk seferine çıkıp Attika'ya girdi, Salamis'e geçip yağmaladı; Akhaia kuvvetlerini sanki zindandan salıverilmişler gibi dilediği işe koşuyordu. Atinalılardan esir aldığı hür insanları fidyesiz bıraktı; böylece onlara ayaklanma için bir başlangıç veriyordu.

24.3

Μεγαρεῖς τε γὰρ ἀποστάντες Ἀντιγόνου τῷ Ἀράτῳ προσέθεντο, καὶ Τροιζήνιοι μετὰ Ἐπιδαυρίων συνετάχθησαν εἰς τοὺς Ἀχαιούς, ἐξοδόν τε πρώτην θέμενος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἐνέβαλε, καὶ τὴν Σαλαμῖνα διαβὰς ἐλεηλάτησεν, ὥσπερ ἐξ εἱρκτῆς λελυμένῃ τῇ δυνάμει τῶν Ἀχαιῶν ἐφʼ ὅ τι βούλοιτο χρώμενος. Ἀθηναίοις δὲ τοὺς ἐλευθέρους ἀφῆκεν ἄνευ λύτρων, ἀρχὰς ἀποστάσεως ἐνδιδοὺς αὐτοῖς.

24.4Ptolemaios'u, kara ve deniz savaşlarında başkomutanlık vererek Akhaialıların müttefiki yaptı. Akhaialılar arasında o kadar güçlendi ki, her yıl seçilmesine izin olmadığından yılaşırı komutan seçiliyor, fiilen ve fikriyle ise sürekli yönetimi elinde tutuyordu. Çünkü görüyorlardı ki zenginliği, şöhreti, kralların dostluğunu, kendi vatanının çıkarını, hiçbir şeyi Akhaia'nın büyümesinin önüne koymuyordu.

24.4

Πτολεμαῖον δὲ σύμμαχον ἐποίησε τῶν Ἀχαιῶν, ἡγεμονίαν ἔχοντα πολέμου καὶ κατὰ γῆν καὶ θάλατταν. οὕτω δὲ ἴσχυσεν ἐν τοῖς Ἀχαιοῖς, ὥστʼ, εἰ μὴ κατʼ ἐνιαυτὸν ἐξῆν, παρʼ ἐνιαυτὸν αἱρεῖσθαι στρατηγὸν αὐτόν, ἔργῳ δὲ καὶ γνώμῃ διὰ παντὸς ἄρχειν. ἑώρων γὰρ αὐτὸν οὐ πλοῦτον, οὐ δόξαν, οὐ φιλίαν βασιλικήν, οὐ τὸ τῆς αὑτοῦ πατρίδος συμφέρον, οὐκ ἄλλο τι τῆς αὐξήσεως τῶν Ἀχαιῶν ἐπίπροσθεν ποιούμενον.

24.5Zira tek başlarına zayıf olan şehirlerin ancak ortak çıkara bağlanarak birbirleri sayesinde ayakta kalacağına inanıyordu. Bedenin uzuvları birbirleriyle kaynaşmış oldukları için yaşar ve birlikte soluk alır, koparılıp ayrı düştüklerinde ise beslenemez ve çürürler. Şehirler de böyledir: Ortak bağı parçalayanlar yüzünden yıkılırlar, büyük bir bütünün parçası olup ortak bir gözetime kavuştuklarında ise birbirleri sayesinde büyürler.

24.5

ἡγεῖτο γὰρ ἀσθενεῖς ἰδίᾳ τὰς πόλεις ὑπαρχούσας σῴζεσθαι διʼ ἀλλήλων ὥσπερ ἐνδεδεμένας τῷ κοινῷ συμφέροντι, καὶ καθάπερ τὰ μέρη τοῦ σώματος ζῶντα καὶ συμπνέοντα διὰ τὴν πρὸς ἄλληλα συμφυΐαν, ὅταν ἀποσπασθῇ καὶ γένηται χωρίς, ἀτροφεῖ καὶ σήπεται, παραπλησίως τὰς πόλεις ἀπόλλυσθαι μὲν ὑπὸ τῶν διασπώντων τὸ κοινόν, αὔξεσθαι δὲ ὑπʼ ἀλλήλων, ὅταν ὅλου τινὸς μεγάλου μέρη γενόμεναι κοινῆς προνοίας τυγχάνωσιν.

25.125. Bölüm

Komşuların en iyilerinin kendi kendilerini yönettiğini görüyor, Argosluların kölelik etmesine üzülüyordu. Bu yüzden onların tiranı Aristomakhos'u ortadan kaldırmak için plan kurdu; hem hürriyetini vererek kendisini büyüten şehre borcunu ödemek, hem de şehri Akhaialılara kazandırmak istiyordu.

25.1

ὁρῶν δὲ τοὺς ἀρίστους τῶν προσοίκων αὐτονομουμένους, Ἀργείοις δὲ δουλεύουσιν ἀχθόμενος, ἐπεβούλευεν ἀνελεῖν τὸν τύραννον αὐτῶν Ἀριστόμαχον, ἅμα τῇ τε πόλει θρεπτήρια τὴν ἐλευθερίαν ἀποδοῦναι φιλοτιμούμενος καὶ τοῖς Ἀχαιοῖς προσκομίσαι τὴν πόλιν·

25.2Göze alanlar bulundu; başlarında Aiskhylos ile kâhin Kharimenes vardı. Fakat kılıçları yoktu: Kılıç bulundurmak yasaktı ve tiran bulunduranlara ağır cezalar koymuştu. Bunun üzerine Aratos Korinthos'ta onlar için küçük hançerler yaptırdı, bunları semerlerin içine diktirdi. Semerleri yük hayvanlarına vurup hayvanları değersiz birtakım eşya taşır gibi Argos'a gönderdi.

25.2

οἱ μὲν οὖν τολμῶντες εὑρέθησαν, ὧν Αἰσχύλος προειστήκει καὶ Χαριμένης ὁ μάντις ξίφη δὲ οὐκ εἶχον, ἀλλʼ ἀπείρητο κεκτῆσθαι καὶ ζημίαι μεγάλαι τοῖς κεκτημένοις ἐπῆσαν ὑπὸ τοῦ τυράννου, κατασκευάσας οὖν ὁ Ἄρατος αὐτοῖς ἐν Κορίνθῳ μικρὰς παραξιφίδας ἐνέρραψεν εἰς σάγματα· καὶ ταῦτα περιθεὶς ὑποζυγίοις σκεύη τινὰ παρημελημένα κομίζουσιν εἰς Ἄργος ἀπέστειλε.

25.3Kâhin Kharimenes işe bir adam daha katınca Aiskhylos ve arkadaşları kızdı, Kharimenes'i dışlayıp işi kendi başlarına yürütmeye başladılar. O da bunu fark edince öfkeyle, tam tiranın üzerine yürürlerken adamları ihbar etti. Çoğu vaktinde agoradan kaçıp Korinthos'a sıvıştı.

25.3

Χαριμένους δὲ τοῦ μάντεως προσλαβόντος ἐπὶ τὴν πρᾶξιν ἄνθρωπον, οἱ περὶ τὸν Αἰσχύλον ἠγανάκτησαν καὶ διʼ ἑαυτῶν ἔπραττον, τοῦ Χαριμένους καταγνόντες. αἰσθόμενος δὲ ἐκεῖνος ὀργῇ κατεμήνυσε τοὺς ἄνδρας ἤδη βαδίζοντας ἐπὶ τὸν τύραννον· ὧν οἱ πλεῖστοι φθάσαντες ἐξ ἀγορᾶς ἀπέφυγον καὶ διεξέπεσον εἰς Κόρινθον.

25.4Yine de kısa süre sonra Aristomakhos köleleri tarafından öldürüldü; ama yönetimi herkesten önce davranan Aristippos ele geçirdi ki ondan da beter bir tirandı. Aratos, o sırada yanında bulunan askerlik çağındaki bütün Akhaialıları alıp, Argosluların istekli olacağını umarak hızla şehrin yardımına koştu.

25.4

οὐ μὴν ἀλλὰ χρόνου βραχέος διελθόντος ἀποθνῄσκει μὲν ὑπὸ δούλων Ἀριστόμαχος, ὑπολαμβάνει δὲ τὴν ἀρχὴν φθάσας Ἀρίστιππος, ἐξωλέστερος ἐκείνου τύραννος, ὅσοι δὴ τῶν Ἀχαιῶν ἐν ἡλικίᾳ παρόντες ἔτυχον, τούτους ἀναλαβὼν ὁ Ἄρατος ἐβοήθει πρὸς τὴν πόλιν ὀξέως, οἰόμενος εὑρήσειν τὰ τῶν Ἀργείων πρόθυμα.

25.5Ama halk artık alışkanlıktan gönüllü kölelik içindeydi, kimse ona katılmadı. Aratos geri çekildi; üstelik Akhaialıları barış zamanında savaş açmış olmakla suçlanır duruma düşürmüştü. Bu yüzden Mantineia'da yargılandılar. Aratos davada bulunmadı, davacı Aristippos kazandı ve otuz mina tazminat takdir edildi.

25.5

τῶν δὲ πολλῶν ἤδη διὰ συνήθειαν ἐθελοδούλως ἐχόντων καὶ μηδενὸς ἀφισταμένου πρὸς αὐτόν, ἀνεχώρησεν ἔγκλημα κατεσκευακὼς τοῖς Ἀχαιοῖς ὡς ἐν εἰρήνῃ πόλεμον ἐξενηνοχόσι. καὶ δίκην ἔσχον ἐπὶ τούτῳ παρὰ Μαντινεῦσιν, ἣν Ἀράτου μ?ὴ παρόντος Ἀρίστιππος εἷλε διώκων καὶ μνῶν ἐτιμήθη τριάκοντα.

25.6Aristippos, Aratos'tan hem nefret ediyor hem korkuyordu; Kral Antigonos'un da yardımıyla onu öldürtmeye çalışıyordu. Hemen her yerde bu işin peşinde fırsat kollayan adamları vardı.

25.6

τὸν δὲ Ἄρατον αὐτὸν ἅμα καὶ μισῶν καὶ δεδοικώς ἐπεβούλευεν ἀνελεῖν συνεργοῦντος Ἀντιγόνου τοῦ βασιλέως· καὶ πανταχοῦ σχεδὸν ἦσαν οἱ τοῦτο πράττοντες αὐτοῖς καὶ καιρὸν ἐπιτηροῦντες.

25.7Ama yöneten bir adam için gerçek ve sağlam bir bağlılıktan daha iyi muhafız yoktur. Halk da güçlüler de yöneticiden değil, yönetici için korkmaya alıştıklarında, o birçok gözle görür, birçok kulakla işitir, olanı önceden sezer. […] Bu yüzden anlatıma burada ara verip Aristippos'un yaşayışını anlatmak istiyorum; ona bu hayatı, gıpta edilen tiranlık ve o mesut, dillere destan tek adam yönetiminin debdebesi giydirmişti.

25.7

ἀλλʼ οὐδὲν οἷον ἀληθινὴ καὶ βέβαιος εὔνοια φυλακτήριον ἀνδρὸς ἄρχοντος, ὅταν γὰρ ἐθισθῶσιν οἵ τε πολλοὶ καὶ οἱ δυνατοὶ μὴ τὸν ἡγούμενον, ἀλλʼ ὑπὲρ τοῦ ἡγουμένου δεδιέναι, πολλοῖς μὲν ὄμμασιν ὁρᾷ, διὰ πολλῶν δὲ ὤτων ἀκούει, καὶ προαισθάνεται τὰ γινόμενα […] διὸ καὶ βούλομαι τὸν λόγον ἐπιστήσας ἐνταῦθά που διεξελθεῖν περὶ τῆς Ἀριστίππου διαίτης, ἣν ἡ ζηλοτυπουμένη τυραννὶς αὐτῷ καὶ ὁ τῆς μακαρίας καὶ περιβοήτου μοναρχίας ὄγκος περιέθηκεν.

26.126. Bölüm

Aristippos, Antigonos'u müttefik edinmişti, canını korumak için pek çok adam besliyordu, şehirde düşmanlarından tek kişi bile sağ bırakmamıştı; yine de muhafızlarına ve nöbetçilerine dışarıda, sütunlu avluda konaklamalarını emrederdi.

26.1

ἐκεῖνος γὰρ Ἀντίγονον μὲν ἔχων σύμμαχον, τρέφων δὲ πολλοὺς ἕνεκα τῆς τοῦ σώματος ἀσφαλείας, οὐδένα δὲ ἐν τῇ πόλει ζῶντα τῶν ἐχθρῶν ὑπολελοιπώς, τοὺς μὲν δορυφόρους καὶ φύλακας ἔξω παρεμβάλλειν ἐκέλευεν ἐν τῷ περιστύλῳ,

26.2Hizmetkârlarını ise yemeğini yer yemez hemen kovar, arka avlunun kapısını kilitler, sevgilisiyle birlikte üst kattaki küçük bir odaya çekilirdi; bu oda yerdeki bir kapakla kapanırdı. Yatağını bu kapağın üstüne koyup uyurdu; böyle yaşayan biri nasıl uyursa öyle: huzursuz ve korku içinde.

26.2

τοὺς δὲ οἰκέτας, ὁπότε δειπνήσαι, τάχιστα πάντας ἐξελαύνων καὶ τὴν μέταυλον ἀποκλείων μετὰ τῆς ἐρωμένης αὐτὸς εἰς οἴκημα κατεδύετο μικρὸν ὑπερῷον, θύρᾳ καταρρακτῇ κλειόμενον· ἧς ὑπεράνω τὴν κλίνην ἐπιτιθεὶς ἐκάθευδεν, ὡς εἰκὸς καθεύδειν τὸν οὕτως ἔχοντα, ταραχωδῶς καὶ περιφόβως.

26.3Merdiveni sevgilisinin annesi çekip başka bir odaya kilitler, sabah olunca yeniden yerine koyar ve bu şaşılası tiranı aşağı çağırırdı; o da deliğinden çıkan bir sürüngen gibi inerdi. Aratos ise silah zoruyla değil, kanunla ve aretēsi sayesinde kesintisiz bir yönetim kazanmıştı. Sıradan bir hırka ve pelerinle dolaşırdı; gelmiş geçmiş bütün tiranların ortak düşmanı olduğunu göstermişti ve bugüne dek Yunanlar arasında en itibarlı soyu bırakmıştır.

26.3

τὸ δὲ κλιμάκιον ἡ τῆς ἐρωμένης μήτηρ ὑφαιροῦσα κατέκλειεν εἰς ἕτερον οἴκημα, καὶ πάλιν ἅμʼ ἡμέρᾳ προσετίθει καὶ κατεκάλει τὸν θαυμαστὸν τύραννον, ὥσπερ ἑρπετὸν ἐκ φωλεοῦ κατερχόμενον. ὁ δὲ οὐχ ὅπλοις κατὰ βίαν, νόμῳ δὲ ὑπʼ ἀρετῆς ἀκατάπαυστον ἀρχὴν περιπεποιημένος, ἐν ἱματίῳ καὶ χλαμυδίῳ τῷ τυχόντι, τῶν πώποτε τυράννων κοινὸς ἀποδεδειγμένος ἐχθρός, ἄχρι τῆς τήμερον ἡμέρας γένος εὐδοκιμώτατον ἀπολέλοιπεν ἐν τοῖς Ἕλλησιν.

26.4Oysa kaleleri işgal eden, muhafız besleyen, silahları, kapıları, kapakları canlarını korumak için önlerine siper eden o adamlardan ancak pek azı, tavşanlar gibi, darbeyle ölmekten kurtulabilmiştir; hiçbirinin ardında saygıyla anılan bir ev, soy ya da mezar kalmamıştır.

26.4

ἐκείνων δὲ τῶν τὰς ἄκρας καταλαμβανόντων καὶ τοὺς δορυφόρους τρεφόντων καὶ τὰ ὅπλα καὶ τὰς πύλας καὶ τοὺς καταρράκτας προβαλλομένων ὑπὲρ τῆς τοῦ σώματος ἀσφαλείας ὀλίγοι τὸν ἐκ πληγῆς θάνατον, ὥσπερ οἱ λαγωοὶ, διέφυγον οἶκος δὲ ἢ γένος ἢ τάφος ἔχων τιμωμένην μνήμην οὐδενὸς λέλειπται.

27.127. Bölüm

Aratos, Aristippos'a karşı Argos'u ele geçirmek için giriştiği gizli ve açık pek çok denemede başarısız oldu. Bir keresinde az sayıda adamla merdiven dayayıp tehlikeyi göze alarak sura çıktı ve oraya yardıma gelen nöbetçileri öldürdü.

27.1

πρὸς δʼ οὖν τὸν Ἀρίστιππον ὁ Ἄρατος καὶ κρύφα πολλάκις καὶ φανερῶς προσέπταισεν ἐπιχειρήσας καταλαμβάνειν τὸ Ἄργος, ἅπαξ δὲ κλίμακας προσθεὶς μετʼ ὀλίγων ἐπὶ τὸ τεῖχος ἀνέβη παραβόλως, καὶ τοὺς βοηθοῦντας ἐνταῦθα τῶν φυλάκων ἀπέκτεινεν.

27.2Sonra gün doğdu ve tiran her yandan saldırıya geçti. Argoslular ise, sanki savaş kendi hürriyetleri için yapılmıyormuş da onlar Nemea oyunlarında hakemlik ediyormuş gibi, tarafsız ve adil seyirciler olarak oturup olanları sessizce izlediler. Aratos güçlü bir direniş gösterdi; yakın dövüşte bir mızrak uyluğunu deldi, ama bulunduğu yerleri elinde tuttu ve düşmanın bütün baskısına rağmen geceye kadar yerinden sökülmedi.

27.2

εἶτα ἡμέρας ἐπιφανείσης καὶ τοῦ τυράννου πανταχόθεν αὐτῷ προσβάλλοντος, οἱ μὲν Ἀργεῖοι, καθάπερ οὐχ ὑπὲρ τῆς ἐκείνων ἐλευθερίας τῆς μάχης οὔσης, ἀλλʼ ὡς τὸν ἀγῶνα τῶν Νεμείων βραβεύοντες, ἴσοι καὶ δίκαιοι θεαταὶ καθῆντο τῶν γινομένων, πολλὴν ἡσυχίαν ἄγοντες, ὁ δὲ Ἄρατος εὐρώστως ἀμυνόμενος λόγχῃ μὲν ἐκ χειρὸς διελαύνεται τὸν μηρόν, ἐκράτησε δὲ τῶν τόπων ἐν οἷς ἦν, καὶ οὐκ ἐξεώσθη μέχρι νυκτὸς ἐνοχλούμενος ὑπὸ τῶν πολεμίων.

27.3Geceyi de bu zahmete katlanarak geçirseydi amacına ulaşırdı; çünkü tiran kaçmaya hazırlanıyor, eşyasının çoğunu önceden denize gönderiyordu. Oysa kimse bunu Aratos'a haber vermedi, su da tükendi, yarası yüzünden kendisi de savaşamıyordu; askerlerini geri çekti.

27.3

εἰ δὲ καὶ τὴν νύκτα τῷ πόνῳ προσεταλαιπώρησεν, οὐκ ἂν διήμαρτεν ὁ γὰρ τύραννος ἤδη περὶ δρασμὸν εἶχε καὶ πολλὰ τῶν ἰδίων ἐπὶ θάλασσαν προεξέπεμψε νῦν δὲ τοῦτο μὲν οὐδενὸς ἐξαγγείλαντος πρὸς τὸν Ἄρατον, ὕδατος δὲ ἐπιλιπόντος, ἑαυτῷ δὲ χρήσασθαι διὰ τὸ τραῦμα μὴ δυνάμενος, ἀπήγαγε τοὺς στρατιώτας.

28.128. Bölüm

Bu yoldan umudunu kesince ordusuyla açıkça Argolis toprağına girip yağmaladı. Kharēs ırmağı kıyısında Aristippos'la şiddetli bir çarpışma oldu ve burada savaşı yarıda bırakıp zaferi elden kaçırmakla suçlandı. Ordunun geri kalanı herkesin kabul ettiği gibi üstünlük kurmuş, kovalayarak hayli ilerlemişti; oysa o, karşısındakilerin baskısından çok, başarıya güvenemediği ve korktuğu için telaşla ordugâha çekildi.

28.1

ἐπεὶ δὲ ταύτην ἀπέγνω τὴν ὁδόν, ἐμβαλὼν φανερῶς τῷ στρατοπέδῳ τὴν Ἀργολίδα χώραν ἐπόρθει καὶ περὶ τὸν Χάρητα ποταμὸν ἰσχυρᾶς μάχης γενομένης πρὸς Ἀρίστιππον· αἰτίαν ἔσχεν ὡς ἐγκαταλιπὼν τὸν ἀγῶνα καὶ προέμενος τὸ νίκημα · τῆς γὰρ ἄλλης δυνάμεως ὁμολογουμένως ἐπικρατούσης καὶ τῷ διωγμῷ πολὺ προελθούσης εἰς τοὔμπροσθεν, αὐτὸς οὐχ οὕτως ἐκβιασθεὶς ὑπὸ τῶν καθʼ αὑτόν, ὡς ἀπιστῶν τῷ κατορθώματι καὶ φοβηθείς, ἀνεχώρησε τεταραγμένος εἰς τὸ στρατόπεδον.

28.2Ötekiler kovalamadan dönünce, düşmanı bozguna uğrattıkları ve kendi kayıplarından çok daha fazlasını öldürdükleri halde yenilenlerin kendilerine karşı zafer anıtı dikmesine göz yumulduğu için öfkelendiler. Aratos utandı, zafer anıtı için yeniden savaşmaya karar verdi ve bir gün ara verdikten sonra orduyu tekrar dizdi.

28.2

ἐπεὶ δὲ ἀπὸ τῆς διώξεως ἐπανελθόντες οἱ λοιποὶ χαλεπῶς ἔφερον ὅτι τρεψάμενοι τοὺς πολεμίους καὶ πολὺ πλείονας ἐκείνων καταβαλόντες ἢ σφῶν αὐτῶν ἀπολέσαντες παραλελοίπασι τοῖς ἡττημένοις στῆσαι κατʼ αὐτῶν τρόπαιον, αἰσχυνθεὶς πάλιν ἔγνω διαμάχεσθαι περὶ τοῦ τροπαίου, καὶ μίαν ἡμέραν διαλιπὼν αὖθις ἐξέτασσε τὴν στρατιάν.

28.3Ama tiranın adamlarının çoğaldığını ve daha cesurca direndiğini görünce göze alamadı, ölüleri ateşkesle alıp çekildi. Yine de insanlarla geçinmedeki ve siyasetteki tecrübesi ve zarafetiyle bu başarısızlığı telafi etti: Kleonai'yi Akhaialılara kazandırdı ve Nemea oyunlarını, atadan kalma bir hakları olduğu ve onlara daha çok yakıştığı gerekçesiyle Kleonai'de düzenledi.

28.3

ὡς δὲ ᾔσθετο πλείονας γεγονότας καὶ θαρραλεώτερον ἀνθισταμένους τοὺς περὶ τὸν τύραννον, οὐκ ἐτόλμησεν, ἀλλʼ ἀπῆλθε τοὺς νεκροὺς ὑποσπόνδους ἀνελόμενος. οὐ μὴν ἀλλὰ τῇ περὶ τὴν ὁμιλίαν καὶ πολιτείαν ἐμπειρίᾳ καὶ χάριτι τὴν διαμαρτίαν ταύτην ἀναμαχόμενος προσηγάγετο τὰς Κλεωνὰς τοῖς Ἀχαιοῖς, καὶ τὸν ἀγῶνα τῶν Νεμείων ἤγαγεν ἐν Κλεωναῖς, ὡς πάτριον ὄντα καὶ μᾶλλον προσήκοντα τούτοις.

28.4Argoslular da düzenledi; yarışmacılara tanınan dokunulmazlık ve güvenlik işte o zaman ilk kez çiğnendi: Akhaialılar, Argos'taki oyunlara katılıp ülkelerinden geçen kimi yakaladılarsa düşman sayıp sattılar. Aratos'un tiranlara nefreti böylesine şiddetli ve amansızdı.

28.4

ἤγαγον δὲ καὶ Ἀργεῖοι, καὶ συνεχύθη τότε πρῶτον ἡ δεδομένη τοῖς ἀγωνισταῖς ἀσυλία καὶ ἀσφάλεια, πάντας τῶν Ἀχαιῶν, ὅσους ἔλαβον ἠγωνισμένους ἐν Ἄργει, διὰ τῆς χώρας πορευομένους ὡς πολεμίους ἀποδομένων. οὕτω σφοδρὸς ἦν καὶ ἀπαραίτητος ἐν τῷ μισεῖν τοὺς τυράννους.

29.129. Bölüm

Az sonra Aristippos'un Kleonai'ye göz diktiğini, ama Korinthos'ta bekleyen Aratos'tan çekindiğini duydu; bunun üzerine emir verip ordu topladı. Askerlere birkaç günlük erzak almalarını buyurup Kenkhreai'ye indi; böylece Aristippos'u, kendisi orada yokmuş gibi Kleonai'ye saldırmaya kandırmak istiyordu. Öyle de oldu: Aristippos kuvvetleriyle hemen Argos'tan geldi.

29.1

ὀλίγῳ δὲ ὕστερον ἀκούσας τὸν Ἀρίστιππον ἐπιβουλεύειν μὲν ταῖς Κλεωναῖς, φοβεῖσθαι δὲ ἐκεῖνον ἐν Κορίνθῳ καθεζόμενον, ἤθροισεν ἐκ παραγγέλματος στρατείαν. καὶ σιτία κελεύσας πλειόνων ἡμερῶν κομίζειν εἰς Κεγχρεὰς κατῆλθεν, ἐκκαλούμενος διʼ ἀπάτης τὸν Ἀρίστιππον ὡς αὐτοῦ μὴ παρόντος ἐπιθέσθαι τοῖς Κλεωναίοις ὃ καὶ συνέβη, παρῆν γὰρ εὐθὺς ἐξ Ἄργους ἔχων τὴν δύναμιν.

29.2Aratos ise karanlık basınca Kenkhreai'den Korinthos'a döndü, yolları nöbetçilerle tuttu ve Akhaialıları peşinden götürdü. Askerler öylesine düzenli, öylesine hızlı ve istekli yürüdüler ki, ne yoldayken ne Kleonai'ye girip hâlâ gece iken savaş düzeni aldıklarında Aristippos'un haberi oldu.

29.2

ὁ δὲ Ἄρατος εἰς Κόρινθον ἤδη σκοταῖος ἐκ Κεγχρεῶν ὑποστρέψας, καὶ τὰς ὁδοὺς φυλακαῖς διαλαβών, ἦγε τοὺς Ἀχαιοὺς ἑπομένους οὕτω μὲν εὐτάκτως, οὕτω δὲ ταχέως καὶ προθύμως ὥστε μὴ μόνον ὁδεύοντας, ἀλλὰ καὶ παρελθόντας εἰς τὰς Κλεωνὰς ἔτι νυκτὸς οὔσης καὶ συνταξαμένους ἐπὶ μάχην ἀγνοεῖσθαι καὶ λανθάνειν τὸν Ἀρίστιππον.

29.3Gün doğarken kapılar açıldı, boru işaret verdi; Aratos koşarak ve savaş narası atarak düşmanın üzerine atıldı, onları hemen bozguna uğrattı. Arazide pek çok sapak olduğundan, Aristippos'un kaçacağını en çok tahmin ettiği yönden peşine düştü.

29.3

ἅμα δὲ ἡμέρᾳ τῶν πυλῶν ἀνοιχθεισῶν καὶ τῆς σάλπιγγος ἐγκελευσαμένης, δρόμῳ καὶ ἀλαλαγμῷ προσπεσὼν τοῖς πολεμίοις εὐθὺς ἐτρέψατο, καὶ κατεῖχε διώκων ᾗ μάλιστα φεύγειν ὑπενόει τὸν Ἀρίστιππον, ἐκτροπὰς πολλὰς τῶν χωρίων ἐχόντων.

29.4Kovalama Mykene'ye kadar sürdü. Tiran, Deinias'ın anlattığına göre, Tragiskos adlı bir Giritli tarafından yakalanıp boğazlandı; diğerlerinden bin beş yüzden fazlası düştü. Aratos böylesine parlak bir başarı kazanmış, kendi askerlerinden tek kişi bile yitirmemişti; yine de Argos'u alamadı, hürriyetine kavuşturamadı, çünkü Agias ile genç Aristomakhos kralın kuvvetleriyle şehre sızıp yönetimi ele geçirdiler.

29.4

γενομένης δὲ τῆς διώξεως ἄχρι Μυκηνῶν, ὁ μὲν τύραννος ὑπὸ Κρητός τινος, ὡς Δεινίας ἱστορεῖ, τοὔνομα Τραγίσκου, καταληφθεὶς ἀποσφάττεται, τῶν δὲ ἄλλων ἔπεσον ὑπὲρ χιλίους πεντακοσίους. ὁ δὲ Ἄρατος οὕτω λαμπρῶς εὐτυχήσας καὶ μηδένα τῶν αὐτοῦ στρατιωτῶν ἀποβαλών, ὅμως οὐκ ἔλαβε τὸ Ἄργος οὐδὲ ἠλευθέρωσε, τῶν περὶ Ἀγίαν καὶ τὸν νεώτερον Ἀριστόμαχον μετὰ δυνάμεως βασιλικῆς παρεισπεσόντων καὶ κατασχόντων τὰ πράγματα.

29.5Bu başarı, tiranlara yaltaklanıp onların hoşuna gitmek için Aratos hakkında söylenen iftiraların, alayların ve soytarılıkların büyük kısmını ortadan kaldırdı. Bunlar, Akhaia komutanının savaş sırasında karnının bozulduğunu, boru çalan yanına gelir gelmez uyuşukluk ve baş dönmesi tuttuğunu, ordusunu dizip parolayı verdikten sonra yardımcılarına ve bölük başlarına artık kendisine ihtiyaç olup olmadığını sorduğunu —zarlar atılmıştı nasılsa— sonra da çekilip olacakları uzaktan beklediğini anlatıyorlardı.

29.5

τὸ μὲν οὖν πολὺ τῆς διαβολῆς καὶ λόγους καὶ σκώμματα καὶ βωμολοχίας παρείλετο τῶν κολακευόντων τοὺς τυράννους καὶ διεξιόντων, ἐκείνοις χαριζομένων, ὡς τοῦ στρατηγοῦ τῶν Ἀχαιῶν ἐκταράττοιτο μὲν ἡ κοιλία παρὰ τὰς μάχας, κάρος δὲ προσπίπτοι καὶ ἴλιγγος ἅμα τῷ παραστῆναι τὸν σαλπιγκτήν, ἐκτάξας δὲ τὴν δύναμιν καὶ τὸ σύνθημα παρεγγυήσας, καὶ πυθόμενος τῶν ὑποστρατήγων καὶ λοχαγῶν, μή τις αὐτοῦ χρεία παρόντος βεβλῆσθαι γὰρ τοὺς ἀστραγάλους, ἀπέρχοιτο καραδοκήσων πόρρωθεν τὸ συμβησόμενον.

29.6Bu sözler o kadar yayılmıştı ki filozoflar bile okullarında, korkunç görünen şeyler karşısında yüreğin çarpmasının, rengin değişmesinin ve karnın sulanmasının korkaklıktan mı, yoksa bedendeki bir karışım bozukluğundan ve soğukluktan mı ileri geldiğini tartışırken, iyi bir komutan olduğu halde savaşlarda hep bu hâllere düşen biri olarak Aratos'u örnek gösterirlerdi.

29.6

ταῦτα γὰρ οὕτως ἴσχυσεν ὥστε καὶ τοὺς φιλοσόφους ἐν ταῖς σχολαῖς ζητοῦντας εἰ τὸ πάλλεσθαι τὴν καρδίαν καὶ τὸ χρῶμα τρέπεσθαι καὶ τὴν κοιλίαν ἐξυγραίνεσθαι παρὰ τὰ φαινόμενα δεινὰ δειλίας ἐστὶν ἢ δυσκρασίας τινὸς περὶ τὸ σῶμα καὶ ψυχρότητος, ὀνομάζειν ἀεὶ τὸν Ἄρατον ὡς ἀγαθὸν μὲν ὄντα στρατηγόν, ἀεὶ δὲ ταῦτα πάσχοντα παρὰ τοὺς ἀγῶνας.

30.130. Bölüm

Aristippos'u ortadan kaldırınca hemen, kendi vatanı Megalopolis'te tiranlık eden Lydiades'e karşı düzen kurmaya başladı. Lydiades tabiatça ne alçak ne de şereften yoksun biriydi; çoğu tek adam gibi nefsine hâkim olamadığı ya da açgözlü olduğu için bu haksızlığa kaymamıştı. Henüz gençken şöhret aşkına kapılmış, tiranlığı mesut ve hayranlık uyandıran bir şey gibi gösteren yalan ve boş sözleri akılsızca benimseyip büyük gurura kapılmıştı. Ama kendini tiran yapınca tek adam yönetiminin ağırlığından çabucak bıktı.

30.1

ὡς δʼ οὖν τὸν Ἀρίστιππον ἀνεῖλεν, εὐθὺς ἐπεβούλευσε Λυδιάδῃ τῷ Μεγαλοπολίτῃ τυραννοῦντι τῆς ἑαυτοῦ πατρίδος, ὁ δὲ οὐκ ὢν ἀγεννὴς οὐδὲ ἀφιλότιμος τὴν φύσιν, οὐδὲ ὥσπερ οἱ πολλοὶ τῶν μονάρχων ἀκρασίᾳ. καὶ πλεονεξίᾳ πρὸς ταύτην ῥυεὶς τὴν ἀδικίαν, ἀλλʼ ἐπαρθεὶς ἔρωτι δόξης ἔτι νέος καὶ λόγους ψευδεῖς καὶ κενοὺς λεγομένους περὶ τυραννίδος, ὡς μακαρίου καὶ θαυμαστοῦ πράγματος, εἰς μέγα φρόνημα παραδεξάμενος ἀνοήτως, καὶ καταστήσας ἑαυτὸν τύραννον ταχὺ μεστὸς ἦν τῆς ἐκ μοναρχίας βαρύτητος.

30.2Aratos'un başarılarına gıpta ediyor, kendisine kurduğu tuzaklardan da korkuyordu. Sonunda değişip en güzel kararı verdi: Önce kendini nefretten, korkudan, garnizondan ve silahlı korumalardan kurtaracak, sonra vatanına iyilik edecekti. Aratos'u çağırtıp yönetimi bıraktı ve şehri Akhaia Birliği'ne kattı. Akhaialılar bu yüzden onu yücelttiler ve komutan seçtiler.

30.2

ἅμα δὲ ζηλῶν εὐημεροῦντα καὶ δεδοικὼς ἐπιβουλεύοντα τὸν Ἄρατον ὥρμησε καλλίστην ὁρμὴν μεταβαλόμενος, πρῶτον μὲν ἑαυτὸν ἐλευθερῶσαι μίσους καὶ φόβου καὶ φρουρᾶς καὶ δορυφόρων, εἶτα τῆς πατρίδος εὐεργέτης γενέσθαι καὶ μεταπεμψάμενος τὸν Ἄρατον ἀφῆκε τὴν ἀρχήν, καὶ τὴν πόλιν εἰς τοὺς Ἀχαιοὺς μετεκόμισεν. ἐφʼ οἷς μεγαλύνοντες αὐτὸν οἱ Ἀχαιοὶ στρατηγὸν εἵλοντο.

30.3O da Aratos'u hemen şöhrette geçmek istedi; gerekli görünmeyen birçok işin yanında Lakedaimonlulara karşı sefer ilan etti. Aratos buna karşı çıkınca kıskançlıkla hareket ediyormuş gibi göründü. Lydiades ikinci kez de komutan seçildi; oysa Aratos açıkça karşı çıkmış, görevin başkasına verilmesi için uğraşmıştı, çünkü kendisi, söylendiği gibi, ancak yılaşırı görev alabiliyordu.

30.3

φιλοτιμούμενος δὲ εὐθὺς ὑπερβαλεῖν δόξῃ τὸν Ἄρατον ἄλλας τε πολλὰς πράξεις οὐκ ἀναγκαίας εἶναι δοκούσας καὶ στρατείαν ἐπὶ Λακεδαιμονίους παρήγγελλεν. ἐνιστάμενος δὲ ὁ Ἄρατος αὐτῷ φθονεῖν ἐδόκει· καὶ τό γε δεύτερον ὁ Λυδιάδης στρατηγὸς ᾑρέθη, ἀντιπράττοντος ἄντικρυς Ἀράτου καὶ σπουδάζοντος ἑτέρῳ παραδοθῆναι τὴν ἀρχήν, αὐτὸς μὲν γὰρ, ὡς εἴρηται, παρʼ ἐνιαυτὸν ἦρχε.

30.4Lydiades üçüncü komutanlığına kadar işlerini iyi götürdü, Aratos'la sırayla yılaşırı görev aldı. Ama düşmanlığını açığa vurup Akhaialılar önünde onu sık sık suçlayınca gözden düştü, bir kenara itildi; sahte bir karakterle gerçek ve katıksız aretēyle yarışıyormuş gibi görünüyordu.

30.4

μέχρι μὲν οὖν τρίτης στρατηγίας ὁ Λυδιάδης εὖ φερόμενος διετέλει καὶ παρʼ ἐνιαυτὸν ἦρχεν ἐναλλὰξ τῷ Ἀράτῳ στρατηγῶν· φανερὰν δὲ ἐξενεγκάμενος ἔχθραν καὶ πολλάκις αὐτοῦ κατηγορήσας ἐν τοῖς Ἀχαιοῖς ἀπερρίφη καὶ παρώφθη, πεπλασμένῳ δοκῶν ἤθει πρὸς ἀληθινὴν καὶ ἀκέραιον ἀρετὴν ἁμιλλᾶσθαι.

30.5Aisopos'a göre guguk kuşu küçük kuşlara neden kendisinden kaçtıklarını sormuş, onlar da günün birinde atmaca olacağını söylemişler. Bunun gibi Lydiades'in peşinden de tiranlıktan kalma bir kuşku geliyor, değişiminin inandırıcılığını zedeliyordu.

30.5

καὶ καθάπερ τῷ κόκκυγί φησιν Αἴσωπος, ἐρωτῶντι τοὺς λεπτοὺς ὄρνιθας ὅ τι φεύγοιεν αὐτόν, εἰπεῖν ἐκείνους ὡς ἔσται ποτὲ ἱέραξ, οὕτως ἔοικε τῷ Λυδιάδῃ παρακολουθεῖν ἐκ τῆς τυραννίδος ὑποψία βλάπτουσα τὴν φύσιν αὐτοῦ τῆς μεταβολῆς.

31.131. Bölüm

Aratos Aitolia işlerinde de ün kazandı. Akhaialılar Megara önünde onlarla çarpışmaya hevesliydi, Lakedaimon Kralı Agis de ordusuyla gelip Akhaialıları savaşa kışkırtıyordu. Aratos buna karşı çıktı. Pek çok hakarete, yumuşaklığı ve cesaretsizliği üzerine pek çok alaya ve küçümsemeye katlandı; ama kötü görünecek diye çıkar hesabından vazgeçmedi ve Geraneia'yı aşan düşmanın çarpışmadan Peloponnesos'a geçmesine izin verdi.

31.1

ὁ δὲ Ἄρατος εὐδοκίμησε καὶ περὶ τὰς Αἰτωλικὰς πράξεις, ὅτε συμβαλεῖν μὲν αὐτοῖς πρὸ τῆς Μεγαρικῆς ὡρμημένων τῶν Ἀχαιῶν, καὶ τοῦ βασιλέως τῶν Λακεδαιμονίων Ἄγιδος ἀφικομένου μετὰ δυνάμεως καὶ συνεξορμῶντος ἐπὶ τὴν μάχην τοὺς Ἀχαιούς, ἐναντιωθεὶς καὶ πολλὰ μὲν ὀνείδη, πολλὰ δʼ εἰς μαλακίαν καὶ ἀτολμίαν καὶ σκώμματα καὶ χλευασμὸν ὑπομείνας οὐ προήκατο τὸν τοῦ συμφέροντος λογισμὸν διὰ τὸ φαινόμενον αἰσχρόν, ἀλλὰ παρεχώρησε τοῖς πολεμίοις ὑπερβαλοῦσι τὴν Γεράνειαν ἀμαχεὶ παρελθεῖν εἰς Πελοπόννησον.

31.2Ama düşman geçip ansızın Pellene'yi ele geçirince artık eski adam değildi. Oyalanıp kuvvetlerin her yandan toplanmasını beklemedi; yanındakilerle hemen düşmanın üzerine yürüdü, çünkü düşman zafer anında düzensizlik ve küstahlık yüzünden en zayıf durumdaydı.

31.2

ὡς μέντοι παρελθόντες ἐξαίφνης Πελλήνην κατέλαβον, οὐκέτʼ ἦν ὁ αὐτός, οὐδʼ ἔμελλε διατρίβων καὶ περιμένων ἀθροισθῆναι καὶ συνελθεῖν εἰς ταὐτὸ πανταχόθεν τὴν δύναμιν, ἀλλʼ εὐθὺς ὥρμησε μετὰ τῶν παρόντων ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἐν τῷ κρατεῖν ἀσθενεστάτους διʼ ἀταξίαν καὶ ὕβριν ὄντας.

31.3Gerçekten de şehre girer girmez askerler evlere dağılmış, birbirini itip kakıyor, mallar için kavga ediyordu; komutanlar ve bölük başları da dolaşıp Pellenelilerin karılarını ve kızlarını kapıyor, başkası almasın, her kadının sahibi miğferden belli olsun diye miğferlerini çıkarıp kadınların başına geçiriyorlardı. Onlar bu haldeyken Aratos'un ansızın üzerlerine geldiği haberi ulaştı. Böyle bir düzensizlikte beklenebileceği gibi dehşet koptu. Daha herkes tehlikeyi öğrenmeden, kapılarda ve varoşlarda Akhaialılarla çarpışan ilk birlikler yenilip kaçmaya başladı; önlerine katılıp baş aşağı sürülerek, toparlanıp yardıma gelenleri de çaresiz bıraktılar.

31.3

ἅμα γὰρ τῷ παρελθεῖν εἰς τὴν πόλιν οἱ μὲν στρατιῶται διασπαρέντες ἐν ταῖς οἰκίαις ἦσαν, ἐξωθοῦντες ἀλλήλους καὶ διαμαχόμενοι περὶ τῶν χρημάτων, ἡγεμόνες δὲ καὶ λοχαγοὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὰς θυγατέρας τῶν Πελληνέων περιιόντες ἥρπαζον, καὶ τὰ κράνη τὰ αὑτῶν ἀφαιροῦντες ἐκείναις περιετίθεσαν τοῦ μηδένα λαβεῖν ἄλλον, ἀλλὰ τῷ κράνει δῆλον εἶναι τὸν δεσπότην ἑκάστης· οὕτω δὲ διακειμένοις αὐτοῖς καὶ ταῦτα πράττουσιν ἐξαίφνης ὁ Ἄρατος ἐπιπεσὼν προσηγγέλθη. καὶ γενομένης ἐκπλήξεως, οἵαν εἰκὸς ἐν ἀταξίᾳ τοιαύτῃ, πρὶν ἢ πάντας πυθέσθαι τὸν κίνδυνον οἱ πρῶτοι περὶ τὰς πύλας τοῖς Ἀχαιοῖς καὶ τὰ προάστεια συμπεσόντες ἔφευγον ἤδη νενικημένοι, καὶ κατεπίμπλασαν ἐλαυνόμενοι προτροπάδην ἀπορίας τοὺς συνισταμένους καὶ προσβοηθοῦντας.

32.132. Bölüm

Bu kargaşada esirlerden biri, ünlü bir adam olan Epigethes'in kızı, kendisi de güzelliği ve endamıyla göz alan bir kız, Artemis tapınağında oturuyordu; seçkin birliğin komutanı onu kendine ayırıp oraya yerleştirmiş, başına üç sorguçlu miğferini geçirmişti. Kız birden gürültüye doğru koştu.

32.1

ἐν τούτῳ δὲ τῷ ταράχῳ μία τῶν αἰχμαλώτων, Ἐπιγήθους ἀνδρὸς ἐνδόξου θυγάτηρ, αὐτὴ δὲ κάλλει καὶ μεγέθει σώματος εὐπρεπής, ἔτυχε μὲν ἐν τῷ ἱερῷ καθεζομένη τῆς Ἀρτέμιδος, οὗ κατέστησεν αὐτὴν ὁ ἐπιλεκτάρχης ἑλὼν ἑαυτῷ καὶ περιθεὶς τὴν τριλοφίαν, ἄφνω δὲ ἐκδραμοῦσα πρὸς τὸν θόρυβον,

32.2Tapınağın kapısı önünde durup üç sorguçlu miğferiyle yukarıdan çarpışanlara baktığında, kendi hemşehrilerine insanüstü bir ululukta göründü; bir tanrı görüntüsü gördüğünü sanan düşmanların ise içine öyle bir ürperti ve şaşkınlık düştü ki hiçbiri karşı koymayı düşünmedi. Pellenelilerin kendileri ise şöyle anlatır: Tanrıçanın tahta heykeli başka zaman dokunulmadan saklanır; rahibe onu yerinden oynatıp dışarı taşıdığında kimse yüzüne bakmaz, herkes başını çevirir. Çünkü heykel yalnız insanlara korkunç ve tehlikeli bir manzara olmakla kalmaz, taşındığı yerlerdeki ağaçları kısır bırakır, meyveleri düşürür.

32.2

ὡς ἔστη πρὸ τῶν θυρῶν τοῦ ἱεροῦ καὶ κατέβλεψεν εἰς τοὺς μαχομένους ἄνωθεν ἔχουσα τὴν τριλοφίαν, αὐτοῖς τε τοῖς πολίταις θέαμα σεμνότερον ἢ κατʼ ἄνθρωπον ἐφάνη, καὶ τοῖς πολεμίοις φάσμα θεῖον ὁρᾶν δοκοῦσι φρίκην ἐνέβαλε καὶ θάμβος, ὥστε μηδένα τρέπεσθαι πρὸς ἀλκήν. αὐτοὶ δὲ Πελληνεῖς λέγουσι τὸ βρέτας τῆς θεοῦ τὸν μὲν ἄλλον ἀποκεῖσθαι χρόνον ἄψαυστον, ὅταν δὲ κινηθὲν ὑπὸ τῆς ἱερείας ἐκφέρηται, μηδένα προσβλέπειν ἐναντίον, ἀλλʼ ἀποτρέπεσθαι πάντας οὐ γὰρ ἀνθρώποις μόνον ὅραμα φρικτὸν εἶναι καὶ χαλεπόν, ἀλλά καὶ δένδρα ποιεῖν ἄφορα καὶ καρποὺς ἀπαμβλίσκειν, διʼ ὧν ἂν κομίζηται.

32.3İşte o gün rahibenin heykeli çıkarıp yüzünü hep Aitolialılara çevirdiğini, onları da aklını yitirmiş hâle getirdiğini söylerler. Aratos ise hatıralarında böyle bir şeyden söz etmez; yalnız Aitolialıları bozguna uğratıp kaçanlarla birlikte şehre daldığını, onları zorla dışarı sürdüğünü, yedi yüzünü öldürdüğünü söyler. Bu iş en büyük başarılar arasında dillere destan oldu; ressam Timanthes de savaşı canlı bir kompozisyonla resmetti.

32.3

τοῦτο δὴ τότε τὴν ἱέρειαν ἐξενεγκαμένην καὶ τρέπουσαν ἀεὶ κατὰ τοὺς Αἰτωλοὺς ἀντιπρόσωπον ἔκφρονας καταστῆσαι καὶ παρελέσθαι τὸν λογισμόν. ὁ δὲ Ἄρατος οὐδὲν ἐν τοῖς ὑπομνήμασιν εἴρηκε τοιοῦτον, ἀλλά φησι τρεψάμενος τοὺς Αἰτωλοὺς καὶ φεύγουσι συνεισπεσὼν εἰς τὴν πόλιν ἐξελάσαι κατὰ κράτος, ἑπτακοσίους δὲ ἀποκτεῖναι. τὸ δὲ ἔργον ἐν τοῖς μεγίστοις διεβοήθη, καὶ Τιμάνθης ὁ ζωγράφος ἐποίησεν ἐμφαντικῶς τῇ διαθέσει τὴν μάχην ἔχουσαν.

33.133. Bölüm

Yine de birçok halk ve hükümdar Akhaialılara karşı birleşince Aratos hemen Aitolialılarla dostluk kurmaya çalıştı. Aitolialıların en güçlüsü olan Pantaleon'un yardımıyla Akhaialılarla Aitolialılar arasında yalnız barış değil, ittifak da kurdu.

33.1

οὐ μὴν ἀλλὰ πολλῶν ἐθνῶν καὶ δυναστῶν ἐπὶ τοὺς Ἀχαιοὺς συνισταμένων εὐθὺς ὁ Ἄρατος ἔπραττε φιλίαν πρὸς τοὺς Αἰτωλούς, καὶ Πανταλέοντι τῷ πλεῖστον Αἰτωλῶν δυναμένῳ συνεργῷ χρησάμενος οὐ μόνον εἰρήνην, ἀλλὰ καὶ συμμαχίαν τοῖς Ἀχαιοῖς πρὸς τοὺς Αἰτωλοὺς ἐποίησε.

33.2Atinalıları kurtarmaya çabalarken Akhaialıların tepkisini çekti, kötü sözlere uğradı; çünkü Akhaialılar Makedonyalılarla anlaşma yapmış, ateşkes hâlindeyken o Peiraieus'u ele geçirmeye kalkmıştı. Kendisi geride bıraktığı hatıralarında bunu reddederek sorumluluğu, Akrokorinthos işini birlikte yaptığı Erginos'a yükler.

33.2

τοὺς δὲ Ἀθηναίους σπουδάζων ἐλευθερῶσαι διεβλήθη καὶ κακῶς ἤκουσεν ὑπὸ τῶν Ἀχαιῶν, ὅτι σπονδὰς πεποιημένων αὐτῶν πρὸς τοὺς Μακεδόνας καὶ ἀνοχὰς ἀγόντων ἐπεχείρησε τὸν Πειραιᾶ καταλαβεῖν. αὐτὸς δὲ ἀρνούμενος ἐν τοῖς ὑπομνήμασιν οἷς ἀπολέλοιπεν Ἐργῖνον αἰτιᾶται, μεθʼ οὗ τὰ περὶ τὸν Ἀκροκόρινθον ἔπραξεν.

33.3Ona göre Erginos Peiraieus'a kendi başına saldırmış, merdiven kırılınca kovalanmaya başlamış, Aratos oradaymış gibi sürekli onun adını söyleyip seslenmiş, böylece düşmanı aldatıp kaçmıştır. Ama bu savunma inandırıcı görünmüyor. Çünkü sıradan bir adam olan Suriyeli Erginos'un, başında Aratos olmadan, saldırı için kuvveti ve fırsatı ondan almadan böyle büyük bir işi aklına koyması için hiçbir makul sebep yoktu.

33.3

ἐκεῖνον γὰρ ἰδίᾳ τῷ Πειραιεῖ προσβαλόντα καὶ τῆς κλίμακος συντριβείσης διωκόμενον ὀνομάζειν καὶ καλεῖν συνεχῶς Ἄρατον ὥσπερ παρόντα, καὶ διαφυγεῖν οὕτως ἐξαπατήσαντα τοὺς πολεμίους. οὐ μὴν δοκεῖ πιθανῶς ἀπολογεῖσθαι· τὸν γὰρ Ἐργῖνον, ἄνθρωπον ἰδιώτην καὶ Σύρον, ἀπʼ οὐδενὸς ἦν εἰκότος ἐπὶ νοῦν βαλέσθαι τὴν τηλικαύτην πρᾶξιν, εἰ μὴ τὸν Ἄρατον εἶχεν ἡγεμόνα καὶ παρʼ ἐκείνου τὴν δύναμιν καὶ τὸν καιρὸν εἰλήφει πρὸς τὴν ἐπίθεσιν.

33.4Bunu Aratos'un kendisi de gösterdi: İki üç kez değil, defalarca, mutsuz âşıklar gibi Peiraieus'a saldırdı. Başarısızlıklarla yılmadı, umutlarının hep az farkla, kıl payı boşa çıkması onu yeniden cesaretlendiriyordu. Bir keresinde Thria ovasından kaçarken bacağını burktu, tedavi için birçok kez yarıldı ve uzun süre seferlerine sedyeyle taşınarak katıldı.

33.4

ἐδήλωσε δὲ καὶ αὐτὸς ὁ Ἄρατος οὐ δὶς οὐδὲ τρίς, ἀλλὰ πολλάκις, ὥσπερ οἱ δυσέρωτες, ἐπιχειρήσας τῷ Πειραιεῖ καὶ πρὸς τὰς διαμαρτίας οὐκ ἀποκαμών, ἀλλὰ τῷ παρὰ μικρὸν ἀεὶ καὶ σύνεγγυς ἀποσφάλλεσθαι τῶν ἐλπίδων πρὸς τὸ θαρρεῖν ἀνακαλούμενος, ἅπαξ δὲ καὶ τὸ σκέλος ἔσπασε διὰ τοῦ Θριασίου φεύγων καὶ τομὰς ἔλαβε πολλὰς θεραπευόμενος, καὶ πολὺν χρόνον ἐν φορείῳ κομιζόμενος ἐποιεῖτο τὰς στρατείας.

34.134. Bölüm

Antigonos ölüp krallık Demetrios'a geçince Atina'ya daha da yüklendi, Makedonyalılara büsbütün tepeden bakar oldu. Bu yüzden Phylakia yakınında Demetrios'un komutanı Bithys'e yenildiğinde esir düştüğü de öldüğü de çokça söylendi.

34.1

Ἀντιγόνου δὲ ἀποθανόντος καὶ Δημητρίου τὴν βασιλείαν παραλαβόντος ἔτι μᾶλλον ἐνέκειτο ταῖς Ἀθήναις καὶ ὅλως κατεφρόνει τῶν Μακεδόνων. διὸ καὶ κρατηθέντος αὐτοῦ μάχῃ περὶ Φυλακίαν ὑπὸ Βίθυος τοῦ Δημητρίου στρατηγοῦ, καὶ λόγου γενομένου πολλοῦ μὲν, ὡς ἑάλωκε, πολλοῦ δὲ ὡς τέθνηκεν,

34.2Peiraieus'taki garnizonun başındaki Diogenes, Korinthos'a mektup gönderip Akhaialılardan, Aratos öldüğü için şehri boşaltmalarını istedi. Mektup geldiğinde Aratos Korinthos'ta bulunuyordu; Diogenes'in adamları herkesi güldürüp eğlendirdikten sonra çekip gittiler. Kral da Makedonya'dan bir gemi yollamıştı; Aratos bununla zincire vurulmuş olarak yanına getirilecekti.

34.2

ὁ μὲν τὸν Πειραιᾶ φρουρῶν Διογένης ἔπεμψεν ἐπιστολὴν εἰς Κόρινθον ἐξίστασθαι τῆς πόλεως κελεύων τοὺς Ἀχαιούς, ἐπειδὴ Ἄρατος ἀπέθανεν ἔτυχε δὲ τῶν γραμμάτων κομισθέντων παρὼν αὐτὸς ἐν Κορίνθῳ, καὶ διατριβὴν οἱ τοῦ Διογένους καὶ γέλωτα πολὺν παρασχόντες ἀπηλλάγησαν, αὐτὸς δὲ ὁ βασιλεὺς ἐκ Μακεδονίας ναῦν ἔπεμψεν, ἐφʼ ἧς κομισθήσεται πρὸς αὐτὸν ὁ Ἄρατος δεδεμένος.

34.3Atinalılar Makedonyalılara yaltaklanmada bütün hafiflikleri aşarak, Aratos'un öldüğü haberi ilk geldiğinde çelenkler taktılar. Bu yüzden öfkeyle hemen üzerlerine sefere çıktı ve Akademia'ya kadar ilerledi; sonra ikna olup hiçbir zarar vermedi. Atinalılar da onun aretēsini anladılar ve Demetrios ölünce hürriyete yöneldiklerinde onu çağırdılar.

34.3

πᾶσαν δὲ Ἀθηναῖοι κουφότητα κολακείας τῆς πρὸς Μακεδόνας ὑπερβάλλοντες ἐστεφανηφόρησαν ὅτε πρῶτον ἠγγέλθη τεθνηκώς, διὸ καὶ πρὸς ὀργὴν εὐθὺς ἐκστρατεύσας ἐπʼ αὐτούς ἄχρι τῆς Ἀκαδημείας προῆλθεν εἶτα πεισθεὶς οὐδὲν ἠδίκησεν. οἱ δὲ Ἀθηναῖοι συμφρονήσαντες αὐτοῦ τὴν ἀρετήν, ἐπεὶ Δημητρίου τελευτήσαντος ὥρμησαν ἐπὶ τὴν ἐλευθερίαν, ἐκεῖνον ἐκάλουν.

34.4O sırada Akhaialıların başında başkası vardı, kendisi de uzun bir hastalıkla yatağa düşmüştü; yine de sedyeyle taşınarak şehrin yardımına koştu. Garnizon komutanı Diogenes'i, Peiraieus'u, Munykhia'yı, Salamis'i ve Sunion'u yüz elli talant karşılığında Atinalılara bırakmaya ikna etti; bu paranın yirmi talantını şehre Aratos kendisi verdi.

34.4

ὁ δέ, καίπερ ἑτέρου μὲν ἄρχοντος τότε τῶν Ἀχαιῶν, αὐτὸς δὲ ἀρρωστίᾳ μακρᾷ κλινήρης ὑπάρχων, ὅμως ἐν φορείῳ κομιζόμενος ὑπήντησε τῇ πόλει πρὸς τὴν χρείαν, καὶ τὸν ἐπὶ τῆς φρουρᾶς Διογένη συνέπεισεν ἀποδοῦναι τόν τε Πειραιᾶ καὶ τὴν Μουνυχίαν καὶ τὴν Σαλαμῖνα καὶ τὸ Σούνιον τοῖς Ἀθηναίοις ἐπὶ πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν ταλάντοις, ὧν αὐτὸς ὁ Ἄρατος εἴκοσι τῇ πόλει συνεβάλετο.

34.5Aigina ve Hermione halkı hemen Akhaialılara katıldı, Arkadia'nın çoğu da onlara bağlandı. Makedonyalılar komşu ve sınır savaşlarıyla uğraşıyor, Aitolialılar da müttefik olarak yanlarında duruyordu; Akhaia'nın gücü büyük bir hızla arttı.

34.5

προσεχώρησαν δʼ εὐθὺς Αἰγινῆται καὶ Ἑρμιονεῖς τοῖς Ἀχαιοῖς, ἥ τε πλείστη τῆς Ἀρκαδίας αὐτοῖς συνετέλει. καὶ Μακεδόνων μὲν ἀσχόλων ὄντων διά τινας προσοίκους καὶ ὁμόρους πολέμους, Αἰτωλῶν δὲ συμμαχούντων, ἐπίδοσιν μεγάλην ἡ τῶν Ἀχαιῶν ἐλάμβανε δύναμις.

35.135. Bölüm

Aratos eski tasarısını gerçekleştirmeye çalışıyor, Argos'taki tiranlığın yanı başlarında durmasına katlanamıyordu. Aristomakhos'a adam gönderip şehri ortaya koymasını, Akhaialılara katmasını, Lydiades gibi davranıp tek bir şehrin tehlikede yaşayan, nefret edilen tiranı olacağına böylesine büyük bir halkın övülen ve saygı gören komutanı olmasını önerdi.

35.1

ὁ δὲ Ἄρατος ἐξεργαζόμενος τὴν παλαιὰν ὑπόθεσιν, καὶ δυσανασχετῶν τὴν ἐν Ἄργει τυραννίδα γειτνιῶσαν αὐτοῖς, ἔπειθε πέμπων τὸν Ἀριστόμαχον εἰς μέσον θεῖναι καὶ προσαγαγεῖν τοῖς Ἀχαιοῖς τὴν πόλιν, καὶ ζηλώσαντα Λυδιάδην ἔθνους τηλικούτου μετʼ εὐφημίας καὶ τιμῆς στρατηγὸν εἶναι μᾶλλον ἢ μιᾶς πόλεως κινδυνεύοντα καὶ μισούμενον τύραννον.

35.2Aristomakhos kabul etti, ama yanındaki paralı askerleri terhis edip gönderebilmek için Aratos'tan elli talant göndermesini istedi. Para sağlanırken, hâlâ komutan olan Lydiades bu işin Akhaialılar önünde kendi siyasi başarısı sayılmasını istedi. Aristomakhos'a, Aratos'un tiranlara karşı hep düşmanca ve uzlaşmaz davrandığını söyleyerek onu kötüledi, işi kendisine bırakması için ikna etti ve adamı Akhaialıların önüne çıkardı.

35.2

ὑπακούσαντος δὲ τοῦ Ἀριστομάχου καὶ κελεύσαντος αὐτῷ πεντήκοντα τάλαντα πέμψαι τὸν Ἄρατον, ὅπως ἀπαλλάξῃ καὶ διαλύσηται τοὺς παρʼ αὐτῷ στρατευομένους, καὶ τῶν χρημάτων ποριζομένων, ὁ Λυδιάδης ἔτι στρατηγῶν καὶ φιλοτιμούμενος ἴδιον αὐτοῦ πολίτευμα τοῦτο πρὸς τοὺς Ἀχαιοὺς γενέσθαι, τοῦ μὲν Ἀράτου κατηγόρει πρὸς Ἀριστόμαχον ὡς δυσμενῶς καὶ ἀδιαλλάκτως ἀεὶ πρὸς τοὺς τυράννους ἔχοντος, αὐτῷ δὲ πείσας τὴν πρᾶξιν ἐπιτρέψαι προσήγαγε τοῖς Ἀχαιοῖς τὸν ἄνθρωπον.

35.3İşte burada Akhaia meclisi Aratos'a bağlılığını ve güvenini en açık biçimde gösterdi. O öfkeyle karşı çıkınca Aristomakhos'un adamlarını geri çevirdiler; sonra kendisi ikna olup gelip onlar lehine konuşmaya başlayınca her şeyi çabucak ve gönülden oyladılar. Argosluları ve Phliuslular Birliğe aldılar; bir yıl sonra Aristomakhos'u da komutan seçtiler.

35.3

ἔνθα δὴ μάλιστα φανερὰν ἐποίησαν οἱ σύνεδροι τῶν Ἀχαιῶν τὴν πρὸς τὸν Ἄρατον εὔνοιαν καὶ πίστιν. ἀντειπόντος μὲν γὰρ αὐτοῦ διʼ ὀργήν ἀπήλασαν τοὺς περὶ τὸν Ἀριστόμαχον ἐπεὶ δὲ συμπεισθεὶς πάλιν αὐτὸς ἤρξατο περὶ αὐτῶν διαλέγεσθαι παρὼν, πάντα ταχέως καὶ προθύμως ἐψηφίσαντο, καὶ προσεδέξαντο μὲν τοὺς Ἀργείους καὶ Φλιασίους εἰς τὴν πολιτείαν, ἐνιαυτῷ δὲ ὕστερον καὶ τὸν Ἀριστόμαχον εἵλοντο στρατηγόν.

35.4Aristomakhos Akhaialılar arasında itibar kazanıp Lakonia'ya girmek isteyince Aratos'u Atina'dan çağırdı. Aratos ona seferi engellemek için yazdı, çünkü cesareti artmış, tehlikeli biçimde güçlenen Kleomenes'le Akhaialıların çatışmasını istemiyordu; ama o kesin kararını verince söz dinleyip sefere katıldı.

35.4

ὁ δὲ εὐημερῶν παρὰ τοῖς Ἀχαιοῖς καὶ βουλόμενος εἰς τὴν Λακωνικὴν ἐμβαλεῖν ἐκάλει τὸν Ἄρατον ἐξ Ἀθηνῶν, ὁ δὲ ἔγραφε μὲν αὐτῷ τὴν στρατείαν ἀπαγορεύων καὶ τῷ Κλεομένει θράσος ἔχοντι καὶ παραβόλως αὐξανομένῳ συμπλέκεσθαι τοὺς Ἀχαιοὺς μὴ βουλόμενος, ὡρμημένου δὲ πάντως ὑπήκουσε καὶ παρὼν συνεστράτευεν.

35.5Pallantion yakınında Kleomenes karşılarına çıktığında Aristomakhos'u çarpışmaktan alıkoyunca Lydiades tarafından suçlandı. Komutanlık için onunla çekişmeye ve seçime girdi, oylamada kazandı ve on ikinci kez komutan seçildi.

35.5

ὅτε δὴ καὶ κωλύσας περὶ τὸ Παλλάντιον τοῦ Κλεομένους ἐπιφανέντος αὐτοῖς μάχην συνάψαι τὸν Ἀριστόμαχον ὑπὸ Λυδιάδου κατηγορήθη, καὶ περὶ τῆς στρατηγίας εἰς ἀγῶνα καὶ ἀντιπαραγγελίαν αὐτῷ καταστάς ἐκράτησε τῇ χειροτονίᾳ καὶ τὸ δωδέκατον ᾑρέθη στρατηγός.

36.136. Bölüm

Bu komutanlığında Lykaion yakınında Kleomenes'e yenilip kaçtı. Gece yolunu kaybedince öldüğü sanıldı ve bu söz yine Yunanlar arasında yaygın biçimde yayıldı. Oysa kurtulmuştu ve askerlerini topladıktan sonra sağ salim çekilmekle yetinmedi.

36.1

ἐν ταύτῃ τῇ στρατηγίᾳ περὶ τὸ Λύκαιον ἡττηθεὶς ὑπὸ τοῦ Κλεομένους ἔφυγε· καὶ πλανηθεὶς νυκτὸς ἔδοξε μὲν τεθνάναι καὶ πάλιν οὗτος ὁ λόγος κατʼ αὐτοῦ πολὺς ἐξεφοίτησεν εἰς τοὺς Ἕλληνας· ἀνασωθεὶς δὲ καὶ τοὺς στρατιώτας συναγαγών οὐκ ἠγάπησεν ἀσφαλῶς ἀπελθεῖν,

36.2Fırsatı en iyi şekilde kullanıp, kimse beklemezken ve olacakları hesaba katmazken, Kleomenes'in müttefiki Mantineialıların üzerine ansızın saldırdı. Şehri alıp içine garnizon koydu, oradaki yabancı sakinleri vatandaş yaptı. Akhaialılar kazanarak bile kolay kolay elde edemeyecekleri bir şeyi, yenik düştüklerinde onlar için tek başına kazandı.

36.2

ἀλλʼ ἄριστα τῷ καιρῷ χρησάμενος οὐδενὸς προσδοκῶντος οὐδὲ συλλογιζομένου τὸ μέλλον ἐξαίφνης ἐπέπεσε Μαντινεῦσι συμμάχοις οὖσι τοῦ Κλεομένους· καὶ τὴν πόλιν ἑλών φρουρὰν ἐνέβαλε καὶ τοὺς μετοίκους πολίτας ἐποίησεν αὐτῶν, καὶ μόνος ἃ νικῶντες οὐκ ἂν ῥᾳδίως ἔσχον ἐκτήσατο νενικημένοις τοῖς Ἀχαιοῖς.

36.3Lakedaimonlular yine Megalopolis'e sefer edince yardıma gitti, ama hücum edip duran Kleomenes'e fırsat vermekten çekindi ve zorlayan Megalopolislilere direndi. Zaten meydan muharebelerine yatkın bir tabiatı yoktu; o sırada sayıca da azdı ve karşısında gözü pek bir genç vardı, kendi thymosu sönmeye, hırsı dizginlenmeye yüz tutmuştu. Rakibinin yokluktan gözü pekliğiyle kazandığı şöhreti, kendisinin zaten sahip olduğu için ihtiyatla koruması gerektiğini düşünüyordu.

36.3

αὖθις δὲ τῶν Λακεδαιμονίων ἐπὶ Μεγάλην πόλιν στρατευσάντων βοηθήσας ὤκνει μὲν ἁψιμαχοῦντι τῷ Κλεομένει λαβὴν παρασχεῖν καὶ τοῖς Μεγαλοπολίταις βιαζομένοις ἀντεῖχεν, οὔτε ἄλλως πρὸς τὰς κατὰ στόμα μάχας εὖ πεφυκώς καὶ τότε λειπόμενός τε πλήθει καὶ πρὸς ἄνδρα τολμητὴν καὶ νέον ἤδη παρακμάζοντι τῷ θυμῷ καὶ κεκολασμένῃ τῇ φιλοτιμίᾳ συνεστηκώς, καὶ νομίζων ἣν διὰ τοῦ τολμᾶν ἐκεῖνος ἐξ οὐχ ὑπαρχόντων ἐκτᾶτο δόξαν αὑτῷ κεκτημένῳ φυλακτέον εἶναι διὰ τῆς εὐλαβείας.

37.137. Bölüm

Yine de hafif piyade fırlayıp Spartalıları ordugâhlarına kadar sürdü ve çadırların çevresine dağıldı. Aratos bu durumda bile ilerlemedi; önüne bir dere yatağı alıp durdu ve ağır piyadeyi karşıya geçirmedi. Lydiades olanlara çok üzüldü, Aratos'a çıkışıp süvarileri yanına çağırdı; kovalayanların yardımına gitmelerini, zaferi elden bırakmamalarını, vatanı için savaşan kendisini yalnız bırakmamalarını istedi.

37.1

οὐ μὴν ἀλλὰ τῶν ψιλῶν ἐκδραμόντων καὶ ὠσαμένων τοὺς Σπαρτιάτας ἄχρι τὸν στρατοπέδου καὶ περὶ τὰς σκηνὰς διασπαρέντων, ὁ μὲν Ἄρατος οὐδʼ ὥς ἐπήγαγεν, ἀλλʼ ἐν μέσῳ λαβὼν χαράδραν ἐπέστησε καὶ κατεκώλυσε διαβῆναι τοὺς ὁπλίτας· ὁ δὲ Λυδιάδης περιπαθῶν πρὸς τὰ γιγνόμενα καὶ τὸν Ἄρατον κακίζων ἀνεκαλεῖτο τοὺς ἱππεῖς ὡς αὑτόν, ἀξιῶν ἐπιφανῆναι τοῖς διώκουσι καὶ μὴ προέσθαι τὸ νίκημα μηδὲ ἐγκαταλιπεῖν αὑτόν ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἀγωνιζόμενον.

37.2Çok sayıda iyi asker yanına toplanınca güçlendi, düşmanın sağ kanadına saldırıp bozguna uğrattı ve kovaladı. Ama thymosuna ve hırsına kapılıp ölçüsüzce çekildiği yer, eğri büğrü, ağaçlarla ve geniş hendeklerle dolu bir araziydi. Kleomenes burada saldırınca, vatanının kapısında savaşların en güzelini parlak bir biçimde vererek düştü.

37.2

πολλῶν δὲ συστραφέντων καὶ ἀγαθῶν ἐπιρρωσθεὶς ἐνέβαλε τῷ δεξιῷ τῶν πολεμίων καὶ τρεψάμενος ἐδίωκεν, ὑπὸ θυμοῦ καὶ φιλοτιμίας ἀταμιεύτως ἐπισπασθεὶς εἰς χωρία σκολιὰ καὶ μεστὰ δένδρων πεφυτευμένων καὶ τάφρων πλατειῶν, ἐν οἷς ἐπιθεμένου τοῦ Κλεομένους ἔπεσε λαμπρῶς ἀγωνισάμενος τὸν κάλλιστον τῶν ἀγώνων ἐπὶ θύραις τῆς πατρίδος.

37.3Ötekiler kaçarken safa girip ağır piyadeyi karıştırdılar ve bütün ordu bozguna sürüklendi. Aratos, Lydiades'i ortada bıraktığı kanaati yüzünden ağır suçlamalara uğradı. Akhaialılar öfkeyle gidiyordu; onların baskısıyla peşlerinden Aigion'a gitti. Orada toplanıp ona para verilmemesine, paralı askerlerin beslenmemesine, savaşması gerekirse parasını kendisinin bulmasına karar verdiler.

37.3

οἱ δʼ ἄλλοι φεύγοντες εἰς τὴν φάλαγγα καὶ συνταράξαντες τοὺς ὁπλίτας ὅλον τὸ στράτευμα τῆς ἥττης ἐνέπλησαν. αἰτίαν δὲ μεγάλην ὁ Ἄρατος ἔλαβε δόξας προέσθαι τὸν Λυδιάδην· καὶ βιασθεὶς ὑπὸ τῶν Ἀχαιῶν ἀπερχομένων πρὸς ὀργήν ἠκολούθησεν αὐτοῖς εἰς Αἴγιον. ἐκεῖ δὲ συνελθόντες ἐψηφίσαντο μὴ διδόναι χρήματα αὐτῷ μηδὲ μισθοφόρους τρέφειν ἀλλʼ αὑτῷ πορίζειν, εἰ δέοιτο πολεμεῖν.

38.138. Bölüm

Böyle hakarete uğrayınca hemen mührü bırakıp komutanlığı terk etmeyi düşündü; ama aklını kullanarak o zaman dayandı. Akhaialıları Orkhomenos'a götürüp Kleomenes'in üvey babası Megistonus'la savaştı, kazandı, üç yüz adam öldürdü ve Megistonus'u sağ yakaladı.

38.1

οὕτω δὲ προπηλακισθείς ἐβουλεύσατο μὲν εὐθὺς ἀποθέσθαι τὴν σφραγῖδα καὶ τὴν στρατηγίαν ἀφεῖναι, λογισμῷ δὲ χρησάμενος τότε μὲν ὑπέμεινε, καὶ πρὸς Ὀρχομενὸν ἐξαγαγὼν τοὺς Ἀχαιούς μάχην ἔθετο πρὸς Μεγιστόνουν τὸν Κλεομένους πατρῳόν, ἐν ᾗ κρατήσας τριακοσίους μὲν ἀπέκτεινε, ζῶντα δὲ τὸν Μεγιστόνουν συνέλαβεν.

38.2Yılaşırı komutanlık etmeye alışkındı, ama sırası gelip çağrıldığında yemin ederek reddetti ve Timoksenos komutan seçildi. Halka duyduğu öfkenin bu reddin bahanesi olarak söylenmesi inandırıcı görülmedi; gerçek sebep Akhaialıları saran durumdu: Kleomenes artık eskisi gibi usulca, yavaş yavaş gelmiyor, şehirlerin yönetimine karışmamazlık etmiyordu.

38.2

εἰωθὼς δὲ στρατηγεῖν παρʼ ἐνιαυτόν, ὡς ἡ τάξις αὐτῷ περιῆλθε, καλούμενος ἐξωμόσατο, καὶ Τιμόξενος ᾑρέθη στρατηγός, ἐδόκει δὲ ἡ μὲν πρὸς τοὺς ὄχλους ὀργὴ πρόφασις εἶναι λεγομένη τῆς ἐξωμοσίας ἀπίθανος, αἰτία δʼ ἀληθὴς τὰ περιεστῶτα τοὺς Ἀχαιούς, οὐκέθʼ ὡς πρότερον ἀτρέμα καὶ σχέδην τοῦ Κλεομένους ἐπιβαίνοντος οὐδʼ ἐμπλεκομένου ταῖς πολιτικαῖς ἀρχαῖς,

38.3Eforları öldürüp toprağı yeniden paylaştırmış, yabancı sakinlerin çoğunu vatandaş yapmış, hesap vermeyen bir güç edinmişti; şimdi hemen Akhaialılara yükleniyor, başkomutanlığa kendini lâyık görüyordu. Bu yüzden Aratos'u, işler büyük bir fırtına ve çalkantı içindeyken, dümeni başkasına bırakan kaptana benzeterek kınarlar. Oysa gereken, onlar istemese bile başa geçip Birliği kurtarmaktı.

38.3

ἀλλʼ ἐπεὶ τοὺς ἐφόρους ἀποκτείνας καὶ τὴν χώραν ἀναδασάμενος καὶ πολλοὺς τῶν μετοίκων ἐμβαλὼν εἰς τὴν πολιτείαν ἔσχεν ἰσχὺν ἀνυπεύθυνον, εὐθὺς ἐπικειμένου τοῖς Ἀχαιοῖς καὶ τῆς ἡγεμονίας ἑαυτὸν ἀξιοῦντος. διὸ καὶ μέμφονται τὸν Ἄρατον ἐν σάλῳ μεγάλῳ καὶ χειμῶνι τῶν πραγμάτων φερομένων ὥσπερ κυβερνήτην ἀφέντα καὶ προέμενον ἑτέρῳ τοὺς οἴακας, ὅτε καλῶς εἶχε καὶ ἀκόντων ἐπιστάντα σῴζειν τὸ κοινόν·

38.4Eğer durumdan ve Akhaia'nın gücünden umudunu kesmişse Kleomenes'e boyun eğmeliydi; Peloponnesos'u Makedon garnizonlarıyla yeniden barbarlaştırmamalı, Akrokorinthos'u İlyrya ve Galat silahlarıyla doldurmamalı, işlerinde komutanlıkta ve siyasette alt ettiği, hatıralarında hep kötülediği adamları da müttefik diye adlandırarak şehirlerin başına efendi getirmemeliydi.

38.4

εἰ δʼ ἀπεγνώκει τὰ πράγματα καὶ τὴν δύναμιν τῶν Ἀχαιῶν, εἶξαι τῷ Κλεομένει, καὶ μὴ πάλιν τὴν Πελοπόννησον ἐκβαρβαρῶσαι φρουραῖς Μακεδόνων, μηδὲ πληρῶσαι τὸν Ἀκροκόρινθον Ἰλλυρικῶν ὅπλων καὶ Γαλατικῶν, μηδὲ οὓς αὐτὸς ἐν ταῖς πράξεσι καταστρατηγῶν καὶ καταπολιτευόμενος, ἐν δὲ τοῖς ὑπομνήμασι λοιδορῶν διετέλει, τούτους ἐπάγεσθαι δεσπότας ταῖς πόλεσι συμμάχους ὑποκοριζόμενον.

38.5Kleomenes kanunsuz ve tiranca davranan biri olsa bile —öyle diyelim— ataları Herakleidai, vatanı Sparta idi. Yunan soyluluğuna değer verenler Sparta'nın en sıradan adamını, Makedonyalıların en önde gelenine tercih ederek başa getirmeliydi. Üstelik Kleomenes başkomutanlığı Akhaialılardan, bu şeref ve unvana karşılık şehirlere birçok iyilik yapacağını söyleyerek istiyordu.

38.5

εἰ δὲ Κλεομένης ἦν, λεγέσθω γὰρ οὕτως, παράνομος καὶ τυραννικός, ἀλλʼ Ἡρακλεῖδαι πατέρες αὐτῷ καὶ Σπάρτη πατρίς, ἧς τὸν ἀφανέστατον ἄξιον ἀντὶ τοῦ πρώτου Μακεδόνων ἡγεμόνα ποιεῖσθαι τοὺς ἔν τινι λόγῳ τὴν Ἑλληνικὴν τιθεμένους εὐγένειαν. καίτοι Κλεομένης ᾔτει τὴν ἀρχὴν παρὰ τῶν Ἀχαιῶν ὡς πολλὰ ποιήσων ἀγαθὰ τὰς πόλεις ἀντὶ τῆς τιμῆς καὶ τῆς προσηγορίας ἐκείνης,

38.6Antigonos ise karada ve denizde tam yetkili başkomutan ilan edildikten sonra bile, başkomutanlığının ücreti olarak Akrokorinthos kendisine verilmeden itaat etmedi; tam Aisopos'un avcısı gibi davrandı. Akhaialılar elçilerle ve kararlarla yalvarıp boyun eğdikleri halde, garnizona ve rehinlere gem vurulmuş gibi katlanmadıkça onların sırtına binmedi.

38.6

Ἀντίγονος δὲ καὶ κατὰ γῆν καὶ κατὰ θάλατταν αὐτοκράτωρ ἡγεμὼν ἀναγορευθείς οὐχ ὑπήκουσε πρὶν τὸν μισθὸν αὐτῷ τῆς ἡγεμονίας ὁμολογηθῆναι τὸν Ἀκροκόρινθον, ἀτεχνῶς τὸν Αἰσώπου μιμησάμενος κυνηγόν. οὐ γὰρ πρότερον ἐπέβη τοῖς Ἀχαιοῖς δεομένοις καὶ ὑποβάλλουσιν αὑτοὺς διὰ τῶν πρεσβειῶν καὶ τῶν ψηφισμάτων ἢ τῇ φρουρᾷ καὶ τοῖς ὁμήροις ὥσπερ χαλινουμένους ἀνασχέσθαι.

38.7Aratos zorunluluktan söz ederek kendini savunmak için söylemedik söz bırakmaz. Ama Polybios'a göre o, Kleomenes'in gözü pekliğinden çok önce, daha zorunluluk doğmadan kuşkulanmış, Antigonos'la gizlice görüşmüş ve Akhaialılardan Antigonos'u çağırmalarını istemeleri için Megalopolislileri öne sürmüştür. Çünkü savaştan en çok onlar eziliyor, Kleomenes durmadan ülkelerini yağmalıyordu.

38.7

καίτοι πᾶσαν ὁ Ἄρατος ἀφίησι φωνὴν ἀπολογιζόμενος τὴν ἀνάγκην, ὁ Πολύβιος δὲ αὐτὸν ἐκ πολλοῦ φησι καὶ πρὸ τῆς ἀνάγκης ὑφορώμενον τὸ θράσος τὸ τοῦ Κλεομένους κρύφα τῷ Ἀντιγόνῳ διαλέγεσθαι, καὶ τοὺς Μεγαλοπολίτας προκαθιέναι δεομένους Ἀχαιῶν ἐπικαλεῖσθαι τὸν Ἀντίγονον. οὗτοι γὰρ ἐπιέζοντο τῷ πολέμῳ μάλιστα, συνεχῶς ἄγοντος αὑτοὺς καὶ φέροντος τοῦ Κλεομένους.

38.8Phylarkhos da bunları aynı şekilde anlatır; Polybios doğrulamasaydı ona pek güvenilemezdi. Çünkü Kleomenes'ten söz ederken sevgiyle coşar, tarihini bir mahkeme gibi yazıp birine hasım, ötekine avukat olur.

38.8

ὁμοίως δὲ καὶ Φύλαρχος ἱστόρηκε περὶ τούτων, ᾧ μὴ τοῦ Πολυβίου μαρτυροῦντος οὐ πάνυ τι πιστεύειν ἄξιον ἦν. ἐνθουσιᾷ γὰρ ὅταν ἅψηται τοῦ Κλεομένους, ὑπʼ εὐνοίας, καὶ καθάπερ ἐν δίκῃ τῇ ἱστορίᾳ τῷ μὲν ἀντιδικῶν διατελεῖ, τῷ δὲ συναγορεύων.

39.139. Bölüm

Akhaialılar Mantineia'yı kaybetti, Kleomenes şehri yeniden aldı. Hekatombaion yakınındaki büyük savaşta da yenilince öyle dehşete kapıldılar ki hemen adam gönderip Kleomenes'i Argos'a, başkomutanlığa çağırdılar.

39.1

ἀπέβαλον δʼ οὖν οἱ Ἀχαιοὶ τὴν Μαντίνειαν, πάλιν ἑλόντος αὐτὴν τοῦ Κλεομένους, καὶ μάχῃ μεγάλῃ περὶ τὸ Ἑκατόμβαιον ἡττηθέντες οὕτω κατεπλάγησαν ὥστε πέμπειν εὐθὺς ἐφʼ ἡγεμονίᾳ τὸν Κλεομένη καλοῦντες εἰς Ἄργος.

39.2Aratos, Kleomenes'in yola çıktığını ve ordusuyla Lerna yakınında olduğunu duyunca korktu. Elçiler gönderip dost ve müttefikler arasına üç yüz adamla gelmesini, güvenmiyorsa rehin almasını istedi. Kleomenes bunun kendisine hakaret ve alay olduğunu söyleyip geri döndü ve Akhaialılara Aratos'a dair pek çok suçlama ve iftirayla dolu bir mektup yazdı.

39.2

ὁ δὲ Ἄρατος ὡς ᾔσθετο βαδίζοντα καὶ περὶ Λέρναν ὄντα μετὰ τῆς δυνάμεως, φοβηθεὶς ἀπέστελλε πρέσβεις τοὺς ἀξιοῦντας ὡς παρὰ φίλους καὶ συμμάχους αὐτὸν ἥκειν μετὰ τριακοσίων, εἰ δὲ ἀπιστεῖ, λαβεῖν ὁμήρους, ταῦτα ὕβριν εἶναι καὶ χλευασμὸν αὑτοῦ φήσας ὁ Κλεομένης ἀνέζευξεν, ἐπιστολὴν γράψας τοῖς Ἀχαιοῖς ἐγκλήματα πολλὰ κατὰ τοῦ Ἀράτου καὶ διαβολὰς ἔχουσαν.

39.3Aratos da Kleomenes aleyhine mektuplar yazdı; hakaretler ve sövgüler gırla gidiyor, birbirlerinin evliliklerine ve karılarına bile laf ediyorlardı. Bunun ardından Kleomenes Akhaialılara savaş ilan etmek için haberci yolladı. Sikyon'u ihanetle az kalsın gizlice ele geçiriyordu; oradan yakından geri dönüp Pellene'ye saldırdı ve Akhaia komutanı kaçınca şehri aldı. Az sonra Pheneos'u ve Penteleion'u da aldı.

39.3

ἔγραφε δὲ κἀκεῖνος ἐπιστολὰς κατὰ τοῦ Κλεομένους· καὶ ἐφέροντο λοιδορίαι καὶ βλασφημίαι μέχρι γάμων καὶ γυναικῶν ἀλλήλους κακῶς λεγόντων. ἐκ τούτου κήρυκα πέμψας ὁ Κλεομένης πόλεμον προεροῦντα τοῖς Ἀχαιοῖς, μικροῦ μὲν ἔλαθε τὴν Σικυωνίων πόλιν ἁρπάσας διὰ προδοσίας, ἐγγύθεν δὲ ἀποτραπεὶς Πελλήνῃ προσέβαλε καὶ τοῦ στρατηγοῦ τῶν Ἀχαιῶν ἐκπεσόντος ἔσχε τὴν πόλιν. ὀλίγῳ δὲ ὕστερον καὶ Φενεὸν ἔλαβε καὶ Πεντέλειον.

39.4Sonra hemen Argoslular ona katıldı, Phliuslular garnizon kabul etti. Akhaialıların sonradan kazandıkları yerlerden hiçbiri artık güvende değildi. Aratos'un çevresini ansızın büyük bir karışıklık sardı; Peloponnesos'un sallandığını, ayaklanmacıların şehirleri her yandan kaldırdığını görüyordu.

39.4

εἶτʼ εὐθὺς Ἀργεῖοι προσεχώρησαν αὐτῷ καὶ Φλιάσιοι φρουρὰν ἐδέξαντο· καὶ ὅλως οὐδὲν ἔτι τῶν ἐπικτήτων βέβαιον ἦν τοῖς Ἀχαιοῖς, ἀλλὰ θόρυβος πολὺς ἄφνω περιειστήκει τὸν Ἄρατον, ὁρῶντα τὴν Πελοπόννησον κραδαινομένην καὶ τὰς πόλεις ἐξανισταμένας ὑπὸ τῶν νεωτεριζόντων πανταχόθεν.

40.140. Bölüm

Hiçbir şey yerinde durmuyor, kimse mevcut durumdan hoşnut olmuyordu. Hatta Sikyonlulardan ve Korinthoslulardan da birçok kişinin Kleomenes'le görüştüğü ortaya çıktı; bunlar uzun zamandır kendi iktidar arzularıyla Birliğe karşı içten içe kin besliyordu.

40.1

Ἠτρέμει γὰρ οὐδὲν οὐδὲ ἔστεργεν ἐπὶ τοῖς παροῦσιν, ἀλλὰ καὶ Σικυωνίων αὐτῶν καὶ Κορινθίων ἐγένοντο πολλοὶ καταφανεῖς διειλεγμένοι τῷ Κλεομένει καὶ πάλαι πρὸς τὸ κοινὸν ἰδίων ἐπιθυμίᾳ, δυναστειῶν ὑπούλως ἔχοντες.

40.2Aratos bunlara karşı hesap vermeksizin hareket etme yetkisi aldı. Sikyon'daki hainleri öldürdü; Korinthos'takileri araştırıp cezalandırmaya kalkınca, zaten hastalıklı olan ve Akhaia yönetiminden bunalan halkı azdırdı. Halk Apollon tapınağına koşup toplandı ve Aratos'u çağırttı; ayaklanmadan önce onu öldürmeye ya da yakalamaya karar vermişlerdi.

40.2

ἐπὶ τούτους ἐξουσίαν ἀνυπεύθυνον ὁ Ἄρατος λαβών τοὺς μὲν ἐν Σικυῶνι διεφθαρμένους ἀπέκτεινε, τοὺς δὲ ἐν Κορίνθῳ πειρώμενος ἀναζητεῖν καὶ κολάζειν ἐξηγρίαινε τὸ πλῆθος ἤδη νοσοῦν καὶ βαρυνόμενον τὴν ὑπὸ τοῖς Ἀχαιοῖς πολιτείαν. συνδραμόντες οὖν εἰς τὸ τοῦ Ἀπόλλωνος ἱερόν μετεπέμποντο τὸν Ἄρατον, ἀνελεῖν ἢ συλλαβεῖν πρὸ τῆς ἀποστάσεως ἐγνωκότες.

40.3Aratos, kimseye güvensizlik duymuyor ve hiçbir şeyden kuşkulanmıyormuş gibi atını yedeğinde çekerek geldi. Birçoğu ayağa fırlayıp ona sövmeye, onu suçlamaya başladı. O ise yüzünü ustalıkla sakin tutup yumuşak bir sesle oturmalarını, ayakta bağrışıp durmamalarını söyledi, kapıdakilerin de içeri alınmasını istedi. Bunları söylerken atını birine verecekmiş gibi ağır ağır dışarı süzüldü.

40.3

ὁ δὲ ἧκε μὲν αὐτὸς ἐφελκόμενος τὸν ἵππον ὡς οὐκ ἀπιστῶν οὐδὲ ὑποπτεύων, ἀναπηδησάντων δὲ πολλῶν καὶ λοιδορουμένων αὐτῷ καὶ κατηγορούντων εὖ πως καθεστῶτι τῷ προσώπῳ καὶ τῷ λόγῳ πράως ἐκέλευε καθίσαι καὶ μὴ βοᾶν ἀτάκτως ἑστῶτας, ἀλλὰ καὶ τοὺς περὶ θύρας ὄντας εἴσω παριέναι· καὶ ταῦθʼ ἅμα λέγων ὑπεξῄει βάδην ὡς παραδώσων τινὶ τὸν ἵππον.

40.4Böylece sıyrıldı, karşılaştığı Korinthoslularla telaşsızca konuşup Apollon tapınağına gitmelerini söyledi. Kimseye sezdirmeden kaleye yaklaşınca atına atladı, garnizon komutanı Kleopatros'a sıkı nöbet tutmasını emredip dörtnala Sikyon'a sürdü. Peşinde otuz asker vardı, ötekiler onu bırakıp dağılmıştı.

40.4

οὕτως δὲ ὑπεκδύς καὶ τοῖς ὑπαντῶσι τῶν Κορινθίων ἀθορύβως διαλεγόμενος καὶ κελεύων πρὸς τὸ Ἀπολλώνιον βαδίζειν, ὡς ἔλαθε πλησίον τῆς ἄκρας γενόμενος, ἀναπηδήσας ἐπὶ τὸν ἵππον καὶ Κλεοπάτρῳ τῷ ἄρχοντι τῆς φρουρᾶς διακελευσάμενος ἐγκρατῶς φυλάττειν ἀφίππευσεν εἰς Σικυῶνα, τριάκοντα μὲν αὐτῷ στρατιωτῶν ἑπομένων, τῶν δὲ ἄλλων ἐγκαταλιπόντων καὶ διαρρυέντων.

40.5Korinthoslular az sonra kaçtığını anlayıp peşine düştüler, yetişemeyince Kleomenes'i çağırıp şehri teslim ettiler. Ama Kleomenes, Aratos'u kaçırmalarından doğan kaybını karşılayacak kadar bir şey aldığını düşünmüyordu. Akte denen bölgenin sakinleri de ona katılıp şehirlerini teslim edince Akrokorinthos'u kazıklarla ve duvarla çevirmeye başladı.

40.5

αἰσθόμενοι δʼ οἱ Κορίνθιοι μετʼ ὀλίγον τὴν ἀπόδρασιν αὐτοῦ καὶ διώξαντες, ὡς οὐ κατέλαβον, μετεπέμψαντο τὸν Κλεομένη καὶ παρέδοσαν τὴν πόλιν οὐδὲν οἰομένῳ λαμβάνειν παρʼ αὐτῶν τοσοῦτον ὅσου διήμαρτεν ἀφέντων Ἄρατον. οὗτος μὲν οὖν, προσγενομένων αὐτῷ τῶν τὴν λεγομένην Ἀκτὴν κατοικούντων καὶ τὰς πόλεις ἐγχειρισάντων, ἀπεσταύρου καὶ περιετείχιζε τὸν Ἀκροκόρινθον.

41.141. Bölüm

Sikyon'da Aratos'un yanında toplanan Akhaialılar az sayıdaydı. Bir meclis yapıldı, tam yetkili komutan seçildi ve kendi hemşehrilerinden bir muhafız birliği edindi. Otuz üç yıldır Akhaialılar arasında siyasetle uğraşıyor, güçte ve şöhrette Yunanların başında geliyordu. Şimdi ise yalnız, çaresiz ve bitkin, vatanının enkazı üzerinde gibi bu büyük çalkantı ve tehlikede savruluyordu.

41.1

τῷ δὲ Ἀράτῳ συνῆλθον εἰς Σικυῶνα τῶν Ἀχαιῶν οὐ πολλοί· καὶ γενομένης ἐκκλησίας ᾑρέθη στρατηγὸς αὐτοκράτωρ, καὶ περιεστήσατο φρουρὰν ἐκ τῶν ἑαυτοῦ πολιτῶν, τριάκοντα μὲν ἔτη καὶ τρία πεπολιτευμένος ἐν τοῖς Ἀχαιοῖς, πεπρωτευκὼς δὲ καὶ δυνάμει καὶ δόξῃ τῶν Ἑλλήνων, τότε δὲ ἔρημος καὶ ἄπορος συντετριμμένος, ὥσπερ ἐπὶ ναυαγίου τῆς πατρίδος ἐν τοσούτῳ σάλῳ καὶ κινδύνῳ διαφερόμενος.

41.2Çünkü Aitolialılar yardım istemesini reddetti, Aratos'a minnet duyan Atina'yı da Eurykleides ile Mikion'un adamları engelledi. Aratos'un Korinthos'ta malı ve evi vardı. Kleomenes bunlara dokunmadı, başkasının dokunmasına da izin vermedi; dostlarını ve kâhyalarını çağırıp Aratos'a hesap verecek kişiler olarak her şeyi yönetmelerini ve korumalarını emretti.

41.2

καὶ γὰρ Αἰτωλοὶ δεομένου βοηθεῖν ἀπείπαντο, καὶ τὴν Ἀθηναίων πόλιν χάριτι τοῦ Ἀράτου πρόθυμον οὖσαν οἱ περὶ Εὐρυκλείδην καὶ Μικίωνα διεκώλυσαν. ὄντων δὲ τῷ Ἀράτῳ καὶ χρημάτων ἐν Κορίνθῳ καὶ οἰκίας, ὁ Κλεομένης ἥψατο μὲν οὐδενός οὐδὲ ἄλλον εἴασε, μεταπεμψάμενος δὲ τοὺς φίλους αὐτοῦ καὶ τοὺς διοικητάς ἐκέλευε πάντα διοικεῖν καὶ φυλάσσειν ὡς Ἀράτῳ λόγον ὑφέξοντας·

41.3Aratos'a özel olarak Tripylos'u ve yine üvey babası Megistonus'u gönderdi; başka birçok şeyin yanında yıllık on iki talant ödenek vaat ediyordu. Bu, Ptolemaios'un verdiğinin iki katıydı, çünkü o Aratos'a yılda altı talant gönderiyordu. Karşılığında Akhaialıların başkomutanı ilan edilmeyi ve Akrokorinthos'u onlarla birlikte korumayı istiyordu.

41.3

ἰδίᾳ δὲ πρὸς αὐτὸν ἔπεμψε Τρίπυλον καὶ πάλιν Μεγιστόνουν τὸν πατρῳόν ὑπισχνούμενος ἄλλα τε πολλὰ καὶ δώδεκα τάλαντα σύνταξιν ἐνιαύσιον, ὑπερβαλλόμενος τῷ ἡμίσει Πτολεμαῖον ἐκεῖνος γὰρ ἓξ τάλαντα τῷ Ἀράτῳ κατʼ ἐνιαυτὸν ἀπέστελλεν. ἠξίου δὲ τῶν Ἀχαιῶν ἡγεμὼν ἀναγορευθῆναι καὶ κοινῇ μετʼ αὐτῶν φυλάσσειν τὸν Ἀκροκόρινθον.

41.4Aratos, işlere kendisinin hâkim olmadığını, tersine işlerin ona hâkim olduğunu söyleyince Kleomenes bunu alay saydı; hemen Sikyon topraklarına girip yağmaladı, her şeyi harap etti ve şehri üç ay kuşattı. Aratos dayanıyor ve Akrokorinthos'u teslim etmek şartıyla Antigonos'u kabul edip etmeyeceği konusunda kararsız kalıyordu; çünkü Antigonos başka türlü yardım etmek istemiyordu.

41.4

τοῦ δὲ Ἀράτου φήσαντος ὡς οὐκ ἔχοι τὰ πράγματα, μᾶλλον δὲ ὑπʼ αὐτῶν ἔχοιτο, καὶ κατειρωνεύσασθαι δόξαντος, ἐμβαλὼν εὐθὺς τὴν Σικυωνίαν ἐπόρθει καὶ κατέφθειρε καὶ προσεκάθητο τῇ πόλει τρεῖς μῆνας, ἐγκαρτεροῦντος τοῦ Ἀράτου καὶ διαποροῦντος εἰ δέξεται τὸν Ἀντίγονον ἐπὶ τῷ παραδοῦναι τὸν Ἀκροκόρινθον· ἄλλως γὰρ οὐκ ἐβούλετο βοηθεῖν.

42.142. Bölüm

Akhaialılar Aigion'da toplanıp Aratos'u oraya çağırdılar. Ama Kleomenes şehrin dibinde ordugâh kurmuştu, geçmek tehlikeliydi. Hemşehrileri ona yalvarıp onu alıkoyuyor, düşman bu kadar yakınken kendini tehlikeye atmasına izin vermeyeceklerini söylüyorlardı. Kadınlar ve çocuklar da ağlayarak ortak babalarına ve kurtarıcılarına sarılır gibi ona asılıyordu.

42.1

οἱ μὲν οὖν Ἀχαιοὶ συνεληλυθότες εἰς Αἴγιον ἐκεῖ τὸν Ἄρατον ἐκάλουν. ἦν δὲ κίνδυνος, τοῦ Κλεομένους πρὸς τῇ πόλει στρατοπεδεύοντος, διελθεῖν. καὶ κατεῖχον οἱ πολῖται, δεόμενοι καὶ προήσεσθαι τὸ σῶμα τῶν πολεμίων ἐγγὺς ὄντων οὐ φάσκοντες· ἐξήρτηντο δὲ αὐτοῦ καὶ γυναῖκες ἤδη καὶ παῖδες ὥσπερ πατρὸς κοινοῦ καὶ σωτῆρος περιεχόμενοι καὶ δακρύοντες.

42.2Yine de onları cesaretlendirip teselli ederek on dostuyla ve artık delikanlı olan oğluyla atla denize indi. Orada demirli gemilere binip Aigion'a, meclise gittiler. Mecliste Antigonos'u çağırmaya ve Akrokorinthos'u ona vermeye karar verildi.

42.2

οὐ μὴν ἀλλὰ θαρρύνας καὶ παραμυθησάμενος αὐτούς ἐξίππευσεν ἐπὶ τὴν θάλατταν, ἔχων δέκα φίλους καὶ τὸν υἱὸν ἤδη νεανίαν ὄντα· καὶ παρορμούντων ἐκεῖ πλοίων, ἐπιβάντες εἰς Αἴγιον παρεκομίσθησαν ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν, ἐν ᾗ καλεῖν τὸν Ἀντίγονον ἐψηφίσαντο καὶ παραδιδόναι τὸν Ἀκροκόρινθον.

42.3Aratos oğlunu da öteki rehinlerle birlikte Antigonos'a gönderdi. Korinthoslular buna çok öfkelenip malını yağmaladılar ve evini Kleomenes'e armağan ettiler.

42.3

ἔπεμψε δὲ καὶ τὸν υἱὸν Ἄρατος πρὸς αὐτὸν μετὰ τῶν ἄλλων ὁμήρων, ἐφʼ οἷς οἱ Κορίνθιοι χαλεπῶς φέροντες τά τε χρήματα διήρπασαν αὐτοῦ καὶ τὴν οἰκίαν τῷ Κλεομένει δωρεὰν ἔδωκαν.

43.143. Bölüm

Antigonos artık ordusuyla yaklaşıyordu; yanında yirmi bin Makedon piyadesi ve bin üç yüz süvari vardı. Aratos düşmana sezdirmeden yöneticilerle deniz yoluyla Pegai'ye, onu karşılamaya gitti. Antigonos'a pek güvenmiyor, Makedonyalılara da inanmıyordu; kendi yükselişinin onlara verdiği zararlardan geldiğini, siyasetinin ilk ve en büyük dayanağının eski Antigonos'a düşmanlık olduğunu biliyordu.

43.1

τοῦ δʼ Ἀντιγόνου πρὸς προσιόντος ἤδη μετὰ τῆς δυνάμεως ἦγε δὲ πεζοὺς δισμυρίους Μακεδόνας, ἱππεῖς δὲ χιλίους καὶ τριακοσίους ἀπήντα μετὰ τῶν δημιουργῶν ὁ Ἄρατος αὐτῷ κατὰ θάλατταν εἰς Πηγάς, λαθὼν τοὺς πολεμίους, οὐ πάνυ τι θαρρῶν τὸν Ἀντίγονον οὐδὲ πιστεύων τοῖς Μακεδόσιν. ᾔδει γὰρ ηὐξημένον ἑαυτὸν ἐζ ὧν ἐκείνους κακῶς ἐποίησε καὶ πρώτην εἰληφότα μεγίστην ὑπόθεσιν τῆς πολιτείας τὴν πρὸς Ἀντίγονον τὸν παλαιὸν ἔχθραν.

43.2Ama amansız zorunluluğun ve yönetici sanılanların bile kul olduğu anın baskısını görüyor, tehlikenin üzerine yürüyordu. Antigonos, biri ona Aratos'un geldiğini söyleyince ötekileri ölçülü ve sıradan bir tavırla selamladı; onu ise daha ilk karşılaşmada olağanüstü bir şerefle kabul etti. Sonra da iyi ve nous sahibi bir adam olduğunu görerek onu ihtiyacın ötesinde kendine yaklaştırdı.

43.2

ἀλλὰ ὁρῶν ἀπαραίτητον ἐπικειμένην ἀνάγκην καὶ τὸν καιρόν, ᾧ δουλεύουσιν οἱ δοκοῦντες ἄρχειν, ἐχώρει πρὸς τὸ δεινόν. ὁ δὲ Ἀντίγονος, ὥς τις αὐτῷ προσιόντα τὸν Ἄρατον ἔφρασε, τοὺς μὲν ἄλλους ἠσπάσατο μετρίως καὶ κοινῶς, ἐκεῖνον δὲ καὶ περὶ τὴν πρώτην ἀπάντησιν ἐδέξατο τῇ τιμῇ περιττῶς, καὶ τἆλλα πειρώμενος ἀνδρὸς ἀγαθοῦ καὶ νοῦν ἔχοντος ἐνδοτέρω τῆς χρείας προσηγάγετο.

43.3Çünkü Aratos yalnız büyük işlerde faydalı değildi, boş vakitlerinde bir krala kimsenin yapamayacağı kadar hoş bir arkadaşlık da ederdi. Bu yüzden Antigonos henüz genç olduğu halde, bu adamın tabiatının kral dostluğuna hiç de yabancı olmadığını anlayınca, yalnız Akhaialılardan değil, yanındaki bütün Makedonyalılardan da çok onunla düşüp kalktı.

43.3

καὶ γὰρ ἦν ὁ Ἄρατος οὐ μόνον ἐν πράγμασι μεγάλοις ὠφέλιμος, ἀλλὰ καὶ σχολάζοντι βασιλεῖ συγγενέσθαι παρʼ ὁντινοῦν ἐπίχαρις. διό, καίπερ ὢν νέος ὁ Ἀντίγονος, ὡς κατενόησε τὴν φύσιν τοῦ ἀνδρὸς μηδὲν ἀργὸν εἰς φιλίαν βασιλικὴν οὖσαν, οὐ μόνον Ἀχαιῶν, ἀλλὰ καὶ Μακεδόνων τῶν σὺν αὐτῷ πάντων μάλιστα χρώμενος ἐκείνῳ διετέλει·

43.4Böylece tanrının kurban sırasında gösterdiği işaret gerçekleşti. Anlatıldığına göre az önce Aratos kurban sunarken karaciğerde tek bir yağ tabakasıyla kuşatılmış iki safra kesesi görülmüş, kâhin de en düşman ve en zıt iki şeyin yakında en sıkı dostluğa varacağını söylemişti. O zaman bu sözü duymazdan gelmişti; zaten kurbanlara ve kehanetlere pek inanmazdı, aklına uyardı.

43.4

καὶ τὸ σημεῖον ἀπέβαινεν ὡς ὁ θεὸς ἐπὶ τῶν ἱερῶν ἔδειξε. λέγεται γὰρ οὐ πρὸ πολλοῦ θύοντι τῷ Ἀράτῳ δύο χολὰς ἐν ἥπατι φανῆναι μιᾷ πιμελῇ περιεχομένας· καὶ τὸν μάντιν εἰπεῖν ὡς ταχὺ πρὸς τὰ ἔχθιστα καὶ πολεμιώτατα σύνεισιν εἰς ἄκραν φιλίαν. τότε μὲν οὖν παρήνεγκε τὸ ῥηθέν, οὐδὲ ἄλλως πολὺ νέμων πίστεως ἱεροῖς καὶ μαντεύμασιν, ἀλλὰ τῷ λογισμῷ χρώμενος.

43.5Sonraları savaş iyi gidiyordu ve Antigonos Korinthos'ta bir ziyafet verdi. Pek çok konuğu ağırlıyordu, Aratos'u kendi yukarısına oturttu. Az sonra bir örtü isteyip ona da üşüyüp üşümediğini sordu. Aratos çok üşüdüğünü söyleyince daha yakına gelmesini söyledi, bir halı getirildi ve hizmetkârlar ikisini birlikte sardılar. Aratos o zaman o kurbanları hatırladı, gülmeye başladı ve krala işareti ve öngörüyü anlattı. Ama bunlar daha sonra oldu.

43.5

ἐπεὶ δὲ ὕστερον εὖ χωροῦντι τῷ πολέμῳ συναγαγὼν ὁ Ἀντίγονος ἑστίασιν ἐν Κορίνθῳ καὶ πολλοὺς ὑποδεχόμενος τὸν Ἄρατον ἐπάνω κατέκλινεν ἑαυτοῦ, καὶ μετὰ μικρὸν αἰτήσας περιβόλαιον ἠρώτησεν εἰ δοκεῖ κἀκείνῳ ψῦχος εἶναι, τοῦ δὲ καὶ πάνυ ῥιγοῦν φήσαντος, ἐκέλευσε προσχωρεῖν ἐγγυτέρω καὶ δάπιδος κομισθείσης ἀμφοτέρους ὁμοῦ περιέβαλον οἱ παῖδες, τότε δὴ τὸν Ἄρατον ἀναμνησθέντα τῶν ἱερῶν ἐκείνων γέλως ἔλαβε, καὶ διηγεῖτο τῷ βασιλεῖ τὸ σημεῖον καὶ τὴν προαγόρευσιν. ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐπράχθη χρόνοις ὕστερον.

44.144. Bölüm

Pegai'de yeminleşip hemen düşmanın üzerine yürüdüler. Şehir çevresinde çarpışmalar oldu; Kleomenes iyi tahkim edilmişti, Korinthoslular da gönülden savunuyordu. Bu sırada Aratos'un dostu Argoslu Aristoteles gizlice adam göndererek, Aratos askerle gelirse şehri ayaklandıracağını bildirdi.

44.1

ἐν δὲ ταῖς Πηγαῖς δόντες καὶ λαβόντες ὅρκους εὐθὺς ἐβάδιζον ἐπὶ τοὺς πολεμίους, καὶ περὶ τὴν πόλιν ἀγῶνες ἦσαν, εὖ πεφραγμένου τοῦ Κλεομένους καὶ τῶν Κορινθίων ἀμυνομένων προθύμως. ἐν τούτῳ δὲ Ἀριστοτέλης ὁ Ἀργεῖος φίλος ὢν Ἀράτου διαπέμπεται κρύφα πρὸς αὐτόν, ὡς ἀποστήσων τὴν πόλιν, εἰ στρατιώτας ἐκεῖνος ἔχων ἔλθοι.

44.2Aratos bunu Antigonos'a söyledi ve bin beş yüz adamla İsthmos'tan gemilerle hızla Epidauros'a geçti. Argoslular ise erken davranıp ayaklandılar, Kleomenes'in adamlarına saldırdılar, onları akropole kapattılar. Bunu öğrenen Kleomenes, düşman Argos'u tutarsa eve dönüş yolunun kesileceğinden korktu ve Akrokorinthos'u boşaltıp hâlâ gece iken yardıma koştu.

44.2

τοῦ δὲ Ἀράτου φράσαντος τῷ Ἀντιγόνῳ καὶ μετὰ χιλίων καὶ πεντακοσίων εἰς Ἐπίδαυρον ἐξ Ἰσθμοῦ πλοίοις κομιζομένου κατὰ τάχος, οἱ μὲν Ἀργεῖοι προεξαναστάντες ἐπέθεντο τοῖς τοῦ Κλεομένους καὶ κατέκλεισαν εἰς τὴν ἀκρόπολιν, ὁ δὲ Κλεομένης πυθόμενος ταῦτα, καὶ δείσας μὴ κατασχόντες οἱ πολέμιοι τὸ Ἄργος ἀποκόψωσιν αὐτὸν τῆς οἴκαδε σωτηρίας, ἐκλιπὼν Τὸν Ἀκροκόρινθον ἔτι νυκτὸς ἐβοήθει.

44.3Argos'a vaktinde vardı ve düşmanı bir ölçüde püskürttü; ama az sonra Aratos üzerine gelince ve kral ordusuyla görününce Mantineia'ya çekildi. Bundan sonra bütün şehirler yeniden Akhaialılara katıldı, Antigonos Akrokorinthos'u teslim aldı. Argoslular Aratos'u komutan seçti, o da onları tiranların ve hainlerin mallarını Antigonos'a armağan etmeye ikna etti.

44.3

καὶ παρελθὼν μὲν εἰς Ἄργος ἔφθη καὶ τροπήν τινα τῶν πολεμίων ἐποίησεν, ὀλίγῳ δὲ ὕστερον Ἀράτου προσφερομένου καὶ τοῦ βασιλέως ἐπιφαινομένου μετὰ τῆς δυνάμεως ἀπεχώρησεν εἰς Μαντίνειαν. ἐκ τούτου τοῖς μὲν Ἀχαιοῖς πάλιν αἱ πόλεις ἅπασαι προσεχώρησαν, Ἀντίγονος δὲ Τὸν Ἀκροκόρινθον παρέλαβεν, Ἄρατος δὲ στρατηγὸς αἱρεθεὶς ὑπʼ Ἀργείων ἔπεισεν αὐτοὺς Ἀντιγόνῳ τά τε τῶν τυράννων καὶ τὰ τῶν προδοτῶν χρήματα δωρεὰν δοῦναι.

44.4Aristomakhos'a Kenkhreai'de işkence edip denize attılar. Aratos en çok bu yüzden kötü söz işitti: Kötü bir adam olmayan, kendisinin yararlandığı, yönetimi bırakıp şehri Akhaialılara katmaya ikna ettiği birinin kanunsuzca öldürülmesine göz yummuştu.

44.4

τὸν δὲ Ἀριστόμαχον ἐν Κεγχρεαῖς στρεβλώσαντες κατεπόντισαν, ἐφʼ ᾧ καὶ μάλιστα κακῶς ἤκουσεν ὁ Ἄρατος, ὡς ἄνθρωπον οὐ πονηρόν, ἀλλὰ καὶ κεχρημένον ἐκείνῳ καὶ πεπεισμένον ἀφεῖναι τὴν ἀρχὴν καὶ προσαγαγεῖν τοῖς Ἀχαιοῖς τὴν πόλιν, ὅμως περιιδὼν παρανόμως ἀπολλύμενον.

45.145. Bölüm

Diğer şeylerin suçunu da artık ona yüklüyorlardı: Korinthos'u sıradan bir köy gibi Antigonos'a armağan etmişler, Antigonos Orkhomenos'u yağmaladıktan sonra oraya Makedon garnizonu koymasına izin vermişler, Antigonos'un rızası olmadan başka krala yazmamaya, başkasına elçi göndermemeye karar vermişlerdi.

45.1

ἤδη δὲ καὶ τῶν ἄλλων ἐκείνῳ τὰς αἰτίας ἐπέφερον, οἷον ὅτι τὴν μὲν Κορινθίων πόλιν Ἀντιγόνῳ δωρεὰν ἔδωκαν, ὥσπερ κώμην τὴν τυχοῦσαν, τὸν Ὀρχομενὸν δὲ συνεχώρησαν αὐτῷ διαρπάσαντι φρουρὰν ἐμβαλεῖν Μακεδονικήν, ἐψηφίσαντο δὲ ἄλλῳ μὴ γράφειν βασιλεῖ μηδὲ πρεσβεύειν πρὸς ἄλλον ἄκοντος Ἀντιγόνου,

45.2Makedonyalıları beslemek ve onlara ücret ödemek zorundaydılar, Antigonos için kurbanlar, alaylar ve yarışmalar düzenliyorlardı; bunu ilk başlatan Aratos'un hemşehrileri olmuş, Antigonos'u şehirlerinde misafir eden de Aratos olmuştu. Her şeyden onu sorumlu tutuyorlardı; oysa dizginleri o adama vermişti, kral gücünün hızına kapılmış gidiyordu ve yalnız sesine hâkimdi, onu da kullanmak tehlikeliydi.

45.2

τρέφειν τε καὶ μισθοδοτεῖν ἠναγκάζοντο τοὺς Μακεδόνας, θυσίας δὲ καὶ πομπὰς καὶ ἀγῶνας Ἀντιγόνῳ συνετέλουν, ἀρξαμένων τῶν Ἀράτου πολιτῶν καὶ δεξαμένων τῇ πόλει τὸν Ἀντίγονον ὑπʼ Ἀράτου ξενιζόμενον, ᾐτιῶντο πάντων ἐκεῖνον, ἀγνοοῦντες ὅτι τὰς ἡνίας ἐκείνῳ παραδεδωκὼς καὶ τῇ ῥύμῃ τῆς βασιλικῆς ἐφελκόμενος ἐξουσίας οὐδενὸς ἦν ἢ μόνης φωνῆς ἔτι κύριος, ἐπισφαλῆ τὴν παρρησίαν ἐχούσης.

45.3Gerçekten de yapılanların çoğu açıkça Aratos'u üzüyordu. Heykeller meselesi böyleydi: Antigonos Argos'ta yıkılmış tiran heykellerini yeniden dikti, Akrokorinthos'u alanların ayakta duran heykellerini ise, Aratos'unki dışında, devirdi. Aratos bu konuda çok yalvardı, ama onu ikna edemedi.

45.3

ἐπεὶ φανερῶς γε πολλὰ τῶν πραττομένων ἐλύπει τὸν Ἄρατον, ὥσπερ τὸ περὶ τῶν εἰκόνων ὁ γὰρ Ἀντίγονος τὰς μὲν τῶν ἐν Ἄργει τυράννων καταβεβλημένας ἀνέστησε, τὰς δὲ τῶν ἑλόντων τὸν Ἀκροκόρινθον ἑστώσας ἀνέτρεψε πλὴν μιᾶς τῆς ἐκείνου· καὶ πολλὰ περὶ τούτων δεηθεὶς ὁ Ἄρατος οὐκ ἔπεισεν.

45.4Mantineia'da yapılanların da Yunanlara yakışmadığı düşünülüyordu. Akhaialılar Antigonos sayesinde şehri alınca en ünlü ve önde gelenleri öldürdüler, ötekilerin bir kısmını sattılar, bir kısmını zincire vurup Makedonya'ya gönderdiler, çocukları ve kadınları köle yaptılar. Toplanan paranın üçte birini kendileri paylaştı, üçte ikisini Makedonyalılara verdiler.

45.4

ἐδόκει δὲ καὶ τὰ περὶ Μαντίνειαν οὐχ Ἑλληνικῶς διῳκῆσθαι τοῖς Ἀχαιοῖς. κρατήσαντες γὰρ αὐτῶν διʼ Ἀντιγόνου τοὺς μὲν ἐνδοξοτάτους καὶ πρώτους ἀπέκτειναν, τῶν δʼ ἄλλων τοὺς μὲν ἀπέδοντο, τοὺς δʼ εἰς Μακεδονίαν ἀπέστειλαν ἐν πέδαις δεδεμένους, παῖδας δὲ καὶ γυναῖκας ἠνδραποδίσαντο, τοῦ δὲ συναχθέντος ἀργυρίου τὸ τρίτον αὐτοὶ διείλοντο, τὰς δὲ δύο μοίρας ἔνειμαν τοῖς Μακεδόσι.

45.5Bunlar yine de misilleme kanununa giriyordu. Kandaşları ve akrabaları öfkeyle böyle hırpalamak korkunç bir şeydir, ama Simonides'in dediği gibi, "zorunlulukta sert olan da tatlı gelir"; acı çeken ve yanan thymosa bir tedavi ve doyum sunuyor gibidir. Ama bundan sonra şehir için yapılanlara Aratos adına ne güzel ne de zorunlu bir gerekçe bulunabilir.

45.5

καὶ ταῦτα μὲν ἔσχε τὸν τῆς ἀμύνης νόμον καὶ γὰρ εἰ δεινὸν ἄνδρας ὁμοφύλους καὶ συγγενεῖς οὕτω μεταχειρίσασθαι διʼ ὀργήν, ἀλλʼ ἐν ἀνάγκαις γλυκὺ γίνεται καὶ σκληρόν, κατὰ Σιμωνίδην, ὥσπερ ἀλγοῦντι τῷ θυμῷ καὶ φλεγμαίνοντι θεραπείαν καὶ ἀναπλήρωσιν προσφερόντων. τὰ δὲ μετὰ ταῦτα πραχθέντα περὶ τὴν πόλιν οὔτʼ εἰς καλὴν οὔτʼ εἰς ἀναγκαίαν ἔστι θέσθαι τῷ Ἀράτῳ πρόφασιν.

45.6Akhaialılar şehri Antigonos'tan armağan olarak alıp yeniden kurmaya karar verince, kendisi kurucu seçilmişti ve komutan olarak şehrin artık Mantineia değil Antigoneia diye anılmasını oyladı. Şehir bugün de öyle anılır. Görünüşe göre onun yüzünden "sevimli Mantineia" adı büsbütün silinmiş, şehir ise kendi vatandaşlarını yok eden ve öldürenlerin adıyla yaşamaktadır.

45.6

τῶν γὰρ Ἀχαιῶν τὴν πόλιν παρʼ Ἀντιγόνου δωρεὰν λαβόντων καὶ κατοικίζειν ἐγνωκότων αὐτὸς οἰκιστὴς αἱρεθεὶς καὶ στρατηγὸς ὢν ἐψηφίσατο μηκέτι καλεῖν Μαντίνειαν, ἀλλʼ Ἀντιγόνειαν, ὃ καὶ μέχρι νῦν καλεῖται, καὶ δοκεῖ διʼ ἐκεῖνον ἡ μὲν ἐρατεινὴ Μαντίνεια παντάπασιν ἐξαληλίφθαι, διαμένει δὲ ἡ πόλις ἐπώνυμος τῶν ἀπολεσάντων καὶ ἀνελόντων τοὺς πολίτας.

46.146. Bölüm

Bundan sonra Kleomenes Sellasia yakınındaki büyük savaşta yenilip Sparta'yı bıraktı ve Mısır'a gemiyle gitti. Antigonos, Aratos'a gereken bütün adil ve insanca davranışı gösterdikten sonra Makedonya'ya döndü. Orada hastalanınca krallığın varisi Philippos'u, henüz gencecikken Peloponnesos'a gönderdi; ona en çok Aratos'a kulak vermesini, onun aracılığıyla şehirlerle görüşmesini ve Akhaialılarla tanışmasını buyurdu.

46.1

ἐκ τούτου Κλεομένης μὲν ἡττηθεὶς μάχῃ μεγάλῃ περὶ Σελλασίαν ἐξέλιπε τὴν Σπάρτην καὶ ἀπέπλευσεν εἰς Αἴγυπτον, Ἀντίγονος δὲ πάντα τὰ δίκαια καὶ φιλάνθρωπα τῷ Ἀράτῳ πεποιηκὼς ἀνέζευξεν εἰς Μακεδονίαν, κἀκεῖ νοσῶν ἤδη τὸν διάδοχον τῆς βασιλείας Φίλιππον, οὔπω πάνυ μειράκιον ὄντα, πέμπων εἰς Πελοπόννησον Ἀράτῳ μάλιστα προσέχειν ἐκέλευσε καὶ διʼ ἐκείνου ταῖς πόλεσιν ἐντυχεῖν καὶ γνωρισθῆναι τοῖς Ἀχαιοῖς.

46.2Aratos da onu öyle etkiledi ki kendine bağlılıkla ve Yunan işlerine yönelik büyük bir hırs ve şevkle dolu olarak Makedonya'ya gönderdi.

46.2

καὶ μέντοι καὶ παραλαβὼν αὐτὸν ὁ Ἄρατος οὕτως διέθηκεν ὥστε πολλῆς μὲν εὐνοίας πρὸς αὐτόν, πολλῆς δὲ πρὸς τὰς Ἑλληνικὰς πράξεις φιλοτιμίας καὶ ὁρμῆς μεστὸν εἰς Μακεδονίαν ἀποστεῖλαι.

47.147. Bölüm

Antigonos ölünce Aitolialılar, Akhaialıların gevşekliğini küçümsediler. Çünkü onlar başkalarının elleriyle kurtulmaya alışmış, kendilerini Makedon silahlarına sığınıp büyük bir tembellik ve düzensizlik içinde yaşıyorlardı. Aitolialılar Peloponnesos işlerine karıştı, Patrai ve Dyme halkını yağmalamayı yol üstünde bir iş saydı, Messene'ye girip ülkeyi harap etti.

47.1

τελευτήσαντος δὲ Ἀντιγόνου καταφρονήσαντες Αἰτωλοὶ τῶν Ἀχαιῶν διὰ τὴν ῥᾳθυμίαν ἐθισθέντες γὰρ ἀλλοτρίαις σώζεσθαι χερσὶ καὶ τοῖς Μακεδόνων ὅπλοις αὑτοὺς ὑπεσταλκότες ἐν ἀργίᾳ πολλῇ καὶ ἀταξίᾳ διῆγον ἐπέθεντο τοῖς κατὰ Πελοπόννησον πράγμασι· καὶ τὴν μὲν Πατρέων καὶ Δυμαίων λεηλασίαν ὁδοῦ πάρεργον ἐποιήσαντο, τὴν δὲ Μεσσήνην ἐμβαλόντες ἐπόρθουν.

47.2Aratos buna öfkelendi. O sırada Akhaialıların komutanı Timoksenos'un çekindiğini, görev süresi bitmek üzereyken zaman geçirdiğini görüyordu. Ondan sonra komutan seçilmiş olan Aratos, Messenelilere yardım etmek için görevi beş gün önce devraldı. Akhaialıları topladı, ama bedenleri eğitimsiz, zihinleri savaşa isteksizdi; Kaphyai yakınında yenildi.

47.2

ἐφʼ οἷς ὁ Ἄρατος ἀγανακτῶν καὶ τὸν στρατηγοῦντα τότε τῶν Ἀχαιῶν Τιμόξενον ὁρῶν ὀκνοῦντα καὶ διατρίβοντα τὸν χρόνον, ἤδη τῆς στρατηγίας αὐτῷ τελευτώσης, αὐτὸς ᾑρημένος ἄρχειν μετʼ ἐκεῖνον προέλαβεν ἡμέραις πέντε τὴν ἀρχὴν ἕνεκα τοῦ βοηθῆσαι Μεσσηνίοις. καὶ συναγαγὼν τοὺς Ἀχαιούς τοῖς τε σώμασιν ἀγυμνάστους ὄντας καὶ ταῖς διανοίαις ἐκλελυμένους πρὸς τὸν πόλεμον ἡττᾶται περὶ Καφύας·

47.3Fazla thymosla komutanlık ettiği kanaati uyanınca bu kez öyle bir köreldi, işleri ve umutları öyle bıraktı ki Aitolialılar pek çok fırsat verdiği halde onlara katlandı, Peloponnesos'ta büyük bir küstahlık ve cüretle cümbüş eder gibi dolaşmalarına göz yumdu.

47.3

καὶ θυμικώτερον ἐστρατηγηκέναι δόξας οὕτως αὖ πάλιν ἀπημβλύνθη καὶ προήκατο τὰ πράγματα καὶ τὰς ἐλπίδας, ὥστε πολλάκις λαβὴν τοὺς Αἰτωλοὺς παρασχόντας ἀνέχεσθαι καὶ περιορᾶν ὥσπερ κωμάζοντας ἐν τῇ Πελοποννήσῳ μετὰ πολλῆς ἀσελγείας καὶ θρασύτητος.

47.4Yine Makedonya'ya el uzatıp Philippos'u Yunan işlerine çağırdılar. En çok da onun Aratos'a bağlılığı ve güveni sayesinde her konuda uysal ve yola gelir birini bulacaklarını umuyorlardı.

47.4

αὖθις οὖν τὰς χεῖρας ὀρέγοντες εἰς Μακεδονίαν ἐπεσπῶντο καὶ κατῆγον ἐπὶ τὰς Ἑλληνικὰς πράξεις τὸν Φίλιππον, οὐχ ἥκιστα διὰ τὴν πρὸς τὸν Ἄρατον εὔνοιαν αὐτοῦ καὶ πίστιν ἐλπίζοντες εὐκόλῳ περὶ πάντα χρήσεσθαι καὶ χειροήθει.

48.148. Bölüm

İlk kez o zaman Apelles, Megaleas ve başka bazı saray adamları Aratos'u kötülediler. Kral onlara kandı, karşı partiyle birlikte seçim çalışmasına girdi ve Akhaialıların Eperatos'u komutan seçmesi için uğraştı.

48.1

καὶ τότε πρῶτον Ἀπελλοῦ καί Μεγαλέου καί τινων αὐλικῶν ἄλλων διαβαλλόντων τὸν Ἄρατον ἀναπεισθεὶς ὁ βασιλεὺς, καί συναρχαιρεσιάσας τοῖς ἀπὸ τῆς ἐναντίας στάσεως, ἐσπούδασε τοὺς Ἀχαιοὺς ἑλέσθαι στρατηγὸν Ἐπήρατον.

48.2Ama Akhaialılar onu tamamen küçümseyip Aratos da işlerden elini çekince hiçbir yararlı iş yapılamadı. Philippos her konuda yanıldığını anladı, geri dönüp büsbütün Aratos'a bağlandı. İşleri güç ve itibar bakımından ilerledikçe, ününü ve büyümesini ona borçlu olduğunu düşünerek ona sarıldı.

48.2

ὡς δʼ ἐκείνου μὲν καταφρονουμενου τελέως ὑπὸ τῶν Ἀχαιῶν, τοῦ δὲ Ἀράτου παραμελοῦντος ἐγίνετο τῶν χρησίμων οὐδέν, ἔγνω διαμαρτάνων τοῦ παντὸς ὁ Φίλιππος, καί ἀνακρουσάμενος αὖθις ἐπὶ τὸν Ἄρατον ὅλος ἦν ἐκεῖνον, καί τῶν πραγμάτων αὐτῷ πρός τε δύναμιν καί πρός εὐδοξίαν ἐπιδιδόντων ἐξήρτητο τοῦ ἀνδρός, ὡς διʼ ἐκεῖνον εὐδοκιμῶν καί αὐξόμενος.

48.3Herkes Aratos'un yalnız demokrasinin değil, krallığın da iyi bir terbiyecisi olduğunu görüyordu. Çünkü prohairesisi ve karakteri, kralın işlerinde bir renk gibi görünüyordu. Delikanlının hata yapan Lakedaimonlulara ölçülü davranması, bütün adayı birkaç günde kazandıran Giritlilerle geçinmesi, Aitolialılara karşı şaşırtıcı bir enerjiyle yürüttüğü sefer, Philippos'a söz dinleyen, Aratos'a iyi öğüt veren biri olma şöhreti kazandırdı.

48.3

ἐδόκει τε πᾶσιν ὁ Ἄρατος οὐ μόνον δημοκρατίας, ἀλλὰ καί βασιλείας ἀγαθὸς εἶναι παιδαγωγός· ἡ γὰρ προαίρεσις αὐτοῦ καί τὸ ἦθος ὡς χρῶμα ταῖς πράξεσι τοῦ βασιλέως ἐπεφαίνετο. καί γὰρ ἡ πρός Λακεδαιμονίους ἁμαρτόντας μετριότης τοῦ νεανίσκου καί ἡ πρός Κρῆτας ὁμιλία, διʼ ἧς ὅλην προσηγάγετο τὴν νῆσον ἡμέραις ὀλίγαις, ἥ τε πρός Αἰτωλοὺς στρατεία γενομένη θαυμαστῶς ἐνεργός εὐπειθείας μὲν τῷ Φιλίππῳ δόξαν, εὐβουλίας δὲ τῷ Ἀράτῳ προσετίθει.

48.4Bu yüzden saray adamları daha da kıskandılar. Gizli iftiralar bir sonuç vermeyince açıkça sövmeye ve içki meclislerinde büyük bir küstahlık ve soytarılıkla ona sataşmaya başladılar. Bir keresinde yemekten sonra çadırına giderken taşlayarak kovaladılar. Philippos buna öfkelenip hemen onlara yirmi talant ceza verdi; sonra da işleri bozup karıştırdıkları kanaatiyle onları öldürttü.

48.4

καί διὰ ταῦτα μᾶλλον οἱ βασιλικοὶ φθονοῦντες, ὡς οὐδὲν ἐπέραινον κρύφα διαβάλλοντες, ἀναφανδὸν ἐλοιδοροῦντο καὶ προσέκρουον αὐτῷ παρὰ τοὺς πότους μετὰ πολλῆς ἀσελγείας καί βωμολοχίας· ἅπαξ δὲ καί λίθοις βάλλοντες ἀπιόντα εἰς τὴν σκηνὴν μετὰ τὸ δεῖπνον κατεδίωξαν. ἐφʼ οἷς ὁ Φίλιππος ὀργισθείς εὐθὺς μὲν αὐτοὺς ἐζημίωσεν εἴκοσι ταλάντοις, ὕστερον δὲ λυμαίνεσθαι τὰ πράγματα καὶ ταράττειν δοκοῦντας ἀπέκτεινεν.

49.149. Bölüm

Talihi iyi gidince Philippos işlerin rüzgârıyla kabardı; içinde pek çok büyük arzu filizleniyordu. Doğuştan gelen kötülüğü de tabiatına aykırı tutumu zorlayıp yukarı çıkıyor, karakterini yavaş yavaş açığa vuruyordu. Önce özel hayatında genç Aratos'un karısına kötülük etti ve onların evinde misafir olduğu halde bu uzun süre gizli kaldı. Sonra Yunan şehirlerine karşı sertleşti ve Aratos'u başından savmak istediği artık belli oldu.

49.1

ἐπεὶ δὲ τῆς τύχης εὐροούσης ἐπαιρόμενος τοῖς πράγμασι πολλὰς μὲν ἀνέφυε καὶ μεγάλας ἐπιθυμίας, ἡ δʼ ἔμφυτος κακία, τὸν παρὰ φύσιν σχηματισμὸν ἐκβιαζομένη καὶ ἀναδύουσα, κατὰ μικρὸν ἀπεγύμνου καὶ διέφαινεν αὐτοῦ τὸ ἦθος, πρῶτον μὲν ἰδίᾳ τὸν νεώτερον Ἄρατον ἠδίκει περὶ τὴν γυναῖκα καὶ πολὺν χρόνον ἐλάνθανεν ἐφέστιος ὢν καὶ ξενιζόμενος ὑπʼ αὐτῶν· ἔπειτα πρὸς τὰς Ἑλληνικὰς ἐξετραχύνετο πολιτείας καὶ φανερὸς ἦν ἤδη τὸν Ἄρατον ἀποσειόμενος.

49.2İlk kuşku Messene olaylarından doğdu. Messeneliler arasında iç karışıklık çıkmıştı; Aratos yardıma gecikti, Philippos ise bir gün önce şehre vardı ve hemen insanları birbirine düşüren bir kışkırtmaya girişti. Messene komutanlarına özel olarak, halka karşı kanunları olup olmadığını soruyor, halkın önderlerine de ayrıca, tiranlık edenlere karşı elleri olup olmadığını soruyordu.

49.2

ἀρχὴν δὲ ὑποψίας τὰ Μεσσηνιακὰ παρέσχε, στασιασάντων γὰρ αὐτῶν ὁ μὲν Ἄρατος ὑστέρει βοηθῶν, ὁ δὲ Φίλιππος ἡμέρᾳ μιᾷ πρότερον ἐλθὼν εἰς τὴν πόλιν εὐθὺς οἶστρόν τινα κατʼ ἀλλήλων ἐνέβαλε τοῖς ἀνθρώποις, ἰδίᾳ μὲν ἐρωτῶν τούς στρατηγοὺς τῶν Μεσσηνίων εἰ νόμους κατὰ τῶν πολλῶν οὐκ ἔχουσιν, ἰδίᾳ δὲ πάλιν τούς τῶν πολλῶν προεστῶτας εἰ χεῖρας κατὰ τῶν τυραννούντων οὐκ ἔχουσιν.

49.3Bundan cesaret alan yöneticiler halk önderlerini yakalamaya kalktı; onlar da halkla birlikte üzerlerine yürüyüp yöneticileri ve iki yüze yakın başka kişiyi öldürdüler.

49.3

ἐκ δὲ τούτου θαρρήσαντες οἱ μὲν ἄρχοντες ἐπελαμβάνοντο τῶν δημαγωγῶν, ἐκεῖνοι δὲ μετὰ τῶν πολλῶν ἐπελθόντες τούς τε ἄρχοντας ἀπέκτειναν καὶ τῶν ἄλλων ὀλίγον ἀπολείποντας διακοσίων.

50.150. Bölüm

Philippos böylesine korkunç bir iş yapmış, Messenelileri birbirine daha da düşürmeye çalışıyorken Aratos çıkageldi. Olanlardan ağır bir şekilde etkilendiği belliydi; Philippos'u sert biçimde suçlayıp hakaret eden oğluna da engel olmadı. Delikanlının Philippos'a âşık olduğu sanılıyordu; o gün ona, böyle işler yaptıktan sonra gözüne artık güzel görünmediğini, herkesten çirkin geldiğini söyledi.

50.1

οὕτω δέ δεινὸν ἔργον ἐξειργασμένου τοῦ Φιλίππου, καὶ συγκρούοντος ἔτι μᾶλλον ἑαυτοῖς τοὺς Μεσσηνίους, ἐπελθὼν ὁ Ἄρατος αὐτός τε δῆλος ἦν φέρων βαρέως καὶ τὸν υἱὸν ἐπιτιμῶντα πικρῶς τῷ Φιλίππῳ καὶ λοιδορούμενον οὐκ ἐκώλυσεν. ἐδόκει δὲ ὁ νεανίσκος ἐρᾶν τὸν Φιλίππου· καὶ τότε λέγων εἶπε πρὸς αὐτόν ὡς οὐδὲ καλὸς ἔτι φαίνοιτο τὴν ὄψιν αὐτῷ τοιαῦτα δράσας, ἀλλὰ πάντων αἴσχιστος.

50.2Philippos öfkesi belli olduğu ve o konuşurken birkaç kez hırladığı halde gence hiçbir karşılık vermedi. Yaşlı Aratos'u ise, söylenenleri uysalca karşılamış, ölçülü ve siyasi tabiatta biriymiş gibi elinden tutup tiyatrodan kaldırdı ve Zeus'a kurban sunmak ve yeri görmek için İthome'ye götürdü.

50.2

ὁ δὲ Φίλιππος ἐκείνῳ μὲν οὐδὲν ἀντεῖπε, καίπερ ἐπίδοξος ὢν, ὑπʼ ὀργῆς καὶ πολλάκις ἐξυλακτήσας λέγοντος αὐτοῦ, τὸν δὲ πρεσβύτερον, ὡς ἐνηνοχὼς πράως τὰ λεχθέντα καί τις ὢν μέτριος καὶ πολιτικὸς τὴν φύσιν, ἀνέστησεν ἐκ τοῦ θεάτρου τὴν δεξιὰν ἐμβαλὼν, καὶ προσῆγεν εἰς τὸν Ἰθωμάταν τῷ τε Διὶ θύσων καὶ θεωρήσων τὸν τόπον.

50.3Bu kale Akrokorinthos'tan aşağı kalmayacak kadar sağlamdır, garnizon konduğunda çevredekilere ağır gelir ve buradan sökülmek zordur. Philippos çıkıp kurbanı kesti. Kâhin ona öküzün iç organlarını getirince iki eliyle aldı, bir Aratos'a bir Pharoslu Demetrios'a eğilip göstererek, kurbanda ne gördüklerini, kaleyi tutmasını mı yoksa Messenelilere bırakmasını mı önerdiğini sordu.

50.3

ἔστι γὰρ οὐχ ἧττον εὐερκὴς τοῦ Ἀκροκορίνθου, καὶ λαβὼν φρουρὰν γίνεται χαλεπὸς καὶ δυσεκβίαστος τοῖς παροικοῦσιν. ἀναβὰς δὲ καὶ θύσας, ὡς προσήνεγκεν αὐτῷ τὰ σπλάγχνα τοῦ βοὸς ὁ μάντις, ἀμφοτέραις ταῖς χερσὶν ὑπολαβὼν ἐδείκνυε τῷ τε Ἀράτῳ καὶ τῷ Φαρίῳ Δημητρίῳ, παρὰ μέρος ἀποκλίνων εἰς ἑκάτερον καὶ πυνθανόμενος τί καθορῶσιν ἐν τοῖς ἱεροῖς, κρατοῦντα τῆς ἄκρας αὐτόν ἢ τοῖς Μεσσηνίοις ἀποδιδόντα.

50.4Demetrios gülerek "Bir kâhinin psykhēsine sahipsen burayı bırakırsın," dedi, "bir kralınkine sahipsen öküzü iki boynuzundan tutarsın." Peloponnesos'u kastediyordu: Akrokorinthos'a İthome'yi de eklerse Peloponnesos tamamen elinin altına girip boyun eğecekti.

50.4

γελάσας οὖν ὁ Δημήτριος, εἰ μὲν, ἔφη, μάντεως ἔχεις ψυχήν, ἀφήσεις τὸν τόπον εἰ δὲ βασιλέως, ἀμφοτέρων τῶν κεράτων τὸν βοῦν καθέξεις, αἰνιττόμενος τὴν Πελοπόννησον, ὡς, εἰ προσλάβοι τὸν Ἰθωμάταν τῷ Ἀκροκορίνθῳ, παντάπασιν ἐσομένην ὑποχείριον καὶ ταπεινήν.

50.5Aratos uzun süre sustu. Ama Philippos ne düşündüğünü söylemesini isteyince, "Philippos," dedi, "Girit'te birçok büyük dağ, Boiotia'da ve Phokis'te yerden yükselen birçok kale vardır. Akarnania'da da karada ve denizde şaşılacak derecede sağlam pek çok yer bulunur. Ama sen bunların hiçbirini ele geçirmedin, hepsi de gönüllü olarak buyruğunu yerine getiriyor.

50.5

ὁ δὲ Ἄρατος ἐπὶ πολὺ μὲν ἡσύχαζε, δεομένου δὲ τοῦ Φιλίππου τὸ φαινόμενον λέγειν, πολλὰ μὲν, εἶπεν, ὦ Φίλιππε, Κρητῶν ὄρη καὶ μεγάλα, πολλαὶ δὲ Βοιωτῶν ἄκραι καὶ Φωκέων ἐκπεφύκασι τῆς γῆς· εἰσὶ δέ που πολλοὶ καὶ τῆς Ἀκαρνάνων τοῦτο μὲν χερσαῖοι, τοῦτο δʼ ἔναλοι τόποι θαυμαστὰς ὀχυρότητας ἔχοντες· ἀλλʼ οὐδένα τούτων κατείληφας, καὶ πάντες ἑκουσίως σοι ποιοῦσι τὸ προστασσόμενον.

50.6Haydutlar kayalara yapışır, uçurumlara sarılır; bir kral içinse güven ve minnetten daha güçlü, daha sağlam bir şey yoktur. Sana Girit denizini açan da, Peloponnesos'u açan da bunlardır. Bunlardan yola çıkarak bu yaşında birilerinin önderi, birilerinin efendisi oldun." O daha konuşurken Philippos iç organları kâhine verdi, Aratos'un elinden tutup, "Öyleyse geldiğimiz yoldan dönelim," dedi; sanki onun zorlamasıyla yenilmiş ve şehri elinden alınmış gibiydi.

50.6

λῃσταὶ γὰρ ἐμφύονται πέτραις καὶ κρημνῶν περιέχονται, βασιλεῖ δὲ πίστεως καὶ χάριτος ἰσχυρότερον οὐδὲν οὐδὲ ὀχυρώτερον. ταῦτα σοι τὸ Κρητικὸν ἀνοίγει πέλαγος, ταῦτα τὴν Πελοπόννησον. ἀπὸ τούτων ὁρμώμενος σὺ τοσοῦτος ἡλικίαν τῶν μὲν ἡγεμών, τῶν δὲ κύριος ἤδη καθέστηκας ἔτι λέγοντος αὐτοῦ τὰ μὲν σπλάγχνα τῷ μάντει παρέδωκεν ὁ Φίλιππος, ἐκεῖνον δὲ πῆς χειρὸς ἐπισπασάμενος, δεῦρο τοίνυν, ἔφη, τὴν αὐτὴν ὁδὸν ἴωμεν ὥσπερ ἐκβεβιασμένος ὑπʼ αὐτοῦ καὶ τὴν πόλιν ἀφῃρημένος.

51.151. Bölüm

Aratos artık saraydan uzaklaşıyor, Philippos'la yakınlığından yavaş yavaş kendini çekiyordu. Philippos Epeiros'a geçip sefere katılmasını isteyince reddetti ve yerinde kaldı; onun yaptıklarından dolayı kötü bir şöhrete bulaşmaktan korkuyordu.

51.1

ὁ δὲ Ἄρατος ἀπορρέων ἤδη τῆς αὐλῆς καὶ κατὰ μικρὸν ἑαυτὸν ἀνακομιζόμενος ἐκ τῆς πρὸς τὸν Φίλιππον συνηθείας, διαβαίνοντος εἰς Ἤπειρὸν αὐτοῦ καὶ δεομένου συστρατεύειν, ἀπείπατο καὶ κατέμεινε, δεδιὼς ἀναπλησθῆναι δόξης πονηρᾶς ἀφʼ ὧν ἐκεῖνος ἔπραττεν.

51.2Philippos gemilerini Romalılara rezilce kaptırıp işlerinde tamamen başarısız olarak Peloponnesos'a döndü. Messenelileri yine aldatmaya kalkıp başaramayınca onlara açıkça zarar verdi, ülkelerini yağmaladı. Aratos ona büsbütün sırt çevirdi, aralarına soğukluk girdi. Artık kadınlarla ilgili kötülükleri de öğrenmişti; kendisi çok üzülüyor, oğlundan ise saklıyordu.

51.2

ἐπεὶ δὲ τάς τε ναῦς ὑπὸ Ῥωμαίων ἀπολέσας αἴσχιστα καὶ ὅλως ἀποτυχὼν ταῖς πράξεσιν ἐπανῆλθεν εἰς Πελοπόννησον, καὶ τοὺς Μεσσηνίους αὖθις ἐπιχειρήσας φενακίζειν καὶ μὴ λαθὼν ἠδίκει φανερῶς καὶ τὴν χώραν αὐτῶν ἐπόρθει, παντάπασιν ὁ Ἄρατος ἀπεστράφη καὶ διεβλήθη πρὸς αὐτόν, ἤδη καὶ τῶν περὶ τὴν γυναικωνῖτιν ἀδικημάτων αἰσθόμενος καὶ φέρων ἀνιαρῶς αὐτός, ἀποκρυπτόμενος δὲ τὸν υἱόν·

51.3Çünkü karşılık veremeyecek birinin, hakarete uğradığını bilmekten başka elinde bir şey kalmazdı. Philippos en büyük ve en akıl almaz değişimi geçirmiş görünür: Uysal bir kraldan ve ölçülü bir delikanlıdan azgın bir adam ve lanetli bir tiran çıkmıştır. Gerçekte bu, tabiatın değişmesi değil, korkudan uzun süre gizli kalmış kötülüğün, korku kalkınca kendini göstermesiydi.

51.3

εἰδέναι γὰρ ὑβρισμένον περιῆν, ἄλλο δὲ οὐδέν, ἀμύνασθαι μὴ δυναμένῳ. μεγίστην γὰρ ὁ Φίλιππος δοκεῖ καὶ παραλογωτάτην μεταβαλέσθαι μεταβολήν, ἐξ ἡμέρου βασιλέως καὶ μειρακίου σώφρονος ἀνὴρ ἀσελγὴς καὶ τύραννος ἐξώλης γενόμενος, τὸ δὲ οὐκ ἦν ἄρα μεταβολὴ φύσεως, ἀλλʼ ἐπίδειξις ἐν ἀδείᾳ κακίας πολὺν χρόνον διὰ φόβον ἀγνοηθείσης.

52.152. Bölüm

Aratos'a duyduğu hissin başından beri utanç ve korkuyla karışarak büyüdüğünü ona yaptıkları gösterdi. Adamı öldürmek istiyor, o yaşarken tiran ya da kral olmayı bırakın, hür bile olamayacağını düşünüyordu. Ama zor kullanmaya kalkışmadı; komutanlarından ve dostlarından Taurion'a, kendisi orada yokken bunu belli etmeden, tercihen zehirle yapmasını emretti.

52.1

ὅτι γὰρ ἦν μεμιγμένον αἰσχύνῃ καὶ φόβῳ τὸ πρὸς τὸν Ἄρατον αὐτοῦ πάθος ἀπʼ ἀρχῆς συντεθραμμένον, ἐδήλωσεν οἷς ἔπραξε περὶ αὐτόν, ἐπιθυμῶν γὰρ ἀνελεῖν τὸν ἄνδρα καὶ νομίζων οὐδʼ ἂν ἐλεύθερος ἐκείνου ζῶντος εἶναι, μή τί γε τύραννος ἢ βασιλεύς, βίᾳ. μὲν οὐδὲν ἐπεχείρησε, Ταυρίωνα δὲ τῶν στρατηγῶν τινα καὶ φίλων ἐκέλευσεν ἀδήλῳ τρόπῳ τοῦτο πρᾶξαι, μάλιστα διὰ φαρμάκων, αὐτοῦ μὴ παρόντος.

52.2Taurion Aratos'la dostluk kurup ona zehir verdi. Bu, keskin ve şiddetli türden değil, önce bedende hafif ateş ve donuk bir öksürük yapan, sonra da yavaş yavaş öldüren türdendi. Ama Aratos anlamadan kalmadı; yine de açığa çıkarmanın bir yararı olmadığını görüp bu acıyı sıradan ve bilindik bir hastalık gibi sessizce, sakince çekti.

52.2

ὁ δὲ ποιησάμενος τὸν Ἄρατον συνήθη φάρμακον αὐτῷ δίδωσιν, οὐκ ὀξὺ καὶ σφοδρόν, ἀλλὰ τῶν θέρμας τε μαλακὰς τὸ πρῶτον ἐν τῷ σώματι καὶ βῆχα κινούντων ἀμβλεῖαν, εἶτα οὕτως κατὰ μικρὸν εἰς φθορὰν περαινόντων. οὐ μὴν ἔλαθέ γε τὸνἌρατον ἀλλʼ ὡς οὐδὲν ἦν ὄφελος ἐλέγχοντι, πράως καὶ σιωπῇ τὸ πάθος, ὡς δή τινα νόσον κοινὴν καὶ συνήθη νοσῶν, διήντλει.

52.3Yalnız bir keresinde, odada dostlarından biri yanındayken kan tükürdü; adam görüp şaşırınca, "İşte Kephalon," dedi, "kral dostluğunun ödülü budur."

52.3

πλὴν ἑνός γε τῶν συνήθων ἐν τῷ δωματίῳ παρόντος ἀναπτύσας δίαιμον, ἰδόντος ἐκείνου καὶ θαυμάσαντος, ταῦτα, εἶπεν, ὦ Κεφάλων, ἐπίχειρα τῆς βασιλικῆς φιλίας.

53.153. Bölüm

Böylece on yedinci komutanlığında Aigion'da öldü. Akhaialılar orada, hayatına yakışır bir cenaze töreni ve mezar yapmak için can atıyordu; Sikyonlular ise cesedin kendi şehirlerine gömülmemesini felaket sayıyordu.

53.1

οὕτω δὲ αὐτοῦ τελευτήσαντος ἐν Αἰγίῳ τὸ ἑπτακαιδέκατον στρατηγοῦντος, καὶ τῶν Ἀχαιῶν φιλοτιμουμένων ἐκεῖ γενέσθαι ταφὰς καὶ μνήματα πρέποντα τῷ βίῳ τὸν ἀνδρός, Σικυώνιοι συμφορὰν ἐποιοῦντο μὴ παρʼ αὐτοῖς τεθῆναι τὸ σῶμα.

53.2Akhaialıları ikna ettiler. Ama eski bir kanuna göre surların içine kimse gömülemezdi ve bu kanuna güçlü bir dinî korku bağlıydı. Bu yüzden Delphoi'ye adam gönderip Pythia'ya danıştılar. Pythia onlara şu kehaneti verdi:

Soruyorsun, Sikyon, sonsuz can borcunu Aratos'a nasıl ödeyeceğini, göçüp giden efendiye kutsal şölenle? Bu adamdan yük duymak da, ona yük olmak da toprağa, göğe ve denize karşı işlenmiş bir günahtır.

53.2

καὶ τοὺς μὲν Ἀχαιοὺς ἔπεισαν ἐφιέναι, νόμου δὲ ὄντος ἀρχαίου μηδένα θάπτεσθαι τειχῶν ἐντός, ἰσχυρᾶς τε τῷ νόμῳ δεισιδαιμονίας προσούσης, ἔπεμψαν εἰς Δελφοὺς ὑπὲρ τούτων ἐρησόμενοι τὴν Πυθίαν. ἡ δὲ αὐτοῖς ἀναιρεῖ τὸν χρησμὸν τόνδε· βουλεύῃ, Σικυών, ζωάγριον αἰὲν Ἀράτου, ἀμφʼ ὁσίῃ θαλίῃ τε κατοιχομένοιο ἄνακτος; ὡς τὸ βαρυνόμενον τῷδʼ ἀνέρι καὶ τὸ βαρῦνον γαίης ἔστʼ ἀσέβημα καὶ οὐρανοῦ ἠδὲ θαλάσσης.

53.3Kehanet gelince bütün Akhaialılar sevindi. Özellikle Sikyonlular yaslarını bayrama çevirdiler; hemen Aigion'dan cesedi başlarında çelenkler, üzerlerinde beyaz giysilerle, ilahiler ve korolar eşliğinde şehre getirdiler, herkesin görebileceği bir yer seçip onu şehrin kurucusu ve kurtarıcısı gibi gömdüler.

53.3

κομισθείσης δὲ τῆς μαντείας οἵ τε Ἀχαιοὶ σύμπαντες ἥσθησαν, καὶ διαφερόντως οἱ Σικυώνιοι μεταβαλόντες εἰς ἑορτὴν τὸ πένθος εὐθὺς ἐκ τοῦ Αἰγίου τὸν νεκρὸν ἐστεφανωμένοι καὶ λευχειμονοῦντες ὑπὸ παιάνων καὶ χορῶν εἰς τὴν πόλιν ἀνῆγον, καὶ τόπον ἐξελόμενοι περίοπτον ὥσπερ οἰκιστὴν καὶ σωτῆρα τῆς πόλεως ἐκήδευσαν.

53.4Bu yere bugün de Arateion denir. Ona iki kurban sunarlar: biri, şehri tiranlıktan kurtardığı gün olan Daisios ayının beşinde —Atinalılar bu aya Anthesterion der— yapılır, bu kurbana Soteria derler; öteki onun doğduğu ayda yapılır. İlk kurbanı Kurtarıcı Zeus'un rahibi, ikincisini Aratos'un rahibi başlatırdı. Bu rahibin taktığı şerit bembeyaz değil, ortası mor olurdu.

53.4

καὶ καλεῖται μέχρι νῦν Ἀράτειον, καὶ θύουσιν αὐτῷ θυσίαν, τὴν μέν, ᾗ τὴν πόλιν ἀπήλλαξε τῆς τυραννίδος ἡμέρᾳ πέμπτῃ Δαισίου μηνός, ὃν Ἀθηναῖοι καλοῦσιν Ἀνθεστηριῶνα, καὶ τὴν θυσίαν ἐκείνην Σωτήρια προσαγορεύουσι, τὴν δὲ τοῦ μηνὸς ἐν ἡ γενέσθαι τὸν ἄνδρα διαμνημονεύουσι. τῆς μὲν οὖν προτέρας ὁ τὸν Διὸς τοῦ Σωτῆρος κατήρχετο θυηπόλος, τῆς δὲ δευτέρας ὁ τὸν Ἀράτου, στρόφιον οὐχ ὁλόλευκον, ἀλλὰ μεσοπόρφυρον ἔχων,

53.5Dionysos sanatçıları kitharayla şarkılar söyler, jimnasion başkanı çocukların ve gençlerin önünde alaya katılır, ardından çelenkli meclis ve isteyen öteki vatandaşlar gelirdi. Bunların küçük izlerini o günlerde dinî bir görev olarak hâlâ sürdürüyorlar; ama şereflerin çoğu zamanla ve başka olaylarla ortadan kalkmıştır.

53.5

μέλη δὲ ᾔδετο πρὸς κιθάραν ὑπὸ τῶν περὶ τὸν Διόνυσον τεχνιτῶν, καὶ συνεπόμπευεν ὁ γυμνασίαρχος ἡγούμενος τῶν τε παίδων καὶ τῶν ἐφήβων, εἶτα ἐφείπετο ἡ βουλὴ στεφανηφοροῦσα καὶ τῶν ἄλλων πολιτῶν ὁ βουλόμενος. ὧν ἔτι δείγματα μικρὰ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐξοσιούμενοι διαφυλάττουσιν αἱ δὲ πλεῖσται τῶν τιμῶν ὑπὸ χρόνου καὶ πραγμάτων ἄλλων ἐκλελοίπασιν.

54.154. Bölüm

Yaşlı Aratos'un hayatı ve tabiatı işte böyleydi. Oğluna gelince, tabiatça alçak ve zalimliğe varan bir küstahlığa sahip olan Philippos onu öldürücü değil, delilik veren zehirlerle aklından etti. Genç, korkunç ve tuhaf nöbetlere tutuldu, saçma işlere ve yıkıcı, utanç verici hâllere kapıldı. Öyle ki ölüm, gencecik ve taptaze olmasına rağmen onun için bir felaket değil, kötülüklerden kurtuluş ve selamet oldu.

54.1

ἀλλὰ γὰρ ὁ μὲν πρεσβύτερος Ἄρατος οὕτω βιῶσαι καὶ τοιοῦτος γενέσθαι τὴν φύσιν ἱστορεῖται· τὸν δὲ υἱὸν αὐτοῦ μιαρὸς ὢν φύσει καὶ μετʼ ὠμότητος ὑβριστὴς ὁ Φίλιππος οὐ θανασίμοις, ἀλλὰ μανικοῖς ἐξέστησε τοῦ λογισμοῦ φαρμάκοις· καὶ παρέτρεψεν εἰς δεινὰς καὶ ἀλλοκότους ἐπιφοράς, πράξεων ἀτόπων καὶ σὺν αἰσχύνῃ παθῶν ὀλεθρίων ὀρεγόμενον, ὥστε τὸν θάνατον αὐτῷ, καίπερ ὄντι νέῳ καὶ ἀνθοῦντι, μὴ συμφοράν, ἀλλʼ ἀπόλυσιν κακῶν καὶ σωτηρίαν γενέσθαι.

54.2Philippos ise bu günahın cezasını, misafirlerin ve dostların koruyucusu Zeus'a hep gereğince ödedi. Romalılara yenilip kendini onlara teslim etti; öteki topraklarını yitirdi, beş gemi dışında bütün gemilerini verdi, bin talant ödemeyi kabul etti, oğlunu rehin bıraktı ve yalnız merhamet sonucu Makedonya'yı ve ona bağlı yerleri elinde tutabildi. Hep en iyi adamları ve en yakın akrabalarını öldürerek bütün krallığı dehşet ve nefretle doldurdu.

54.2

δίκας γε μὴν ὁ Φίλιππος οὐ μεμπτὰς Διὶ ξενίῳ καὶ φιλίῳ τῆς ἀνοσιουργίας ταύτης τίνων διετέλεσε, καταπολεμηθεὶς μὲν γὰρ ὑπὸ Ῥωμαίων ἐπέτρεψεν ἐκείνοις τὰ καθʼ αὑτόν, ἐκπεσὼν δὲ τῆς ἄλλης ἀρχῆς καὶ τὰς ναῦς; πλὴν πέντε πάσας προέμενος καὶ χίλια προσεκτίσειν ὁμολογήσας τάλαντα καὶ τὸν υἱὸν ὁμηρεύσοντα παραδούς διʼ οἶκτον ἔτυχε Μακεδονίας καὶ τῶν συντελούντων. ἀποκτείνων δὲ ἀεὶ τοὺς ἀρίστους καὶ συγγενεστάτους φρίκης ἐνέπλησε καὶ μίσους ὅλην τὴν βασιλείαν πρὸς αὑτόν.

54.3Bunca kötülük içinde tek bir şansı vardı, aretēsiyle öne çıkan bir oğlu. Onu da Romalıların gösterdiği şerefi kıskanıp öldürdü. Yönetimi diğer oğlu Perseus'a bıraktı; onun meşru değil, Gnathainion adlı bir terzi kadından olduğu, sonradan ortaya çıkarıldığı söylenir. Aemilius Perseus'un zaferini kutladı ve Antigonos krallığının soyu burada son buldu. Aratos'un soyu ise Sikyon'da ve Pellene'de zamanımıza dek sürmüştür.

54.3

ἔν δὲ μόνον ἐν τοσούτοις κακοῖς εὐτύχημα κτησάμενος, υἱὸν ἀρετῇ διαφέροντα, τοῦτον φθόνῳ καὶ ζηλοτυπίᾳ τῆς παρὰ Ῥωμαίοις τιμῆς ἀνεῖλε, Περσεῖ δὲ θατέρῳ τὴν ἀρχὴν παρέδωκεν, ὅν οὐ γνήσιον, ἀλλʼ ὑπόβλητον εἶναί φασιν, ἐκ Γναθαινίου τινὸς ἀκεστρίας γενόμενον. τοῦτον Αἰμίλιος ἐθριάμβευσε καὶ κατέστρεψεν ἐνταῦθα τῆς Ἀντιγονικῆς βασιλείας ἡ διαδοχή, τὸ δὲ Ἀράτου γένος ἐν τῇ Σικυῶνι καὶ τῇ Πελλήνῃ διέμεινε καθʼ ἡμᾶς.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…