İçeriğe geç
Yuhanna İncili Şerhi

Origenes · Yuhanna İncili Şerhi

Kitap 28

28.1.1Bölüm 1

Sayıların tabiatını araştıranlar ilk mükemmel sayının altı olduğunu söylemişlerdir, çünkü altı kendi parçalarının toplamına eşittir. Altı iki şeyden oluşur: birden başlayarak iki katına çıkarılan sayıların toplamından, yani bir ile ikinin toplamı olan üçten (bu asal bir sayıdır) ve iki katına çıkarmanın vardığı sayıdan, yani ikiden. İki, üçle çarpılınca altıyı verir.

28.1.1

Οἱ φύσεις ἀριθμῶν ἐρευνήσαντες πρῶτον μὲν τέλειον τὸν ἓξ εἰρήκασιν, τοῖς ἑαυτοῦ μέρεσιν ἰσούμενον, ἔκ τε τῆς συνθέσεως τοῦ ἀπὸ μονάδος διπλασιαζομένου, ἑνὸς καὶ δύο, ὃ ἐστὶ τρία, ἀριθμὸς πρῶτος, καὶ τοῦ ἐφ’ ὃν ἔφθασεν ὁ διπλασιασμός, λέγω δὲ τοῦ δύο· γενόμενος γὰρ ὁ δύο ἐπὶ τὸν τρία πεποίηκεν τὸν | ἕξ.

28.1.2İkinci mükemmel sayının ise yirmi sekiz olduğunu söylerler. Bu sayı da, birden başlayarak iki katına çıkarılan sayıların asal bir sayı oluşuncaya kadarki toplamından ve iki katına çıkarmanın vardığı sayıdan meydana gelir. Bir, iki, dört dizisinde birden başlayarak iki katına çıkarılan sayı dörttür.

28.1.2

δεύτερον δὲ τέλειόν φασιν εἶναι τὸν εἴκοσι καὶ ὀκτώ, συνιστάμενον ἔκ τε τοῦ συνθέτου τῶν ἀπὸ μονάδος διπλασιαζομένων, ἕως γένηται πρῶτος ἀριθμός, καὶ τοῦ ἐφ’ ὃν ἔφθασεν ὁ διπλασιασμός. τέσσαρα μὲν γάρ ἐστιν ὁ ἀπὸ μονάδος διπλασιαζόμενος ἐν τῷ ἕν δύο τέσσαρα.

28.1.3Bunların toplamı yedidir; o da yalnız birle ölçülen asal bir sayıdır. Dört, yediyle çarpılınca yirmi sekizi verir ve bu da kendi parçalarının toplamına eşittir.

28.1.3

ἑπτὰ δὴ τούτων σύνθεσις, καὶ αὐτὸς πρῶτος ἀριθμὸς ὑπὸ μονάδος μόνης μετρούμενος· γινόμενος δὲ ὁ τέσσαρα ἐπὶ τὸν ἑπτὰ πεποίηκεν τὸν εἴκοσι καὶ ὀκτώ, καὶ αὐτὸν τοῖς ἑαυτοῦ μέρεσιν ἴσον.

28.1.4Sanırım bu yüzden, "Mısırlıların bütün bilgeliğiyle terbiye edilmiş" olan Musa, Tanıklık Çadırı'nın yapımında bu sayıyı benimsemiştir, çünkü perdelerin uzunluğu yirmi sekiz arşındır. (Yunancanın bu cümlesi bozuktur.)

28.1.4

Διὰ τοῦτο δ’ οἶμαι † ῥᾴδιον διαλαμβάνεται ἀπὸ τοῦ παιδευθέντος »πάσῃ σοφίᾳ [καὶ] Αἰγυπτίων« Μωσέως εἰς τὴν τῆς σκηνῆς τοῦ μαρτυρίου κατασκευήν· αἱ γὰρ αὐλαῖαι εἴκοσι καὶ ὀκτὼ πηχῶν τὸ μῆκός εἰσιν.

28.1.5Tanrı'nın izzeti için yapılan Tanıklık Çadırı'nın, seçkin sayılarla birlikte yirmi sekizi de içermesi elbette gerekirdi.

28.1.5

καὶ ἐχρῆν γε τὴν εἰς δόξαν θεοῦ κατασκευαζομένην σκηνὴν τοῦ μαρτυρίου μετὰ τῶν ἐξαιρέτων ἀριθμῶν ἔχειν καὶ τὸν εἴκοσι καὶ ὀκτώ.

28.1.6Mukaddes kardeşim Ambrosios, Yuhanna üzerine şerhlerimizde bu sayıya ulaşmış bulunuyoruz, çünkü Tanrı lütfederse bu, İncil üzerine yirmi sekizinci cilt olacaktır. Mükemmel olan ve mükemmelliği bahşeden Tanrı'ya, mükemmel başkâhinimiz İsa Mesih aracılığıyla yakaralım ki nousumuza, inceleyeceğimiz konuların hakikatini ve bu hakikatin dayanaklarını bulma gücü versin; böylece sıradaki konulara da yol alalım.

28.1.6

ἐφ’ ὅν, ἱερὲ ἀδελφὲ Ἀμβρόσιε, φθάσαντες τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην ἐξηγητικῶν (οὗτος γὰρ ἔσται, θεοῦ χαριζομένου, εἰκοστὸς ὄγδοος εἰς τὸ εὐαγγέλιον τόμος), ἐπικαλεσάμενοι τὸν τέλειον καὶ τελειότητος χορηγὸν θεὸν διὰ τοῦ τελείου ἀρχιερέως ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἵν’ ἡμῶν τὸν νοῦν δῷ εὑρεῖν τὴν περὶ τῶν ἐξετασθησομένων ἀλήθειαν καὶ κατασκευὴν αὐτῶν, [καὶ] οὕτως ὁδεύσωμεν καὶ ἐπὶ τὰ ἑξῆς. ### Bölüm 2 ### XI, 39. Λέγει ὁ Ἰησοῦς· Ἄρατε τὸν λίθον.

28.2.7Bölüm 2

XI, 39. İsa, "Taşı kaldırın" dedi.

Burada İsa mağaranın üzerindeki taşı kendisi kaldırmıyor, "Taşı kaldırın" diyor. Tekvin'de ise şöyle anlatılıyor: "Kuyunun ağzında büyük bir taş vardı. Bütün sürüler orada toplanır, taşı kuyunun ağzından yuvarlar, koyunları sular, sonra taşı yine kuyunun ağzına, yerine koyarlardı." Sürüler henüz toplanmadığı için bu daha yapılmamışken Yakup, "annesinin kardeşi Lâban'ın kızı Rahel'i ve annesinin kardeşi Lâban'ın koyunlarını görünce yaklaşıp taşı kuyunun ağzından kendisi yuvarladı ve annesinin kardeşi Lâban'ın koyunlarını suladı." Bu iki taşı karşılaştırmak istiyoruz. Böylece burada İsa'nın taşı mağaradan kendisinin kaldırmayıp "Taşı kaldırın" demesinin, Tekvin'de ise Yakup'un taşı kuyunun ağzından kendisinin yuvarlamasının makul gerekçesini kavrayabiliriz.

28.2.7

Ἐπείπερ ἐνθάδε μὲν τὸν ἐπικείμενον τῷ σπηλαίῳ λίθον οὐκ αὐτὸς ὁ Ἰησοῦς αἴρει ἀλλὰ λέγει· »Ἄρατε τὸν λίθον«, ἐν δὲ τῇ Γενέσει, ἡνίκα » λίθος ἦν μέγας ἐπὶ τῷ στόματι τοῦ φρέατος, καὶ συνήγοντο »ἐκεῖ πάντα τὰ ποίμνια, καὶ ἀπεκύλιον λίθον ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ »φρέατος, καὶ συνήγοντο καὶ ἐπότιζον τὰ πρόβατα, καὶ ἀπεκαθίστων »τὸν λίθον ἐπὶ τὸ στόμα τοῦ φρέατος εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ« καὶ τῷ μηδέπω τοῦτο γεγονέναι διὰ τὸ μὴ συνῆχθαι τὰ κτήνη, ὁ Ἰακὼβ ἰδὼν »Ῥαχὴλ τὴν θυγατέρα Λάβαν τοῦ ἀδελφοῦ τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ τὰ »πρόβατα Λάβαν τοῦ ἀδελφοῦ τῆς μητρὸς αὐτοῦ, προσελθὼν αὐτὸς »ἀπεκύλισε τὸν λίθον ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ φρέατος καὶ ἐπότισεν »τὰ πρόβατα Λάβαν τοῦ ἀδελφοῦ τῆς μητρὸς αὐτοῦ«, βουλόμεθα ἀμφοτέρους τοὺς λίθους ἀλλήλοις συνεξετάσαι, ἵνα τὸ εὔλογον κατανοήσωμεν τοῦ ἐνθάδε μὲν μὴ αὐτὸν τὸν Ἰησοῦν ἠρκέναι τὸν λίθον ἀπὸ τοῦ σπηλαίου, ἀλλ’ εἰρηκέναι· »Ἄρατε τὸν λίθον«, ἐν δὲ τῇ Γενέσει αὐτὸν τὸν Ἰακὼβ ἀποκεκυλικέναι τὸν λίθον ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ φρέατος.

28.2.8Bir bak, şöyle diyebilir miyiz: Mağara bir mezar olduğu için İsa'nın oradaki taşa kendisinin dokunmaması, yalnızca bu işe uygun olanlara taşı kaldırmalarını emretmesi gerekiyordu. Kuyunun ağzına konmuş taş ise koyunların su içmesine engel oluyordu; işaretli hayvanlar ve Yakup'un payı da bu koyunlardan çıkacaktı. Bu yüzden işi Yakup'un bizzat üstlenmesi, taşın yanına gidip onu kuyunun ağzından yuvarlaması gerekiyordu ki annesinin kardeşi Lâban'ın koyunları sulansın.

28.2.8

καὶ πρόσχες εἰ δυνάμεθα λέγειν ὅτι τοῦ μὲν ἐπὶ τῷ σπηλαίῳ λίθου, | ἐπεὶ τὸ σπήλαιον μνημεῖον ἦν, οὐκ ἐχρῆν αὐτὸν ἅψασθαι τὸν Ἰησοῦν, ἀλλὰ προστάξαι μόνον τοῖς ἐπιτηδείοις πρὸς τὸ ἔργον ἆραι τὸν λίθον, τοῦ δὲ ἐπικειμένου τῷ στόματι τοῦ φρέατος καὶ ἐμποδίζοντος τοῦ πίνειν τὰ πρόβατα, ἀφ’ ὧν ἔμελλεν γενέσθαι τὰ ἐπίσημα καὶ ἡ μερὶς τοῦ Ἰακώβ, αὐτὸν ἔδει λαβέσθαι τὸν Ἰακώβ, καὶ προσελθόντα τῷ λίθῳ ἀποκυλίσαι αὐτὸν ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ φρέατος, ἵνα ποτισθῇ τὰ πρόβατα Λάβαν τοῦ ἀδελφοῦ τῆς μητρὸς αὐτοῦ.

28.2.9Kuyuda Yakup'un yaklaşması, mağarada ise İsa'nın dışarıda durması gerekiyordu.

28.2.9

καὶ ἔδει γὲ ἐπὶ μὲν τοῦ φρέατος αὐτὸν προσελθεῖν τὸν Ιακώβ. ἔξω δὲ τοῦ σπηλαίου στῆναι τὸν Ἰησοῦν.

28.2.10Yapabilirsen şunun üzerinde de dur: Mağaranın üzerindeki taş neden yuvarlanmıyor da kaldırılıyor, kuyunun üzerindeki taş ise neden büsbütün kaldırılmıyor da yalnızca yuvarlanıyor? Mezarın üzerindeki taşın tamamen kaldırılması ve bir daha yuvarlanmaması, kuyunun üzerindekinin ise yalnızca yuvarlanması gerekiyordu.

28.2.10

εἰ δὲ δύνασαι, ἐπίστησον τί δήποτε ἐπὶ μὲν τοῦ σπηλαίου οὐ κεκύλισται ὁ ἐπικείμενος αὐτῷ λίθος ἀλλὰ αἴρεται, ἐπὶ δὲ τοῦ φρέατος οὐ παντελῶς αἴρεται ἀλλὰ μόνον ἀποκυλίεται· ἐχρῆν πάντη μὲν ἀρθῆναι τὸν ἐπὶ τοῦ μνημείου λίθον καὶ μὴ πάλιν κυλισθῆναι· τὸν δὲ ἐπὶ τοῦ φρέατος ἀποκυλισθῆναι μόνον.

28.2.11Çünkü daha önce söylenmişti ki… (Metin burada kopuktur.)

28.2.11

προείρηται γάρ, ὅτι ἀπε * * * * * * * * * * * * * * *

28.2.12… Tanrı'nın izzetini [görelim diye], adalet sayılan imanın büyüklüğünü kavrayarak inanalım.

28.2.12

δόξαν θεοῦ, νοήσαντες τὸ μέγεθος τῆς εἰς δικαιοσύνην λογιζομένης πίστεως πιστεύσωμεν.

28.2.13İnandığını sanan biri Tanrı'nın izzetini henüz görmediyse, şunu bilsin: Tanrı'nın izzetini henüz görmemiş olması, inanmamış olduğunu ortaya koymaktadır. Çünkü yalnız Marta'ya değil herkese "İnanırsan Tanrı'nın izzetini göreceksin" diyen yalan söylemez.

28.2.13

εἰ δέ τις οὐδέπω εἶδεν τὴν δόξαν θεοῦ τῶν οἰομένων πεπιστευκέναι, μανθανέτω ὅτι ἐλέγχεται δι’ ὧν οὐδέπω εἶδεν τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ μὴ πεπιστευκώς· ἀψευδὴς γὰρ ὁ μὴ Μάρθᾳ μόνῃ ἀλλὰ καὶ παντί τῳ λέγων τὸ »Ἐὰν πιστεύσῃς, ὄψῃ τὴν δόξαν »τοῦ θεοῦ«. ### Bölüm 3 ### XI, 41. Ἦραν οὖν τὸν λίθον.

28.3.14Bölüm 3

XI, 41. Bunun üzerine taşı kaldırdılar.

Mağaranın üzerindeki taşın kaldırılması, ölenin kız kardeşi yüzünden gecikti. Çünkü Marta, "Artık kokmuştur, dört gündür ölüdür" diyerek İsa'nın "Taşı kaldırın" diye buyurduğu kimselere âdeta engel oldu.

28.3.14

Ἡ βραδυτὴς τοῦ ἀρθῆναι τὸν ἐπικείμενον τῷ σπηλαίῳ λίθον ἀπὸ τῆς ἀδελφῆς τοῦ τετελευτηκότος γεγένηται· οἱονεὶ γὰρ ἐνεπόδισεν οἷς προσέταξεν ὁ Ἰησοῦς εἰπών· »Ἄρατε τὸν λίθον« φήσασα· »Ἤδη ὄζει· τεταρταῖος γάρ ἐστιν«.

28.3.15İsa ona "Sana, inanırsan Tanrı'nın izzetini göreceksin demedim mi?" deyip imansızlığını gidermeseydi, "Taşı kaldırın" sözünü işitenler taşı kaldırmazlardı.

28.3.15

καὶ εἰ μὴ κεκόλουστό γε ἡ τῆς Μάρθας ἀπιστία εἰπόντος αὐτῇ τοῦ | Ἰησοῦ· » Οὐκ εἶπόν σοι ὅτι ἐὰν πιστεύσῃς, ὄψῃ τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ;« οὐκ ἂν οἱ ἀκούσαντες· »Ἄρατε »τὸν λίθον« ἧραν τὸν λίθον.

28.3.16Varsayalım ki İsa "Taşı kaldırın" dediğinde ölenin kız kardeşi karşılık vermemiş, "Artık kokmuştur, dört gündür ölüdür" dememiş olsun. O zaman ancak şöyle yazılması gerekirdi: "İsa, 'Taşı kaldırın' dedi. Bunun üzerine taşı kaldırdılar."

28.3.16

φέρε γὰρ καθ’ ὑπόθεσιν εἰπόντος τοῦ Ἰησοῦ· »Ἄρατε τὸν λίθον« μὴ ἀποκεκρίσθαι τὴν ἀδελφὴν τοῦ τετελευτηκότος μηδὲ εἰρηκέναι· »Ἤδη ὄζει· τεταρταῖος γάρ ἐστιν«· τί οὖν ἠκολούθησεν ἂν τούτῳ γεγράφθαι ἢ τοῦτο· »Λέγει ὁ Ἰησοῦς· Ἄρατε τὸν λίθον· »ἦραν οὖν τὸν λίθον«;

28.3.17Oysa "Taşı kaldırın" ile "Bunun üzerine taşı kaldırdılar" arasında, ölenin kız kardeşinin söylediği sözler taşın kaldırılmasına engel olmuştur. Eğer İsa onun imansızlığına "Sana, inanırsan Tanrı'nın izzetini göreceksin demedim mi?" diye karşılık vermeseydi, taş hiç kaldırılmazdı, geç bile olsa. O hâlde güzel olan, İsa'nın buyruğu ile buyurulanların, İsa'nın emrettiği konudaki işi arasına hiçbir şeyin girmemesidir.

28.3.17

νυνὶ δὲ μεταξὺ τοῦ »Ἄρατε τὸν λίθον« καὶ τοῦ »Ἦραν οὐν τὸν λίθον« τὰ εἰρημένα ὑπὸ τῆς ἀδελφῆς τοῦ τετελευτηκότος ἐνεπόδισεν τῷ ἀρθῆναι τὸν λίθον. καὶ οὐκ ἂν οὐδὲ τὴν ἀρχὴν κἂν βράδιον ἤρθη, εἰ μὴ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς πρὸς τὴν ἐκείνης ἀπιστίαν εἰρήκει τὸ » Οὐκ εἶπόν σοι, ὅτι ἐὰν πιστεύσῃς, ὄψῃ τὴν δόξαν »τοῦ θεοῦ;« καλὸν οὖν τὸ μηδὲν γενέσθαι μεταξὺ τῆς Ἰησοῦ προστάξεως καὶ τοῦ ἀπὸ τῶν προστασσομένων, περὶ ὧν Ἰησοῦς ἐκέλευσεν, ἔργου.

28.3.18Sanırım böyle bir kişi için "Mesih'i taklit etmiştir" demek yerinde olur.

28.3.18

καὶ οἶμαί γε ἁρμόσειν τῷ τοιούτῳ τὸ εἰπεῖν ὅτι μιμητὴς γέγονεν Χριστοῦ.

28.3.19Nasıl ki Tanrı Mesih'e söyledi ve "oldular", buyurdu ve "yaratıldılar", bunun gibi Mesih de inanan kimseye söyledi, o da yaptı; Tanrı'nın Oğlu buyurdu, o da buyruğu yerine getirdi, hiç ertelemedi, buyrukla iş arasındaki süre boyunca itaatsizliğe düşüp kendini zarara sokmadı. Çünkü buyurulanı sonradan yapan kimse için erteleme süresi, o buyruk bakımından bir itaatsizlik süresi sayılmalıdır.

28.3.19

ὡς γὰρ τούτῳ εἶπεν ὁ θεὸς καὶ »ἐγενήθησαν, »ἐνετείλατο καὶ ἐκτίσθησαν«, οὕτως τῷ πιστῷ εἶπεν μὲν Χριστός, πεποίηκεν δὲ οὗτος· καὶ ἐνετείλατο ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, οὗτος δὲ τὴν ἐντολὴν πεπλήρωκεν, μηδὲν ὑπερθέμενος μηδὲ ζημιώσας ἑαυτὸν παρακοῇ τοῦ μεταξὺ τῆς προστάξεως καὶ τοῦ ἔργου χρόνου· νομιστέον γὰρ τῷ ὕστερον ποιοῦντι τὸ προστεταγμένον παρακοῆς χρόνον εἶναι περὶ τῆς ἐντολῆς τὸν τῆς ἀναβολῆς.

28.3.20Bundan ötürü İncil'deki meselde babası tarafından tarlaya gidip çalışması buyurulan kişi de hemen yapmayıp sonradan pişman olarak gittiğinde, pişmanlıktan önceki süre içinde babasının isteğini yapmamıştır.

28.3.20

διὰ τοῦτο δὲ καὶ ὁ ἐν τῇ παραβολῇ τοῦ εὐαγγελίου προσταχθεὶς ὑπὸ τοῦ πατρὸς πορευθῆναι εἰς τὸν ἀγρὸν καὶ ἐργάσασθαι, μὴ παραχρῆμα ποιήσας ἀλλ’ ὅτε ὕστερον μεταμεληθεὶς ἀπῆλθεν, οὐκ ἐποίησεν τὸ θέλημα τοῦ πατρὸς ἐν τῷ πρὸ τῆς μεταμελείας χρόνῳ.

28.3.21Bu yüzden şu sözleri hatırda tutmalıyız: "Rabbe dönmeyi bekletme, günden güne erteleme" ve "İyilik yapabilecek durumdayken 'Git, sonra yine gel, yarın veririm' deme."

28.3.21

διόπερ μνημονευτέον τοῦ »Μὴ ἀνάμενε »ἐπιστρέψαι πρὸς κύριον, μηδὲ ὑπερβάλλου ἡμέραν ἐξ ἡμέρας« καὶ τοῦ »Μὴ εἴπῃς· Ἐπανελθὼν ἐπάνηκε καὶ αὔριον δώσω, δυνατοῦ σου »ὄντος εὖ ποιεῖν«.

28.3.22Demek ki "Bunun üzerine taşı kaldırdılar" sözünün "İsa, 'Taşı kaldırın' dedi" sözünün hemen ardından gelmesi gerekirken daha geç yazılmış olmasını, Marta'ya yöneltilmiş bir suçlama saymalıyız.

28.3.22

χρὴ τοίνυν κατηγορίαν νομίζειν εἶναι τῆς Μάρθας βραδύτερον γεγραμμένον τὸ »Ἦραν οὖν τὸν λίθον«, δέον ἑξῆς αὐτὸ εἰρῆσθαι τῷ »Λέγει ὁ Ἰησοῦς· Ἄρατε τὸν λίθον«. ### Bölüm 4 ### XI, 41. Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἦρεν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἄνω καὶ εἶπεν τὰ γεγραμμένα.

28.4.23Bölüm 4

XI, 41. İsa gözlerini yukarı kaldırdı ve yazılı olan sözleri söyledi.

İsa'nın gözleri ve onların bazı kimselere yönelişi üzerinde dikkatle durup incelemek gerekir. Örneğin Luka'ya göre İncil'de, mesut olanlara dair sözleri ve ardından gelen öğretisini söyleyeceği zaman "Gözlerini öğrencilerine kaldırıp şöyle dedi" yazılıdır; burada ise "Gözlerini yukarı kaldırdı ve dedi ki".

28.4.23

Περὶ τῶν ὀφθαλμῶν Ἰησοῦ καὶ τῆς σχέσεως αὐτῶν πρός τινας ἐπιμελῶς τηρητέον καὶ ἐξεταστέον· οἷον ἐν μὲν τῷ κατὰ Λουκᾶν, ὅτε ἔμελλεν λέγειν τοὺς μακαρισμοὺς καὶ τὴν ἑξῆς αὐτοῖς διδασκαλίαν· »Ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ »ἔλεγεν«· νυνὶ δὲ »Ἦρεν τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ἄνω καὶ εἶπεν«.

28.4.24İlk sözden öğreniyoruz ki İsa'nın öğrencileri aşağıda değildir; bu yüzden Öğretmen'in gözleri, gözlerini kendilerine kaldırmaya değer olan bu kişilere kalkar. Şimdi incelediğimiz sözden ise şunu öğreniyoruz: İsa, düşünme gücünü aşağıdakilerle konuşmaktan çekmiş, onu yukarı taşıyıp yükseltmiş, her şeyin üstündeki Baba'ya duayla yöneltmiştir.

28.4.24

διδασκόμεθα γὰρ ἀπὸ μὲν τοῦ προτέρου ὅτι μὴ κάτω εἰσὶν οἱ τοῦ Ἰησοῦ μαθηταί· διόπερ ἐπαίρονται οἱ ὀφθαλμοὶ τοῦ διδασκάλου εἰς αὐτούς, οἷς ἄξιον ἦν ἐπᾶραι αὐτὸν τοὺς ἑαυτοῦ ὀφθαλμούς· διὰ δὲ τοῦ νῦν ἐξεταζομένου ὅτι μετέθηκεν ἑαυτοῦ τὸ διανοητικὸν ἀπὸ τῆς | πρὸς τοὺς κάτω ὁμιλίας καὶ ἀνήγαγεν καὶ ὕψωσεν προσάγων αὐτὸ τῇ πρὸς τὸν ὑπεράνω πάντων πατέρα εὐχῇ.

28.4.25Pavlus ve onun gibiler Mesih'in taklitçisi olduğuna göre, Mesih'in duasına öykünerek ve onu taklit ederek dua edecek kimse de psykhēsinin gözlerini yukarı kaldırmalı, onları bu dünyanın işlerinden, hatıralarından, düşüncelerinden ve hesaplarından yükseltmelidir. Duanın, büyük ve göksel şeyler üzerine olan büyük ve göksel sözlerini Tanrı'ya ancak böyle söyleyebilir.

28.4.25

ἀλλὰ καὶ εἴπερ μιμητὴς Χριστοῦ ἐστι Παῦλος καὶ οἱ παραπλήσιοι αὐτῷ, ἀνάγκη τὸν κατὰ ζῆλον καὶ μίμησιν τῆς Χριστοῦ εὐχῆς εὐξόμενον, ἄραντα τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς ψυχῆς ἄνω καὶ ἀναβιβάσαντα αὐτοὺς ἀπὸ τῶν τῇδε πραγμάτων καὶ μνήμης καὶ ἐννοιῶν καὶ λογισμῶν, οὕτως εἰπεῖν τῷ θεῷ τοὺς λόγους τῆς εὐχῆς τοὺς περὶ μεγάλων καὶ ἐπουρανίων μεγάλους καὶ ἐπουρανίους.

28.4.26Biri buna karşı, gözlerini bile kaldırmak istemeyen, göğsünü döverek "Tanrım, bu günahkâra merhamet et" diyen vergi tahsildarını öne sürerse, ona şöyle demeliyiz: Tanrı'ya uygun olan ve kurtuluşa götüren, pişmanlık doğurmayan bir tövbe sağlayan acı herkes için ve her zaman geçerli değildir. O acı, ancak böyle bir acıya layık şeyler yapıp bunlardan pişman olan kişiye, yalnız ona ve onların hepsine uygundur; onda da ölçülü olmalı, aşırıya kaçmamalıdır ki kişi aşırı acı yüzünden Şeytan tarafından yutulmasın. Bunun gibi, belki gözlerini bile kaldırmak istememek de, uzakta durmak gibi, herkese yakışmaz.

28.4.26

εἰ δέ τις πρὸς ταῦτα ἀνθυποίσει τὸν μηδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπᾶραι θελήσαντα τελώνην καὶ τύψαντα ἑαυτοῦ τὸ στῆθος καὶ εἰπόντα· »Ὁ θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ«, λεκτέον πρὸς αὐτὸν ὅτι ὥσπερ οὐ πᾶσιν οὐδὲ ἀεὶ παραληπτέον τὴν κατὰ θεὸν λύπην μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμεταμέλητον ἐργαζομένην, ἀλλ’ ἢ μόνῳ καὶ παντὶ τῷ ἄξια τοιαύτης λύπης ποιήσαντι καὶ μεταγινώσκοντι ἐπ’ αὐτοῖς, καὶ παραληπτέον γε αὐτὴν σὺν μέτρῳ καὶ μὴ περισσήν, ἵνα μὴ τῇ πε ρισσοτέρᾳ λύπῃ καταποθῇ ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ, οὕτως μήποτε οὐ παντὶ καθήκει μηδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπᾶραι θέλειν, ὡς οὐδὲ ἑστάναι μακρόθεν.

28.4.27Herkes bu gibi konularda kendini yargılasın. "İnsan kendini sınasın, ondan sonra" yalnız "ekmekten yesin ve kâseden içsin" değil, dua ederken gözlerini de kaldırsın, yukarı çevirsin; kendini Tanrı'ya tâbi kılarak ve O'nun önünde alçaltarak konuşsun.

28.4.27

ἕκαστος δὲ ἑαυτὸν περὶ τῶν τοιούτων κρινέτω, καὶ »δοκιμαζέτω ἄνθρωπος ἑαυτόν, καὶ οὕτως« οὐ μόνον »ἐκ τοῦ ἄρτου »ἐσθιέτω καὶ ἐκ τοῦ ποτηρίου πινέτω«, ἀλλὰ καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπαράτω καὶ αἰρέτω αὐτοὺς ἄνω κατὰ τὴν εὐχὴν, ὑποτάσσων ἑαυτὸν θεῷ καὶ ταπεινῶν ἑαυτὸν ἐκείνῳ λεγέτω.

28.4.28Nasıl yaşarsa yaşasın herkesin, vergi tahsildarı gibi gözlerini bile kaldırmak istememesi gerektiğini düşünüyorsak, o zaman gözlerini kaldırmak istememek gibi mabetten uzakta durmak da gerekir, demek zorunda kalırız.

28.4.28

καὶ εἰ νομίζομεν τῷ ὀπωσποτοῦν βιοῦντι καθήκειν ὁμοίως τῷ τελώνῃ μηδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπᾶραι θέλειν, ὥρα λέγειν ὁμοίως τῷ μὴ ἐπᾶραι θέλειν τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ ἀπὸ μακρόθεν τοῦ ἱεροῦ ἑστάναι δεῖν.

28.4.29Peki bu mabet, yaşayan Tanrı'nın kilisesinden başka ne olabilir? Pavlus da ona Tanrı'nın evi der: "Gecikirsem, Tanrı'nın evinde, yani hakikatin direği ve dayanağı olan yaşayan Tanrı'nın kilisesinde nasıl davranılması gerektiğini bilesin diye."

28.4.29

ἱερὸν δὲ ποῖον ἂν εἴη ἢ 〈ἡ〉 ἐκκλησία τοῦ ζῶντος θεοῦ; ἥτις καὶ οἶκος θεοῦ παρὰ τῷ Παύλῳ ὀνομάζεται λέγοντι· »Ἐὰν δὲ βραδύνω, ἵνα εἰδῇς πῶς »δεῖ ἐν οἴκῳ θεοῦ ἀναστρέφεσθαι, ἥτις ἐστὶν ἐκκλησία θεοῦ ζῶντος, »στύλος καὶ ἑδραίωμα τῆς ἀληθείας«.

28.4.30Nasıl ki ekmeğe el sürmemek, kâseden içmemek ve Tanrı'nın evinden, kiliseden uzak durmak herkese yakışmazsa, gözlerini kaldırmak istememek de herkese yakışmaz.

28.4.30

ὥσπερ 〈οὖν〉 οὐ παντὶ καθήκει μὴ χρῆσθαι τῷ ἄρτῳ καὶ μὴ πίνειν ἐκ τοῦ ποτηρίου καὶ [μὴ] πόρρω εἶναι τοῦ οἴκου τοῦ θεοῦ καὶ τῆς ἐκκλησίας· οὕτως οὐ παντὶ καθήκει τὸ μὴ θέλειν ἐπᾶραι τοὺς ὀφθαλμούς.

28.4.31Gözlerini kaldırması gereken kimse kaldırmazsa da günah işler, kaldırmaması gereken kimse kaldırırsa da.

28.4.31

ἁμαρτάνει δὲ εἴ τις καθήκοντος αὐτῷ ἐπαίρειν τοὺς ὀφθαλμοὺς μὴ ἐπαίρει, καὶ εἴ τις καθήκοντος μὴ ἐπαίρειν ἐπαίρει.

28.4.32İncil'deki vergi tahsildarı gözlerini bile kaldırmak istemedi ve bunda yerinde davrandı. İsa'nın yanındaki öğrenci ise gözlerini haklı olarak kaldırabilir; çünkü ona şu buyruk verilmiştir: "Gözlerinizi kaldırın da tarlalara bakın: hasat için artık ağarmışlardır."

28.4.32

ὁ μὲν οὖν κατὰ τὸ εὐαγγέλιον τελώνης οὐκ ἤθελεν οὐδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπᾶραι, καθηκόντως ποιῶν· ἐπάραι δ’ ἂν αὐτοὺς εὐλόγως ὁ παρὼν τῷ Ἰησοῦ μαθητής, πρὸς ὃν καὶ ἐντολὴ δίδοται ἡ λέγουσα· »Ἐπάρατε | τοὺς ὀφθαλμοὺς »ὑμῶν καὶ θεάσασθε τὰς χώρας, ὅτι λευκαί εἰσιν πρὸς θερισμὸν »ἤδη«.

28.4.33Peygamber de "Gözlerinizi yükseğe kaldırın" der. Ayrıca yüz yirmi ikinci mezmurda, yani Yükseliş İlâhileri'nin dördüncüsünde, gözlerini Tanrı'ya yerinde olarak kaldıran peygamber şöyle der: "Gözlerimi sana, göklerde oturana kaldırdım. İşte kölelerin gözleri efendilerinin ellerinde, cariyenin gözleri hanımının ellerinde olduğu gibi, bizim gözlerimiz de bize acıyıncaya kadar Tanrımız Rabdedir."

28.4.33

καὶ ὁ προφήτης δέ φησιν· »Ἐπάρατε εἰς ὕψος τοὺς »ὀφθαλμοὺς ὑμῶν«· ἀλλὰ καὶ ἐν ἑκατοστῷ εἰκοστῷ δευτέρῳ ψαλμῷ, ὄντι ᾠδῇ τῶν ἀναβαθμῶν τετάρτῃ, ὡς καθηκόντως ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς πρὸς θεόν φησιν ὁ προφήτης· »Πρὸς σὲ ἦρα τοὺς ὀφθαλμούς »μου, τὸν κατοικοῦντα ἐν τῷ οὐρανῷ. ἰδοὺ ὡς ὀφθαλμοὶ δούλων »εἰς χεῖρας τῶν κυρίων αὐτῶν, ὡς ὀφθαλμοὶ παιδίσκης εἰς χεῖρας »τῆς κυρίας αὐτῆς, οὕτως οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν πρὸς κύριον τὸν θεὸν »ἡμῶν ἕως οὗ οἰκτειρήσῃ ἡμᾶς«. ### Bölüm 5

28.5.34Bölüm 5

Kimin, gözlerini yukarı kaldıran İsa'yı gözlerini kaldırarak taklit etmesinin artık yerinde olduğunu, kimin içinse bunun yerinde olmayıp vergi tahsildarı gibi yalnız mabetten uzakta durmasının değil, gözlerini kaldırmak istememesinin de yerinde olduğunu daha açık göstermek gerekirse, Daniel'den, Suzanna'ya âşık olan kanunsuz ihtiyarlar hakkındaki şu sözleri getireceğiz: "Nouslarını saptırdılar ve göğe bakmamak, adil hükümleri hatırlamamak için gözlerini çevirdiler." Suzanna için ise şöyle denmiştir: "O ağlayarak göğe baktı, çünkü yüreği Rabbe güveniyordu." Burada şuna dikkat et: Nouslarını saptıranlar göğe bakmamak için gözlerini çevirdiler; Rabbe güvenen ise bu güvenine uygun olarak göğe baktı.

28.5.34

Εἰ δὲ καὶ σαφέστερον χρὴ παραστῆσαι τίνι μὲν ἤδη καθήκει μιμεῖσθαι τὸν Ἰησοῦν, ἄραντι τοὺς ὀφθαλμοὺς ἄνω, ἐν τῷ καὶ αὐτὸν ἐπαίρειν ἑαυτοῦ τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ τίνι τοῦτο μὲν οὐ καθήκει, ὁμοίως δὲ τῷ τελώνῃ οὐ μόνον μακρόθεν ἑστάναι τοῦ ἱεροῦ ἁλλὰ καὶ μὴ θέλειν ἐπᾶραι τοὺς ὀφθαλμούς, παραθησόμεθα ἐκ τοῦ Δανιὴλ τὰ περὶ τῶν ἐρασθέντων τῆς Σουσάννας ἀνόμων πρεσβυτέρων οὕτως ἔχοντα· » Καὶ διέστρεψαν τὸν ἑαυτῶν νοῦν καὶ »ἐξέκλιναν τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν, τοῦ μὴ βλέπειν εἰς τὸν οὐρανὸν μηδὲ »μνημονεύειν κριμάτων δικαίων«, καὶ τὰ περὶ τῆς Σουσάννας τοῦτον εἰρημένα τὸν τρόπον· »Ἡ δὲ κλαίουσα ἀνέβλεψεν εἰς τὸν οὐρανόν, »ὅτι ἦν ἡ καρδία αὐτῆς πεποιθυῖα ἐπὶ κυρίῳ«. παρατήρει γὰρ ἐν τούτοις ὅτι οἱ μὲν διαστρέψαντες τὸν ἑαυτῶν νοῦν ἐξέκλιναν τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν, τοῦ μὴ βλέπειν εἰς τὸν οὐρανόν, ἡ δὲ πεποιθυῖα ἐπὶ τῷ κυρίῳ ἀκολούθως τῷ πεποιθέναι ἐπὶ τῷ κυρίῳ ἀνέβλεψεν εἰς τὸν οὐρανόν.

28.5.35İffetine duyduğu güvenle dua etmek üzere olan kadına göğe bakmak ve gözlerini yukarı kaldırmak yakışırdı. İhtiyarlara gelince, varsayalım ki nouslarını saptırıp göğe bakmamak, adil hükümleri hatırlamamak için gözlerini çevirdikten, kadını baştan çıkarmaya kalkışıp arzuladıklarını elde edemedikten sonra tövbe edip dua etselerdi; onlara da gözlerini kaldırmak istememek, hatta vergi tahsildarı gibi uzakta durmak, göğüslerini dövmek ve "Tanrım, bu günahkâra merhamet et" demek yakışırdı.

28.5.35

ἔπρεπεν τοίνυν τῇ μὲν ἐπὶ τῇ περὶ τῆς σωφροσύνης παρρησίᾳ μελλούσῃ εὔχεσθαι ἀναβλέπειν εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ αἴρειν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἄνω· τοῖς δὲ πρεσβυτέροις (εἰ καθ’ ὑπόθεσιν μετὰ τὸ διαστρέψαι τὸν ἑαυτῶν νοῦν καὶ ἐκκλῖναι τοὺς ὀφθαλμοὺς ἑαυτῶν, τοῦ μὴ βλέπειν εἰς τὸν οὐρανὸν μηδὲ μνημονεύειν κριμάτων δικαίων, μετενόουν, πεῖραν μὲν προσαγαγόντες τῇ γυναικὶ μὴ τυχόντες δὲ τοῦ ἐπιθυμουμένου, καὶ μετὰ τοῦτο εὔχοντο), καὶ μὴ θέλειν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπᾶραι ἢ καὶ πόρρωθεν ὁμοίως τῷ τελώνῃ ἑστηκέναι καὶ τύπτειν ἑαυτῶν τὰ στήθη καὶ λέγειν· »Ὁ θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ »ἀμαρτωλῷ«.

28.5.36Gözlerini yukarı kaldıran ve onları yerinde olarak göğe yönelten kimseye mukaddes elleri kaldırmak da yakışır, özellikle duasını öfkesizce ve kuşkusuzca sunduğunda. (Yunancanın bu yeri bozuktur.)

28.5.36

τοῦ δὲ αἴροντος τοὺς ὀφθαλμοὺς ἄνω καὶ ἐπαίροντος αὐτοὺς καθηκόντως εἰς οὐρανὸν 〈ἂν〉 εἴη † καθῆκον καὶ τὸ ἐπαίρειν ὁσίους χεῖρας, μάλιστα ὅτε χωρὶς ὀργῆς καὶ διαλογισμοῦ ἀναπέμπει τὴν εὐχήν.

28.5.37Çünkü gözler düşünme ve temaşa yoluyla yukarı kalktığında, eller de psykhēyi yükselten eylemlerle kalktığında –tıpkı Musa'nın ellerini kaldırdığı gibi, öyle ki insan "Ellerimin kalkışı akşam kurbanıdır" diyebilir– Amalekliler ve bütün görünmez düşmanlar yenilecek, içimizdeki İsrailli düşünceler galip gelecektir.

28.5.37

οὕτω γὰρ καὶ τῶν ὀφθαλμῶν αἰρομένων ἄνω διὰ τῆς ἐννοίας καὶ | τῆς θεωρίας, καὶ τῶν χειρῶν ἐπαιρομένων ἐν πράξεσιν ἐπαιρούσαις καὶ ὑψούσαις τὴν ψυχήν, ὡς ἐπῆρεν Μωσῆς τὰς χεῖρας, ὥστ’ ἂν εἰπεῖν· »Ἔπαρσις τῶν χειρῶν μου θυσία ἑσπερινή«· Ἀμαληκῖται μὲν καὶ πάντες οἱ ἀόρατοι ἐχθροὶ ἡττηθήσονται, οἱ ἐν ἡμῖν δὲ Ἰσραηλῖται λογισμοὶ νικήσουσιν.

28.5.38"İsa gözlerini yukarı kaldırdı ve dedi ki" sözü için bu bakımdan bize uygun görünenler bu kadardır.

28.5.38

τοσαῦτα καὶ εἰς τὸ »Ὁ Ἰησοῦς »ἦρεν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἄνω καὶ εἶπεν« κατὰ τοῦτο φανέντα ἡμῖν ἀκόλουθα. ### Bölüm 6 ### XI, 41f. Πάτερ, εὐχαριστῶ σοι ὅτι ἤκουσάς μου· ἐγὼ ἤδειν ὅτι πάντοτέ μου ἀκούεις· ἀλλὰ διὰ τὸν ὄχλον τὸν περιεστῶτα εἶπον, ἵνα πιστεύσωσιν ὅτι σύ με ἀπέστειλας.

28.6.39Bölüm 6

XI, 41–42. "Baba, beni işittiğin için sana şükrederim. Beni her zaman işittiğini biliyordum; ama çevrede duran kalabalık, senin beni gönderdiğine inansınlar diye söyledim."

Beden içinde yaşayıp bedene göre savaşmayan değerli kimseler dua ettiğinde, Tanrı'nın onların duası hakkında şöyle bir vaatte bulunduğu söylenir: "Sen daha konuşurken 'İşte buradayım' diyeceğim." Öyleyse Kurtarıcı ve Rab için ne düşünmek gerekir? "Sen konuşmadan önce 'İşte buradayım' diyeceğim" değil mi? Çünkü "gözlerini yukarı kaldırdı ve dedi ki" sözünde ikisi aynı andadır.

28.6.39

(5) Εἴπερ τοῖς ἀξίοις τῶν ἐν σαρκὶ ζώντων καὶ μὴ κατὰ σάρκα στρατευομένων εὐχομένοις τοιαύτη τις λέγεται ὑπὸ θεοῦ περὶ τῆς εὐχῆς αὐτῶν ἐπαγγελία· » Καὶ ἔτι λαλοῦντός σου ἐρῶ· Ἰδοὺ »πάρειμι«· τί χρὴ νομίζειν ἐπὶ τοῦ σωτῆρος καὶ κυρίου ἢ ›Πρὶν λαλῆσαί σε ἐρῶ· Ἰδοὺ πάρειμι‹; ἅμα γὰρ »ἦρεν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἄνω καὶ »εἶπεν«.

28.6.40Peki ne dedi? Böyle konularda tahmin yürütmek mümkünse, "Sen konuşmadan önce 'İşte buradayım' diyeceğim" sözü doğrultusunda, Kurtarıcı'ya söylenen şey, adillere verilen vaatte yazılı olandan, yani "Sen daha konuşurken 'İşte buradayım' diyecek" sözünden daha fazlası olsa gerektir. O hâlde ne dedi?

28.6.40

τί δὲ εἶπεν; εἰ οἷόν τέ ἐστιν ὡς ἐν τοιούτοις στοχάσασθαι ἀκολούθως τῷ »Πρὶν λαλῆσαί σε ἐρῶ· Ἰδοῦ πάρειμι«, ἂν εἴη πλεῖον [ᾖ] 〈τὸ〉 πρὸς τὸν σωτῆρα λεγόμενον παρὰ τὸ ἐν τῇ πρὸς τοὺς δικαίους ἐπαγγελίᾳ γεγραμμένον· »Ἔτι λαλοῦντός σου ἐρεῖ· Ἰδοὺ πάρειμι«. τί οὖν εἶπεν;

28.6.41Dua etmeye niyetlenmişti. Ama Ona "Sen konuşmadan önce 'İşte buradayım' diyeceğim" diyecek olan, duasından önce davrandı. Bu yüzden İsa, niyetlendiği duayı söylemek yerine, duasından önce davrananı şükranla anıyor. Dua ederken dile getirmediği, yalnız aklından geçirdiği şeylerde işitilmiş biri olarak "Baba, beni işittiğin için sana şükrederim" diyor.

28.6.41

προέθετο μὲν εἰπεῖν εὐχήν· προλαβόντος δὲ τὴν εὐχὴν αὐτοῦ τοῦ εἰπόντος ἂν αὐτῷ· »Πρὶν λαλῆσαί σε ἐρῶ· Ἰδοὺ πάρειμι« ἀντὶ τῆς κατὰ πρόθεσιν ἂν λεχθείσης εὐχῆς λέγει τὴν ἐπὶ τῷ προλαβόντι τὴν εὐχὴν εὐχαριστίαν· καὶ ὡς ἐπακουσθεὶς ἐφ’ οἷς ἐνενόησεν μέν, οὐ προήνεγκεν δὲ ἐν τῷ εὔχεσθαι, φησί· »Πάτερ, »εὐχαριστῶ σοι ὅτι ἤκουσάς μου«.

28.6.42Demek ki Lazar'ın dirilmesi için dua edecekti; tek iyi olan Tanrı ve Baba da duasından önce davranıp duada söylenecek şeyleri işitti. Kurtarıcı bunun üzerine, çevresindeki kalabalığın duyacağı biçimde, dua yerine şükran sunuyor ve iki şeyi birden yapıyor: Lazar konusunda elde ettiği şey için şükrediyor, çevresindeki kalabalığı da inandırıyor. Çünkü onların, kendisinin Tanrı tarafından gönderilmiş olarak bu hayata geldiğini kabul etmelerini istiyordu.

28.6.42

ἔμελλεν οὖν εὔχεσθαι περὶ τῆς Λαζάρου ἀναστάσεως, καὶ προλαβὼν αὐτοῦ τὴν εὐχὴν ὁ μόνος ἀγαθὸς θεὸς καὶ πατὴρ ἤκουσεν τῶν μελλόντων λέγεσθαι ἐν τῇ εὐχῇ, ἐφ’ οἷς ἐν ἐπηκόῳ τοῦ περιεστηκότος αὐτὸν ὄχλου ἀναπέμπει ἀντὶ εὐχῆς εὐχαριστίαν ὁ σωτήρ, δύο ἅμα ποιῶν, καὶ εὐχαριστῶν ἐφ’ οἷς ἔτυχεν περὶ τοῦ Λαζάρου, καὶ πιστοποιῶν τὸν περιεστηκότα αὐτὸν ὄχλον· ἐβούλετο γὰρ αὐτοὺς παραδέξασθαι ὡς ἄρα ἀπὸ θεοῦ ἀπεσταλμένος τῷ βίῳ ἐπιδεδήμηκεν.

28.6.43İşitildiğini ise, Lazar'ın psykhēsinin psykhēler diyarından geri gönderilip bedenine döndüğünü Ruh'ta görmesiyle anladı.

28.6.43

ἔγνω δὲ ἐπακουσθείς, ἐπείπερ πνεύματι εἶδεν ὅτι ἀπεκατέστη ἡ τοῦ Λαζάρου ψυχὴ ἐπὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ, ἀναπεμφθεῖσα ἀπὸ τοῦ χωρίου τῶν ψυχῶν.

28.6.44Lazar'ın psykhēsinin ölümden sonra bedenin yanında kaldığını ve orada olduğu için İsa'nın "Lazar, dışarı gel" diye seslenişini hemen işittiğini düşünmemek gerekir. Biri Lazar'ın psykhēsi hakkında böyle düşünür, bedenden ayrılmış psykhēnin ölünün yanı başında oturduğu gibi saçma bir görüşü kabul ederse söylesin: Lazar'ın bedeni hâlâ ölüyken ve psykhē, bu görüşte olanların sanacağı gibi, ayrılmış ama bedenin yanı başında otururken İsa Baba tarafından nasıl işitilmiş olabilir?

28.6.44

οὐ γὰρ νομιστέον ὅτι ἡ ψυχὴ τοῦ Λαζάρου παρῆν τῷ σώματι μετὰ τὴν ἔξοδον, καὶ ὡς παροῦσα ταχέως ἤκουσεν κράξαντος Ἰησοῦ καὶ εἰπόντος· »Λάζαρε, »δεῦρο ἔξω«. ἢ εἴπερ τις τοῦτο περὶ τῆς Λαζάρου ψυχῆς ὑπολαμβάνει | καὶ προσίεται τὸ περὶ τῆς ἀπαλλαγείσης ψυχῆς σώματος ἄτοπον, ὡς παρακαθεζομένης τῷ νεκρῷ, λεγέτω πῶς ἠκούσθη ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τοῦ πατρός, μένοντος ἔτι νεκροῦ τοῦ Λαζάρου σώματος, καὶ τῆς ψυχῆς κεχωρισμένης μέν, ὡς οἰηθείη ἄν τις τῶν τοῦτο λεγόντων, παρακαθεζομένης δὲ τῷ σώματι.

28.6.45Bunu kabul etsek bile, ancak psykhē bedene yerleştiğinde işitilecek olan İsa'nın işitilmiş olduğunu söyleyemeyiz. Sanırım sinagog başkanının kızını dirilttiğinde de benzer bir şey olmuş, bunun için dua etmişti: Kızın psykhēsinin dönüp yeniden bedenine yerleşmesini istemişti.

28.6.45

ἵνα γὰρ τοῦτο συγχωρηθῇ, οὐκ ἂν ἠκοῦσθαι εἴποιμεν τὸν Ἰησοῦν μέλλοντα ἀκούεσθαι ὅτε ἡ ψυχὴ ἐνοικίζετο τῷ σώματι· τὸ παραπλήσιον δ’ οἶμαι γεγονέναι καὶ ὅτε τὴν τοῦ ἀρχισυναγώγου ἀνέστησεν θυγατέρα, περὶ τούτου εὐξάμενος· ᾔτησεν γὰρ ἐπανελθεῖν τὴν ψυχὴν καὶ ἐνοικισθῆναι πάλιν τῷ σώματι.

28.6.46Cenazesi taşınan dul kadının oğlu için de durumun aynı olup olmadığını sen kendin araştır da bütün bu yerlere uyan sonucu bul; zira bizim bu kadar uzun konu dışına çıkmamız uygun olmaz.

28.6.46

εἰ δὲ καὶ περὶ τοῦ ἐκκομιζομένου υἱοῦ τῆς χήρας τὸ ὅμοιόν ἐστιν ἢ μή, καὶ αὐτὸς ζητήσεις, ἵν’ εὕρῃς τὸ ἀκόλουθον τοῖς κατὰ τοὺς τόπους ὅλους· ἡμῖν γὰρ οὐ καθήκει τηλικαύτας ποιεῖσθαι παρεκβάσεις.

28.6.47Belki de böylesine yüce olan İsa, Lazar'ın psykhēsini de bizzat görmüştür: ya bu işle görevli olanlarca ya da İsa'yı işiten Baba'nın iradesinin kendisince götürülüyordu. Onun, taşın kaldırıldığı yerden içeri girdiğini görünce "Baba, beni işittiğin için sana şükrederim" demiştir.

28.6.47

τάχα δὲ καὶ εἶδεν ὁ τηλικοῦτος Ἰησοῦς καὶ τὴν ψυχὴν αὐτὴν τοῦ Λαζάρου, ἤτοι ἀγομένην ὑπὸ τῶν τεταγμένων ἐπὶ τούτοις ἢ ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ πατρικοῦ βουλήματος ἐπακούσαντος τῷ Ἰησοῦ, καὶ ἰδὼν αὐτὴν εἰσιοῦσαν διὰ τοῦ τόπου, ὅθεν ἤρθη ὁ λίθος, εἶπεν· »Πάτερ, εὐχαριστῶ σοι ὅτι ἤκουσάς μου«.

28.6.48Ama bundan önce de başka sayısız şey için istemiş ve elde etmişti; bu yüzden yalnız Lazar için değil önceki şeyler için de şükrediyor. Lazar için "Baba, beni işittiğin için sana şükrederim", öncekiler için "Beni her zaman işittiğini biliyordum" diyor ve bütün bunları, diyor, "çevrede duran kalabalık, senin beni gönderdiğine inansınlar diye" söyledim. Lafzı ve Lazar'ın dirilişi bakımından açıklamamız bundan ibarettir.

28.6.48

ἀλλ’ ἐπεὶ πρὸ τούτου καὶ περὶ ἄλλων μυρίων ᾔτησεν καὶ ἔτυχεν, διὰ τοῦτο οὐ μόνον ἐπὶ τῷ Λαζάρῳ ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῖς προτέροις εὐχαριστεῖ, φάσκων ἐπὶ μὲν τῷ Λαζάρῳ· »Πάτερ, εὐχαριστῶ σοι ὅτι »ἤκουσάς μου«· ἐπὶ δὲ τοῖς προτέροις· »Ἐγὼ δὲ ᾔδειν ὅτι πάντοτέ »μου ἀκούεις«, καὶ τοῦτο πᾶν, φησίν, εἶπον »διὰ τὸν περιεστῶτα »ὄχλον, ἵνα πιστεύσωσιν ὅτι σύ με ἀπέστειλας«. ταῦτα μὲν ὡς πρὸς τὸ ῥητὸν καὶ τὴν ἀνάστασιν τοῦ Λαζάρου ἀποδεδώκαμεν.

28.6.49Bu yerin yüksek anlamına ulaşmak, önceki açıklamalardan sonra güç değildir. İsa, kendisiyle dost olduktan sonra günah işleyip Tanrı için ölü hâline gelen kimsenin ilâhî kudretle hayata dönmesini istedi ve elde etti; o kimsede hayat hareketleri gördü ve bunun için Baba'ya şükrediyor.

28.6.49

Ἡ δὲ κατὰ τὸν τόπον ἀναγωγὴ ἐκ τῶν προαποδεδομένων οὐ δυσχερής· ᾔτησεν γὰρ τὸν μετὰ τὴν πρὸς αὐτὸν φιλίαν ἡμαρτηκότα καὶ νεκρὸν γενόμενον τῷ θεῷ δυνάμει θείᾳ παλινδρομῆσαι ἐπὶ τὴν ζωήν, καὶ ἔτυχεν, καὶ εἶδεν ἐν τῷ τοιούτῳ ζωτικὰ κινήματα, ἐφ’ οἷς εὐχαριστεῖ τῷ πατρί.

28.6.50Böyle bir ölünün çevresinde, Tanrı'nın İsa'yı gönderdiğine ve bu Logos'un insanlara Tanrı'dan geldiğine henüz inanmayanların kalabalığı durur. Çevrede duran bu kalabalık, ölüm getiren günahlar yüzünden kötü kokan ve aretē bakımından ölmüş birinin yeniden aretēye döndüğünü görüp hayret etti. Hayret edince de belki bir gün, onu dirilten Logos'a, insanlara Tanrı'dan gelmiş olan Logos diye inanacaktır.

28.6.50

περιέστηκεν δὲ ὄχλος τὸν τοιοῦτον νεκρὸν μηδέπω πιστευόντων ὅτι Ἰησοῦν ἀπέστειλεν ὁ θεὸς καὶ ὅτι ὁ λόγος οὗτος θεόθεν ἀνθρώποις ἐπιδεδήμηκεν. καὶ περιεστώς γε οὗτος 〈ὁ〉 ὄχλος ἐθαύμασεν ὅτι δυσώδης ἀπὸ τῶν πρὸς θάνατον ἁμαρτημάτων τις γεγενημένος καὶ ἀποθανὼν τῇ ἀρετῇ ἐπαλινδρόμησεν ἐπ’ αὐτήν· καὶ θαυμάσας πιστεύσαι ἄν ποτε τῷ ζωοποιήσαντι αὐτὸν λόγῳ, ὡς θεόθεν ἀνθρώποις ἐπιδημήσαντι. ### Bölüm 7 ### XI, 43f. Καὶ ταῦτα εἰπὼν φωνῇ μεγάλῃ ἐκραύγασεν· Λάζαρε, | δεῦρο ἔξω. ἐξῆλθεν ὁ τεθνηκὼς δεδεμένος τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας κειρίαις, καὶ ἡ ὄψις αὐτοῦ σουδαρίῳ συνεδέδετο· λέγει ὁ Ἰησοῦς αὐτοῖς· Λύσατε αὐτόν, καὶ ἄφετε αὐτὸν ὑπάγειν.

28.7.51Bölüm 7

XI, 43–44. Bunları söyledikten sonra yüksek sesle haykırdı: "Lazar, dışarı gel!" Ölü, ayakları ve elleri sargılarla bağlı olarak çıktı; yüzü de bir bezle sarılıydı. İsa onlara, "Onu çözün, bırakın gitsin" dedi.

İsa gözlerini yukarı kaldırdı ve henüz dua etmek üzereyken işitildi. Dua yerine şükretti, çünkü Lazar'ın psykhēsinin bedenine girdiğini ve mezardan çıkabilmek için İsa'nın buyruğundan gelecek güce muhtaç olduğunu fark etti.

28.7.51

(6) Ὁ Ἰησοῦς ἦρεν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἄνω καὶ ἔτι μέλλων εὔχεσθαι ἐπηκούσθη, καὶ ἀντὶ εὐχῆς εὐχαρίστησεν, κατανοήσας τὴν Λαζάρου ψυχὴν εἰσελθοῦσαν εἰς τὸ σῶμα καὶ δεομένην τῆς ἀπὸ προστάξεως Ἰησοῦ γενησομένης αὐτῷ εὐτονίας πρὸς τὸ ἐξελθεῖν ἀπὸ τοῦ μνημείου.

28.7.52Bu yüzden Baba'ya şükrettikten sonra yüksek bir ses kullandı. Bu ses Lazar'a güç veriyordu; zira kulağı henüz keskinleşmemiş olan Lazar'ın, kendisini mezarın dışına çağıran güçlü bir haykırışa ihtiyacı vardı.

28.7.52

διὸ μετὰ τὴν πρὸς τὸν πατέρα εὐχαριστίαν μεγάλῃ ἐχρήσατο φωνῇ, δύναμιν ἐντιθείσῃ τῷ Λαζάρῳ, μεγάλης χρῄζοντι ὡς οὐδέπω γενομένῳ ὀξυηκόῳ τῆς προκαλουμένης αὐτὸν ἔξω τοῦ μνημείου κραυγῆς.

28.7.53Şunu da İsa'ya yaraşır bir iş saymak gerekir: Ölünün yaşaması için yalnız dua etmemiş, ona seslenmiş ve mağaranın ve mezarın içindekini dışarı çağırmıştır.

28.7.53

καὶ τοῦτο δὲ νομιστέον ἄξιον εἶναι τοῦ Ἰησοῦ ἔργον, τὸ μὴ μόνον εὔξασθαι ἵνα ζήσῃ ὁ νεκρός, ἀλλὰ καὶ ἐμβοῆσαι αὐτῷ καὶ καλέσαι τὸν ἔνδον τοῦ σπηλαίου καὶ τοῦ μνημείου ἐπὶ τὰ ἔξω αὐτοῦ.

28.7.54Bilmek gerekir ki bugün de bazı Lazarlar vardır: İsa'yla dost olduktan sonra hastalanıp ölmüş, mezarda ve ölüler diyarında ölülerle birlikte ölü olarak kalmış, sonra İsa'nın duasıyla dirilmiş ve İsa'nın yüksek sesiyle mezardan dışarı çağrılmış kimseler. Bu sese uyan kişi çıkar, ama önceki günahlarından gelen, ölülüğe yaraşır bağlar hâlâ üzerindedir ve yüzü sarılıdır. Ölülüğün bağları yüzünden ne görebilir ne yürüyebilir ne de bir şey yapabilir; ta ki İsa, onu çözebilecek olanlara onu çözüp bırakmalarını buyurana kadar. "Yoksa içimde konuşan Mesih'in kanıtını mı arıyorsunuz?" diyebilen herkes de öyle olmaya çalışsın ki Mesih, öldükten sonra işiten ama keskin işitmeyen ve bu yüzden İsa'nın haykırışına muhtaç olan kişiye, yüksek sesle haykırarak "Lazar, dışarı gel" desin. (Yunancanın bu yeri bozuktur.)

28.7.54

χρὴ δὲ εἰδέναι ὅτι εἰσίν τινες καὶ νῦν Λάζαροι, μετὰ τὴν φιλίαν Ἰησοῦ ἀσθενήσαντες καὶ ἀποθανόντες καὶ ἐν μνημείῳ καὶ νεκρῶν χώρᾳ μείναντες μετὰ νεκρῶν νεκροί, καὶ μετὰ τοῦτο τῇ εὐχῇ τοῦ Ἰησοῦ ζωοποιηθέντες καὶ ἀπὸ τοῦ μνημείου ἐπὶ τὰ ἔξω αὐτοῦ ὑπὸ Ἰησοῦ τῇ μεγάλῃ αὐτοῦ φωνῇ καλούμενοι· ᾧ ὁ πειθόμενος ἐξέρχεται, τοὺς ἀξίους τῆς νεκρότητος δεσμοὺς ἐκ τῶν προτέρων ἁμαρτημάτων περικείμενος καὶ τὴν ὄψιν περιδεδεμένος ἔτι, καὶ μήτε βλέπων μήτε πορευθῆναι δυνάμενος μήτε τι ἐνεργῆσαι διὰ τοὺς τῆς νεκρότητος δεσμούς, ἕως Ἰησοῦς κελεύσῃ τοῖς λῦσαι αὐτὸν δυναμένοις καὶ ἀφιέναι αὐτὸν ἀπιέναι. καὶ πειράσθω γε πᾶς ὁ δυνάμενος λέγειν· »Ἢ δοκιμὴν ζητεῖτε τοῦ ἐν ἐμοὶ λαλοῦντος »χριστοῦ;« τοιοῦτος γενέσθαι, ἵνα [μὲν] αὐτῷ Χριστὸς φωνῇ μεγάλῃ εἴπῃ κραυγάσας τῷ μετὰ τὸ ἀποθανεῖν † κιρήσαντι μέν, οὐκ ὀξέως δέ, καὶ διὰ τοῦτο δεομένῳ τῆς Ἰησοῦ κραυγῆς τὸ »Λάζαρε, δεῦρο »ἔξω«.

28.7.55Şunu da bil: Hakikatin bilgisini alıp aydınlandıktan, göksel armağanı tattıktan, Kutsal Ruh'a ortak olduktan, Tanrı'nın güzel sözünü ve gelecek çağın kudretlerini tattıktan sonra Mesih'ten kopup putperest hayata dönen kimse, ölüler diyarında, gölgelerle ve ölülerle birlikte, ölülerin yerinde ya da mezarlardadır.

28.7.55

καὶ νόμισον εἶναι ἐν ᾅδου μετὰ τῶν σκιῶν καὶ τῶν νεκρῶν καὶ ἐν χώρᾳ νεκρῶν ἢ μνημείοις τὸν μετὰ τὸ λαβεῖν ἐπίγνωσιν ἀληθείας καὶ φωτισθέντα, γευσάμενόν τε τῆς δωρεᾶς τῆς ἐπουρανίου καὶ μέτοχον γενόμενον πνεύματος ἁγίου καὶ καλὸν γευσάμενον θεοῦ ῥῆμα δυνάμεις τε μέλλοντος αἰῶνος, ἀποστατήσαντα τοῦ χριστοῦ καὶ ἐπὶ τὸν ἐθνικὸν παλινδρομήσαντα βίον.

28.7.56İsa böyle bir kişi için onun mezarına gelip dışında durur, dua eder ve işitilir; sesine ve sözlerine güç verilmesini diler. Sonra yüksek sesle haykırır ve bir zamanlar dostu olan bu kişiyi putperest hayattan, onların mezarından ve mağarasından dışarı çağırır.

28.7.56

ἐπὰν οὖν περὶ τοῦ τοιούτου ἐλθὼν αὐτοῦ εἰς τὸ μνημεῖον καὶ ἔξω αὐτοῦ στὰς ὁ Ἰησοῦς εὔξηται καὶ | ἐπακουσθῇ, αἰτήσας ἐγγενέσθαι δύναμιν τῇ φωνῇ καὶ τοῖς λόγοις αὐτοῦ, φωνῇ μεγάλῃ κραυγάζει, ἐπὶ τὰ ἔξω τοῦ τῶν ἐθνικῶν. βίου καὶ τοῦ μνημείου αὐτῶν καὶ τοῦ σπηλαίου καλῶν γενόμενον οὕτω φίλον.

28.7.57O zaman İsa'nın izinden giden kimse şunu görebilir: Böyle biri İsa'nın sesiyle dışarı çıkar, ama hâlâ kendi günahlarının ipleriyle bağlanmış, sıkıca sarılmıştır. Tövbe ettiği ve İsa'nın sesini işittiği için yaşamaktadır. Ama günahın bağlarından henüz kurtulmadığı, özgür ayaklarla henüz yürüyemediği ve önemli işleri serbestçe yapamadığı için, elleri ve ayakları ölü bağlarıyla, sargılarla bağlıdır.

28.7.57

ὅτε ἔστιν ἰδεῖν τὸν ἀκολουθοῦντα τῷ Ἰησοῦ τίνα τρόπον ὁ τοιοῦτος ἐξέρχεται μὲν διὰ τὴν Ἰησοῦ φωνήν, ἔτι δὲ σειραῖς τῶν ἰδίων ἁμαρτημάτων δεδεμένος καὶ ἐσφιγμένος, διὰ μὲν τὴν μετάνοιαν καὶ τὸ ἀκηκοέναι τῆς Ἰησοῦ φωνῆς ζῶν, διὰ δὲ τὸ μηδέπω ἀπολελύσθαι τῶν τῆς ἁμαρτίας δεσμῶν μηδὲ ἤδη δύνασθαι ἐλευθέροις ἐπιβαίνειν τοῖς ποσίν, ἀλλὰ μηδὲ ἐνεργεῖν ἀπολελυμένως τὰ διαφέροντα, δεδεμένος τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας δεσμοῖς νεκρῶν κειρίαις.

28.7.58Böyle bir kişinin, içine işleyen ölülük yüzünden, ellerindeki ve ayaklarındaki bağlardan başka yüzü de bilgisizlikle örtülmüş ve sarılmıştır.

28.7.58

καὶ ὁ τοιοῦτός γε διὰ τὴν ἐγγενομένην αὐτῷ νεκρότητα πρὸς τοῖς ἐπὶ τῶν χειρῶν καὶ τῶν ποδῶν δεσμοῖς καὶ τὴν ὄψιν τῇ ἀγνοίᾳ κεκάλυπται καὶ περιδέδεται.

28.7.59Sonra, İsa onun yalnızca yaşayıp mezarda kalmasını istemediği için, bu kişi mezarın dışına çıkar; ama daha önce söylediğimiz gibi hâlâ bağlıdır ve bağlı kaldıkça mezardan tam anlamıyla çıkmış sayılamaz. Bu yüzden İsa, ona hizmet edebilecek olanlara "Onu çözün, bırakın gitsin" der. Sanırım böyle biri, günahtan sonra dönmek gerektiğini söyleyen sözü kabul etmiş, ama psykhēsinin yürüme, eylem ve temaşa yetileri tutulduğu için bu söze göre yaşamaya henüz gücü yetmeden mezardan çıkmıştır. Hâlâ ayakları ve elleri sargılarla bağlıdır, yüzü de bir bezle sarılıdır. (Yunancanın bu yeri bozuktur.)

28.7.59

εἴτ’ ἐπεὶ † μὴ μόνον ζῆσαι αὐτὸν βεβούληται ὁ Ἰησοῦς καὶ ἐν τῷ μνημείῳ μένειν, ἐπὶ τὰ ἔξω τοῦ μνημείου οὗτος ἐλθὼν δέδεται, καθὼς προείρηται, τῆς ζωῆς· καὶ τῷ ἐξεληλυθέναι ἀπὸ τοῦ μνημείου μὴ δύνασθαι, ὅσον δέδεται, λέγει τοῖς δυναμένοις ὑπηρετήσασθαι αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· »Λύσατε αὐτὸν καὶ ἄφετε αὐτὸν ὑπάγειν« νομίζω ὅτι μὴ συγκαταθέμενος μὲν τῷ περὶ τῆς ἐπιστροφῆς μετὰ τὸ ἡμαρτηκέναι λόγῳ· ἔτι δὲ ἀτονῶν κατ’ αὐτὸν βιοῦν, τῷ κατέχεσθαι αὐτοῦ τὰς τῆς ψυχῆς πορευτικὰς καὶ δραστικὰς καὶ θεωρητικὰς δυνάμεις, ὁ τοιοῦτος ἐξῆλθεν ἀπὸ τοῦ μνημείου· καὶ ἔτι ἐστὶν δεδεμένος τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας κειρίαις, καὶ ἡ ὄψις αὐτοῦ σουδαρίῳ περιδέδεται.

28.7.60Ama İsa, onu çözebilecek olanlara "Onu çözün, bırakın gitsin" der ve bunlar, Efendileri olan Mesih'in buyruğu üzerine onun ayaklarını ve ellerini çözer, yüzündeki örtüyü de kaldırırlarsa, öyle bir yol yürür ki sonunda kendisi de İsa'yla sofraya oturanlardan biri olur.

28.7.60

ἀλλ’ ἐπὰν εἰπόντος Ἰησοῦ τοῖς λῦσαι αὐτὸν δυναμένοις, διὰ τὴν πρόσταξιν ὡς δεσπότου τοῦ χριστοῦ, τὸ »Λύσατε αὐτὸν καὶ »ἄφετε αὐτὸν ὑπάγειν« λυθῇ τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας, καὶ ἀποθῆται τὸ ἐπικείμενον αὐτοῦ τῇ ὄψει κάλυμμα ἀφαιρεθέν, πορεύεται τοιαύτην πορείαν, ὥστε φθάσαι αὐτὸν ἐπὶ τὸ ἕνα καὶ αὐτὸν γενέσθαι τῶν συνανακειμένων τῷ Ἰησοῦ. ### Bölüm 8

28.8.61Bölüm 8

Bundan sonra "Ölü, ayakları ve elleri sargılarla bağlı olarak çıktı" sözü hakkında şunu söylemeliyiz: Ayakları ve elleri bağlı olanlar arasında da fark vardır. Bağlı oluşun başlangıcını ölülükten almak –öyle ki bağlar da ölülüğün adını taşır (çünkü burada sargılar ölü bağlarıdır)– başka şeydir; içeri girip sofradakilere bakan, düğün giysisi giymemiş olanı görüp onun için "Ayaklarını ve ellerini bağlayıp onu dışarıdaki karanlığa atın" diyen Rabbin hükmüyle bağlanmak başka şeydir.

28.8.61

(7) Μετὰ τοῦτο διὰ τὸ »Ἐξῆλθεν ὁ τεθνηκὼς δεδεμένος »τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας κειρίαις« λεκτέον ὅτι διαφορά ἐστι καὶ τῶν δεδεμένων τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας, ⟨καὶ οὐ⟩ ταὐτόν ἐστιν τὴν ἀρχὴν τοῦ δεδέσθαι ἐκ τοῦ νενεκρῶσθαι εἰληφέναι, ὥστε καὶ τοὺς δεσμοὺς ἐπιφέρεσθαι τὸ ὄνομα τῆς νεκρότητος (νῦν γὰρ αἱ κειρίαι νεκρῶν εἰσιν δεσμοί), τῷ 〈τὸ〉 δεδέσθαι κρίσει κυρίου γενέσθαι, τοῦ εἰσελθόντος θεάσασθαι τοὺς ἀνακειμένους καὶ ἰδόντος τὸν μὴ ἐνδεδυμένον ἔνδυμα γάμου, καὶ περὶ αὐτοῦ εἰπόντος· »Δήσαντες »αὐτοῦ πόδας καὶ χεῖρας, ἐκβάλετε αὐτὸν εἰς τὸ σκότος τὸ | »ἐξώτερον«.

28.8.62Bu yerde ayırt edilmesi gereken bir şey daha vardır: "Yüzü bir bezle sarılıydı" sözü ile Musa halkla konuşurken yüzünde bir örtü bulunması. Lazar'ın yüzündeki bez, ölmüş gözlerini örtüyordu. Musa'nın örtüsü ise, halktan onun izzetine bakmaya gücü yetmeyenler için, ilâhî tedbir gereği yüzüne konmuştu.

28.8.62

ἔστιν δέ τι ἐν τῷ τόπῳ δεόμενον διακρίσεως, ἐν τῷ » Καὶ »ἡ ὄψις αὐτοῦ σουδαρίῳ περιεδέδετο« καὶ ἐν τῷ κάλυμμα ἐπικεῖσθαι τῷ προσώπῳ Μωσέως, ἡνίκα ἐλάλει τῷ λαῷ· τὸ μὲν γὰρ ἐπικείμενον τῇ ὄψει τοῦ Λαζάρου σουδάριον ἐκάλυπτεν αὐτοῦ νενεκρωμένας τὰς ὁράσεις· τὸ δὲ Μωσέως κάλυμμα κατ’ οἰκονομίαν ἦν τῷ προσώπῳ αὐτοῦ περικείμενον διὰ τοὺς μὴ χωροῦντας ἀπὸ τοῦ λαοῦ ἐνορᾶν τῇ δόξῃ αὐτοῦ.

28.8.63Düğün giysisi giymemiş olan, hakkında "Ayaklarını ve ellerini bağlayıp onu dışarıdaki karanlığa atın" denen kişi için de şunu araştıracaksın: Dışarıdaki karanlıkta sonsuza dek bağlı mı kalır (çünkü "ebediyen" ya da "ebedî olarak" sözü eklenmemiştir), yoksa bir gün çözülecek midir?

28.8.63

ζητήσεις δὲ περὶ τοῦ 〈μὴ〉 ἐνδεδυμένου ἔνδυμα γάμου, περὶ οὗ εἴρηται· »Δήσαντες αὐτὸν ποδῶν καὶ χειρῶν, »ἐκβάλετε αὐτὸν εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον« πότερον εἰσαεὶ μένει δεδεμένος καὶ ἐν τῷ ἐξωτέρω σκότῳ (οὐ γὰρ πρόσκειται τὸ »Εἰς τὸν αἰῶνα« ἢ » Εἰς τοὺς αἰῶνας«), ἢ λυθήσεταί ποτε.

28.8.64Zira onun hakkındaki ibarede, bir gün salıverileceğini gösteren hiçbir şey yazılı görünmüyor.

28.8.64

οὐ γὰρ ἐμφαίνεται ἐκ τῆς περὶ αὐτοῦ λέξεως τινὰ περὶ ἀπολύσεως ἐσομένης γεγραμμένα περὶ αὐτοῦ.

28.8.65Bana kalırsa, iyice kavramadan, hele hakkında bir şey yazılmamışken herhangi bir hükme varmak güvenli değildir.

28.8.65

οὐ δοκεῖ δέ μοι ἀσφαλὲς εἶναι μὴ καταλαβόντα ὁτιποτοῦν, μάλιστα τῷ μὴ γεγράφθαι περὶ αὐτοῦ, ἀποφήνασθαι.

28.8.66"İsa onlara, 'Onu çözün' dedi" sözü üzerine de şunu araştıracaksın: Onlara derken kimlere? Çünkü ne öğrencilere ne çevrede duran kalabalığa ne de Meryem'in yanında bulunup onu teselli eden Yahudilere söylendiği yazılıdır. "Melekler gelip O'na hizmet ettiler" sözünden ve bu yerin yüksek anlamından hareketle, "Onu çözün, bırakın gitsin" sözünün meleklere de söylenmiş olabileceği düşünülebilir.

28.8.66

ζητήσεις δὲ διὰ τὸ »Λέγει Ἰησοῦς αὐτοῖς· Λύσατε αὐτόν« τίσιν αὐτοῖς; οὔτε γὰρ ὅτι μαθηταῖς ἀναγέγραπται οὐθ’ ὅτι τῷ περιεστῶτι ὄχλῳ, ἀλλ’ οὐδὲ ὅτι τοῖς μετὰ τῆς Μαρίας οὖσιν Ἰουδαίοις καὶ παραμυθουμένοις αὐτήν· ὑπονοήσαι δ’ ἄν τις διὰ τὸ »Ἄγγελοι προσῆλθον καὶ διηκόνουν αὐτῷ« καὶ διὰ τὴν κατὰ τὸν τόπον ἀναγωγήν, ὅτι μήποτε κἀκείνοις δύναται εἰρῆσθαι τὸ »Λύσατε αὐτὸν καὶ ἄφετε αὐτὸν ὑπάγειν«. ### Bölüm 9

28.9.67Bölüm 9

Şunu da soruyorum: İsa, "Dostumuz Lazar uyudu" sözünün ardından gelen "Ama onu uyandırmaya gidiyorum" sözünü yerine getirdi mi?

28.9.67

(8) Ἔτι ζητῶ εἰ πεπλήρωκεν ὁ Ἰησοῦς τὸ ἐπιφερόμενον τῷ »Λάζαρος ὁ φίλος ἡμῶν κεκοίμηται«, τὸ »Ἀλλὰ πορεύομαι, ἵνα »ἐξυπνίσω αὐτόν«.

28.9.68Üzerinde durduğum nokta şudur: "Onu uyandırmaya gidiyorum" sözü, Oğul'un duasını işiten Baba'nın Lazar'ın psykhēsini mezarda yatan bedenine geri döndürmesiyle değil de, belki daha çok İsa'nın yüksek sesle haykırıp "Lazar, dışarı gel" demesiyle yerine gelmiştir denebilir; çünkü yüksek sesin ve haykırışın onu uyandırdığını söylemek saçma olmaz.

28.9.68

ἐφίστημι οὖν μήποτε ἐν τῷ εἰρηκέναι αὐτὸν φωνῇ μεγάλῃ κραυγάσαντα· »Λάζαρε, δεῦρο ἔξω« (ἡ γὰρ μεγάλη φωνὴ καὶ ἡ κραυγὴ οὐκ ἂν ἀτόπως λέγοιτο ἐξυπνικέναι αὐτόν) καὶ ἤδη δύνασθαι ἀποφήνασθαι ἐν τούτῳ μᾶλλον πεπληρῶσθαι τὸ »Πορεύομαι ἵνα ἐξυπνίσω αὐτόν«, ἤπερ ἐν τῷ τῆς εὐχῆς τοῦ υἱοῦ ἀκούσαντος τὸν πατέρα πεποιηκέναι τὴν Λαζάρου ψυχὴν ἐπανελθεῖν ἐπὶ τὸ ἐν τῷ μνημείῳ ἀποκείμενον αὐτοῦ σῶμα·

28.9.69Şöyle denebilir: Oğul'un duasını işiten Baba, Lazar'ı ölülerden diriltti; yüksek sesle haykırıp "Lazar, dışarı gel" diyen ise önceden vaat ettiği "Ama onu uyandırmaya gidiyorum" sözünü yerine getirdi.

28.9.69

εἴποι γὰρ ἄν τις ὅτι ὁ μὲν ἀκούσας εὐξαμένου τοῦ υἱοῦ πατὴρ ἐκ νεκρῶν τὸν Λάζαρον ἀνέστησεν· ὁ δὲ εἰπὼν φωνῇ μεγάλῃ καὶ κραυγάσας· » Λάζαρε, δεῦρο »ἔξω« ἐπλήρωσεν ὃ προεπηγγείλατο· »Ἀλλὰ πορεύομαι ἵνα ἐξυπνίσω »αὐτόν.«

28.9.70Bunu savunan kişi, "Dostumuz Lazar uyudu" ile "Lazar öldü" sözleri arasında bir fark gözetir ve şöyle der: "Uyudu" sözü için "Ama onu uyandırmaya gidiyorum" diye vaat etmiş, "Öldü" sözü için ise "Onu ölülerden diriltmeye gidiyorum" dememiştir.

28.9.70

καὶ ὁ τοῦτό γε κατασκευάζων, διαφορὰν διδοὺς τοῦ » Λάζαρος »ὁ φίλος ἡμῶν κεκοίμηται« καὶ τοῦ »Λάζαρος ἀπέθανεν«, ἐρεῖ ὅτι πρὸς μὲν τὸ » Κεκοίμηται« ἐπηγγείλατο εἰπών· »Ἀλλὰ πορεύομαι »ἵνα ἐξυπνίσω | αὐτόν«· πρὸς δὲ τὸ »Ἀπέθανεν« οὐκ ἀποδέδωκεν τὸ ›Πορεύομαι, ἵνα ἀναστήσω αὐτὸν ἐκ νεκρῶν‹.

28.9.71Ama bu sözlerdeki görünür farkı ortadan kaldıran ve Lazar'ın ölülerden dirilişini, dua eden Oğul ile işiten Baba'nın ortak işi sayan kişi, Rabbin Marta'ya söylediği "Diriliş ve hayat benim" sözünü de kullanacak, "Çünkü Baba nasıl ölüleri kaldırıp onlara hayat veriyorsa, Oğul da dilediklerine hayat verir" sözünü de buna ekleyecektir.

28.9.71

ἀλλὰ ὁ λύων τὴν ἐν τούτοις δοκοῦσαν εἶναι διαφορὰν καὶ διδοὺς τὴν τοῦ Λαζάρου ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν κοινὸν ἔργον γεγονέναι υἱοῦ τοῦ εὐξαμένου καὶ πατρὸς τοῦ ἐπακούσαντος χρήσεται καὶ τῷ εἰρημένῳ ὑπὸ τοῦ κυρίου πρὸς τὴν Μάρθαν λέγοντος· »Ἐγώ εἰμι ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ »ζωή«, παραθήσεται δὲ καὶ τὸ »Ὥσπερ γὰρ ὁ πατὴρ ἐγείρει τοὺς »νεκροὺς καὶ ζωοποιεῖ, οὕτως καὶ ὁ υἱὸς οὓς θέλει ζωοποιεῖ.« ### Bölüm 10 ### XI, 45. Πολλοὶ οὖν ἐκ τῶν Ἰουδαίων, οἱ ἐλθόντες πρὸς τὴν Μαριὰμ καὶ θεασάμενοι ἃ ἐποίησεν, ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν.

28.10.72Bölüm 10

XI, 45. Meryem'in yanına gelip yaptıklarını gören Yahudilerin çoğu O'na iman etti.

Kötülüğe iyice batmış kimselerin, âdeta ölülükten ve kokuşmuşluktan kurtularak, Logos'un buyruğu ve yardımıyla en köklü değişimi yaşadığını, yalnız günahtan gelen ağır kokuyu değil, psykhēnin yürüme ve eylem yetisini, ayrıca temaşa yetisini tutan bağları da silkip attığını görmek, kimi İsa'nın müjdesine gerçekten inanmaya yöneltmez ki?

28.10.72

(9) Καὶ τίνα γε οὐκ ἂν κινήσαι πρὸς τὸ πιστεῦσαι τῷ τοῦ Ἰησοῦ κηρύγματι καὶ ἀληθῶς, ὡσπερεὶ ἐκ νεκρότητος καὶ δυσωδίας, τῶν πάνυ ὑπὸ τῆς κακίας καταβεβαπτισμένων, ἀκροτάτῃ μεταβολῇ ἀποσεισαμένων τῇ προστάξει καὶ συνεργείᾳ τοῦ λόγου οὐ μόνον τὴν ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας πολλὴν δυσωδίαν ἀλλὰ καὶ τοὺς κατέχοντας δεσμοὺς τὴν πορευτικὴν καὶ τὴν δραστικὴν τῆς ψυχῆς δύναμιν, ἔτι δὲ χωρὶς τούτων καὶ τὴν θεωρητικήν;

28.10.73İsa'nın böyle işlerde bu kadar güçlü olduğunu görenler hayretle sarsılır: Tanrı'nın sözüyle uğraşmakla övünen ama sözün dolgunluğunu henüz kabul etmemiş olanlar bile inanırlar. Özellikle de böyle birinin ölü ve büsbütün ümitsiz olduğunu düşünüp ondan ümidini kesmiş, kardeşinin düşüşüne yanan kadını teselli etmeye gelmiş olanlar inanır. Belki de, başına bunlar gelen kişiden çok onlar için ölünün mağarasına gelip "gözlerini yukarı kaldırdı ve dedi ki: Baba, beni işittiğin için sana şükrederim.

28.10.73

καταπλαγέντες γὰρ οἱ ἰδόντες τὸν Ἰησοῦν ἐν τοῖς τοιούτοις τοσοῦτον δεδυνημένον, οἱ αὐχοῦντες μὲν περὶ λόγον ἀσχολεῖσθαι θεοῦ, τὸ πλήρωμα δὲ τοῦ λόγου μηδέπω παραδεξάμενοι, καὶ πιστεύσαιεν ἂν μάλιστα ὅσοι ἐληλύθασιν ὡς ἐπὶ νεκρῷ καὶ πάντη ἀπεγνωσμένῳ καὶ αὐτοὶ ἀπογνόντες τὸν τοιοῦτον, παραμυθήσασθαι τὴν ἐπὶ τῇ ἐκπτώσει τοῦ ἀδελφοῦ ὀδυνωμένην· δι’ οὓς τάχα πλέον ἢ διὰ τὸν ταῦτα παθόντα ἐλθὼν ἐπὶ τὸ σπήλαιον τοῦ νεκροῦ »Ἦρεν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἄνω καὶ εἶπεν· Πάτερ, εὐχαριστῶ »σοι, ὅτι ἤκουσάς μου.

28.10.74Beni her zaman işittiğini biliyordum." Baba'ya bu şükranı Lazar'dan çok onlar için dile getirdiği, "Ama çevrede duran kalabalık, senin beni gönderdiğine inansınlar diye söyledim" sözünden bellidir.

28.10.74

ἐγὼ δὲ ᾔδειν ὅτι πάντοτέ μου ἀκούεις«. ὅτι γὰρ διὰ τούτους μᾶλλον ἢ τὸν Λάζαρον ταύτην ἀνεφθέγξατο πρὸς τὸν πατέρα τὴν εὐχαριστίαν δῆλον ἐκ τοῦ »Ἀλλὰ διὰ τὸν ὄχλον τὸν »περιεστῶτα εἶπον, ἵνα πιστεύσωσιν ὅτι σύ με ἀπέστειλας«.

28.10.75Demek ki Lazar meselesini çevrede duran kalabalık için ele aldı ki Meryem'in yanına gelip yaptıklarını gören Yahudilerin çoğu O'na iman etsin.

28.10.75

ἐπραγματεύσατο οὖν περὶ τοῦ Λαζάρου διὰ τὸν περιεστῶτα ὄχλον, ἵν’ οἱ πολλοὶ τῶν Ἰουδαίων ἐλθόντες πρὸς τὴν Μαριὰμ καὶ θεασάμενοι ἃ ἐποίησεν πιστεύσωσιν εἰς αὐτόν. ### Bölüm 11

28.11.76Bölüm 11

Bunlar hakkında da, yalnız daha cismanî anlamda değil, şunu dinle: "Bazıları ise Ferisilere gidip İsa'nın yaptıklarını onlara anlattı."

28.11.76

(10) Ἀλλὰ ἄκουε καὶ περὶ τούτων, μὴ μόνον σωματικώτερον· »Τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν ἀπῆλθον πρὸς τοὺς Φαρισαίους καὶ »εἶπον αὐτοῖς ἃ ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς«.

28.11.77İbarede bir belirsizlik vardır: Ferisilere gidip İsa'nın yaptıklarını anlatanlar, yaptıklarını görüp O'na iman eden o çok sayıdaki Yahudilerden miydi ve Lazar'ın haberini vererek O'na düşman olanları da utandırmak mı istiyorlardı? Yoksa bunlar, iman eden çoğunluğun dışında kalanlar mıydı? Yani olan biten kendilerini İsa'ya iman etmeye götürmemişti de, ellerinden geldiğince Lazar'ın haberini vererek Ferisilerin içindeki kötü kıskançlığı O'na karşı körüklüyorlar mıydı? (Yunancanın bu yerinde bir boşluk vardır.)

28.11.77

ἔχει μέν τι ἡ λέξις ἀμφίβολον, πότερον οἱ ἀπελθόντες πρὸς τοὺς Φαρισαίους καὶ εἰπόντες αὐτοῖς ἃ ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τῶν πολλῶν Ἰουδαίων ἦσαν, τῶν θεασαμένων ἃ ἐποίησεν καὶ πιστευσάντων εἰς αὐτόν, βουλόμενοι καὶ τοὺς ἐχθρῶς διακειμένους πρὸς αὐτὸν δυσωπῆσαι διὰ τῆς περὶ τοῦ Λαζάρου ἀπαγγελίας· ἢ οἱ λοιποὶ παρὰ τοὺς πολλοὺς καὶ πιστεύσαντας, ὡς μὴ κινηθέντες ἐκ τοῦ γενομένου εἰς τὴν περὶ Ἰησοῦ πίστιν, ὅτι τὸ ὅσον ἐφ’ ἑαυτοῖς καὶ πρὸς * κατ’ αὐτοῦ τοὺς Φαρισαίους τὸν ἐν αὐτοῖς πονηρὸν ζῆλον ἐγείροντες διὰ τῆς περὶ τοῦ Λαζάρου ἀπαγγελίας.

28.11.78Bana öyle geliyor ki müjdeci daha çok bunu anlatmak istemektedir.

28.11.78

καὶ δοκεῖ μοι τοῦτο μᾶλλον βούλεσθαι σημαίνειν ὁ εὐαγγελιστής.

28.11.79Bu yüzden ardından "Başkâhinlerle Ferisiler bunun üzerine toplandılar" sözü ve devamı gelir. Lazar'la ilgili olayı görüp iman edenlerin çok olduğunu söylemiş, öyle olmayanların ise sanki daha az olduğunu "Bazıları ise gitti" sözü ve devamıyla belirtmiştir.

28.11.79

διὸ καὶ ἐπιφέρεται τὸ »Συνήγαγον οὖν οἱ ἀρχιερεῖς »καὶ οἱ Φαρισαίοι« καὶ τὰ ἑξῆς. πολλοὺς μὲν οὖν εἶπεν τοὺς διὰ τὸ θεάσασθαι τὰ περὶ τὸν Λάζαρον πιστεύσαντας· ὡσπερεὶ δὲ ὀλιγωτέρους ἔφησεν εἶναι τοὺς μὴ τοιούτους, εἰπών· »Τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν ἀπῆλθον« καὶ τὰ ἑξῆς.

28.11.80Şimdi söyleyeceklerimizin de bizi kabule yöneltip yöneltemeyeceğine bir bak. "Meryem'in yanına gelip yaptıklarını görmüş Yahudilerden çoğu O'na iman etti" denmemiş, "Yahudilerden, Meryem'in yanına gelip yaptıklarını gören çok kimse O'na iman etti" yazılmıştır.

28.11.80

πρόσχες δὲ καὶ τοῖς λεχθησομένοις εἰ δύναται ἡμᾶς κινῆσαι πρὸς συγκατάθεσιν, ἐπεὶ μὴ εἴρηται μέν· πολλοὶ οὖν ἐκ τῶν Ἰουδαίων τῶν ἐλθόντων πρὸς τὴν Μαριὰμ καὶ θεασαμένων ἃ ἐποίησεν, ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν· γέγραπται δέ· »Πολλοὶ οὖν ἐκ τῶν Ἰουδαίων »οἱ ἐλθόντες πρὸς τὴν Μαριὰμ καὶ θεασάμενοι ἃ ἐποίησεν ἐπίστευσαν εἰς »αὐτόν«.

28.11.81Özellikle yüksek anlama bakarak şunu düşünüyorum: Belki gözleriyle görenlerin, yani İsa'nın yaptıklarını temaşa edip kavrayanların hepsi O'na iman etmiştir. Ferisilere gidip İsa'nın yaptıklarını anlatanlar içinse görmüş oldukları söylenmediğine göre, iman edenler hakkında övgüyle söylenen "gördüler" sözü belki onlara ait değildir.

28.11.81

καὶ μάλιστα διὰ τὴν ἀναγωγὴν κινοῦμαι μήποτε πάντες οἱ θεασάμενοι, τουτέστιν θεωρήσαντες καὶ συνέντες ἃ ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς, ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν· οἱ μέντοι γε ἀπελθόντες πρὸς τοὺς Φαρισαίους καὶ εἰπόντες αὐτοῖς ἃ ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς ἐπεὶ μὴ μεμαρτύρηνται ὅτι ἐθεάσαντο, μήποτε τὸ ἐν ἐπαίνῳ λεγόμενον περὶ τῶν πιστευσάντων οὐκ ἔσχον, τὸ ›Ἐθεάσαντο‹.

28.11.82Çünkü bunlar da görmüş olsaydı, "Bazıları Ferisilere gidip İsa'nın yaptığını gördükleri şeyleri anlattı" ya da "gördükleri ve İsa'nın yaptığı şeyleri anlattı" diye yazılabilirdi.

28.11.82

ἐδύνατο γάρ, εἴπερ καὶ οὗτοι ἐθεάσαντο, γεγράφθαι ὅτι τινὲς ἐξ αὐτῶν ἀπῆλθον πρὸς τοὺς Φαρισαίους καὶ εἶπον αὐτοῖς ἃ ἐθεάσαντο πεποιηκότα τὸν Ἰησοῦν, ἢ ἃ ἐθεάσαντο καὶ ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς.

28.11.83Oysa "gördüler" sözü bunlar için hiç söylenmemiş, iman edenler, yani Meryem'in yanına gelip İsa'nın yaptıklarını görenler için söylenmiştir. Sanırım "Ama çevrede duran kalabalık, senin beni gönderdiğine inansınlar diye söyledim" sözünü de onlar için söylemiştir.

28.11.83

νυνὶ δὲ τὸ ›Ἐθεάσαντο‹ ἐπὶ τούτων μὲν οὐδαμῶς εἴρηται, ἐπὶ δὲ τῶν πιστευσάντων, οἵτινες καὶ ἐλθόντες ἦσαν πρὸς τὴν Μαριὰμ καὶ θεασάμενοι ἃ ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς· δι’ οὓς, οἶμαι, καὶ εἶπε τὸ »Ἀλλὰ διὰ τὸν ὄχλον τὸν περιεστῶτα »εἶπον, ἵνα πιστεύσωσιν ὅτι σύ με ἀπέστειλας«.

28.11.84Bununla birlikte şuna da bak: Meryem'in yanına gelip İsa'nın yaptıklarını gören ve O'na iman edenlerin, sayıları çok olduğuna göre, İsa'nın çevresinde duran kalabalığın yalnız kendileri olduğunu söyleyebilir misin? "Baba, beni işittiğin için sana şükrederim. Beni her zaman işittiğini biliyordum" sözünü o kalabalık için söylemişti.

28.11.84

ἅμα δὲ καὶ περὶ τούτου πρόσχες εἰ δύνασαι τοὺς ἐλθόντας πρὸς τὴν Μαριὰμ καὶ θεασαμένους ἃ ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς καὶ πιστεύσαντας εἰς αὐτὸν μόνους λέγειν, ἅτε καὶ πολλοὺς ὄντας, ὅτι οὗτοι ἦσαν ὁ περιεστὼς τὸν Ἰησοῦν ὄχλος, δι’ ὃν εἶπεν τὸ »Πάτερ, εὐχαριστῶ σοι ὅτι ἤκουσάς »μου· ἐγὼ δὲ ᾔδειν ὅτι πάντοτέ μου ἀκούεις«.

28.11.85Çünkü bunları, Baba'nın kendisini gönderdiğine inansınlar diye, "çevrede duran kalabalık için" söylediyse ve bunu söylerken kalabalık inansın diye söylediğini belirttiyse, içlerinden biri inanmayacak olsaydı, geleceği bilmeyen bir insan gibi Baba'ya "Ama çevrede duran kalabalık, senin beni gönderdiğine inansınlar diye" demezdi. Belki de İsa'nın çevresinde duran kalabalık, yalnızca Meryem'in yanına gelip yaptıklarını gören ve O'na iman edenlerdi; ötekiler ne yaptıklarını görmüş ne de O'nun çevresinde durmuşlardı.

28.11.85

εἰ γὰρ ταῦτα »διὰ »τὸν ὄχλον ⟨τὸν⟩ περιεστῶτα« εἶπεν, ἵνα πιστεύσωσιν ὅτι ὁ πατὴρ αὐτὸν ἀπέστειλεν, καὶ λέγων διὰ τοῦτο εἶπεν, ἵνα ὁ περιεστὼς ὄχλος πιστεύσῃ· οὐκ ἂν δὲ μὴ πιστεύσοντός τινος ἐξ αὐτῶν τῷ πατρὶ ἔλεγεν, ὡσεί τις τῶν τὰ μέλλον|τα ἀγνοούντων ἀνθρώπων, »ἀλλὰ »διὰ τὸν ὄχλον τὸν περιεστῶτα, ἵνα πιστεύσωσιν ὅτι σύ με ἀπέστει»ἀπέστειλας«· μήποτε οἱ ἐλθόντες πρὸς τὴν Μαριὰμ καὶ θεασάμενοι ἃ ἐποίησεν καὶ πιστεύσαντες εἰς αὐτόν, μόνοι ἦσαν ὁ περιεστὼς τὸν Ἰησοῦν ὄχλος· οἱ δὲ λοιποὶ οὔτε ἐθεάσαντο, ἃ ἐποίησεν, οὔτε περιειστήκεισαν αὐτόν. ### Bölüm 12 ### XI, 47f. Συνήγαγον οὖν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι συνέδριον, καὶ ἔλεγον· Τί ποιοῦμεν ὅτι οὗτος ὁ ἄνθρωπος πολλὰ ποιεῖ σημεῖα; ἐὰν ἀφῶμεν αὐτὸν οὕτως, πάντες πιστεύσωσιν εἰς αὐτόν, καὶ ἐλεύσονται οἱ Ῥωμαῖοι καὶ ἀροῦσιν ἡμῶν καὶ τὸν τόπον καὶ τὸ ἔθνος.

28.12.86Bölüm 12

XI, 47–48. Başkâhinlerle Ferisiler bunun üzerine bir meclis toplayıp şöyle dediler: "Ne yapıyoruz? Bu adam çok mucize yapıyor. Onu böyle bırakırsak herkes O'na iman edecek, Romalılar da gelip hem yerimizi hem milletimizi elimizden alacak."

Lafzî anlamda Ferisiler ve başkâhinler, İsa'nın gösterdiği harikulade kudretlerin büyüklüğü yüzünden bütün Yahudi halkının O'na imana sürüklenebileceğini ve bu yola girince o yerdeki cismanî Levili ve kâhinlik ibadetini küçümseyebileceğini görüyorlardı. Bu da, Yahudiler o yeri korumadığı ve artık kendilerinin Yahudi olduğunu her ne pahasına olursa olsun açıkça söylemek istemedikleri için, onların mukaddes saydıkları yerin ve bütün Yahudi milletinin Romalıların eline geçmesine vesile olabilirdi.

28.12.86

(11) Ὡς πρὸς τὸ ῥητὸν οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ ἀρχιερεῖς ἑώρων ὅτι διὰ τὸ μέγεθος ὧν πεποιήκει τεραστίων δυνάμεων ὁ Ἰησοῦς δυνατὸν ἦν καὶ πάντα τὸν λαὸν τῶν Ἰουδαίων ὑπαχθῆναι τῇ εἰς αὐτὸν πίστει καὶ ὑπαχθέντα καταφρονῆσαι τῆς ἐν τῷ τόπῳ σωματικῆς λευϊτικῆς καὶ ἱερατικῆς λατρείας, ὥστ’ ἂν πρόφασιν τὸ τοιοῦτον γενέσθαι τοῦ, ἅτε μὴ περιεπόντων τὸν τόπον Ἰουδαίων, Ῥωμαίοις ὑπὸ τοῦ σωτῆρος γενέσθαι καὶ τὸν νομιζόμενον παρ’ ἐκείνοις ἱερὸν τόπον καὶ πᾶν τὸ ἔθνος Ἰουδαίων, οὐκέτι παντὶ τρόπῳ τηρεῖν ἐθελόντων τὴν περὶ τοῦ Ἰουδαίους ἑαυτοὺς εἶναι ὁμολογίαν.

28.12.87Sonra, ibadeti, o yeri ve milletin varlığını, bunlardan üstün sayılabilecek her şeyden daha değerli gördükleri için İsa'yı yaşatmamayı tasarlıyorlar.

28.12.87

εἶτ’ ἐπεὶ πάντων προέκρινον τὴν λατρείαν καὶ τὸν τόπον καὶ τὴν τοῦ ἔθνους σύστασιν τῶν νομισθέντων ἂν εἶναι κρειττόνων παρὰ ταῦτα, διὰ τοῦτο σκοποῦσιν κατὰ τοῦ Ἰησοῦ ἵνα αὐτὸν μὴ ἐάσωσιν ζῆν.

28.12.88Sanırım "Bu adam" sözünü de aynı şekilde O'nun itibarını düşürmek için söylemişlerdir. Çünkü daha önce söylenen, O'nun Tanrı olduğuna dair sözlere inanmıyorlardı. O sırada kendisini küfür ettiği gerekçesiyle taşlamak istemiş ve "Sen insan olduğun hâlde kendini Tanrı yapıyorsun" demişlerdi. O da insanlara duyduğu sevgiyle cevap vermiş, Tanrı'nın sözünün geldiği herkese Tanrı'nın "tanrı" dediğini ve bunu bildiren peygamberî Yazı'nın bozulup geçersiz kılınamayacağını öğretmişti.

28.12.88

ὡς δ’ αὕτως οἶμαι καὶ ἐπὶ καθαιρέσει τῆς δόξης αὐτοῦ εἰρηκέναι τὸ »Οὗτος ὁ ἄνθρωπος«· ἠπίστουν γὰρ τοῖς καὶ ἀνωτέρω εἰρημένοις περὶ τοῦ θεὸν αὐτὸν εἶναι, ἡνίκα λιθάζειν αὐτὸν ἐβούλοντο ὡς περὶ βλασφημίας, λέγοντες αὐτῷ ὅτι »Σὺ ἄνθρωπος ὢν ποιεῖς σεαυτὸν »θεόν«, ὅτε κατὰ τὴν ἑαυτοῦ φιλανθρωπίαν ἀπεκρίνατο, διδάσκων ὅτι πᾶς πρὸς ὃν ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ἐγένετο θεὸς λέγεται ὑπὸ τοῦ θεοῦ, μὴ δυναμένης λυθῆναι καὶ καταλυθῆναι τῆς τοῦτο ἀποφηναμένης προφητικῆς γραφῆς.

28.12.89Ferisilerin ve başkâhinlerin sözlerinden, kötülüklerinin hem kendini ele veren hem de kör olan yanını görmek mümkündür. Kendini ele verir, çünkü O'nun çok mucize yaptığına tanıklık ederken, bu kadar mucize yapana tuzak kurabileceklerini, O'nun tuzağa karşı kendisi için hiçbir şey yapamayacağını sanıyorlardı. Aynı şey körlüğün de ta kendisiydi: Çok mucize yapan kişi, kendisini bırakmak istemeyenlerin tuzağından elbette üstün olurdu. Meğer ki mucize yaptığına inanmakla birlikte, bunların ilâhî kudretten gelmediğini düşünmüş olsunlar; o zaman O'nun her şeye gücünün yetmediğini, kendisini onların tuzağından bile kurtaramayacağını sanıyorlardı.

28.12.89

ἔστιν δὲ ἐκ τῶν λεγομένων ἀπὸ τῶν Φαρισαίων καὶ τῶν ἀρχιερέων κατανοῆσαι αὐτῶν καὶ τὸ τῆς κακίας ἀνομολογούμενον καὶ τυφλόν· ἀνομολογούμενον μέν, ὅτι ἐμαρτύρουν αὐτῷ καὶ πολλὰ πεποιηκέναι σημεῖα καὶ δύνασθαι τῷ τοσαῦτα σημεῖα πεποιηκότι ἐπιβουλεῦσαι, ὡς μηδὲν ὑπὲρ ἑαυτοῦ ἐν τῷ ἐπιβουλεύεσθαι δυναμένῳ· τυφλὸν δὲ οὐδὲν ἧττον καὶ αὐτὸ τοῦτο | ἦν· κατὰ γὰρ τὸν πολλὰ ποιοῦντα σημεῖα ἦν τὸ κρείττον’ εἶναι τῆς ἐπιβουλῆς τῶν ἀφιέναι αὐτὸν μὴ θελόντων· εἰ μὴ ἄρα καὶ ἐπίστευον ὅτι ποιεῖ σημεῖα, καὶ ὑπενόουν αὐτὰ μὴ ἀπὸ θείας γίνεσθαι δυνάμεως· ὥστε διὰ τοῦτο μὴ πάντα αὐτὸν δυνηθῆναι, μηδὲ αὑτὸν ῥύσασθαι ἀπὸ τῆς ἐξ ἐκείνων ἐπιβουλῆς.

28.12.90Böylece O'nu bırakmamayı tasarlıyorlardı; bu sayede hem O'na iman edenlere hem de yerlerini ve milletlerini ellerinden almak üzere olan Romalılara engel olacaklarını sanıyorlardı.

28.12.90

ἐκεῖνοι μὲν οὖν ἐσκόπουν μὴ ἀφιέναι αὐτόν, οἰόμενοι διὰ τοῦτο ἐμποδίσειν τοῖς πιστεύουσιν εἰς αὐτὸν καὶ Ῥωμαίοις, μέλλουσιν αἴρειν αὐτῶν τὸν τόπον καὶ τὸ ἔθνος.

28.12.91Ama "Rab milletlerin tasarılarını dağıtır, halkların hesaplarını boşa çıkarır." Onlar O'nu bırakmadılar, ama yine de Tanrı O'nu diriltti ve kurtardı, bütün milletler O'na kul oldu; Romalılar da geldi ve yerlerini ellerinden aldı.

28.12.91

ἀλλ’ ἐπεὶ »Κύριος διασκεδάζει βουλὰς ἐθνῶν καὶ ἀθετεῖ »λογισμοὺς λαῶν«, οὐδὲν ἧττον καὶ οὐκ ἀφῆκαν αὐτόν, καὶ ὁ θεὸς αὐτὸν ἀνέστησεν καὶ ἀφῆκεν καὶ πάντα τὰ ἔθνη ἐδούλευσαν αὐτῷ καὶ ἐλθόντες οἱ Ῥωμαῖοι ἦραν αὐτῶν τὸν τόπον.

28.12.92Çünkü onların mabet dedikleri yer şimdi nerede? Milletlerini de ellerinden aldılar: Onları o yerden sürdüler ve dağınıklık içinde bile, istedikleri yerde yaşamalarına zar zor izin verdiler.

28.12.92

ποῦ γὰρ ὅ φασιν ἐκεῖνοι ἁγίασμα; ἦραν δὲ καὶ τὸ ἔθνος, ἐκβάλλοντες αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ τόπου καὶ μόγις ἐπιτρέψαντες αὐτοῖς εἶναι ὅπου βούλονται καὶ ἐν τῇ διασπορᾷ.

28.12.93Bu sözlerin yüksek anlamına da el atmaya cesaret etmek gerekirse, şöyle diyeceğiz: Sünnetlilerin yerini milletler aldı. "Çünkü onların sürçmesiyle kurtuluş, onları kıskandırmak için milletlere geldi." Romalılar da milletlerin içinde anılır; hükmedenlerin adı hükmedilenlere verilmiştir.

28.12.93

Εἰ δὲ χρὴ τολμῆσαι καὶ εἰς ἀναγωγὴν τῶν κατὰ τὰ ῥήματα ταῦτα, φήσομεν ὅτι τὸν τόπον τῶν ἐκ περιτομῆς ἔλαβον τὰ ἔθνη· »Τῷ γὰρ ἐκείνων παραπτώματι σωτηρία γέγονεν τοῖς ἔθνεσιν, εἰς »τὸ παραζηλῶσαι αὐτούς«· εἰς δὲ τὰ ἔθνη Ῥωμαῖοι παρελήφθησαν, ἀπὸ τῶν βασιλευόντων οἱ βασιλευόμενοι ὀνομασθέντες.

28.12.94Milletleri de milletlerden gelenler tarafından ellerinden alındı. Çünkü halk artık halk değildir, İsrail'den gelenler artık İsrail değildir, zürriyet de evlat olmaya ulaşamamıştır. Bütün bunların sebebi İsa'nın çok sayıdaki mucizesi ve Baba'nın, kendisine karşı toplanan başkâhinlerin ve Ferisilerin tuzağından üstün çıkan İsa'yı kurtarmış olmasıdır.

28.12.94

καὶ τὸ ἔθνος δὲ ὑπὸ τῶν ἐξ ἐθνῶν ἤρθη· γέγονεν γὰρ ὁ λαὸς οὐ λαός, καὶ οἱ ἐξ Ἰσραὴλ οὐκέτι εἰσὶν Ἰσραήλ, καὶ τὸ σπέρμα οὐκ ἔφθασεν ἐπὶ τὸ γενέσθαι αὐτοὺς τέκνα· καὶ τούτων αἴτιον τὰ πολλὰ τοῦ Ἰησοῦ σημεῖα, καὶ ὅτι ἀφῆκεν αὐτὸν ὁ πατήρ, κρείττονα γενόμενον τῆς τῶν ἀρχιερέων καὶ Φαρισαίων συνεδρευσάντων κατ’ αὐτοῦ ἐπιβουλῆς.

28.12.95Başkâhinler, yani Yahudiler arasındaki bütün cismanî ibadet ve Ferisiler, yani kanunun harfine bağlı bütün öğreti, hakikat olan İsa'ya tuzak kurar. Simge, varlığını sürdürmek için hakikatin ortaya çıkmasını engellemek ister. Beden de bu bakımdan Ruh'a karşı arzu duyar.

28.12.95

ἀρχιερεῖς δὲ καὶ πᾶσα ἡ σωματικὴ ἐν Ἰουδαίοις λατρεία Φαρισαῖοί τε καὶ πᾶσα ἡ κατὰ τὸ γράμμα τοῦ νόμου διδασκαλία ἐπιβουλεύει Ἰησοῦ, τῇ ἀληθείᾳ, καὶ βούλεται ὁ τύπος, ἵνα ὑφεστήκῃ, ἐμποδίζειν τῇ φανερώσει τῆς ἀληθείας, καὶ ὥσπερ ἡ σὰρξ [καὶ] κατὰ τοῦτο ἐπιθυμεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος.

28.12.96Ama bedene karşı arzu duyan Ruh daha güçlüdür; Kurtarıcımızın hakiki başkâhinliği ve ruhanî öğretisi, O'na karşı tasarılar kuran başkâhinlerin ve Ferisilerin meclisini dağıtır.

28.12.96

ἀλλ’ ἰσχυρότερον ὂν τὸ ἐπιθυμοῦν κατὰ τῆς σαρκὸς πνεῦμα καὶ ἡ ἀληθὴς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἀρχιερωσύνη καὶ ἡ πνευματικὴ αὐτοῦ διδασκαλία διαλύει τὸ τῶν κατ’ αὐτοῦ βουλευομένων ἀρχιερέων καὶ Φαρισαίων συνέδριον.

28.12.97Bunların bugün de olduğunu kabul etmek gerekir. Nitekim cismanî Yahudiliğin kuruluşuna dayanarak Mesih'in ruhanî öğretisini ortadan kaldırmak isteyenlerde bunu görmek mümkündür.

28.12.97

ταῦτα δὲ ὑποληπτέον καὶ νῦν γίνεσθαι, ὅπερ ἔστιν ἰδεῖν ἐν τοῖς διὰ τῆς τοῦ σωματικοῦ | Ἰουδαϊσμοῦ συστάσεως [καὶ] καταλύειν ἐθέλουσιν τὴν πνευματικὴν Χριστοῦ διδασκαλίαν. ### Bölüm 13 ### XI, 49. Εἷς δέ τις ἐξ αὐπῶν Καϊάφας, ἀρχιερεὺς ὢν τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνου, εἶπεν αὐτοῖς· Ὑμεῖς οὐκ οἴδατε οὐδέν, οὐδὲ λογίζεσθε ὅτι συμφέρει ἡμῖν ἵνα εἷς ἄνθρωπος ἀποθάνῃ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ καὶ μὴ ὅλον τὸ ἔθνος ἀπόληται. τοῦτο δὲ ἀφ’ ἑαυτοῦ οὐκ εἶπεν, ἀλλ’ ἀρχιερεὺς ὢν τοῦ ἐνιαυυοῖ ἐκείνου προεφήτευσεν ὅτι ἔμελλεν Ἰησοῦς ἀποθνήσκειν ῾υπὲρ τοῦ ἔθνους, καὶ οὐχ ὑπὲρ τοῦ ἔθνους μόνον, ἀλλ’ ἵνα καὶ τὰ τέκνα τοῦ θεοῦ τὰ διεσκορπισμένα συναγάγῃ εἰς ἕν.

28.13.98Bölüm 13

XI, 49–52. İçlerinden biri, o yıl başkâhin olan Kayafa, onlara dedi ki: "Siz hiçbir şey bilmiyorsunuz. Bütün milletin helâk olmasındansa bir adamın halk için ölmesinin sizin için daha iyi olduğunu da hesaba katmıyorsunuz." Bunu kendiliğinden söylemedi; o yıl başkâhin olduğu için, İsa'nın millet için öleceğini, üstelik yalnız millet için değil, Tanrı'nın dağılmış evlatlarını bir araya toplamak için de öleceğini peygamberce söyledi.

Peygamberlik eden herkes peygamber değildir. Nitekim o yıl başkâhin olan Kayafa, İsa'nın millet için öleceğini, üstelik yalnız millet için değil, Tanrı'nın dağılmış evlatlarını bir araya toplamak için de öleceğini peygamberce söylemişti, ama peygamber değildi.

28.13.98

(12) Οὐχὶ εἴ τις προφητεύει, προφήτης ἐστὶν ἐκεῖνος. ὁ γοῦν Καϊάφας, ἀρχιερεὺς ὢν τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνου, προεφήτευσεν μὲν ὅτι ἔμελλεν Ἰησοῦς ἀποθνήσκειν ὑπὲρ τοῦ ἔθνους, καὶ οὐχ ὑπὲρ τοῦ ἔθνους μόνον, ἀλλ’ ἵνα καὶ τὰ τέκνα τοῦ θεοῦ τὰ διεσκορπισμένα συναγάγῃ εἰς ἕν, οὐ μὴν καὶ προφήτης ἦν.

28.13.99Balam da Sayılar'da yazılı sözleri peygamberce söylemiş, "Tanrı ağzıma hangi sözü koyarsa onu söyleyeceğim" demiş, "Beni Mezopotamya'dan getirtti" ile başlayan ve devam eden sözleri söylemişti. Yine de peygamber olmadığı açıktır, çünkü bir kâhin olduğu yazılıdır.

28.13.99

εἰ δὲ καὶ Βαλαὰμ προεφήτευσεν τὰ ἐν τοῖς Ἀριθμοῖς ἀναγεγραμμένα φάσκων· »Τὸ ῥῆμα »ὃ ἐὰν ἐμβάλῃ ὁ θεὸς εἰς τὸ στόμα μου, τοῦτο λαλήσω«, καὶ εἰπὼν τὰ ἀπὸ τοῦ· »Ἐκ Μεσοποταμίας μετεπέμψατό με« καὶ τὰ ἑξῆς, σαφὲς ὅτι προφήτης οὐκ ἦν· μάντις γὰρ εἶναι ἀναγέγραπται.

28.13.100O hâlde peygamber olan elbette peygamberlik eder; ama peygamberlik eden herkes elbette peygamber değildir.

28.13.100

εἴ τις μὲν οὖν προφήτης ἐστίν, πάντως προφητεύει· εἰ δέ τις προφητεύει, οὐ πάντως ἐστὶν προφήτης.

28.13.101Bunu üstün şeylerden başka biri için de söyleyebilirim: Adil olan kişi adil olanın peşinden gider.

28.13.101

ὡς εἰ καὶ ἐπὶ ἑτέρου τινὸς τῶν κρειττόνων τοιοῦτον ἔλεγον· εἰ μέν τίς ἐστιν δίκαιος, τὸ δίκαιον διώκει·

28.13.102Ama adil olanın peşinden giden her kişi adil değildir. "Adil olanın peşinden adilce gideceksin" sözü üzerinde durursan bunu anlarsın, tabii "adilce" kelimesi "adil olanın peşinden gideceksin" sözünün başına boşuna konmadıysa. Çünkü sanırım adil olanın peşinden gitmek mümkündür, ama adilce değil. Örneğin insanlardan övgü almak için yoksullara, kendi başına uygun olan bir iyilik yapanlar adil bir şey yapmışlardır, ama adalet melekesinden değil, boş şöhret arzusundan yapmışlardır.

28.13.102

οὐ μὴν εἴ τις τὸ δίκαιον διώκει, δίκαιός ἐστιν ἐκεῖνος· ὅπερ συνήσεις ἐπιστήσας τῷ »Δικαίως τὸ δίκαιον διώξῃ«, εἴπερ μὴ μάτην τὸ »Δικαίως« προτέτακται τοῦ »Τὸ δίκαιον διώξῃ«. δυνατὸν γάρ, οἶμαι, τὸ δίκαιον διώκειν ἀλλ’ οὐ δικαίως· καὶ γὰρ οἱ ποιοῦντες πρὸς τὸ δοξασθῆναι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων ἔργον καθ’ αὑτὸ καθῆκον, φέρε εἰπεῖν, εἰς πένητας, δίκαιον μέν τι πεποιήκασιν, οὐ μὴν ἀπὸ ἕξεως δικαιοσύνης ἀλλ’ ἀπὸ κενοδοξίας.

28.13.103Sanırım "Adil olanın peşinden adilce gideceksin" sözüne benzer şekilde, "İtidalli olanın peşinden itidalle gideceksin", "Cesur olanın peşinden cesaretle gideceksin", "Bilge olanın peşinden bilgece gideceksin" denebilir; öteki aretēler için de aynı şekilde.

28.13.103

οἶμαι δ’ ὅτι ἀνάλογον τῷ »Δικαίως τὸ δίκαιον διώξῃ« λέγοιτ’ ἄν· ›σωφρόνως τὸ σῶφρον διώξῃ‹· καὶ ›ἀνδρείως |τὸ ἀνδρεῖον διώξῃ‹ καὶ ›σοφῶς τὸ σοφὸν διώξῃ‹ καὶ τὰ ἀνὰ λόγον ἐπὶ τῶν λοιπῶν ἀρετῶν.

28.13.104Bunları, birinin peygamberlik edip de peygamber olmamasına benzer bir örnek vermek için söyledik.

28.13.104

ταῦτα δ’ εἴπομεν ὑπὲρ τοῦ παραβαλεῖν ὅμοιόν τι τῷ προφητεύειν μέν τινα, οὐ μὴν προφήτην εἶναι.

28.13.105Sanırım bu yüzden peygamberlik kitaplarında peygamberler için sürekli "Peygamber Yeremya dedi" ve benzeri sözler kullanılır. Adlar konusunda usta olanlar da şöyle der: Hekimliğe ait bir şey ya da sağlığa katkı sağlayan bir şey yapan kişi bu yüzden hekim olmaz, yapı işine ait bir şey yapan da bu yüzden yapı ustası olmaz.

28.13.105

διὰ τοῦτο δ’ οἶμαι συνεχῶς ἐν ταῖς προφητείαις περὶ τῶν προφητῶν λέγεται τὸ »Εἶπεν Ἱερεμίας ὁ προφήτης« καὶ εἴ τι τούτοις ὅμοιον· οἱ δὲ περὶ τὰ ὀνόματα δεινοί φασιν ὅτι οὐχὶ εἴ τις | ἰατρικόν τι ἐποίησεν ἢ τῶν πρὸς ὑγιείαν συμβαλλομένων ἕν, ἰατρός ἐστιν ἐκεῖνος, οὐδὲ εἴ τις οἰκοδομικόν τι πεποίηκεν, οἰκοδόμος ἐστὶν ἐκεῖνος.

28.13.106Kurtarıcı hakkında peygamberlik eden Kayafa'ya dair yazılanlardan, kötü bir psykhēnin de bazen peygamberlik edebileceği açığa çıkar.

28.13.106

ἐκ δὲ τῶν περὶ τὸν Καϊάφαν ἀναγεγραμμένων, προφητεύσαντα περὶ τοῦ σωτῆρος, ἔστιν ⟨σαφηνίσαι〉 ὅτι καὶ μοχθηρὰ ψυχὴ ἐπιδέχεταί ποτε τὸ προφητεύειν.

28.13.107Kurtarıcımızın insanlar için acı çekerek ilâhî tedbiri tamamladığı yıl başkâhin olan Kayafa'nın kötülüğünü müjdeciler suçlamaktadır. Matta şöyle der: "O zaman On İkiler'den biri, Yahuda İskariyot denen kişi, başkâhinlere gidip 'Onu size teslim edersem bana ne verirsiniz?' dedi. Onlar da ona otuz gümüş tarttılar." Biraz sonra da şöyle der: "İşte On İkiler'den biri olan Yahuda geldi; yanında, başkâhinler ve halkın ihtiyarları tarafından gönderilmiş, kılıçlı ve sopalı büyük bir kalabalık vardı."

28.13.107

κατηγορεῖται γὰρ ἡ τοῦ Καϊάφα μοχθηρία, ὃς ἦν ἀρχιερεὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνου ὅτε ὁ σωτὴρ ἡμῶν τὴν ἐν τῷ πάσχειν ὑπὲρ ἀνθρώπων ἐπιτελεῖ οἰκονομίαν, ὑπὸ τῶν εὐαγγελιστῶν· Ματθαῖος μὲν γάρ φησι· »Τότε πορευθεὶς εἷς τῶν »δώδεκα, λεγόμενος Ἰούδας Ἰσκαριώτης, πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς εἶπεν· Τί »θέλετέ μοι δοῦναι, κἀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; οἱ δὲ ἔστησαν »αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια«· καὶ μετ’ ὀλίγα· »Ἰδοὺ Ἰούδας, φησίν, εἷς »τῶν δώδεκα ἦλθεν, καὶ μετ’ αὐτοῦ ὄχλος πολὺς μετὰ μαχαιρῶν »καὶ ξύλων, ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ πρεσβυτέρων τοῦ λαοὺ«. ### Bölüm 14

28.14.108Bölüm 14

Kayafa'nın da bu başkâhinler arasında olduğunu anlıyoruz, çünkü o yıl başkâhin olduğu bildirilmiştir. Bundan sonra Matta açıkça şöyle der: "İsa'yı yakalayanlar, onu din bilginleriyle ihtiyarların toplandığı yere, başkâhin Kayafa'nın yanına götürdüler." Biraz sonra da şunu ekler:

28.14.108

Ἐν τούτοις μὲν οὖν νοοῦμεν εἶναι καὶ τὸν Καϊάφαν τοῖς ἀρχιερεῦσιν, ἐπεὶ μεμαρτύρηται ἀρχιερεὺς ὢν τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνου. σαφῶς δὲ μετὰ ταῦτα ὁ Ματθαῖός φησιν· »Οἱ δὲ κρατήσαντες τὸν »Ἰησοῦν ἀπήγαγον πρὸς τὸν Καϊάφαν τὸν ἀρχιερέα, ὅπου οἱ »γραμματεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι συνήχθησαν«· καὶ μετ’ ὀλίγα ἐπιφέρει·

28.14.109"Başkâhin ve meclis, İsa'yı öldürtmek için aleyhinde yalancı tanıklık arıyorlardı. Pek çok yalancı tanık geldiği hâlde bulamadılar. Sonunda iki kişi gelip şöyle dedi: 'Bu adam, Tanrı'nın tapınağını yıkıp üç günde yapabilirim, dedi.' Başkâhin ayağa kalkıp ona 'Hiç cevap vermiyor musun? Bunlar senin aleyhinde ne tanıklık ediyorlar?' dedi. İsa sustu. Başkâhin ona, 'Yaşayan Tanrı adına sana yemin veriyorum, söyle bize: Sen Tanrı'nın Oğlu Mesih misin?' dedi. İsa ona, 'Sen söyledin. Ama size şunu da söylüyorum: Bundan sonra İnsanoğlu'nu kudretin sağında oturmuş ve göğün bulutları üzerinde gelirken göreceksiniz' dedi. O zaman başkâhin giysilerini yırtıp şöyle dedi: 'Küfretti! Artık tanıklara ne ihtiyacımız var? İşte küfrünü şimdi işittiniz. Ne dersiniz?' Onlar da 'Ölümü hak etmiştir' diye cevap verdiler." Sonra başka sözlerin ardından yine şöyle der:

28.14.109

»Ὁ δὲ ἀρχιερεὺς καὶ τὸ συνέδριον ἐζήτουν ψευδομαρτυρίαν κατὰ τοῦ »Ἰησοῦ, ὅπως θανατώσουσιν αὐτόν· καὶ οὐχ εὗρον, πολλῶν »προσελθόντων ψευδομαρτύρων. ὕστερον δὲ προσελθόντες δύο εἶπον· »Οὗτος ἔφη· Δύναμαι καταλῦσαι τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ καὶ διὰ τριῶν »ἡμερῶν οἰκοδομῆσαι. καὶ ἀναστὰς ὁ ἀρχιερεὺς εἶπεν αὐτῷ· Οὐδὲν »ἀποκρίνῃ; τί οὗτοί σου καταμαρτυροῦσιν; ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐσιώπα. »καὶ ὁ ἀρχιερεὺς εἶπεν αὐτῷ· Ἐξορκίζω σε κατὰ τοῦ θεοῦ τοῦ »ζῶντος ἵνα ἡμῖν εἴπῃς· εἶ σὺ ὁ χριστός, ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ; λέγει αὐτῷ »ὁ Ἰησοῦς· Σὺ εἶπας· πλὴν λέγω ὑμῖν, ἀπ’ ἄρτι ὄψεσθε τὸν υἱὸν »τοῦ ἀνθρώπου καθήμενον ἐκ δεξιῶν τῆς δυνάμεως καὶ ἐρχόμενον »ἐπὶ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ. τότε ὁ ἀρχιερεὺς διέρρηξεν τὰ »ἱμάτια αὐτοῦ λέγων· Ἐβλασφήμησεν· τί ἔτι χρείαν ἔχομεν »μαρτύρων; ἰδοὺ νῦν ἠκούσατε τὴν βλασφημίαν αὐτοῦ. τί ὑμῖν δοκεῖ; οἱ »δὲ ἀποκριθέντες εἶπον· Ἔνοχος θανάτου ἐστίν«. εἶτα πάλιν μεθ’ ἕτερα·

28.14.110"Başkâhinler ve ihtiyarlar kendisini suçlarken hiçbir cevap vermiyordu."

28.14.110

»Καὶ ἐν τῷ κατηγορεῖσθαι αὐτὸν ὑπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ »πρεσβυτέρων οὐδὲν ἀπεκρίνετο«.

28.14.111Biraz sonra yine: "Başkâhinler ve ihtiyarlar, Barabba'yı istemeleri ve İsa'yı yok etmeleri için kalabalığı ikna ettiler."

28.14.111

καὶ | πάλιν μετ’ ὀλίγα· »Οἱ δὲ »ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι ἔπεισαν τοὺς ὄχλους ἵνα αἰτήσωνται »τὸν Βαραββᾶν, τὸν δὲ Ἰησοῦν ἀπολέσωσιν«.

28.14.112Sonra Kurtarıcı'nın dirilişinden sonra, Mecdelli Meryem ile öteki Meryem yoldayken: "İşte muhafızlardan bazıları şehre gelip olan biten her şeyi başkâhinlere bildirdi. Onlar da ihtiyarlarla toplanıp danıştıktan sonra askerlere bol para verip dediler ki: 'Biz uyurken öğrencileri gece gelip onu çaldı, deyin. Bu vali kulağına giderse biz onu ikna eder, sizi de dertten kurtarırız.'"

28.14.112

εἶτα μετὰ τὴν ἀνάστασιν τοῦ σωτῆρος πορευομένων Μαρίας τῆς Μαγδαληνῆς καὶ τῆς ἄλλης Μαρίας· »Ἰδοῦ τινες τῆς κουστωδίας ἐλθόντες εἰς τὴν πόλιν »ἀνήγγειλαν τοῖς ἀρχιερεῦσιν πάντα τὰ γενόμενα. καὶ συναχθέντες »μετὰ τῶν πρεσβυτέρων συμβούλιόν τε λαβόντες ἀργύρια ἱκανὰ »ἔδωκαν τοῖς στρατιώταις λέγοντες· Εἴπατε ὅτι Οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ »ἐλθόντες νυκτὸς ἔκλεψαν αὐτὸν ἡμῶν κοιμωμένων· κἂν ἀκουσθῇ »τοῦτο ἐπὶ τοῦ ἡγεμόνος, ἡμεῖς πείσομεν καὶ ὑμᾶς ἀμερίμνους »ποιήσομεν«.

28.14.113Luka ise şöyle yazmıştır: "On İkiler'den biri olan, İskariyot denen Yahuda'nın içine Şeytan girdi. Gidip başkâhinler ve komutanlarla, İsa'yı onlara nasıl teslim edeceği konusunda konuştu." Biraz sonra da: "İsa, üzerine gelen başkâhinlere, tapınak komutanlarına ve ihtiyarlara, 'Bir hayduta karşı gelir gibi kılıç ve sopalarla mı çıktınız?' dedi." Biraz sonra: "Onu yakalayıp götürdüler ve başkâhinin evine getirdiler." Biraz daha sonra: "Başkâhinler ve din bilginleri ayakta durmuş, onu şiddetle suçluyorlardı."

28.14.113

Λουκᾶς δὲ ἀνέγραψεν ὅτι »Εἰσῆλθεν Σατανᾶς εἰς Ἰούδαν »ἐπικαλούμενον Ἰσκαριώθ, ὄντα ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δώδεκα, καὶ »ἀπελθὼν συνελάλησεν τοῖς ἀρχιερεῦσι καὶ στρατηγοῖς, ὅπως αὐτὸν »παραδῷ αὐτοῖς«. εἶτα μετ’ ὀλίγα· »Εἶπεν, φησίν, ὁ Ἰησοῦς πρὸς »τοὺς παραγενομένους ἐπ’ αὐτὸν ἀρχιερεῖς καὶ στρατηγοὺς τοῦ ἱεροῦ »καὶ πρεσβυτέρους· Ὡς ἐπὶ λῃστὴν ἐξήλθατε μετὰ μαχαιρῶν καὶ »ξύλων;« καὶ μετ’ ὀλίγα· »Συλλαβόντες αὐτὸν ἦγον καὶ εἰσήγαγον »εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἀρχιερέως«· καὶ ἔτι μετ’ ὀλίγα· » Εἱστήκεισαν οἱ »ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς, εὐτόνως κατηγοροῦντες αὐτοῦ«.

28.14.114Biraz sonra yine: "Gün doğunca halkın ihtiyarlar kurulu, başkâhinler ve din bilginleri toplandı ve onu kendi meclislerine götürdüler."

28.14.114

καὶ πάλιν μετ’ ὀλίγα· »Ὡς ἡμέρα ἐγένετο, συνήχθη τὸ πρεσβυτέριον τοῦ »λαοῦ, ἀρχιερεῖς τε καὶ γραμματεῖς, καὶ ἀπήγαγον αὐτὸν εἰς τὸ »συνέδριον αὐτῶν«.

28.14.115Markos şöyle der: "On İkiler'den biri olan Yahuda İskariyot, İsa'yı teslim etmek üzere başkâhinlere gitti. Onlar bunu işitince sevindiler ve ona para vermeyi vaat ettiler."

28.14.115

Ὁ δὲ Μάρκος φησὶν ὅτι »Ἰούδας Ἰσκαριώτης, εἷς τῶν δώδεκα, »προσῆλθεν πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς ἵνα παραδῷ αὐτόν. οἱ δὲ »ἀκούσαντες ἐχάρησαν καὶ ἐπηγγείλαντο αὐτῷ ἀργύριον δοῦναι«·

28.14.116Biraz sonra: "İsa daha konuşurken On İkiler'den biri olan Yahuda İskariyot geldi; yanında din bilginleri, Ferisiler ve ihtiyarlar tarafından gönderilmiş, kılıçlı ve sopalı büyük bir kalabalık vardı." Biraz sonra: "İsa'yı başkâhin Kayafa'nın yanına götürdüler; bütün başkâhinler, din bilginleri ve ihtiyarlar da toplandı."

28.14.116

καὶ μετ’ ὀλίγα· »Ἔτι τοῦ Ἰησοῦ λαλοῦντος παραγίνεται Ἰούδας Ἰσκαριώτης, »εἷς τῶν δώδεκα, καὶ μετ’ αὐτοῦ ὄχλος πολὺς μετὰ μαχαιρῶν καὶ »ξύλων παρὰ τῶν γραμματέων καὶ τῶν Φαρισαίων καὶ »πρεσβυτέρων»· καὶ μετ’ ὀλίγα· »Ἀπήγαγον τὸν Ἰησοῦν πρὸς Καϊάφαν τὸν »ἀρχιερέα, καὶ συνέρχονται πάντες οἱ ἀρχιερεῖς καὶ γραμματεῖς καὶ »πρεσβυτέροι«.

28.14.117Sonra biraz ileride yine: "Başkâhin ayağa kalkıp İsa'ya sordu: 'Hiç cevap vermiyor musun? Bunlar senin aleyhinde ne tanıklık ediyorlar?' O ise sustu ve hiçbir cevap vermedi. Başkâhin ona ikinci kez sordu: 'Sen mübarek olanın Oğlu Mesih misin?' İsa ona şöyle cevap verdi: 'Benim olduğumu sen söyledin. İnsanoğlu'nu kudretin sağında oturmuş ve göğün bulutlarıyla gelirken göreceksiniz.' Başkâhin hemen gömleklerini yırtarak…"

28.14.117

εἶτα πάλιν μετ’ ὀλίγα· »Ἀναστὰς ὁ ἀρχιερεὺς »ἐπηρώτησεν »ἐπηρώτησεν τὸν Ἰησοῦν λέγων· Οὐκ ἀποκρίνῃ οὐδέν; τί οὗτοί σου »καταμαρτυροῦσιν; ὁ δὲ ἐσιώπα καὶ οὐδὲν ἀπεκρίνατο. πάλιν ὁ »ἀρχιερεὺς ἐπηρώτησεν αὐτὸν ἐκ δευτέρου λέγων· Σὺ εἶ ὁ χριστὸς ὁ »υἱὸς τοῦ εὐλογητοῦ; | ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀποκριθεὶς λέγει αὐτῷ· Σὺ εἶπας »ὅτι ἐγώ εἰμι, καὶ ὄψεσθε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου καθήμενον ἐκ »δεξιῶν τῆς δυνάμεως καὶ ἐρχόμενον μετὰ τῶν νεφελῶν τοῦ »οὐρανοῦ. ὁ δὲ ἀρχιερεὺς διαρρήξας εὐθέως τοὺς χιτῶνας αὐτοὺ«.

28.14.118Sonra biraz ileride: "Sabah erkenden başkâhinler, ihtiyarlar, din bilginleri ve bütün meclis danıştılar. İsa'yı bağlayıp avluya götürdüler ve Pilatus'a teslim ettiler." Sonra biraz ileride: "Başkâhinler onu çok şeyle suçluyordu, ama o hiçbir cevap vermiyordu."

28.14.118

εἶτα μετ’ ὀλίγα· »Πρωῒ συμβούλιον ἐποίησαν οἱ ἀρχιερεῖς μετὰ τῶν »πρεσβυτέρων καὶ τῶν γραμματέων καὶ ὅλον τὸ συνέδριον, καὶ »δήσαντες τὸν Ἰησοῦν ἀπήγαγον εἰς τὴν αὐλὴν καὶ παρέδωκαν »Πιλάτῳ«. εἶτα μετ’ ὀλίγα· » »Κατηγόρουν αὐτοῦ οἱ ἀρχιερεῖς πολλά, »αὐτὸς δὲ οὐδὲν ἀπεκρίνετο«.

28.14.119Yuhanna da şöyle der: "İsa'yı Kayafa'nın yanından vali konağına götürüyorlar."

28.14.119

ὁ δὲ Ἰωάννης φησὶν ὅτι »Ἄγουσι τὸν »Ἰησοῦν ἀπὸ τοῦ Καϊάφα εἰς τὸ πραιτώριον«.

28.14.120Bu parçaları, bütün müjdecilerin pek çok tanıklığıyla, Kayafa'nın kötülüğünün ne denli yayıldığını ve İsa'ya karşı mücadele ederken yine de peygamberlik ettiğini göstermek için geniş geniş verdik. Peygamberlik ettiğini ise Yuhanna bize açıkça öğretmiştir.

28.14.120

ταῦτα δὲ ἐπὶ πλεῖον ἐξεθέμεθα ὑπὲρ τοῦ διὰ πολλῶν ἁπάντων τῶν εὐαγγελιστῶν μαρτυριῶν παραστῆσαι τὴν χύσιν τῆς τοῦ Καϊάφα κακίας, καὶ ὅτι κατὰ τοῦ Ἰησοῦ ἀγωνιζόμενος οὐδὲν ἧττον προεφήτευσεν· ὅτι μὲν οὖν προεφήτευσεν, σαφῶς ἐδίδαξεν ἡμᾶς ὁ Ἰωάννης. ### Bölüm 15

28.15.121Bölüm 15

Şunu da araştıracaksın: Peygamberlik eden herkes mutlaka Kutsal Ruh'tan mı peygamberlik eder? Bazılarına bu söz araştırmayı gerektirmez gibi görünse de.

28.15.121

(13) Ζητήσεις δὲ εἰ πάντως, εἴ τις προφητεύει, ἐκ πνεύματος ἁγίου προφητεύει, κἄν τισιν φαίνηται μηδεμιᾶς ζητήσεως ἔχεσθαι τὸ λεγόμενον.

28.15.122Ama nasıl araştırmaya değer olmasın? Davut, Uriya meselesindeki günahından sonra Kutsal Ruh'un kendisinden alınmasından korkarak "Kutsal Ruhunu benden alma" diyor. Biri "Terbiyenin Kutsal Ruhu hileden kaçar, anlayışsız düşüncelerden uzaklaşır" sözünü de kabul ederse, Kutsal Ruh'un, hile ve günahtan önce orada bulunmuş olsa bile, hileye bulaşmış psykhēden kaçtığı açıkça ortaya konmuş görünecektir.

28.15.122

πῶς δὲ οὐ ζητήσεως ἄξιόν ἐστιν, εἴγε Δαβὶδ μετὰ τὴν ἐπὶ τοῦ Οὐρίου ἁμαρτίαν εὐλαβούμενος ἀφαιρεθῆναι ἀπ’ αὐτοῦ τὸ ἅγιον πνεῦμά φησι· » Τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιόν σου μὴ ἀντανέλῃς ἀπ’ »ἐμοῦ«; εἰ δέ τις προσίεται καὶ τὸ »Ἅγιον γὰρ πνεῦμα παιδείας »φεύξεται δόλον, καὶ ἀπαναστήσεται ἀπὸ λογισμῶν ἀσυνέτων« σαφῶς δόξει παρίστασθαι ὅτι φεύγει ἀπὸ τῆς δεδολιωμένης ψυχῆς, κἂν πρότερον τύχῃ πρὸ δόλου καὶ ἁμαρτίας γενόμενον ἐκεῖ, τὸ ἅγιον πνεῦμα.

28.15.123Kutsal Ruh'un günahkâr bir psykhēde de bulunup bulunamayacağı sorusu da araştırmaya değerdir. Çünkü biri şöyle diyebilir: "Kutsal Ruh'la olmadan kimse 'İsa Rab'dir' diyemez" ve günahkârların da çoğu İsa'ya Rab gözüyle bakar; demek ki Kutsal Ruh onlarda da bulunur.

28.15.123

οὕτω δὲ ζητήσεως ἄξιόν ἐστιν τὸ περὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος εἰ δύναται εἶναι καὶ ἐν ἁμαρτωλῷ ψυχῇ, ὥστ’ ἄν τινα εἰπεῖν ὅτι εἴπερ » Οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν Κύριος Ἰησοῦς εἰ μὴ ἐν πνεύματι »ἁγίῳ«· πολλοὶ δὲ καὶ τῶν ἁμαρτωλῶν διάκεινται πρὸς τὸν Ἰησοῦν ὡς πρὸς κύριον, καὶ ἐν αὐτοῖς ἂν εἴη τὸ ἅγιον πνεῦμα.

28.15.124Belki de Ruh'a eriştikten sonra günah işleyenler bağışlanmayacağı için, birinin Kutsal Ruh'tan önce işlediği günahlar hakkında "İnsanoğullarının her günahı ve küfrü bağışlanacaktır" denmiştir; Kutsal Ruh'a eriştikten sonra tökezleyenler hakkında ise şu söylenmiştir:

28.15.124

καὶ τάχα ἐπεὶ οἱ μετὰ τὸ τυχεῖν αὐτοῦ ἁμαρτάνοντες οὐκ ἂν τυγχάνοιεν ἀφέσεως, διὰ τοῦτο λέγεται περὶ τῶν πρὸ τοῦ ἁγίου πνεύματός τινι ἡμαρτημένων τὸ »Πᾶσα ἁμαρτία καὶ βλασφημία ἀφεθήσεται τοῖς »υἱοἷς τῶν ἀνθρώπων«· περὶ δὲ τῶν μετὰ τὸ τυχεῖν ἁγίου πνεύματος ἐπταικότων τὸ

28.15.125"Kutsal Ruh'a küfreden ise ne bu çağda ne de gelecek çağda bağışlanacaktır." Çünkü Kutsal Ruh psykhēsinde bulunduğu hâlde günah işleyen kişi, günahın işleri ve sözleriyle, kendisinde bulunan Kutsal Ruh'a küfretmiş olur.

28.15.125

»Ὁ δὲ εἰς τὸ ἅγιον πνεῦμα βλασφημήσας οὐκ »ἔχει ἄφεσιν οὔτε ἐν τούτῳ τῷ αἰῶνι οὔτε ἐν τῷ μέλλοντι«. βλασφημεῖ γὰρ ἔργοις καὶ λόγοις ἁμαρτίας εἰς τὸ παρὸν πνεῦμα ἅγιον ὁ καὶ παρόντος αὐτοῦ ἐν τῇ ψυχῇ ἁμαρτάνων.

28.15.126Biri, İbranilere Mektup'taki şu sözün de bu anlamda söylendiğini ileri sürecektir: "Bir kez aydınlanmış, göksel armağanı tatmış, Kutsal Ruh'a ortak olmuş, Tanrı'nın güzel sözünü ve gelecek çağın kudretlerini tatmış olup da yoldan sapanları yeniden tövbeye döndürmek imkânsızdır, çünkü Tanrı'nın Oğlu'nu kendileri için yeniden çarmıha geriyor ve herkesin önünde rezil ediyorlar." Bu sözlerdeki "Kutsal Ruh'a ortak olmuş" ifadesine dikkat et.

28.15.126

οὕτω δέ τις φήσει εἰρῆσθαι καὶ τὸ ἐν τῇ πρὸς Ἑβραίους τοῦτον ἀναγεγραμμένον τὸν τρόπον· »Ἀδύνατον γὰρ τοὺς ἅπαξ φωτισθέντας γευσαμένους τε τῆς »δωρεᾶς τῆς ἐπουρανίου καὶ μετόχους γενηθέντας πνεύματος ἁγίου, »καὶ καλὸν γευσαμένους θεοῦ ῥῆμα δυνάμεις τε μέλλοντος αἰῶνος, »καὶ παραπεσόντας, πάλιν ἀνακαινίζειν εἰς μετάνοιαν, »ἀνασταυροῦντας ἑαυτοῖς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ καὶ παραδειγματίζοντας«. πρόσχες γὰρ ἐν τούτοις τὸ » Μετόχους γενηθέντας πνεύματος ἁγίου«.

28.15.127Buna karşılık, Kayafa peygamberlik etmiş olsa bile içinde yine de Kutsal Ruh bulunmadığını göstermek için şu söz öne sürülebilir: "Çünkü İsa henüz yüceltilmediği için Ruh henüz yoktu."

28.15.127

εἰς δὲ τὸ ἐναντίον, ὡς, εἰ καὶ προεφήτευσεν ὁ Καϊάφας, οὐδὲν ἧττον οὐκ ἦν πνεῦμα ἅγιον ἐν αὐτῷ, λεχθείη ἂν τὸ » Οὔπω γὰρ ἦν πνεῦμα. »ὅτι Ἰησοῦς οὔπω ἐδοξάσθη«.

28.15.128İsa yüceltilmeden önce Ruh havarilerde bile yoksa, Kayafa'da nasıl olsun? Kurtarıcı dirildikten sonra öğrencilerine "üfledi ve onlara dedi ki:

28.15.128

καὶ εἴπερ οὐκ ἦν πνεῦμα οὐδὲ ἐν τοῖς ἀποστόλοις πρὸ τοῦ Ἰησοῦν δοξασθῆναι, πόσῳ πλέον οὐκ ἦν ἐν τῷ Καϊάφᾳ; ἀναστὰς δὲ ὁ σωτὴρ »ἐνεφύσησεν« τοῖς μαθηταῖς »καὶ λέγει »αὐτοῖς·

28.15.129'Kutsal Ruh'u alın'" ve devamını söyledi. Kayafa'nın Kutsal Ruh'tan peygamberlik etmediğini göstermek için biri, biraz cesurca da olsa, şunları söyleyecektir: Kötü ruhlar da İsa'ya tanıklık edebilir, O'nun hakkında peygamberlik edebilir. Nitekim bir ruh "Senin kim olduğunu biliyoruz, Tanrı'nın Kutsal'ı" demiş, başka ruhlar da uçuruma gitmelerini buyurmaması için O'na yalvarmış ve "Bizi yok etmeye mi geldin?" demişlerdir.

28.15.129

Λάβετε πνεῦμα ἅγιον« καὶ τὰ ἑξῆς· τολμηρῶς μὲν οὖν τις παραθήσεται τὰ λεχθησόμενα πρὸς τὸ μὴ ἀπὸ ἁγίου πνεύματος προπεφητευκέναι τὸν Καϊάφαν· ὁμῶς δ’ οὖν ἐρεῖ ὅτι δύναται καὶ πονηρὰ πνεύματα μαρτυρεῖν τῷ Ἰησοῦ καὶ προφητεύειν περὶ αὐτοῦ ἢ μαρτυρεῖν αὐτῷ, ὥσπερ τὸ λέγον· »Οἴδαμέν σε τίς εἶ, ὁ ἅγιος τοῦ »θεοὺ« καὶ τὰ παρακαλοῦντα αὐτὸν ἵνα μὴ ἐπιτάξῃ αὐτοῖς εἰς τὴν ἄβυσσον ἀπελθεῖν καὶ λέγοντα· »Ἦλθες ἀπολέσαι ἡμᾶς;« ### Bölüm 16

28.16.130Bölüm 16

Resullerin İşleri'nde de şöyle yazılıdır: "Duaya giderken, içinde Python ruhu bulunan bir cariye bize rastladı. Falcılık ederek efendilerine çok kazanç sağlıyordu. Pavlus'un ve bizim peşimize düşüp 'Bu adamlar yüce Tanrı'nın kullarıdır, size kurtuluş yolunu bildiriyorlar' diye bağırdı."

28.16.130

Καὶ ἐν ταῖς Πράξεσι δὲ τῶν ἀποστόλων γέγραπται ταῦτα· »Ἐγένετο πορευομένων ἡμῶν εἰς τὴν προσευχὴν παιδίσκην τινὰ »ἔχουσαν πνεῦμα πύθωνα ὑπαντῆσαι ἡμῖν, ἥτις ἐργασίαν πολλὴν »παρεῖχεν τοῖς κυρίοις αὐτῆς μαντευομένη. αὕτη κατακολουθήσασα »Παύλῳ καὶ ἡμῖν † ἔκραξεν λέγουσα ὅτι Οὗτοι οἱ ἄνθρωποι δοῦλοι »τοῦ θεοῦ τοῦ ὑψίστου εἰσίν, οἵτινες καταγγέλλουσιν ἡμῖν ὁδὸν »σωτηρίας«.

28.16.131Buna dayanan kişi, Python'un sözünün peygamberlikten hiç eksik olmadığını söyleyecektir: Havarilere tanıklık etmekte ve işitenleri, bildirilen kurtuluş yoluna iman etmeye teşvik etmektedir.

28.16.131

φήσει οὖν ὁ τούτοις συγχρώμενος ὅτι οὐδὲν ἀποδεῖ προφητείας ὁ τοῦ πύθωνος λόγος, μαρτυρῶν τοῖς ἀποστόλοις καὶ προτρέπων ὡς ἐπὶ ὁδὸν σωτηρίας καταγγελλομένην πιστεύειν τοὺς ἀκούσαντας.

28.16.132Balam'la ilgili sözleri de andığımıza göre, onun hakkında da Tanrı'dan değil, bir melekten söz aldığının söylenip söylenemeyeceğine bak. Çünkü şöyle der: "Tanrı'nın meleği ona engel olmak için yolda durdu. Balam eşeğine binmişti, iki hizmetkârı da yanındaydı. Eşek, Tanrı'nın meleğinin elinde çekilmiş kılıcıyla yolda karşısında durduğunu görünce yoldan sapıp tarlaya gitti. Balam onu yola sokmak için değneğiyle vurdu. Tanrı'nın meleği, iki yanında çit bulunan bağ yollarında durdu." Sonra biraz ileride:

28.16.132

ἐπεὶ δὲ καὶ τὰ τοῦ Βαλαὰμ παρεθέμεθα, πρόσχες εἰ δύναται καὶ περὶ αὐτοῦ λέγεσθαι ὅτι οὐ θεόθεν ἐλάλησεν ἀλλ’ ἀπὸ ἀγγέλου· »Ἔστη, γάρ φησιν, ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ ἐν τῇ ὁδῷ ἐνδιαβάλλειν »αὐτόν. καὶ αὐτὸς ἐπιβεβήκει ἐπὶ τῆς ὄνου αὐτοῦ καὶ οἱ δύο παῖδες »αὐτοῦ μετ’ αὐτοῦ. καὶ ἰδοῦσα ἡ ὄνος τὸν ἄγγελον τοῦ θεοῦ »ἀνθεστηκότα ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ τὴν ῥομφαίαν αὐτοῦ ἐσπασμένην ἐν τῇ »χειρὶ αὐτοῦ, καὶ ἐξέκλινεν ἡ ὄνος ἐκ τῆς ὁδοῦ καὶ ἐπο|ρεύετο εἰς »τὸ πεδίον. καὶ ἐπάταξεν Βαλαὰμ τὴν ὄνον ἐν τῇ ῥάβδῳ τοῦ »εὐθῦναι αὐτὴν ἐν τῇ ὁδῷ· καὶ ἔστη ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ ἐν ταῖς αὔλαξι »τῶν ἀμπέλων, φραγμὸς ἐντεῦθεν καὶ φραγμὸς ἐντεῦθεν«. εἶτα μετ’ ὀλίγα·

28.16.133"Eşek, Tanrı'nın meleğini görünce Balam'ın altında çöktü." Yine biraz ileride: "Tanrı'nın meleği ona dedi ki: 'Eşeğine neden üç kez vurdun? İşte, senin yolun önümde doğru olmadığı için sana engel olmaya çıktım. Eşek beni gördü ve üç kez benden yana saptı. Benden sapmasaydı, şimdi seni öldürür, onu sağ bırakırdım.' Balam meleğe dedi ki: 'Efendim, günah işledim, çünkü yolda karşımda senin durduğunu bilmiyordum. Şimdi sana hoş gelmiyorsa geri döneceğim.' Tanrı'nın meleği Balam'a dedi ki: 'Adamlarla birlikte git. Ama sana söyleyeceğim sözü söylemeye dikkat et.'"

28.16.133

»Ἰδοῦσα ἡ ὄνος τὸν ἄγγελον τοῦ θεοῦ συνεκάθισεν ὑποκάτω »Βαλαάμ«. καὶ πάλιν μετ’ ὀλίγα· »Εἶπεν αὐτῷ ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ· Διατί »ἐπάταξας τὴν ὄνον σου τοῦτο τρίτον; καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἐξῆλθον εἰς »διαβολήν σου, ὅτι οὐκ εὐθεῖα ἡ ὁδός σου ἐναντίον μου· καὶ ἰδοῦσά με »ἡ ὄνος ἐξέκλινεν ἀπ’ ἐμοῦ τοῦτο τρίτον· καὶ εἰ μὴ ἐξέκλινεν ἀπ’ »ἐμοῦ, νῦν σὲ μὲν ἂν ἀπέκτεινα ἐκείνην δ’ ἂν περιεποιησάμην. καὶ »εἶπεν Βαλαὰμ τῷ ἀγγέλῳ· Κύριε, ἡμάρτηκα, οὐ γὰρ ἠπιστάμην ὅτι »σὺ ἀνθέστηκας εἰς συνάντησίν μοι ἐν τῇ ὁδῷ· καὶ νῦν εἰ μή σοι »ἀρέσκει, ἀποστραφήσομαι. καὶ εἶπεν ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ πρὸς »Βαλαάμ· Συμπορεύθητι μετὰ τῶν ἀνθρώπων· πλὴν τὸ ῥῆμα ὃ »ἐὰν εἴπω πρὸς σὲ τοῦτο φυλάξῃ λαλῆσαι«.

28.16.134Dikkat et: "Sana söyleyeceğim sözü söylemeye dikkat et" diyen bir melektir.

28.16.134

παρατήρει γὰρ ὅτι ἄγγελός ἐστιν ὁ λέγων· »Τὸ ῥῆμα ὃ ἐὰν εἴπω πρὸς σὲ τοῦτο »φυλάξῃ λαλῆσαι«.

28.16.135Ama biraz sonra Tanrı'nın Balam'a göründüğünü söyleyeceksin. Balam O'na şöyle der: "Yedi sunağı hazırladım, her sunakta bir buzağı ve bir koç sundum." Tanrı Balam'ın ağzına söz koydu ve dedi ki: "Balak'a dön, şöyle söyleyeceksin."

28.16.135

ἀλλὰ φήσεις ὅτι μετ’ ὀλίγα ἐφάνη ὁ θεὸς τῷ Βαλαὰμ καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Βαλαάμ· » Τοὺς ἑπτὰ βωμοὺς ἡτοίμασα »καὶ ἀνεβίβασα μόσχον καὶ κριὸν ἐπὶ τὸν βωμόν. καὶ ἐνέβαλεν ὁ »θεὸς ῥῆμα εἰς τὸ στόμα Βαλαὰμ καὶ εἶπεν· Ἐπιστραφεὶς πρὸς »Βαλαὰμ οὕτω λαλήσεις.«

28.16.136Sen de bak, her ikisi nasıl doğru olabilir: Meleğin "Sana söyleyeceğim sözü söylemeye dikkat et" sözü ile Yazı'nın bildirdiği "Tanrı Balam'ın ağzına söz koydu ve dedi ki" sözü.

28.16.136

καὶ σὺ δὲ πρόσχες πῶς ἀμφότερα ἀληθῆ ἐστὶν καὶ τὸ ὑπὸ τοῦ ἀγγέλου λεγόμενον ἐν τῷ »Ὃ ἐὰν εἴπω πρὸς »σὲ τοῦτο φυλάξῃ λαλῆσαι«· καὶ τὸ ὑπὸ τῆς γραφῆς ἀπαγγελλόμενον ὅτι »Ἐνέβαλεν ὁ θεὸς ῥῆμα εἰς τὸ στόμα Βαλαὰμ καὶ εἶπεν«.

28.16.137"Tanrı'nın Ruhu onun üzerine geldi" sözünü ise obelos ile işaretledik, çünkü öteki nüshalarda ne bu sözü ne de benzerini bulduk.

28.16.137

τὸ δὲ »Ἐγενήθη πνεῦμα θεοῦ ἐπ’ αὐτῷ« ὠβελίσαμεν, μήτε αὐτὸ μήτε παραπλήσιόν τι αὐτῷ εὑρόντες ἐν ταῖς λοιπαῖς ἐκδόσεσιν.

28.16.138Yine biraz ileride: "Tanrı, Balam'la karşılaştı, ağzına söz koydu ve dedi ki: 'Balak'a dön ve şunları söyle.'"

28.16.138

πάλιν τε αὖ μετ’ ὀλίγα· »Συνήντησεν, φησίν, ὁ θεὸς τῷ Βαλαὰμ καὶ »ἐνέβαλεν ῥῆμα εἰς τὸ στόμα αὐτοῦ καὶ εἶπεν· Ἀποστράφηθι πρὸς »Βαλαὰκ καὶ τάδε λαλήσεις«. ### Bölüm 17

28.17.139Bölüm 17

Bütün bunlara, cesaret eden kişi şunu da ekleyecektir: Saul için de "Tanrı'dan kötü bir ruh onu boğuyordu" denmiştir. Rab "Ahab'ı kim aldatacak?" diye sorunca yalancı bir ruh çıkıp "Ben aldatacağım" demiş ve Ahab'ın bütün peygamberlerinin ağzına girmişti.

28.17.139

Εἰς ταῦτα δὲ πάντα ὁ ἀποτολμῶν φήσει ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ Σαοὺλ εἴρηται· »Πνεῦμα θεοῦ πονηρὸν »ἔπνιγεν αὐτόν«. ἀλλὰ καὶ πνεῦμα ψευδὲς ἐξελθὸν γέγονεν ἐν στόματι πάντων τῶν προφητῶν τοῦ Ἀχαάβ, εἰπόντος κυρίου· »Τίς »ἀπατήσει τὸν Ἀχαάβ«; καὶ ἐξελθόντος πνεύματος ψευδοῦς καὶ εἰπόντος· »Ἐγὼ ἀπατήσω«.

28.17.140Bu yerler hakkındaki araştırmalar bu kadar olsun; ortaya konan metinlerden hareketle, Kayafa'nın nasıl peygamberlik ettiğine dair sonucu isteyen kendisi çıkarabilir. Belki onun peygamberliği için şu da söylenmelidir: Kutsal olmadığı için, peygamberlik etmiş olsa bile Kutsal Ruh'tan peygamberlik etmemiştir.

28.17.140

Ταῦτα μὲν οὖν εἰς τοὺς τόπους ἐζητήσθω, δυναμένου τινὸς ἀφ’ ἑαυτοῦ τὰ ἀκόλουθα τοῖς ἐκτεθεῖσιν ῥητοῖς σκοπῆσαι περὶ τοῦ πῶς προεφήτευσεν ὁ Καϊάφας. μήποτε δὲ καὶ ταῦτα εἰς τὴν προφητείαν αὐτοῦ λεκτέον, ὅτι ἐπεὶ μὴ ἅγιος ἦν, εἰ καὶ προεφήτευσεν, ⟨ἀλλ’ οὐκ ἀπὸ πνεύματος ἁγίου προεφήτευσεν⟩.

28.17.141Kayafa'nın nasıl peygamberlik ettiği araştırmaya değer olduğu gibi, Birinci Krallar'da da Saul'un Davut'a gönderdiği ulakların, sonra da Saul'un kendisinin nasıl peygamberlik ettiğini araştıracaksın.

28.17.141

ὥσπερ δὲ ζητήσεως ἄξιόν ἐστιν πῶς προεφήτευσεν Καϊάφας, οὕτως καὶ ἐν τῇ πρώτῃ τῶν Βασιλειῶν ζητήσεις πῶς προεφήτευσαν οἱ ἄγγελοι τοῦ Σαοὺλ σταλέντες ἐπὶ τὸν Δαβίδ, καὶ μετ’ αὐτοὺς ὁ Σαούλ.

28.17.142Çünkü şöyle yazılıdır: "Saul'a 'İşte Davut Rama'da, Avot'tadır' diye haber verildi. Saul, Davut'u yakalamaları için ulaklar gönderdi. Bunlar peygamberler topluluğunu gördüler; Samuel de başlarına geçmiş duruyordu.

28.17.142

γέγραπται γάρ· » Καὶ ἀπηγγέλη τῷ Σαοὺλ λέγοντες· Ἰδοὺ Δαβὶδ εἰς Αὐὼθ ἐν Ῥαμά. »καὶ ἀπέστειλεν Σαοὺλ ἀγγέλους λαβεῖν τὸν Δαβίδ, καὶ εἴδοσαν τὴν »ἐκκλησίαν τῶν προφητῶν, καὶ Σαμουὴλ εἱστήκει καθεστηκὼς ἐπ’ »αὐτῶν.

28.17.143Saul'un ulakları üzerine Rabbin Ruhu geldi ve onlar da peygamberlik ettiler. Saul'a haber verildi, başka ulaklar gönderdi, onlar da peygamberlik ettiler.

28.17.143

καὶ ἐγενήθη ἐπὶ τοὺς ἀγγέλους Σαοὺλ πνεῦμα κυρίου καὶ »προεφήτευσαν καὶ αὐτοί. καὶ ἀπηγγέλη τῷ Σαούλ, καὶ ἀπέστειλεν »ἀγγέλους ἑτέρους καὶ προεφήτευσαν καὶ αὐτοί.

28.17.144Saul öfkeyle hiddetlendi, Armatayim'e gitti, büyük kuyuya, Sofin yolundaki yere geldi ve 'Samuel ile Davut nerede?' diye sordu. 'İşte, Rama'da, Avot'ta' dediler.

28.17.144

καὶ ἐθυμώθη ὀργῇ »Σαούλ, καὶ ἐπορεύθη εἰς Ἀρμαθαῒμ καὶ ἔρχεται ἕως τοῦ φρέατος »τοῦ μεγάλου καὶ ἐν τῇ ὁδῷ ἐς Σωφεῖν, καὶ ἐπηρώτησεν καὶ εἶπεν· »Ποῦ Σαμουὴλ καὶ Δαβίδ; καὶ εἶπον· Ἰδοῦ εἰς Αὐὼθ Ῥαμὰ.

28.17.145Oradan Rama'daki Avot'a gitti. Üzerine Tanrı'nın Ruhu geldi ve Rama'daki Avot'a varıncaya kadar yürüyüp peygamberlik etti. Giysilerini çıkardı, Samuel'in önünde peygamberlik etti ve bütün gün, bütün gece çıplak olarak yere yıkıldı. Bu yüzden 'Saul da mı peygamberler arasında?' dediler."

28.17.145

καὶ »ἐπορεύθη ἐκεῖθεν εἰς Αὐὼθ Ῥαμὰ· καὶ ἐγενήθη ἐπ’ αὐτὸν πνεῦμα »θεοῦ, καὶ ἐπορεύετο πορευόμενος καὶ προφητεύων ἕως ἐλθὼν εἰς »Αὐὼθ Ῥαμὰ. καὶ ἐξεδύσατο τὰ ἱμάτια αὐτοῦ καὶ προεφήτευσεν »ἐνώπιον Σαμουὴλ, καὶ ἔπεσεν γυμνὸς ὅλην τὴν ἡμέραν ἐκείνην καὶ »ὅλην τὴν νύκτα. διὰ τοῦτο ἔλεγον· Εἰ καὶ Σαοὺλ ἐν προφήταις«;

28.17.146Bu sözleri, günahkârların nasıl peygamberlik ettiğini ve bunu Kutsal Ruh'tan mı yoksa başka bir kudretten mi yaptıklarını göstermek için –hakikate tanıklık etmesi bakımından yalan söylemeyen bir kudretten– zorunlu olarak aktardığımı düşünüyorum.

28.17.146

ἀναγκαίως δὲ νομίζω καὶ ταῦτα παρατεθεῖσθαι ὑπὲρ τοῦ φανῆναι πῶς ἁμαρτωλοὶ προφητεύουσιν, καὶ πότερον ἐξ ἁγίου πνεύματος ἢ ἀπὸ ἄλλης δυνάμεως, ὅσον γε ἐπὶ τῷ μαρτυρεῖν τῇ ἀληθείᾳ μὴ ψευδομένης.

28.17.147Yine Birinci Krallar'da, putların kâhinlerinin Sandık konusunda yol gösterdiklerini görüyoruz: İlk kez doğurmuş inekler Beytşemeşli Yeşu'nun yoluna giderse, bu, Filistinlilere inen darbenin Tanrı'dan geldiğini gösterir, demişlerdir.

28.17.147

πάλιν τε αὖ ἐν τῇ πρώτῃ τῶν Βασιλειῶν εὑρίσκονται οἱ τῶν εἰδώλων μάντεις ὑποδεικνύντες τὰ περὶ τῆς κιβωτοῦ, καὶ ὅτι ἐπὰν βόες πρωτοτοκεύουσαι τὴν ὁδὸν Ἰησοῦ τοῦ Βεθσαμυσαίου πορευθῶσιν, σημαίνουσιν ἀπὸ θεοῦ γεγονέναι τὴν πληγὴν τοῖς Φιλιστιαίοις.

28.17.148Bu yerlerde karnından konuşan kadın ile Samuel konusunu da geçmemek gerekir; Saul ertesi gün oğullarıyla birlikte öldürüleceğini bunlardan öğrenmişti.

28.17.148

οὐδὲ τὰ περὶ τὴν ἐγγαστρίμυθον καὶ τὸν Σαμουὴλ ἐν τοῖς τόποις τούτοις παρασιωπητέον, ἀφ’ ὧν ἔμαθεν ὁ Σαούλ, ὅτι τῇ ἑξῆς ἔμελλεν ἅμα τοῖς υἱοῖς ἀναιρεθήσεσθαι ἡμέρᾳ.

28.17.149Bu yerlerin kesin anlamını, daha kötü ve daha iyi kudretler arasındaki farkları, arada başka kudretler varsa onları da ayırt edebilen kişi görecektir.

28.17.149

τὸ δὲ ἀκριβὲς ἐν τοῖς τόποις ὄψεται ὁ δυνάμενος διαλαβεῖν περὶ διαφόρων δυνάμεων, χειρόνων καὶ κρειττόνων, εἰ δὲ καὶ εἶέν τινες μεταξύ, καὶ περὶ τούτων.

28.17.150Kayafa'nın daha kötü bir kudretten peygamberlik ettiğini savunmak isteyen kişi de şöyle diyecektir: Kötü bir kudretin bunları söylemesi hiç şaşırtıcı değildir, çünkü müjdecilerin yazdığına göre Rabbe söylediği sözlerde şeytanın bile İsa'nın Tanrı'nın Oğlu olduğunu büsbütün bilmediği görülür.

28.17.150

πάλιν τε αὖ ὁ βουλόμενος ἀπὸ χείρονος δυνάμεως προπεφητευκέναι τὸν Καϊάφαν φήσει ὅτι οὐδὲν παράδοξόν ἐστιν πονηρὰν δύναμιν ταῦτα εἰρηκέναι, ὅπου γε οὐ πάντη ἀγνοῶν καὶ ὁ διάβολος εὑρίσκεται τὸν Ἰησοῦν υἱὸν ὄντα θεοῦ ἐν τοῖς ἀναγρα φεῖσιν ὑπὸ τῶν εὐαγγελιστῶν εἰρῆσθαι | ὑπ’ αὐτοῦ πρὸς τὸν κύριον.

28.17.151Yine diyecektir ki Kurtarıcı hakkında bunları söyleten kudrette bir de kötü niyet vardır. Amacı işitenleri inandırmak değil, meclisteki başkâhinleri ve Ferisileri İsa'yı öldürmeye kışkırtmaktı. Kutsal Ruh'un böyle bir iş yapması düşünülemez.

28.17.151

φήσει δὲ ὅτι καὶ πονηρία τις ἔκκειται τῇ ἐνεργούσῃ δυνάμει ταῦτα προφητεύεσθαι περὶ τοῦ σωτῆρος· σκοπὸς γὰρ ἦν αὐτῇ οὐ τὸ πιστοποιῆσαι τοὺς ἀκροωμένους ἀλλ’ ἐρεθίσαι τοὺς ἐν τῷ συνεδρίῳ ἀρχιερεῖς καὶ Φαρισαίους κατὰ τοῦ Ἰησοῦ ἵνα αὐτὸν ἀποκτείνωσιν, ὅπερ οὐκ ἦν κατὰ τὸ ἅγιον πνεῦμα ἐνεργῆσαι. ### Bölüm 18

28.18.152Bölüm 18

Bir bak: Kayafa ya da onu peygamberlik etmeye sevk eden şey, "Bütün milletin helâk olmasındansa bir adamın halk için ölmesinin bizim için daha iyi olduğunu ne biliyorsunuz ne hesaba katıyorsunuz" sözüyle işitenleri İsa'yı öldürmeye kışkırtmak istemiyor mu?

28.18.152

(14) Ὅρα γὰρ εἰ μὴ παροξῦναι βούλεται τοὺς ἀκροωμένους εἴτε ὁ Καϊάφας εἴτε τὸ ἐνεργοῦν αὐτὸν προφητεύειν πρὸς τὸ ἀποκτεῖναι τὸν Ἰησοῦν διὰ τοῦ »Ὑμεῖς οὐκ οἴδατε οὐδὲ λογίζεσθε »ὅτι συμφέρει ἡμῖν ἵνα εἷς ἄνθρωπος ἀποθάνῃ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, καὶ »μὴ ὅλον τὸ ἔθνος ἀπόληται«.

28.18.153Peygamberliğinin bir parçası olan "Bizim için daha iyidir" sözünü söyleyen kişi doğru mu söylüyor, yalan mı? Doğru söylüyorsa, Kayafa ve mecliste İsa'ya karşı mücadele edenler, İsa'nın halk için ölmesiyle kurtulmuş ve daha iyi olana erişmiş olurlar. Kayafa'nın ve İsa'ya karşı toplanan meclistekilerin kurtulduğunu ve İsa'nın ölümüyle daha iyi olana eriştiğini söylemek saçmaysa, bu sözleri söyleten şeyin Kutsal Ruh olmadığı açıktır; çünkü Kutsal Ruh yalan söylemez.

28.18.153

ἀρά γε ὁ λέγων· »Συμφέρει ἡμῖν« ὅπερ μέρος ἦν τῆς προφητείας αὐτοῦ, ἀληθεύει ἢ ψεύδεται; εἰ μὲν γὰρ ἀληθεύει, σώζεται ὁ Καϊάφας καὶ οἱ ἐν τῷ συνεδρίῳ κατὰ τοῦ Ἰησοῦ ἀγωνιζόμενοι, ἀποθανόντος τοῦ Ἰησοῦ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, καὶ τυγχάνουσι τοῦ συμφέροντος· εἰ δὲ ἄτοπον φάσκειν τὸν Καϊάφαν καὶ τοὺς ἐν τῷ κατὰ τοῦ Ἰησοῦ συνεδρίῳ σώζεσθαι καὶ τοῦ συμφέροντος τετευχέναι ἀποθανόντος τοῦ Ἰησοῦ, δῆλον ὅτι οὐχ ἅγιον πνεῦμα ἦν τὸ ταῦτα ἐνεργῆσαν λέγεσθαι· ἅγιον γὰρ πνεῦμα οὐ ψεύδεται.

28.18.154Kayafa'yı sevk eden şeyin "Bir adamın halk için ölmesi bizim için daha iyidir" sözünde de doğru söylediğini savunmak isteyen kişi, son hakkındaki öğreti gereği "Bizim için daha iyidir" sözünü daha derin anlayacaktır. "Tanrı'nın lütfuyla (ya da: Tanrı'dan ayrı olarak) herkes için ölümü tatsın diye" sözünü de kullanacak, "herkes için" ve "Tanrı'dan ayrı olarak herkes için" sözleri üzerinde duracaktır.

28.18.154

ὁ δὲ βουλόμενος ἀληθεύειν καὶ ἐν τούτῳ τὸ ἐνεργοῦν τὸν Καϊάφαν, λέγω δὲ τῷ φάσκειν· » Συμφέρει ἡμῖν ἵνα εἷς ἄνθρωπος »ἀποθάνῃ ὑπὲρ τοῦ λαοὺ«, βαθύτερον ἐξακούσεται τοῦ »Συμφέρει »ἡμῖν« διὰ τὸν περὶ τέλους λόγον, καὶ συγχρήσεται τῷ »Ὅπως »χάριτι (ἢ· χωρὶς) θεοῦ ὑπὲρ παντὸς γεύσηται θανάτου«, καὶ ἐπιστήσει »τῷ »Ὑπὲρ παντός« καὶ τῷ » Χωρὶς θεοῦ ὑπὲρ παντός«.

28.18.155"Bütün insanların, özellikle de imanlıların Kurtarıcısı" sözünü de kullanacak; O'nun "dünyanın günahını kaldıran Tanrı Kuzusu" olduğunu öne sürecek ve bunu, dünyanın bir parçasının değil, dünyanın günahının kaldırılması olarak özgül anlamıyla kavrayacaktır.

28.18.155

συγχρήσεται δὲ καὶ τῷ »Ὅς ἐστιν σωτὴρ πάντων ἀνθρώπων, μάλιστα »πιστῶν«· ὅτι δὲ οὗτός ἐστιν » ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ ὁ αἴρων τὴν »ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου«, ἰδίως ἀκούων τοῦ αἴρεσθαι τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου, καὶ οὐχὶ μέρους αὐτοῦ.

28.18.156"Bir adamın ölmesi bizim için daha iyidir" sözünün doğru olduğunu söyleyen kişi, bu yerdeki bütün sözlerin de "Siz hiçbir şey bilmiyorsunuz" ile başlayan gerçek bir peygamberlik olduğunu söyleyecektir. Çünkü hakikat, bilgelik, adalet ve barış olan İsa'yı tanımayan Ferisiler ve başkâhinler hiçbir şey bilmiyorlardı.

28.18.156

ὁ δὲ λέγων ἀληθὲς εἶναι τὸ »Συμφέρει ἡμῖν ἵνα εἷς ἄνθρωπος ἀποθάνῃ« φήσει καὶ ὅλα τὰ κατὰ τὸν τόπον προφητείαν εἶναι ἀληθῆ, ἀρχομένην ἀπὸ τοῦ »Ὑμεῖς οὐκ »οἴδατε οὐδέν«· οὐδὲν γὰρ ᾔδεισαν οἱ τὸν Ἰησοῦν μὴ γνωρίζοντες Φαρισαῖοι καὶ ἀρχιερεῖς, ὄντα ἀλήθειαν καὶ σοφίαν καὶ δικαιοσύνην καὶ εἰρήνην.

28.18.157"Çünkü barışımız O'dur." Hiçbir şey bilmeyen bu kimseler, bu tek kişinin, insan olması bakımından halk için ölmesinin kendileri için de nasıl daha iyi olduğunu hesap etmiyorlardı. Çünkü ölen İsa bir insandır.

28.18.157

»Αὐτὸς γάρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν«. ἀλλὰ καὶ οὐκ ἐλογίζοντο οὗτοι οἱ μηδὲν εἰδότες τίνα τρόπον συνέφερεν καὶ αὐτοῖς ἵνα ὁ εἷς οὗτος, καθ’ ὃ ἄνθρωπός ἐστιν, ἀποθάνῃ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ· ἄνθρωπος γάρ ἐστιν ἀποθανὼν Ἰησοῦς.

28.18.158Bu yüzden kendisi de şöyle der: "Şimdi ise beni, size hakikati söylemiş bir insanı öldürmek istiyorsunuz."

28.18.158

διὸ καὶ αὐτός φησι· »Νῦν δὲ ζητεῖτέ με ἀποκτεῖναι, ἄνθρωπον ὃς τὴν ἀλήθειαν λελά»ληκα«.

28.18.159Ölen bir insandır; hakikat, bilgelik, barış ve adalet, hakkında "Logos Tanrı'ydı" diye yazılı olan ise insan değildi. Tanrı Logos, hakikat, bilgelik ve adalet ölmemiştir; çünkü görünmeyen Tanrı'nın sureti, bütün yaratılışın ilk doğanı ölümü kabul etmez.

28.18.159

καὶ ἐπεὶ ἄνθρωπος μέν ἐστιν ὁ ἀποθανών, | οὐκ ἦν δὲ ἄνθρωπος ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ σοφία καὶ εἰρήνη καὶ δικαιοσύνη, καὶ περὶ οὗ γέγραπται· »Θεὸς ἦν ὁ λόγος«· οὐκ ἀπέθανεν ὁ θεὸς λόγος καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ σοφία καὶ ἡ δικαιοσύνη· ἀνεπίδεκτος γὰρ ἡ εἰκὼν τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου, ὁ πρωτότοκος πάσης κτίσεως, θανάτου.

28.18.160Halk için ölen bu insandır, bütün canlıların en temizidir. O, günahlarımızı ve zayıflıklarımızı kaldırmıştır; çünkü bütün dünyanın günahını üzerine alıp çözebilir, tüketebilir ve yok edebilirdi. Zira hiç günah işlememiş, ağzında hile bulunmamış, günahı tanımamıştır.

28.18.160

ὑπὲρ τοῦ λαοῦ δὲ ἀπέθανεν οὗτος ὁ ἄνθρωπος, τὸ πάντων ζῴων καθαρώτερον, ὅστις τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἦρεν καὶ τὰς ἀσθενείας, ἅτε δυνάμενος πᾶσαν τὴν ὅλου τοῦ κόσμου ἁμαρτίαν εἰς ἑαυτὸν ἀναλαβὼν λῦσαι καὶ ἐξαναλῶσαι καὶ ἐξαφανίσαι, ἐπεὶ μὴ ἁμαρτίαν ἐποίησεν οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ, οὐδὲ ἔγνω ἁμαρτίαν.

28.18.161Sanırım Pavlus da bu anlamda şöyle demiştir: "Günahı tanımayanı bizim için günah yaptı ki biz O'nda Tanrı'nın adaleti olalım." Günahı tanımayanı günah yapmıştır, çünkü hiç günah işlememiş olan O, herkesin günahlarını üzerine almıştır. Cesaret edip söylemek gerekirse, "Dünyanın süprüntüsü gibi olduk, şimdiye kadar herkesin döküntüsü olduk" diyen havarilerinden çok daha fazla, O dünyanın süprüntüsü ve herkesin döküntüsü olmuştur.

28.18.161

κατὰ τοῦτο δ’ οἶμαι καὶ τὸν Παῦλον εἰρηκέναι οὕτως· »Τὸν μὴ γνόντα ἁμαρτίαν ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν, »ἵνα ἡμεῖς γενώμεθα δικαιοσύνη θεοῦ ἐν αὐτῷ«· ἁμαρτίαν γὰρ αὐτὸν ἐποίησεν, μὴ γνόντα ἁμαρτίαν, τῷ μηδὲν αὐτὸν ἡμαρτηκότα τὰς πάντων ἁμαρτίας ἀνειληφέναι, καὶ εἰ δεῖ τολμήσαντα εἰπεῖν, πολλῷ μᾶλλον τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ περικάθαρμα αὐτὸν τοῦ κόσμου γεγονέναι καὶ πάντων περίψημα, τῶν εἰπόντων· »Ὡς περικαθάρματα »τοῦ κόσμου ἐγενήθημεν, πάντων περίψημα ἕως ἄρτι«. ### Bölüm 19

28.19.162Bölüm 19

İnsan soyuna çoğu zaman salgın, zararlı durgun havalar ya da kıtlık gibi ağır belalar musallat olduğunda, birinin kendini halk için feda etmesiyle bu belaların çözüldüğüne, sanki onları işleyen kötü ruhun etkisiz kaldığına dair Yunanlar ve barbarlar arasında pek çok hikâye anlatılır. Bunlar böyle bir düşünceyi tiksintiyle reddetmezler. Bunların doğru olup olmadığını inceleyerek ele almanın yeri burası değildir.

28.19.162

Περὶ δὲ τοῦ πολλάκις ἐπικρατούντων τινῶν χαλεπῶν ἐν τῷ τῶν ἀνθρώπων γένει, οἷον λοιμῶν ἢ ἐπιβλαβῶν νηνεμιῶν ἢ λιμῶν, λύεσθαι τὰ τοιαῦτα, οἱονεὶ καταργουμένου τοῦ ἐνεργοῦντος αὐτὰ πονηροῦ πνεύματος, διὰ τὸ ἑαυτόν τινα ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ διδόναι, πολλαὶ φέρονται Ἑλλήνων καὶ βαρβάρων ἱστορίαι, τὴν περὶ τοῦ τοιούτου ἔννοιαν οὐκ ἀποπτυόντων οὐδὲ ἀποδοκιμαζόντων. πότερον μὲν οὖν ἀληθῆ ἐστιν τὰ τοιαῦτα, ἢ μή, οὐ τοῦ παρόντος ἐστὶν καιροῦ μετ’ ἐξετάσεως διαλαβεῖν.

28.19.163Ama bütün dünya temizlensin diye, üstlenmeseydi helâk olacak dünyanın kefareti olarak onun için ölümü üstlenebilen birinin varlığı ne anlatılmıştır ne de anlatılabilir. Yalnız İsa, Tanrı'dan ayrı olarak her şey için çekilen çarmıhta herkesin günahının yükünü üzerine alabilmiş ve büyük gücüyle taşıyabilmiştir.

28.19.163

πλὴν ὁ δυνάμενος ὑπὲρ ὅλου 〈τοῦ〉 κόσμου, ἵνα πᾶς ὁ κόσμος καθαρθῇ, ἀναδέξασθαι ἐπὶ καθαρσίῳ αὐτοῦ ἀπολομένου ἂν εἰ μὴ ἀνεδέξατο τὸ ὑπὲρ αὐτοῦ ἀποθανεῖν, οὔτε ἱστόρηται πώποτε οὔτε ἱστορηθῆναι δύναται, μόνου Ἰησοῦ τὸ πάντων τῆς ἁμαρτίας φορτίον ἐν τῷ ὑπὲρ τῶν ὅλων χωρὶς θεοῦ σταυρῷ ἀναλαβεῖν εἰς ἑαυτόν, καὶ βαστάσαι τῇ μεγάλῃ αὐτοῦ ἰσχύϊ δεδυνημένου.

28.19.164Çünkü zayıflığı taşımayı bilen yalnız O'ydu; nitekim Peygamber İşaya şöyle der: "Darbe altında olan ve zayıflığı taşımayı bilen bir insan."

28.19.164

καὶ γὰρ οὗτος μόνος ἐπιστήμων ἦν τοῦ φέρειν μαλακίαν, ὥς φησιν ὁ προφήτης Ἡσαΐας λέγων· »Ἄνθρωπος ἐν πληγῇ »ὢν καὶ εἰδὼς φέρειν μαλακίαν«.

28.19.165Günahlarımızı alan ve kanunsuzluklarımız yüzünden zayıf düşen O'dur; terbiye edilmemiz ve barışa kavuşmamız için bizim hak ettiğimiz ceza O'nun üzerine inmiştir.

28.19.165

καὶ οὗτός γε τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἔλαβεν καὶ μεμαλάκισται διὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν, καὶ ἡ ὀφειλομένη ἡμῖν εἰς τὸ παιδευθῆναι καὶ εἰρήνην ἀναλαβεῖν κόλασις | ἐπ’ αὐτὸν γεγένηται.

28.19.166"Barışımızın terbiyesi O'nun üzerindedir" sözünü böyle anlıyorum. "O'nun yarasıyla biz şifa bulduk" denildiğine göre belki biz, çarmıhta aldığı yarayla şifa bulanlar olarak şöyle diyebiliriz: "Ben ise yalnız Rabbimiz İsa Mesih'in çarmıhıyla övüneyim; O'nun aracılığıyla dünya benim için, ben de dünya için çarmıha gerildim." Baba, bu İsa'yı günahlarımız için teslim etti; o da bunlar yüzünden "boğazlanmaya götürülen koyun gibi, kırkanının önünde sessiz duran kuzu gibi" götürüldü.

28.19.166

οὕτω γὰρ ἀκούω τοῦ[τω]· »Παιδεία εἰρήνης ἡμῶν ἐπ’ »αὐτόν«. τάχα δὲ καὶ ἐπεὶ »τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν«, εἴποιμεν ἂν οἱ ἰαθέντες ἐκ τοῦ σταυροῦ ἐλθόντος αὐτῷ τοῦ μώλωπος τὸ »Ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο καυχᾶσθαι εἰ μὴ ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ κυρίου »Ἰησοῦ Χριστοῦ, δι’ οὗ ἐμοὶ κόσμος ἐσταύρωται κἀγὼ κόσμῳ«. τοῦτον τὸν Ἰησοῦν παρέδωκεν ὁ πατὴρ ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν, καὶ δι’ αὐτὰς »ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη καὶ ὡς ἀμνὸς ἐνώπιον τοῦ »κείραντος ἄφωνος«.

28.19.167Kendini alçaltıp ölüme, hem de çarmıh ölümüne kadar itaat ettiğinde, bu alçalış içinde üzerindeki hüküm kaldırıldı. "Alçalışında hükmü kaldırıldı" sözünü ben böyle anlıyorum. O, Tanrı'nın halkının kanunsuzlukları yüzünden ölüme götürüldü.

28.19.167

τούτου ἐν τῇ ταπεινώσει, ἣν »ἐταπείνωσεν »ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ«, ῾η κρίσις ἤρθη· οὕτω γὰρ ἀκούω τοῦ· »Ἐν τῇ ταπεινώσει ἡ κρίσις αὐ»τοῦ ἤρθη«· ὡς εἶναι τὰ ἑξῆς Ἐν τῇ ταπεινώσει αὐτοῦ ἡ κρίσις ἤρθη. οὗτος δὲ ἀπὸ τῶν ἀνομιῶν τοῦ λαοῦ τοῦ θεοῦ ἤχθη εἰς θάνατον.

28.19.168Demek ki bu insan halk için öldü ve O'nun sayesinde bütün millet helâk olmadı.

28.19.168

οὐκοῦν ἀπέθανεν ὁ ἄνθρωπος οὗτος ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, καὶ διὰ τοῦτον οὐχὶ ὅλον τὸ ἔθνος ἀπώλετο.

28.19.169Şunun üzerinde dur: "Halk" adını sünnetlilere, "millet" adını ise ötekilere verebilir misin?

28.19.169

καὶ ἐπίστησον εἰ δύνασαι τὸ μὲν ὄνομα τοῦ ›λαοὺ‹ λαβεῖν εἰς τοὺς ἐκ περιτομῆς, τὸ δὲ τοῦ ›ἔθνους‹ εἰς τοὺς λοιπούς.

28.19.170Çünkü bu insan yalnız halk için ölmedi, aynı zamanda bütün millet helâk olmasın diye de öldü; yani "millet" denen kimseler ve bütün putperestler helâk olmasın diye.

28.19.170

ἀπέθανεν γὰρ οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐ μόνον ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, ἀλλ’ ἵνα καὶ μὴ ὅλον τὸ ἔθνος ἀπόληται, ὡς εἰ ἔλεγεν τὸ χρηματίζον ἔθνος καὶ πάντες οἱ ἐθνικοὶ ἀπόλωνται. ### Bölüm 20

28.20.171Bölüm 20

Ardından gelen söz şudur: "Bunu kendiliğinden söylemedi." Sanırım bundan şunu öğreniyoruz: Biz insanlar bazı şeyleri kendiliğimizden söyleriz, söylememizi sağlayan hiçbir kudret yoktur; bazı şeyleri ise sanki bir kudret kulağımıza fısıldayıp ağzımıza vererek söyleriz. Bu durumda büsbütün kendimizden geçmeyiz, söylediklerimizin farkındayız gibi görünürüz.

28.20.171

(15) Ἑξῆς τούτῳ ἐστὶν τὸ » Τοῦτο ἀφ’ ἑαυτοῦ οὐκ εἶπεν«. ἐφ’ οὗ μανθάνειν οἶμαι ἡμᾶς ὅτι τινὰ μὲν οἱ ἄνθρωποι ἀφ’ ἑαυτῶν λέγομεν, μηδεμιᾶς ἡμᾶς ἐνεργούσης εἰς τὸ λέγειν δυνάμεως, ἕτερα δὲ ὡσπερεὶ ὑπηχούσης καὶ ὑποβαλλούσης δυνάμεώς τινος ἡμῖν τὰ λεγόμενα, κἂν μὴ τέλεον ἐξιστώμεθα καὶ ἀπαρακολουθήτως ἔχωμεν ἑαυτοῖς, ἀλλὰ δοκῶμεν παρακολουθεῖν οἷς λέγομεν.

28.20.172Ama söylediğimiz şeyin bir söz olarak farkında olup söylenen şeyin asıl anlamından habersiz olmamız da mümkündür. Nitekim burada başkâhin Kayafa hem kendiliğinden söylememiş hem de söylediği şeyin, bir peygamberlik olarak taşıdığı anlamı kavramamıştır.

28.20.172

ἐνδέχεται δὲ παρακολουθοῦντας ἡμᾶς ἑαυτοῖς ᾗ λέγομεν, μὴ παρακολουθεῖν τῷ βουλήματι τῶν λεγομένων· ὥσπερ νῦν Καϊάφας ὁ ἀρχιερεὺς καὶ ἀφ’ ἑαυτοῦ οὐκ εἶπεν καὶ οὗ εἶπεν τὸν νοῦν ὡς προφητείας λεγομένης οὐκ ἐδέχετο.

28.20.173Pavlus'ta da "ne söylediklerini ne de neyi kesin olarak ileri sürdüklerini anlayan" bazı kanun öğretmenleri vardır.

28.20.173

καὶ παρὰ Παύλῳ δὲ νομοδιδάσκαλοί τινές εἰσιν »μὴ »νοοῦντες μήτε ἃ λέγουσιν μήτε περὶ τίνων διαβεβαιοῦνται«.

28.20.174Ama Süleyman'ın Meseller'de sözünü ettiği bilge böyle değildir: "Bilge, ağzından çıkanı anlar, dudaklarında anlayış taşır."

28.20.174

ἀλλ’ οὐχ ὁ σοφὸς τοιοῦτος, περὶ οὗ φησὶν ἐν Παροιμίαις ὁ Σολομῶν· »Σοφὸς »νοήσει τὰ ἀπὸ ἰδίου στόματος, ἐπὶ δὲ χείλεσιν φορέσει »ἐπιγνωμοσύνην«.

28.20.175Bana öyle geliyor ki bazen koşullar da peygamberliğe sebep olur. Burada Kayafa için sebep, İsa'nın bütün millet helâk olmasın diye halk için öleceği yılın başkâhini olmasıdır. Daha önce aktardığımız sözlerden anlaşıldığı gibi başka başkâhinler de vardı, ama İsa'nın acı çekeceği yılın başkâhininden başka kimse peygamberlik etmez.

28.20.175

δοκεῖ δέ μοι ὅτι καὶ περίστασις αἰτία ποτὲ γίνεται τοῦ προφητεύειν, ὥσπερ καὶ νῦν τῷ Καϊάφᾳ τὸ εἶναι αὐτὸν ἀρχιερέα τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνου, ⟨ᾧ⟩ ἔμελλεν ὁ Ἰησοῦς ἀποθνήσκειν ὑπὲρ τοῦ λαοῦ | ἵνα μὴ ὅλον τὸ ἔθνος ἀπόληται· ὄντων γὰρ καὶ ἄλλων ἀρχιερέων, ὡς δῆλον ἐξ ὧν προπαρεθέμεθα, οὐδεὶς προφητεύει ἢ ὁ τοῦ ἐνιαυτοῦ ᾧ ἔμελλεν πάσχειν ὁ Ἰησοῦς ἀρχιερεύς.

28.20.176Davut'a gönderilen ulaklarını ve Saul'un kendisini de peygamberlik etmeye koşullar götürmüştür. Çünkü Davut'u aramaları sanki peygamberliğe sebep olmuştur, ama yazılı olduğu türden bir peygamberliğe.

28.20.176

περίστασις δὲ προφητεύειν πεποίηκεν καὶ τοὺς Σαοὺλ ἀγγέλους, πεμφθέντας ἐπὶ τὸν Δαβίδ, καὶ αὐτὸν τὸν Σαούλ· οἱονεὶ γὰρ τὸ ζητεῖν αὐτοὺς τὸν Δαβὶδ αἴτιον γέγονεν προφητείας, ἀλλὰ τοιαύτης, ὁποία ἀναγέγραπται.

28.20.177Balam da İsrail'in ordugâhını görmeseydi meselini söylemeye girişip "Beni Mezopotamya'dan getirtti" ve devamındaki sözleri söylemezdi. Her seferinde ordugâhın başka bir kısmını görüyor, gördüğü şeyin yeniliğinden etkilenip İsrail hakkında konuşmaya yöneliyordu.

28.20.177

ἀλλὰ καὶ Βαλαὰμ οὐκ ἂν ἀναλαβὼν τὴν παραβολὴν αὐτοῦ εἶπεν τὸ »Ἐκ Μεσοποταμίας μετεπέμψατό με« καὶ τὰ ἑξῆς· μὴ ἰδὼν τὸν Ἰσραὴλ ἐστρατοπεδευκότα· καὶ ἀεὶ ἄλλο μέρος στρατοπέδου βλέπων ἀπὸ τῆς καινότητος τοῦ βλεπομένου ἐκινεῖτο πρὸς τὸ λέγειν περὶ τοῦ Ἰσραήλ. ### Bölüm 21

28.21.178Bölüm 21

Demek ki İsa millet için ölecekti, millet ise Tanrı'nın dağılmış evlatlarından başkaydı. Bu, "İsa, yalnız millet için değil, Tanrı'nın dağılmış evlatlarını bir araya toplamak için de ölecekti" sözünden bellidir.

28.21.178

(16) Ἔμελλε τοίνυν Ἰησοῦς ἀποθνήσκειν ὑπὲρ τοῦ ἔθνους, ὅπερ ἕτερον ἦν τῶν διεσκορπισμένων τέκνων θεοῦ, ὡς δῆλον ἐκ τοῦ »Ἰησοῦς ἔμελλεν ἀποθνήσκειν, οὐχ ὑπὲρ τοῦ ἔθνους μόνον, ἀλλ’ »ἵνα καὶ τὰ τέκνα τοῦ θεοῦ τὰ διεσκορπισμένα συναγάγῃ εἰς ἕν«.

28.21.179Şimdi, milletin dışındaki Tanrı'nın dağılmış evlatlarının kim olduğunu araştırmanın zamanıdır. Tabiatlar öğretisini getirenler, Tanrı'nın evlatlarının kendi görüşlerine göre ruhanîler olduğunu söyleyeceklerdir; oysa her şeyi ruhanî olarak yargılamamışlardır. Çünkü tabiatların var olduğunu sananların, ruhanîleri, "Ruhanî kişi her şeyi yargılar, kendisi ise kimse tarafından yargılanmaz" diye öğreten Havari'nin anladığından farklı anlaması zorunludur.

28.21.179

τίνα δὲ τὰ παρὰ τὸ ἔθνος διεσκορπισμένα τέκνα θεοῦ νῦν καιρὸς ἤδη ζητεῖν. περὶ τούτων δὴ οἱ μὲν τὰς φύσεις εἰσάγοντες τοὺς κατ’ αὐτοὺς πνευματικοὺς φήσουσιν εἶναι τὰ τέκνα τοῦ θεοῦ, πνευματικῶς οὐκ ἀνακρίναντες πάντα· τοῦτο γὰρ ἀκολουθεῖ λέγειν τοῖς φύσεις εἶναι οἰομένοις, καὶ παρὰ τὸ τοῦ ἀποστόλου βούλημα ἐννοεῖν τοὺς πνευματικούς, διδάσκοντος ὅτι »Ὁ πνευματικὸς ἀνακρίνει »πάντα, καὶ ὑπ’ οὐδενὸς ἀνακρίνεται«.

28.21.180Bundan, her şeyi yargılamayanın ruhanî olmadığı ya da henüz ruhanî olmadığı sonucu çıkar.

28.21.180

τούτῳ δὲ ἀκολουθεῖ τὸν μὴ ἀνακρίνοντα πάντα μὴ εἶναι πνευματικόν, ἢ μηδέπω εἶναι πνευματικόν.

28.21.181Ayrıca ruhanî kişi kimse tarafından yargılanmadığına göre, biri tarafından yargılanan kişi de ruhanî değildir ya da henüz ruhanî değildir.

28.21.181

ἀλλὰ καὶ εἴ τις ὑπό τινος ἀνακρίνεται, ἐπεὶ ὁ πνευματικὸς ὑπ’ οὐδενὸς ἀνακρίνεται, οὐκ ἔστιν πνευματικός, ἢ οὐκ ἔστιν πω πνευματικός.

28.21.182O hâlde belki şöyle demek daha doğrudur: İnsan, önceden olmadığı hâlde ruhanî olur ve o zaman artık gerçek anlamda Tanrı'nın oğludur.

28.21.182

μήποτ’ οὖν βέλτιον λέγειν ὅτι γίνεταί τις πνευματικός, οὐ πρότερον ὤν, ὅστις ἤδη καὶ κυρίως ἐστὶν υἱὸς θεοῦ.

28.21.183Tabiatlar öğretisini getirenlerin kastettiği "ruhanîler" değilse, burada anılan Tanrı'nın evlatları kimlerdir? Bunu inceleme zamanı gelmiştir. Bak: Milletin dışındaki Tanrı'nın dağılmış evlatlarını, bu sözlerin söylendiği sırada zaten Tanrı katında adil olanlar olarak anlayabilir misin? Yani önceden uykuya dalmış atalar, peygamberler ya da Tanrı'nın seçtiği başka kimseler, yahut o sırada zaten sağlam olanlar. Çünkü sağlam olanlar, hasta olmayanlar varmış gibi "Hekime sağlamların değil, hastaların ihtiyacı vardır" der; adil kimseler varmış gibi de "Adilleri değil, günahkârları tövbeye çağırmaya geldim" der.

28.21.183

τίνα οὖν ἐστιν τὰ λεγόμενα νῦν τέκνα θεοῦ, εἰ μή εἰσιν οἱ κατὰ τοὺς εἰσά γοντας τὰς φύσεις ›πνευματικοί‹, ὥρα σκοπεῖν· καὶ ὅρα εἰ τέκνα θεοῦ διεσκορπισμένα ἕτερα παρὰ τὸ ἔθνος δύνασαι νοεῖν τοὺς ἤδη, ὅτε ταῦτα ἐλέγετο, δικαίους ἐν θεῷ, εἴτε προκεκοιμημένους πατριάρχας ἢ προφήτας ἤ τινας ἄλλους ἐκλεκτοὺς τοῦ θεοῦ, εἴτε καὶ τοὺς ἤδη τότε ἰσχύοντας· ὡς γὰρ ὑπαρχόντων, τῶν ἰσχυόντων καὶ μηδὲ νοσούντων φησίν· »Οὐ χρείαν ἔχουσιν οἱ ἰσχύοντες ἰατροῦ ἀλλ’ οἱ »κακῶς ἔχοντες«, καὶ ὡς ὄντων δικαίων λέγει· »Οὐκ ἐλήλυθα »καλέσαι δικαίους ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν«.

28.21.184Demek ki İsa, helâk olmasın diye millet için, dağılmış olan Tanrı'nın evlatları için de, bir araya toplanıp O'nda tek sürü olsunlar, tek çoban bulunsun diye ölecekti. Sanırım o zaman Kurtarıcı'nın şu duası yerine gelecektir: "Ben ve sen bir olduğumuz gibi, onlar da bizde bir olsunlar."

28.21.184

ἔμελλεν οὖν Ἰησοῦς ἀποθνήσκειν ὑπὲρ μὲν τοῦ ἔθνους ἵνα μὴ ἀπόληται, ὑπὲρ δὲ τῶν | τέκνων τοῦ θεοῦ ὄντων ἐν διασκορπισμῷ, ἵνα συναχθῶσιν εἰς ἓ〈ν καὶ ἐν αὐ〉τῷ γενήσωνται μία ποίμνη, εἷς ποιμήν· ὅτε οἶμαι πληροῦσθαι τὴν τοῦ σωτῆρος εὐχὴν λέγοντος· »Ὡς ἐγὼ καὶ σὺ »ἕν ἐσμεν, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐν ἡμῖν ἓν ὠσιν«.

28.21.185Hakkında "Benim ilk oğlum İsrail'dir" diye yazılı olan, dağılmış İsrail hakkında –tabiat değil, soy olarak İsrail hakkında– söylenecek daha derin bir şey varsa, bunun üzerinde sen de dur. Öyleyse İsa'nın bir araya toplamak için uğruna öleceği Tanrı'nın dağılmış evlatları bunlar olabilir.

28.21.185

εἰ δέ τι καὶ βαθύτερόν ἐστιν περὶ Ἰσραὴλ οὐ φύσεως ἀλλὰ γένους εἰπεῖν, περὶ οὗ γέγραπται· »Υἱὸς πρωτότοκός μου Ἰσραήλ ἐστιν«, γενομένου ἐν διασκορπισμῷ, καὶ αὐτὸς ἐπιστήσεις, ὡς εἶναι τούτους τὰ τέκνα τοῦ θεοῦ τὰ διεσκορπισμένα, ὑπὲρ ὧν ἔμελλεν ἀποθνήσκειν Ἰησοῦς, ἵνα αὐτὰ συναγάγῃ εἰς ἕν. ### Bölüm 22 ### XI, 53. Ἀπ’ ἐκείνης οὖν τῆς ἡμέρας συνεβουλεύσαντο ἵνα ἀποχτείνωσιν αὐτόν.

28.22.186Bölüm 22

XI, 53. O günden sonra O'nu öldürmek için danıştılar.

Başkâhinler ve Ferisiler bir meclis toplayıp Kurtarıcımıza ne yapacaklarını düşündüler. Başkâhin Kayafa yukarıda aktarılan sözleri söyleyince, bu sözlerle kışkırtılarak Rabbi öldürmek için danıştılar.

28.22.186

(17) Οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι συναγαγόντες συνέδριον καὶ σκεψάμενοι περὶ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν τί αὐτῷ ποιητέον αὐτοῖς, Καϊάφα τοῦ ἀρχιερέως τὰ προεκτεθειμένα ⟨εἰπόντος,⟩ ὑπὸ τῶν λόγων αὐτοῦ παροξυνθέντες συνεβουλεύσαντο ἵνα ἀποκτείνωσιν τὸν κύριον.

28.22.187Bu yüzden şunu araştıracaksın: İsa'nın millet için öleceğini hangi ruhtan peygamberce söyledi? Kutsal Ruh böyle bir kişide de işlemiş ve İsa'ya karşı alınan kararın sebebi mi olmuştur? Yoksa bu Kutsal Ruh değil de, dinsiz bir kimsede de konuşabilen, onun gibileri İsa'ya karşı harekete geçirebilen, üstelik İsa hakkında bir şey görebilen başka bir ruh mudur? Bunu gücümüz yettiğince daha önce incelemiştik.

28.22.187

διόπερ ζητήσεις ἀπὸ ποίου πνεύματος προεφήτευσεν ὅτι ἔμελλεν Ἰησοῦς ἀποθνήσκειν ὑπὲρ τοῦ ἔθνους, καὶ πότερον τὸ ἅγιον πνεῦμα καὶ ἐν τοιούτῳ ἐνήργησεν καὶ αἴτιον γεγένηται τῆς κατὰ τοῦ Ἰησοῦ συμβουλῆς, ἢ οὐκ ἐκεῖνο μὲν οὖν, ἄλλο δὲ τὸ δυνάμενον καὶ ἐν τῷ ἀσεβεῖ λαλῆσαι καὶ τοὺς ὁμοίους ἐκείνῳ κατὰ τοῦ Ἰησοῦ κινῆσαι οὐδὲν ἧττον καὶ ἑώρα τι εἰς τὸν Ἰησοῦν, ὡς κατὰ δύναμιν προεξητάσαμεν.

28.22.188Başkâhinlerin ve Ferisilerin Kayafa'nın sözlerinden harekete geçip İsa'yı öldürmek için danışmalarına sebep olmuş görünen Kutsal Ruh'u savunmak isteyen kişi ise şöyle der: Böyle bir iş kutsallığa yabancı değildir. Çünkü İsa da İsrail'de pek çok kişinin düşmesi ve kalkması için gelirken ve "Görmeyenler görsün, görenler kör olsun diye bu dünyaya hüküm için geldim" derken, kendisine yakışmayan bir şey yapmamıştır.

28.22.188

ὁ μέντοι βουλόμενος ἀπολογεῖσθαι περὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος δοκοῦντος αἰτίου γεγονέναι ἵνα συμβουλεύσωνται ἀποκτεῖναι τὸν Ἰησοῦν ἐκ τῶν λόγων κινηθέντες τοῦ Καϊάφα οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι φησὶν ὅτι οὐκ ἀλλότριόν ἐστιν τὸ τοιοῦτο ἔργον τῆς ἁγιότητος, ἐπεὶ μηδὲ Ἰησοῦς ἀνάξιον ἑαυτοῦ πεποίηκεν εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐλθὼν τῶν ἐν τῷ Ἰσραὴλ καὶ φάσκων· »Εἰς κρῖμα ἐγὼ εἰς τὸν κόσμον τοῦτον ἦλθον, ἵνα οἱ μὴ »βλέποντες βλέπωσιν καὶ οἱ βλέποντες τυφλοὶ γένωνται«.

28.22.189Bu dünyaya hüküm için geldiğini açıkça söyleyen kişinin kendisine yakışmayan bir şey yapmadığını savunmak için hikmetli bir söze muhtaç olduğumuz gibi, başkâhinlerin ve Ferisilerin, Kutsal Ruh'un Kayafa aracılığıyla söylediği sözlerden hareketle İsa'yı öldürmek için danışmaları konusunda da buna muhtacız.

28.22.189

ὡς γὰρ δεόμεθα λόγου σοφίας εἰς τὸ ἀπολογήσασθαι πῶς ὁ ὁμολογῶν εἰς κρῖμα τῷ κόσμῳ τούτῳ ἐπιδεδημηκέναι οὐκ ἀνάξιον ἑαυτοῦ πεποί ηκεν, οὕτως καὶ εἰς τὸ ἐκ τῶν διὰ τοῦ Καϊάφα λόγων τοῦ ἁγίου πνεύματος συμβεβουλεῦσθαι τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ τοὺς Φαρισαίους ἵνα ἀποκτείνωσιν τὸν Ἰησοῦν. περὶ μὲν οὖν τοῦ·

28.22.190"Bu dünyaya hüküm için geldim" sözü hakkında söyleyebildiklerimizi o yeri açıkladığımız kısımda söyledik. Şimdiki konu hakkında ise şöyle denebilir: Bazıları, Kutsal Yazılar'ın, kendisinden yarar bulmak isteyenlerin yararına söylenmiş mukaddes anlamını kötüye yorar, onda yücelere karşı haksızlık söyleyenlerin dinsiz öğretilerini kurmak için dayanak bulur ve böylece ona iftira ederler. Bunun gibi Ferisiler ve başkâhinler de, Kayafa'nın Kurtarıcımız hakkındaki, bir adamın halk için ölmesinin ve bütün milletin helâk olmamasının bizim için daha iyi olduğu sözüyle doğruyu söyleyen peygamberliğini sağlıklı bir şekilde anlamadılar. Kayafa'nın sözünün başka bir anlamı ve amacı olduğunu sandılar ve o günden sonra İsa'yı öldürmek için danıştılar.

28.22.190

»Εἰς κρἰμα ἐγὼ εἰς »τὸν κόσμον τοῦτον ἦλθον«, ὅσα δεδυνήμεθα ἐν τοῖς εἰς τὸν τόπον ἐξηγητικοῖς εἰρήκαμεν· περὶ δὲ τοῦ νῦν προκειμένου τοιαῦτα ἂν λέγοιτο, ὅτι ὥσπερ τὸν ἱερὸν νοῦν τῶν γραφῶν, ἐπὶ ὠφελείᾳ λεγόμενον τῶν ζητούντων ὑπ’ αὐτοῦ ὠφεληθῆναι, οἱ ἐπὶ τὸ χεῖρον παρεκδε|χόμενοι, ὥστε καὶ ἀφορμὰς ἔχειν δοκεῖν πρὸς κατασκευὴν ἀσεβοῦς διδασκαλίας τῶν ἀδικίαν εἰς τὸ ὕψος λαλούντων, συκοφαντοῦσιν, οὕτως τὴν περὶ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ὑπὸ τοῦ Καϊάφα γενομένην προφητείαν ἀληθεύουσαν ἐν τῷ συμφέρειν ἡμῖν ἵνα εἷς ἄνθρωπος ἀποθάνῃ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ καὶ μὴ ὅλον τὸ ἔθνος ἀπόληται, οὐχ ὑγιῶς ἀκούσαντες οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ ἀρχιερεῖς ἀλλὰ ἄλλον νοῦν νομίσαντες εἶναι καὶ βούλημα τῆς τοῦ Καϊάφα συμβουλῆς, ἀπ’ ἐκείνης συνεβουλεύσαντο τῆς ἡμέρας ἵνα ἀποκτείνωσιν τὸν Ἰησοῦν.

28.22.191Bunları, Kayafa aracılığıyla peygamberlik edenin Kutsal Ruh olduğu yorumunun gereği olarak söylüyorum. Durumun kesinlikle böyle olduğunu ileri sürmüyor, Kayafa ve onu harekete geçiren ruh hakkında hangi görüşün kabul edilmesi gerektiğine karar vermeyi okuyuculara bırakıyorum. (Yunancanın sonu bozuktur.)

28.22.191

ταῦτα δέ φημι κατὰ τὸ ἀκόλουθον τῇ περὶ τοῦ ἄγιον εἶναι πνεῦμα τὸ διὰ τοῦ Καϊάφα προφητεῦσαν ἐκδοχῇ, οὐ πάντως 〈συν〉ιστὰς τοῦθ’ οὕτως ἔχειν, ἀλλὰ καταλιπὼν καὶ τοῖς ἐντυγχάνουσιν κρίνειν ὁπότερον χρὴ παραδέξασθαι περὶ τοῦ Καϊάφα, καὶ ὡς † ὑπὸ πόδας τοῦ πνεύματος κεκινημένου. ### Bölüm 23 ### XI, 54. Ὁ οὖν Ἰησοῦς οὐκέτι παρρησίᾳ περιεπάτει ἐν τοῖς Ἰουδαίοις, ἀλλὰ ἀπῆλθεν εἰς τὴν χώραν ἐγγὺς πῆς ἐρήμου, εἰς Ἐφραῒμ λεγομένην πόλιν, καὶ ἐκεῖ ἔμεινεν μετὰ τῶν μαθητῶν.

28.23.192Bölüm 23

XI, 54. Bundan ötürü İsa artık Yahudiler arasında açıkça dolaşmadı; oradan çöle yakın bir yere, Efraim denen şehre gitti ve öğrencileriyle birlikte orada kaldı.

Sanırım bunlar ve benzeri sözler, Logos bizi hakikat uğrunda ölümüne mücadeleye ve şehitliğe fazla ateşli ve düşüncesizce atılmaktan döndürmek istediği için yazılmıştır.

28.23.192

(18) Ταῦτα καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια ἀναγεγράφθαι νομίζω βουλομένου τοῦ λόγου ἐπιστρέφειν ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ θερμότερον καὶ ἀλογιστότερον ἐπιπηδᾶν τῷ [ἐν τῷ] ἕως θανάτου ἀγωνίζεσθαι περὶ τῆς ἀληθείας καὶ μαρτυρεῖν.

28.23.193İsa'yı açıkça ikrar etme mücadelesi önümüze çıktığında ikrardan kaçmamak ve hakikat uğruna ölmekte duraksamamak güzeldir.

28.23.193

καλὸν μὲν γὰρ ἐμπεσόντα τὸν περὶ τοῦ ὁμολογεῖν τὸν Ἰησοῦν ἀγῶνα μὴ ἀναδύεσθαι τὴν ὁμολογίαν, μηδὲ μέλλειν περὶ τὸ ὑπεραποθανεῖν τῆς ἀληθείας.

28.23.194Ama böylesine büyük bir sınavın doğmasına yol açmamak, ondan her yolla kaçınmak da daha az güzel değildir. Yalnız böyle bir sınavın sonucu bizim için belirsiz olduğu için değil, başkalarının daha günahkâr ve daha dinsiz olmasına biz vesile olmayalım diye de. Bizi ölümüne hedef alanlardan elimizden geldiğince kaçsaydık, onlar kanımızın dökülmesi fiilinin suçlusu olmayacaklardı. Oysa kendi canımızı düşünüp onların halini gözetmeden, zorunluluk olmadığı hâlde kendimizi ölüme teslim edersek, bizim yüzümüzden daha çok ve daha ağır bir cezaya uğrayacaklardır.

28.23.194

οὐκ ἔλαττον δὲ τούτου καλὸν καὶ τὸ μὴ διδόναι ἀφορμὴν τῷ τηλικούτῳ πειρασμῷ, ἀλλὰ παντὶ τρόπῳ περιῒστασθαι αὐτόν, οὐ μόνον διὰ τὸ περὶ τῆς ἐν αὐτῷ ἐκβάσεως ἄδηλον ἡμῖν, ἀλλὰ καὶ ἵνα μὴ ἡμεῖς πρόφασις γενώμεθα τοῦ ἁμαρτωλοτέροις γενέσθαι καὶ ἀσεβεστέροις τοῖς οὐκ ἂν μὲν τῷ ἔργῳ τοῦ ἡμῶν ἐκκεχύσθαι τὸ αἶμα γενομένοις ἐνόχοις, εἰ τὰ παρ’ ἑαυτοὺς ποιοῦντες ἐξεκλίνομεν τοὺς μέχρι θανάτου ἡμῖν ἐπιβουλεύοντας, ἐσομένοις δὲ ἐν πλείονι καὶ βαρυτέρᾳ κολάσει παρ’ ἡμᾶς εἰ φιλαυτοῦντες καὶ μὴ καὶ τὰ ἐκείνων σκοποῦντες ἐπιδιδῴημεν αὑτοὺς τῷ ἀναιρεῖσθαι, οὐ τῆς ἀνάγκης εἰς τοῦτο καταλαβούσης.

28.23.195Birini günaha sevk ederek günahına vesile olan kişi, kendi yüzünden işlenen günahın cezasını çekecekse, şu kişi nasıl çekmesin? Kaçabildiği hâlde, falancanın bir Hıristiyanın ihanetçisi ve İsa'ya bağlı dindarlığın düşmanı olmaması için kaçmayan, üstelik onu daha da kışkırtan kişi, şehitliğe gösterdiği istek ve bu konudaki cesareti bakımından tapındığı Tanrı'nın ve ikrar ettiği Kurtarıcı'nın katında saygıya ve kabule layık olsa bile, o adamın günahının da hesabını verecektir.

28.23.195

εἴπερ γὰρ καὶ ὁ πρόφασίς τινι γενόμενος ἁμαρτίας τῷ αὐτὸς ἐπὶ ταύτην κεκινηκέναι τὸν ἁμαρτάνοντα τίσει δίκας ἐπὶ τοῖς δι’ αὐτὸν ἀνθρώπων τινὶ ἡμαρτημένοις, πῶς οὐχὶ καὶ ὁ παρὸν ἐκκλῖναι, ἵνα μὴ ὁ δεῖνα προδότης χριστιανοῦ γένηται καὶ ἐπίβουλος τῆς κατὰ τὸν Ἰησοῦν θεοσεβείας, μὴ ἐκκλίνας μὲν καὶ προσπαροξύνας δὲ οὐχὶ καὶ περὶ τῆς ἐκείνου ἁμαρτίας δώσει λόγον, κἂν τὸ ὅσον ἐπὶ τῇ εἰς τὸ μαρτυρεῖν προθυμίᾳ καὶ τῇ εἰς τοῦτο ἀνδρείᾳ τιμῆς καὶ ἀποδοχῆς ἄξιος ᾖ παρὰ τῷ εὐσεβουμένῳ θεῷ καὶ ὁμολογουμένῳ ὑπ’ αὐτοῦ σωτῆρι;

28.23.196Bu gibi şeylerin, İsa'yı örnek alıp bu konularda da O'nu taklit edelim diye bizim için yazıldığını şu Yazı gösterecektir: "O'nu yakalamak istediler, ama kimse O'na el sürmedi, çünkü saati henüz gelmemişti."

28.23.196

ὅτι δὲ | ἡμῶν ἕνεκεν τὰ τοιαῦτα γέγραπται, ἵν’ ἡμεῖς, παράδειγμα ἔχοντες τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἐν τοῖς τοιούτοις αὐτοῦ μιμηταὶ γινώμεθα, παραστήσει ἡ λέγουσα γραφή· »Ἐζήτουν οὖν αὐτὸν »πιάσαι, καὶ οὐδεὶς ἐπέβαλεν ἐπ’ αὐτὸν τὴν χεῖρα, ὅτι οὔπω »ἐληλύθει ἡ ὥρα αὐτοῦ«.

28.23.197Çünkü bu lafza göre, saati henüz gelmediği için kimse orada bulunan ve kaçmayan İsa'ya el sürmedi. Bunun gibi, saatimiz henüz gelmemişse, geri çekilmesek de yakalanmayız.

28.23.197

ὡς γάρ, κατὰ τὸ ῥητὸν τοῦτο, διὰ τοῦτο οὐδεὶς ἐπέβαλεν ἐπ’ αὐτὸν τὴν χεῖρα παρόντα καὶ μὴ φεύγοντα, ἐπεὶ μήπω ἐληλύθει ἡ ὥρα αὐτοῦ, οὕτως καὶ χωρὶς τοῦ ἀναχωρεῖν, ἐν τῷ καιρῷ τοῦ μηδέπω αὐτοῦ ἐφεστηκέναι τὴν ὥραν, οὐκ κατεσχέθημεν ἂν ἡμεῖς.

28.23.198Bu yüzden yalnız "Sizi bu şehirde kovalarlarsa ötekine kaçın" sözünü ve devamını değil, başkâhinlerin ve Ferisilerin İsa'yı öldürmek için danıştıkları zaman olanları da dinlemeliyiz.

28.23.198

διόπερ ἀκουστέον οὐ μόνον τοῦ »Ἐὰν »διώκωσιν ὑμᾶς ἐν τῇ πόλει ταύτῃ, φεύγετε εἰς τὴν ἑτέραν« καὶ τῶν ἑξῆς, ἀλλὰ καὶ ὅτι ἡνίκα συνεβουλεύσαντο ἵνα ἀποκτείνωσιν τὸν Ἰησοῦν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι,

28.23.199İsa o zaman makul olanı gözeterek Yahudiler arasında artık açıkça dolaşmadı, kalabalıklarla dolu başka bir şehre de değil, tenha bir yere çekildi.

28.23.199

τὸ εὐλόγιστον τηρῶν οὐκέτι παρρησίᾳ περιεπάτει ἐν τοῖς Ἰουδαίοις, ἀλλ’ οὐδὲ εἰς ἄλλην πόλιν ἀνεχώρησεν ὄχλων πεπληρωμένην, ἀλλά τινα ἀνακεχωρηκυῖαν.

28.23.200Çünkü şöyle yazılıdır: "Bundan ötürü İsa artık Yahudiler arasında açıkça dolaşmadı; oradan çöle yakın bir yere, Efraim denen şehre gitti."

28.23.200

γέγραπται γάρ· » Ὁ οὖν Ἰησοῦς οὐκέτι παρρησίᾳ περιεπάτει ἐν τοῖς »Ἰουδαίοις, ἀλλὰ ἀπῆλθεν ἐκεῖθεν εἰς τὴν χώραν ἐγγὺς τῆς ἐρήμου, »εἰς Ἐφραῒμ λεγομένην πόλιν«.

28.23.201Oraya yalnız da gitmedi. Kendisini arayanlara hiçbir fırsat vermemek için öğrencilerini de yanına aldı ve "öğrencileriyle birlikte orada kaldı."

28.23.201

καὶ οὐ μόνος γε ἐκεῖ ἀπελήλυθεν, ἀλλὰ μηδεμίαν ἀφορμὴν διδοὺς τοῖς ζητοῦσιν αὐτὸν καὶ τοὺς μαθητὰς μεθ’ ἑαυτοῦ παρείληφεν καὶ »ἐκεῖ ἔμεινεν μετὰ τῶν »μαθητῶν«.

28.23.202Matta'da yazılı olan da böyledir: "Yahya'nın tutuklandığını işitince Celile'ye çekildi; Nasıra'dan ayrılıp Zebulun ve Naftali sınırlarındaki sahil şehri Kefarnahum'a gelip yerleşti." Yakalanacağı zaman gelince de, bunun kendisi yüzünden olmasını önlemek için ne Yeruşalim'de ne sık sık öğrettiği tapınakta ne de bunun gibi başka bir yerde bulunmamaya dikkat etti: "Öğrencileriyle birlikte Kidron Deresi'nin karşı yakasına geçti; orada bir bahçe vardı, öğrencileriyle birlikte oraya girdi."

28.23.202

τοιοῦτόν ἐστιν καὶ τὸ ἐν τῷ κατὰ Ματθαῖον γεγραμμένον, ὅτε »Ἀκούσας ὅτι Ἰωάννης παρεδόθη ἀνεχώρησεν εἰς τὴν »Γαλιλαίαν· καὶ καταλιπὼν τὴν Ναζαρέθ, ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς »Καφαρναοὺμ τὴν παραθαλασσίαν, ἐν ὁρίοις Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ«, καὶ ἐπὶ τὸν καιρὸν δὲ φθάσας τοῦ συλληφθῆναι, ἐτήρησεν ὑπὲρ τοῦ μὴ παρ’ ἑαυτὸν τοῦτο παθεῖν μήτε ἐν Ἱεροσολύμοις εὐρεθῆναι μήτε ἐν τῷ ἱερῷ, ἔνθα ἐδίδασκεν πολλάκις, μήτε ἐν ἄλλῳ τοιούτῳ τόπῳ· »Ἐξῆλθεν γὰρ σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ πέραν τοῦ χειμάρρου τῶν »Κεδρών, ὅπου ἦν κῆπος εἰς ὃν εἰσῆλθεν αὐτὸς καὶ οἱ μαθηταὶ »αὐτοῦ«.

28.23.203O zaman öyle çekiliyor ve kendini göstermiyordu ki, O'nu yakalamak isteyen başkâhinlerle Ferisiler Yahuda'ya muhtaç kaldı; Yahuda O'nun öğrencisi olduğu için çekildiği yerleri de biliyordu.

28.23.203

οὕτω δὲ ἀνεχώρει κατ’ ἐκεῖνο καιροῦ καὶ οὐκ ἐδημοσίευεν, ὡς δεῖσθαι τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ τοὺς Φαρισαίους, βουλομένους αὐτὸν συλλαβεῖν, τοῦ Ἰούδα, διὰ τὸ μεμαθητεῦσθαι αὐτῷ περιεργαζομένου καὶ τοὺς τόπους τῆς ἀναχωρήσεως αὐτοῦ.

28.23.204Bu yüzden "Yahuda bir bölük askerle, başkâhinlerin ve Ferisilerin gönderdiği görevlilerle birlikte fenerler, meşaleler ve silahlarla oraya geldi."

28.23.204

διὸ τότε »Ἰούδας λαβὼν »σπεῖραν καὶ ἐκ τῶν ἀρχιερέων καὶ Φαρισαίων ὑπηρέτας, ἔρχεται »ἐκεῖ μετὰ φανῶν καὶ λαμπάδων καὶ ὅπλων«.

28.23.205İncil'in bu yerinde, O'nun istemeseydi yakalanmayacağı gösteriliyor. Kendini alçaltıp kendisini tutanlara, çarmıha kadar itaat ettiği için yakalanmıştır.

28.23.205

κατὰ τοῦτον δὲ τὸν τόπον τοῦ εὐαγγελίου δηλοῦται ὅτι εἰ μὲν ἐβούλετο μὴ ἁλῶναι, οὐκ ἂν κατεσχέθη· κατεσχέθη δὲ ταπεινώσας ἑαυτὸν καὶ γενόμενος ὑπή κοος τοῖς κα|τέχουσιν καὶ μέχρι τοῦ σταυροῦ.

28.23.206Nitekim dışarı çıktı ve bahçeye gelenlere "Kimi arıyorsunuz?" dedi. Onlar "Nasıralı İsa'yı" diye cevap verdiler. O "Benim" deyince "geri çekilip yere düştüler."

28.23.206

ὁπότε γοῦν ἐξῆλθεν, καὶ λέγει τοῖς ἐλθοῦσιν εἰς τὸν κῆπον· » Τίνα ζητεῖτε; ἀπεκρίθησαν »αὐτῷ· Ἰησοῦν τὸν Ναζωραῖον«· καὶ ὡς μὲν »εἶπεν αὐτοῖς· Ἐγώ »εἰμι, [δυνάμεως] ἀπῆλθον εἰς τὰ ὀπίσω καὶ ἔπεσον χαμαί«.

28.23.207Sonra, acı çekme tedbirini üstlenmek istediği için onlara yine sordu: "Kimi arıyorsunuz?" "Nasıralı İsa'yı" dediler.

28.23.207

εἶτα μετὰ τοῦτο, ὅτι ἐβουλήθη ἀναδέξασθαι τὴν ἐν τῷ πάθει οἰκονομίαν, πάλιν ἠρώτησεν αὐτούς· » Τίνα ζητεῖτε; οἱ δὲ εἶπον· Ἰησοῦν τὸν »Ναζωραῖον«.

28.23.208Biraz sonra: "Bölük, binbaşı ve Yahudilerin görevlileri İsa'yı yakaladılar" –O bunu isteyerek kabul etti– "ve bağladılar", O da kendini bağlara teslim etti. Çünkü acı çekmek istemeseydi yine "Benim" derdi, o kadar kişi geri çekilir ve hepsi yere düşerdi.

28.23.208

καὶ μετ’ ὀλίγα· »Ἡ σπεῖρα καὶ ὁ χιλίαρχος καὶ οἱ »ὑπηρέται τῶν Ἰουδαίων συνέλαβον τὸν Ἰησοῦν« ἑκόντα, »καὶ ἔδησαν »αὐτὸν« παρέχοντα ἑαυτὸν τοῖς δεσμοῖς· εἰ γὰρ μὴ ἐβούλετο παθεῖν, εἶπεν ἂν πάλιν· »Ἐγώ εἰμι«· καὶ ἀπῆλθον ἂν οἱ τοσοῦτοι εἰς τὰ ὀπίσω καὶ πάντες ἔπεσον ἂν χαμαί.

28.23.209Bu gibi yerlerde bize zulümlerde ve aleyhimizdeki tuzaklarda geri çekilmeyi öğrettiği gibi, başka yerlerde de dünyada güzel sayılan şeylerden geri çekildiğini görürsün. Böylece bunlarla da dünyanın mevkilerinden ve üstünlüklerinden kaçmayı öğretir.

28.23.209

ὥσπερ δὲ διὰ τῶν τοιούτων διδάσκει ἡμᾶς ἐν διωγμοῖς καὶ ταῖς καθ’ ἡμῶν ἐπιβουλαῖς ἀναχωρεῖν, οὕτως ἐν ἄλλοις εὕροις ἂν καὶ ἀπὸ τῶν νομιζομένων εἶναι ἐν κόσμῳ καλῶν ἀναχωροῦντα, ἵνα καὶ διὰ τούτων διδάξῃ φεύγειν τὰ ἐν κόσμῳ ἀξιώματα καὶ τὰς ἐν αὐτῷ ὑπεροχάς.

28.23.210Nitekim İsa bir keresinde "gelip kendisini zorla kral yapmak istediklerini anlayınca dağa çekildi." Ama öğrencileriyle değil, yalnız çekildi. Kendisini seven ve O'nu kral yapmak isteyenlerle birlikte, O'nun dünyevî anlamda da kralları olmasını isteyebilecek olan öğrencilerine bile bir fırsat vermedi.

28.23.210

Ἰησοῦς γάρ ποτε »γνοὺς ὅτι μέλλουσιν ἔρχεσθαι καὶ ἁρπάζειν αὐτόν, ἵνα ποιήσωσιν »βασιλέα, ἀνεχώρησεν εἰς τὸ ὄρος«· ἀλλ’ οὐ μετὰ τῶν μαθητῶν, ἀλλὰ μόνος, μὴ παρέχων μηδὲ τούτοις ἀφορμὴν φιλοῦσιν αὐτὸν καὶ βουληθεῖσιν ἂν μετὰ τῶν θελόντων ποιῆσαι αὐτὸν βασιλέα, ἵν’ ἤδη γένηται καὶ κοσμικῶς αὐτῶν βασιλεύς. ### Bölüm 24

28.24.211Bölüm 24

Lafız ve İncil'in harfinden çıkan geri çekilme öğretisi hakkında söyleyeceklerimiz bunlardır. Yüksek anlama gelince, şöyle denebilir: Eskiden İsa, Tanrı'nın sözü peygamberler aracılığıyla Yahudiler arasında yaşarken onların arasında açıkça dolaşıyordu; "Rab şöyle diyor" sözü İsa'nın açıkça konuşmasıydı. Ama şimdi İsa Yahudiler arasında artık açıkça dolaşmıyor, oradan gitti. Yahudiler arasında artık Tanrı'nın sözü yoktur. Oradan, yani Yahudilerin yanından gidince çöle yakın yere geldi. O çöl için "Issız kadının çocukları, kocası olanın çocuklarından çoktur" denmiştir ve ona "Sevin, ey doğurmayan kısır kadın, sesini yükselt ve haykır, ey doğum sancısı çekmeyen" diye seslenilmiştir.

28.24.211

(19) Ταῦτα μὲν εἰς τὸ ῥητὸν καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ εὐαγγελικοῦ γράμματος περὶ ἀναχωρήσεως διδασκαλίαν. εἰς δὲ τὴν ἀναγωγὴν λεχθείη ἂν τοιαῦτα, ὅτι Ἰησοῦς πάλαι μὲν παρρησίᾳ τοῖς Ἰουδαίοις περιεπάτει ὅτε ὁ λόγος τοῦ θεοῦ διὰ προφητῶν αὐτοῖς ἐνεπολιτεύετο· Ἰησοῦ γὰρ ἦν παρρησία ἡ » Τάδε λέγει κύριος«· ἀλλὰ νῦν οὐκέτι παρρησίᾳ ἐν τοῖς Ἰουδαίοις Ἰησοῦς περιπατεῖ, ἀλλὰ ἀπῆλθεν ἐκεῖθεν, καὶ οὐκ ἔστιν θεοῦ λόγος ἐν Ἰουδαίοις, καὶ ἀπελθὼν ἐκεῖθεν (λέγω δὲ ἀπὸ τῶν Ἰουδαίων) εἰς τὴν ἐγγὺς τῆς ἐρήμου ἦλθεν χώραν, περὶ ἧς λέγεται· »Πολλὰ τὰ τέκνα τῆς ἐρήμου μᾶλλον »ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα«, καὶ πρὸς ἣν εἴρηται· » Εὐφράνθητι »στεῖρα ἡ οὐ τίκτουσα· ῥῆξον καὶ βόησον ἡ οὐκ ὠδίνουσα«.

28.24.212Çöle yakın şehir Efraim'dir; İsa, Yahudiler arasında artık açıkça dolaşmayınca oraya geldi.

28.24.212

ἔστιν δὲ ἡ ἐγγὺς τῆς ἐρήμου πόλις Ἐφραῒμ, εἰς ἣν ἦλθεν Ἰησοῦς, οὐκέτι παρρησίᾳ περιπατῶν ἐν τοῖς Ἰουδαίοις.

28.24.213Efraim "meyve verme" demektir; "unutuştan gelen" halkın, ağabey Manasse'nin kardeşidir.

28.24.213

ἑρμηνεύεται δὲ Ἐφραῒμ ›καρποφορία‹, ἀδελφὸς ὢν Μανασσῆ, πρεσβυτέρου τοῦ ›ἀπὸ λήθης‹ λαοῦ.

28.24.214Çünkü "unutuştan gelen" halk terk edildikten sonra milletlerden "meyve verme" doğmuştur. O zaman Tanrı İsrail'deki ırmakları "çöle, oradaki su kaynaklarını susuzluğa, meyve veren topraklarını da orada oturanların kötülüğü yüzünden çoraklığa" çevirmiştir. Milletler için ise "çölü su göllerine, susuz topraklarını su kaynaklarına" çevirmiştir.

28.24.214

μετὰ γὰρ τὸν ›ἀπὸ λήθης‹ λαὸν καταλειφθέντα γεγέννηται ἡ ἐξ ἐθνῶν ›καρποφορία‹, ὅτε ποταμοὺς μὲν τοὺς ἐν τῷ Ἰσραὴλ »ἔθετο« ὁ θεὸς »εἰς ἔρημον καὶ διεξόδους« τῶν ἐκεῖ »ὑδάτων εἰς »δίψαν« καὶ | »γῆν αὐτῶν καρποφόρον εἰς ἅλμην, ἀπὸ κακίας τῶν »κατοικούντων ἐν αὐτῇ«· ἀπὸ δὲ τῶν ἐθνῶν »ἔρημον ἔθετο εἰς λίμνας »ὑδάτων«, καὶ »γῆν ἄνυδρον αὐτῶν γῆν εἰς διεξόδους ὑδάτων«.

28.24.215Açları oraya yerleştirdi ve onlar yerleşecek bir şehir, yani kiliseyi kurdular. Orada, iyi ve güzel toprağa düşüp yüz katını veren tohum gibi tarlalar ekti, bağlar dikti; çünkü Rabbin öğrencileri çubuklardır. Onlar "ürün verdiler. O da onları kutsadı ve çok çoğaldılar."

28.24.215

καὶ κατῴκισεν ἐκεῖ πεινῶντας, καὶ συνεστήσαντο πόλιν κατοικεσίας, τὴν ἐκκλησίαν· ἔνθα ἔσπειρεν ἀγροὺς κατὰ τὸν πεσόντα σπόρον ἐπὶ τὴν καλὴν καὶ ἀγαθὴν γῆν καὶ ποιοῦσαν ἑκατονταπλασίονα, καὶ ἐφύτευσεν ἀμπελῶνας· κλήματα γάρ εἰσιν οἱ κυρίου μαθηταί, οἵτινες καὶ »ἐποίησαν καρπὸν γεννήματος· καὶ εὐλόγησεν αὐτοὺς καὶ »ἐπληθύνθησαν σφόδρα«.

28.24.216İnsanları ve hayvanları kurtaran Rab, bunlar arasında daha akılsız olanları da küçük görmedi; çünkü "Hayvanlarını da azaltmadı" diye yazılıdır.

28.24.216

ἀλλ’ οὐδὲ τοὺς ἐν τούτοις ἀλογωτέρους μικροὺς εἶναι ἐλογίσατο ὁ ἀνθρώπους καὶ κτήνη σώζων κύριος· γέγραπται γάρ· »Καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν οὐκ ἐσμίκρυνεν«.

28.24.217Yahudiler ise "kötülük, sıkıntı ve acıdan azaldılar, alçaldılar. İbrahim sayesinde önder olanların üzerine aşağılama döküldü, onları yolsuz çorak yerlerde dolaştırdı."

28.24.217

καὶ οἱ μὲν Ἰουδαῖοι »ὠλιγώθησαν καὶ ἐκακώθησαν [καὶ] ἀπὸ θλίψεως κακῶν καὶ ὀδύνης· »καὶ ἐξεχύθη ἐξουδένωσις ἐπὶ« τοὺς διὰ τὸν Ἀβραὰμ »ἄρχοντας, καὶ »ἐπλάνησεν αὐτοὺς ἐν ἀβάτῳ καὶ οὐχὶ ἐν ὁδῷ«.

28.24.218Onlardan sonra Tanrı "milletlerden gelen yoksul halka yoksulluğundan yardım etti ve boylarını koyun sürüleri gibi yaptı." Doğru melekler onları görüp "sevinecek, bütün kanunsuzluk ağzını kapatacaktır."

28.24.218

μετ’ ἐκείνους δὲ ὁ θεὸς »ἐβοήθησεν τῷ ἀπὸ τῶν ἐθνῶν πένητι λαῷ ἐκ πτωχείας καὶ »ἔθετο ὡς πρόβατα πατριάν«, οὓς ὄψονται εὐθεῖς ἄγγελοι καὶ »εὐ»εὐφρανθήσονται, καὶ πᾶσα ἀνομία ἐμφράξει τὸ στόμα αὐτῆς«.

28.24.219Yüz altıncı Mezmur'da gizemli olarak peygamberce söylenen bu sözlerin ardından şu söz gelir: "Kim bilgedir ki bunları korusun, Rabbin merhametlerini anlasınlar?"

28.24.219

τούτοις δὲ μυστικῶς προφητευομένοις ἐν ἑκατοστῷ ἕκτῳ Ψαλμῷ ἐπιφέρεται· »Τίς σοφὸς καὶ φυλάξει ταῦτα, καὶ συνήσουσιν τὰ ἐλέη τοῦ »κυρίου;«

28.24.220Rab milletlerden gelenlere merhamet ettiğinde, bilge olan bunları korur ve Rabbin merhametlerini anlar.

28.24.220

ἐλεοῦντος γὰρ τοῦ κυρίου τοὺς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ὁ σοφὸς ταῦτα φυλάξει, συνιεὶς τὰ ἐλέη τοῦ κυρίου.

28.24.221Demek ki İsa artık Yahudiler arasında "açıkça dolaşmıyor; oradan" bütün dünya "ülkesine", "çöle", yani kiliseye "yakın" yere, Efraim denen, "meyve veren" şehre "gitti ve orada öğrencileriyle birlikte kaldı."

28.24.221

οὐκοῦν Ἰησοῦς οὐκέτι »παρρησίᾳ περιπατεῖ ἐν τοῖς Ἰουδαίοις, ἀλλὰ ἀπῆλθεν ἐκεῖθεν εἰς »τὴν χώραν« τοῦ ὅλου κόσμου, »ἐγγὺς τῆς ἐρήμου« ἐκκλησίας, εἰς Ἐφραῒμ τὴν ›καρποφοροῦσαν‹ λεγομένην πόλιν, κἀκεῖ ἔμεινεν μετὰ τῶν μαθητῶν.

28.24.222İsa bugün de çöle yakın, Efraim denen şehirde öğrencileriyle birliktedir; çünkü "meyve verme" ile birliktedir.

28.24.222

καὶ ἔστιν μέχρι τοῦ δεῦρο μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ Ἰησοῦς ἐγγὺς τῆς ἐρήμου, εἰς Ἐφραῒμ λεγομένην πόλιν· πάρεστιν γὰρ τῇ ›καρποφορίᾳ‹.

28.24.223Bu Efraim'in doğumu için onu doğuran, kendini alçaltıp ölüme, çarmıh ölümüne kadar itaat eden, bize tahıl ölçen Rabbimiz şöyle diyebilir: "Tanrı beni alçaldığım ülkede büyüttü."

28.24.223

καὶ ἐπὶ τῇ γενέσει γε τοῦ Ἐφραῒμ τούτου εἴποι ἂν ὁ γεννήσας αὐτὸν σιτομέτρης ἡμῶν κύριος, ὁ ταπεινώσας ἑαυτὸν καὶ γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ· »Ηὔξησέν με ὁ θεὸς ἐν τῇ γῇ τῆς ταπεινώσεώς μου«. ### Bölüm 25 ### XI, 55f. Ἦν δὲ ἐγγὺς τὸ πάσχα τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἀνέβησαν πολλοὶ τῶν Ἰουδαίων εἰς Ἱεροσόλυμα ἐκ τῆς χώρας πρὸ τοῦ πάσχα, ἵνα ἁγνίσωσιν ἑαυτούς. ἐζήτουν οὖν τὸν Ἰησοῦν καὶ ἔλεγον μετ’ ἀλλήλων ἐν τῷ ἱερῷ ἑστηκότες· Τί ὑμῖν δοκεῖ; οὐ μὴ ἔλθῃ εἰς τὴν ἑορτήν;

28.25.224Bölüm 25

XI, 55–56. Yahudilerin Fısıh Bayramı yaklaşmıştı. Yahudilerin birçoğu kendilerini arındırmak için Fısıh'tan önce kırdan Yeruşalim'e çıktı. İsa'yı arıyor, tapınakta durup birbirlerine "Ne dersiniz? Bayrama gelmeyecek mi?" diyorlardı.

Rabbin Fısıhı ile Yahudilerin Fısıhının aynı şey olduğunu sanmamak gerekir. Kanuna göre olan Fısıh Rabbindir, kanuna aykırı davrananların Fısıhı ise Yahudilerindir.

28.25.224

(20) Οὐ τὸ αὐτὸ νομιστέον εἶναι πάσχα τοῦ κυρίου καὶ πάσχα τῶν Ἰουδαίων· τὸ μὲν γὰρ κατὰ τὸν νόμον πάσχα ἐστὶν τοῦ κυρίου, τὸ δὲ τῶν παρανόμων πάσχα τῶν Ἰουδαίων.

28.25.225Bu yüzden Fısıh ve öteki günlerin ne zaman Rabbe ait, ne zaman Rabbe değil de günahları yüzünden suçlananlara ait dendiğine dikkat etmek gerekir.

28.25.225

διὸ παρατηρητέον πότε λέγεται κυρίου τὸ πάσχα | καὶ ἄλλαι ἡμέραι, καὶ πότε οὐ τοῦ κυρίου ἀλλὰ τῶν ἐλεγχομένων ἐπὶ ἁμαρτίαις.

28.25.226Örneğin Çıkış'ta, Fısıh hakkındaki ilk buyrukta, başka sözlerin ardından şöyle yazılıdır: "Onu acele ile yiyeceksiniz; bu Rabbin Fısıhıdır." İkinci buyrukta da şöyle: "Oğullarınız size 'Bu ibadet sizin için nedir?' derse, şöyle diyeceksiniz: 'Mısır'da İsrailoğullarının evlerini koruyan Rabbin Fısıh kurbanıdır.'"

28.25.226

οἷον ἐν μὲν τῇ Ἐξόδῳ γέγραπται μεθ’ ἕτερα κατὰ τὴν πρώτην περὶ πάσχα ἐντολήν· »Καὶ ἔδεσθε αὐτὸ μετὰ σπουδῆς· πάσχα ἐστὶν κυρίου«, καὶ κατὰ τὴν δευτέραν· »Ἐὰν λέγωσιν πρὸς ὑμᾶς οἱ υἱοὶ ὑμῶν· Τίς ἡ »λατρεία αὕτη ὑμῖν; καὶ ἐρεῖτε· Θυσία τὸ πάσχα τοῦ κυρίου, ὡς »ἐσκέπασεν τοὺς οἴκους τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐν Αἰγύπτῳ«.

28.25.227İşaya'da ise Rab, yeni ayların, Şabatların, orucun, tatilin ve bayramların kendisinin değil, günah işleyenlerin olduğunu söyler.

28.25.227

ἐν δὲ τῷ Ἡσαΐᾳ οὐχ ἑαυτοῦ ἀλλὰ τῶν ἁμαρτανόντων φησὶν εἶναι ὁ κύριος τὰς νουμηνίας καὶ τὰ σάββατα καὶ νηστείαν καὶ ἀργίαν καὶ ἑορτάς.

28.25.228Bayramlar için böyle dendiğine göre, Fısıh için de böyle demek açıktır, çünkü o da bayramlardan biridir. Şöyle yazılıdır: "Yeni aylarınıza, Şabatlarınıza ve büyük gününüze katlanamıyorum. Orucunuzdan, tatilinizden, yeni aylarınızdan ve bayramlarınızdan psykhēm nefret ediyor." On İkiler'den birinde de şöyle yazılıdır: "Bayramlarınızdan nefret ediyorum, onları reddediyorum."

28.25.228

εἰ δὲ τὰς ἑορτάς, δῆλον ὅτι καὶ τὸ πάσχα· μία γὰρ αὕτη τῶν ἑορτῶν ἐστιν. γέγραπται δὲ οὕτως· »Τὰς νουμηνίας ὑμῶν καὶ »τὰ σάββατα ὑμῶν καὶ ἡμέραν μεγάλην οὐκ ἀνέχομαι· νηστείαν [ἢ] »καὶ ἀργίαν, καὶ τὰς νουμηνίας ὑμῶν καὶ τὰς ἑορτὰς ὑμῶν μισεῖ ἡ »ψυχή μου«. καὶ ἔν τινι δὲ τῶν δώδεκα γέγραπται· »Μεμίσηκα, »ἀπῶσμαι τὰς ἑορτὰς ὑμῶν«.

28.25.229Elimizdeki ibareye göre de Fısıh "Rabbin" değil, "Yahudilerin" idi. Çünkü o bayramda Kurtarıcımıza tuzak kuruluyordu.

28.25.229

καὶ κατὰ τὴν ἐκκειμένην τοίνυν λέξιν τὸ πάσχα οὐ ›τοῦ κυρίου‹ ἀλλὰ ›τῶν Ἰουδαίων‹ ἦν· ὁ γὰρ σωτὴρ ἡμῶν ἐν αὐτῷ ἐπεβουλεύετο.

28.25.230Sanırım "Bayramlarınızdan nefret ediyorum, onları reddediyorum" sözü bu yüzden onlara peygamberce söylenmiş ve Fısıh da onların sayılmıştır. Çünkü onlar o gün Tanrı'nın bayramına ait bir iş değil, İsa'yı öldürerek lanetli bir iş yapmışlardır.

28.25.230

καὶ διὰ τοῦτο αὐτῶν οἶμαι τὸ πάσχα εἰρῆσθαι αὐτοῖς προφητικῶς τῷ »Μεμίσηκα, ἀπῶσμαι τὰς ἑορτὰς »ὑμῶν«· ἔργον γὰρ οὐχ ἑορτῆς θεοῦ, ἀλλ’ ἐναγὲς ἐν αὐτῷ πεποιήκασιν τὸν Ἰησοῦν ἀποκτείναντες.

28.25.231Ama bu Yahudi Fısıhından önce birçok kişi kendilerini arındırmak için kırdan Yeruşalim'e çıktı.

28.25.231

πλὴν πρὸ τοῦ πάσχα τῶν Ἰουδαίων τούτου πολλοὶ ἀνέβησαν εἰς Ἱεροσόλυμα ἐκ τῆς χώρας, ἵνα ἁγνίσωσιν ἑαυτούς.

28.25.232Hemen söyleyeyim ki bu çok sayıda kişi, kendilerini nasıl arındıracaklarını anlamıyordu. Bu yüzden kendi Fısıhlarında Tanrı'ya ibadet sunduklarını sanırken, kendilerini arındırmaktan öylesine uzak kaldılar ki, arınmadan önceki lanetli hâllerinden daha lanetli oldular. Çünkü İsa'yı Pilatus'a teslim eden Yahudiler ona "Bizim kimseyi öldürmeye yetkimiz yok" dediler. Pilatus da onlar yüzünden Kurtarıcı'ya "Ben Yahudi miyim? Seni bana kendi milletin ve başkâhinler teslim etti" diyordu.

28.25.232

προλαβὼν δ’ ἂν εἴποιμι ὅτι οὐκ ἐνόουν οἱ πολλοὶ πῶς ἂν ἁγνίσαιεν ἑαυτούς· διόπερ δοκοῦντες ἑαυτῶν πάσχα λατρείαν προσφέρειν τῷ θεῷ, τοσοῦτον ἐδέησαν τοῦ ἁγνίσαι ἑαυτοὺς ὥστε ἐναγέστεροι γενέσθαι οὗ ἦσαν ἐναγεῖς πρὶν ἁγνίσωσιν ἑαυτούς. εἶπον γὰρ τῷ Πιλάτῳ οἱ παραδιδόντες αὐτῷ τὸν Ἰησοῦν Ἰουδαῖοι· »Ἡμῖν οὐκ ἔξεστιν ἀποκτεῖναι οὐδένα«· δι’ οὓς ἔλεγεν τῷ σωτῆρι· »Μήτι ἐγὼ Ἰουδαῖός εἰμι; τὸ σὸν ἔθνος καὶ οἱ ἀρχιερεῖς παρέδωκάν »σε ἐμοῖ«.

28.25.233Kendilerini arındırmak için çıktıklarını söyleyenler Pilatus'a haykırdılar: "Bunu değil, Barabba'yı salıver." "Barabba ise bir hayduttu."

28.25.233

καὶ οἱ λέγοντές γε ἀναβεβηκέναι ἵνα ἁγνίσωσιν ἑαυτοὺς ἐκραύγασαν λέγοντες τῷ Πιλάτῳ· »Μὴ τοῦτον ἀπολύσῃς ἀλλὰ τὸν »Βαραββᾶν. ἦν δὲ ὁ Βαραββᾶς λῃστής«.

28.25.234Yine: "Yahudiler şöyle cevap verdiler: 'Bizim bir kanunumuz var, kanuna göre ölmesi gerekir, çünkü kendini Tanrı'nın Oğlu yaptı.'" Yine: "Yahudiler Pilatus'a haykırıyorlardı: 'Bunu salıverirsen Sezar'ın dostu değilsin; kendini kral yapan herkes Sezar'a karşı gelmektedir.'" Yine: "Yahudiler haykırdılar: 'Kaldır, kaldır, onu çarmıha ger!'"

28.25.234

καὶ πάλιν· »Ἀπεκρίθησαν »οἱ Ἰουδαῖοι· Ἡμεῖς νόμον ἔχομεν, καὶ κατὰ τὸν νόμον ὀφείλει »ἀποθανεῖν, ὅτι υἱὸν θεοῦ ἑαυτὸν ἐποίησεν«· καὶ πάλιν· »Οἱ Ἰουδαῖοι »ἐκραύγαζον λέγοντες πρὸς τὸν Πιλᾶτον· Ἐὰν τοῦτον ἀπολύσῃς, »οὐκ εἶ φίλος τοῦ Καίσαρος· πᾶς ὁ βασιλέα ἑαυτὸν ποιῶν ἀντιλέγει »τῷ Καίσαρι«. καὶ πάλιν· »Ἐκραύγασαν οἱ Ἰουδαῖοι· Ἆρον, ἆρον, »σταύρωσον αὐτόν«.

28.25.235Kendilerini arındırmak için Fısıh'tan önce çıkanlar, Fısıh gününün kendisinde "Sezar'dan başka kralımız yok" dediler. Kurtarıcı'nın öğrencilerine peygamberce söylediği şu söz, O'nun kendisinden başlayarak yerine gelmiştir: "Öyle bir saat geliyor ki sizi öldüren herkes Tanrı'ya ibadet sunduğunu sanacak."

28.25.235

καὶ οἱ ἀναβεβηκότες γε πρὸ τοῦ πάσχα ἵνα ἁγνίσωσιν ἑαυτοὺς ἔλεγον ἐν αὐτῷ τῷ πάσχα· »Οὐκ ἔχομεν βασιλέα »εἰ μὴ Καίσαρα«. ὅπερ δὲ πρὸς τοὺς μαθητὰς εἶπεν | προφητεύων ὁ σωτὴρ καὶ λέγων· »Ἔρχεται ὥρα ὅτε πᾶς ὁ ἀποκτείνας ὑμᾶς δόξει »λατρείαν προσφέρειν τῷ θεῷ«· τοῦτο ἀπ’ αὐτοῦ ἀρξάμενον πεπλήρωται.

28.25.236Çünkü O'nun ölmesini isteyenler Tanrı'ya ibadet sunduklarını sanıyorlardı ve kendilerini arındırmak için Fısıh'tan önce Yeruşalim'e çıkmışlardı.

28.25.236

οἱ γὰρ ἀξιώσαντες αὐτὸν ἀποθανεῖν ἐδόκουν λατρείαν προσφέρειν τῷ θεῷ, καὶ ἀναβεβήκεισαν εἰς Ἱεροσόλυμα πρὸ τοῦ πάσχα ἵνα ἁγνίσωσιν ἑαυτούς.

28.25.237Oysa hakiki arınma Fısıh'tan önce değil, Fısıh'ta oldu. İsa arınanlar için Tanrı Kuzusu olarak öldü ve dünyanın günahını kaldırdı.

28.25.237

ὁ δὲ ἀληθὴς ἁγνισμὸς οὐ πρὸ τοῦ πάσχα ἦν ἀλλ’ ἐν τῷ πάσχα, ὅτε Ἰησοῦς ἀπέθανεν ὑπὲρ τῶν ἁγνιζομένων ὡς ἀμνὸς θεοῦ, καὶ ἦρεν τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου.

28.25.238Bu Yahudiler İsa'yı, O'ndan yarar görmek için değil, O'nu öldürmek için arıyorlardı. Onlara şöyle diyebilirdi: "Şimdi ise beni, size Tanrı'dan işittiğim hakikati söylemiş bir insanı öldürmek istiyorsunuz."

28.25.238

καὶ ἐζήτουν γε οὗτοι οἱ Ἰουδαῖοι τὸν Ἰησοῦν, οὐχ ἵνα ὠφεληθῶσιν, ἀλλ’ ἵνα αὐτὸν ἀποκτείνωσιν πρὸς οὓς εἶπεν ἄν· »Νῦν δὲ ζητεῖτέ με »ἀποκτεῖναι, ἄνθρωπον ὃς τὴν ἀλήθειαν ὑμῖν λελάληκα, ἣν ἤκουσα ἀπὸ »τοῦ θεοὺ«.

28.25.239Tapınağın içinde durup İsa hakkında birbirlerine "Ne dersiniz? Bayrama gelmeyecek mi?" diyorlardı.

28.25.239

καὶ ἐν αὐτῷ γε τῷ ἱερῷ ἑστηκότες ἔλεγον πρὸς ἀλλήλους περὶ τοῦ Ἰησοῦ· »Τί δοκεῖ ὑμίν; ὅτι οὐ μὴ ἔλθῃ εἰς τὴν »ἑορτήν;«

28.25.240Ama İsa bunların durduğu yerde bayram etmiyordu; süpürülüp hazırlanmış büyük yukarı odada, acı çekmeden önce öğrencileriyle Fısıh yemeğini yemeyi çok arzuladığı yerde bayram ediyordu.

28.25.240

ἀλλ’ οὐχ ὅπου οὗτοι ἑστήκεισαν ἑόρταζεν Ἰησοῦς, ἀλλ’ εἰς τὸ μέγα ἀνάγαιον, τὸ σεσαρωμένον καὶ κεκοσμημένον, ὅπου ἐπιθυμίᾳ ἐπεθύμησεν τὸ πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν φαγεῖν πρὸ τοῦ παθεῖν.

28.25.241Bugün de tapınakta durup İsa'yı arayanlar olduğunu söyleyebilirsin: Yazılar'a mukaddes diye dayanırlar, ama gelmiş olanı bilmedikleri için O'na kötü söz söylemeye ve O'ndan başkasını Mesih olarak ikrar etmeye çalışırlar.

28.25.241

εἴποις δ’ ἂν ὅτι καὶ νῦν ἑστήκασιν ἐν τῷ ἱερῷ ζητοῦντες τὸν Ἰησοῦν, ἐπερειδόμενοι μὲν ὡς ἱεραῖς ταῖς γραφαῖς, διὰ δὲ τὸ ἀγνοεῖν τὸν ἐληλυθότα ζητοῦντες τοῦτον μὲν κακολογεῖν, ἕτερον δὲ τούτου Χριστὸν ὁμολογεῖν.

28.25.242Şuna da bak: Yeruşalim'e çıkıp Yeruşalim dışındaki kırdan Tanrı'nın şehrine gelen başka Yahudilerden de söz edebilir misin? Onlar, Mesih Fısıh kurbanı olarak boğazlandığında "eski mayayla, kötülüğün ve fenalığın mayasıyla değil, saflığın ve hakikatin mayasız ekmeğiyle" bayram edebilmek için kendilerini arındırmaya gelirler.

28.25.242

πρόσχες δὲ εἰ δύνασαι καὶ ἄλλους Ἰουδαίους λέγειν ἀναβαίνοντας εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ ἐρχομένους εἰς τὴν πόλιν τοῦ θεοῦ ἀπὸ τῆς ἔξω Ἱεροσολύμων χώρας, καὶ ἐρχομένους ἵνα ἁγνίσαντες ἑαυτοὺς δυνηθῶσιν, ἡνίκα ἂν τὸ πάσχα τυθῇ Χριστός, ἑορτάζειν μὴ »ζύμῃ παλαιᾷ«, μὴ »ζύμῃ κακίας καὶ πονηρίας, »ἁλλ’ ἐν ἀζύμοις εἰλικρινείας καὶ ἀληθείας«.

28.25.243Böyleleri Yazılar'ın tapınağında durup İsa'yı arayacak ve İsa'nın bayrama gelip gelmeyeceğini birbirlerine soracaktır.

28.25.243

καὶ οἱ τοιοῦτοί γε ζητήσουσιν τὸν Ἰησοῦν ἐν τῷ ἱερῷ ἑστηκότες τῶν γραφῶν καὶ ἐπαπορήσουσιν πρὸς ἀλλήλους, εἰ ἐλεύσεται εἰς τὴν ἑορτὴν Ἰησοῦς. ### Bölüm 26 ### XI, 57. Δεδώκεισαν δὲ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι ἐντολὰς ἵνα ἐάν τις γνῷ αὐτὸν ποῦ ἐστιν μηνύσῃ, ὅπως πιάσωσιν αὐτόν.

28.26.244Bölüm 26

XI, 57. Başkâhinlerle Ferisiler, O'nun nerede olduğunu bilen biri varsa haber versin, O'nu yakalayalım diye buyruk vermişlerdi.

Bak, geri çekildiği nasıl bildiriliyor; biz de zamanında böyle yapmayı bilelim diye. Dikkat et: Ne başkâhinler ne de Ferisiler O'nun nerede olduğunu biliyordu. Bilmedikleri için de nerede olduğunu bilen biri varsa kendilerine haber vermesini, O'nu yakalamayı istediklerini söyleyerek buyruk veriyorlar.

28.26.244

(21) Ὅρα πῶς μεμαρτύρηται ἀνακεχωρηκέναι, ἵνα καὶ ἡμεῖς γινώσκωμεν ἐν καιρῷ τὸ τοιοῦτο ποιεῖν. καὶ πρόσχες γε ὅτι οὐκ ᾔδεισαν ὅπου ἐστὶν οὔτε οἱ ἀρχιερεῖς οὔτε οἱ Φαρισαῖοι, καὶ μὴ εἰδότες διδόασιν ἐντολάς, ἵνα ἐάν τις γνῷ ποῦ ἐστὶν μηνύσῃ αὐτοῖς καὶ συλλάβωσιν αὐτόν.

28.26.245Başka bir açıdan da diyebilirsin ki İsa'ya tuzak kuranlar O'nun nerede olduğunu bilmezler.

28.26.245

καὶ ἄλλως δὲ φήσεις ὅτι οἱ ἐπιβουλεύοντες τῷ Ἰησοῦ οὐκ οἴδασιν ποῦ ἐστιν.

28.26.246Bu yüzden Tanrı'nın buyruklarından başka buyruklar verir, "insan buyruklarını öğreti diye öğretirler."

28.26.246

διὸ διδόασιν ἑτέρας παρὰ τὰς τοῦ θεοῦ ἐντολάς, »διδάσκοντες διδασκαλίας ἐντάλματα ἀνθρώπων«.

28.26.247Cismanî Yahudilerden olan Ferisilerin ve başkâhinlerin İsa'ya karşı verdiği buyruklar onların kendi buyruklarıdır. Çünkü birilerinin İsa'yı onlara ihbar etmesini istiyorlar ki O'nu ele geçirip ihanet etsinler.

28.26.247

καί εἰσιν αὐτῶν αἱ ἐντολαὶ ⟨ἃς⟩ διδόασιν Φαρισαῖοι καὶ ἀρχιερεῖς, τῶν σωματικῶν τυγχάνοντες Ἰουδαίων, κατὰ τοῦ Ἰησοῦ· βούλονται γάρ τινας μηνῦσαι αὐτοῖς τὸν Ἰησοῦν, ἵνα αὐτὸν ὑποχείριον λαβόντες προδῶσιν.

28.26.248Hıristiyanlığı çürütmek ve suçlamak için onun öğretilerini kurcalayan herkesin bir Ferisi ve iyi olmayan bir başkâhin olduğunu söyleyebilirsin. Böylesi, İsa hakkında kendisine öğreteceğini sandığı başka sözlere dair buyruk verir ki İsa kendisine ihbar edilsin, O'nu yakalasın, hakaret edip öldürsün.

28.26.248

καὶ φήσεις πάντα τὸν περιεργαζόμενον τὰ περὶ τὸν χριστιανισμὸν ἐπὶ τῷ αὐτὸν ἀνα|τρέπειν καὶ κατηγορεῖν Φαρισαῖόν τινα εἶναι καὶ οὐκ ἀγαθὸν ἀρχιερέα, ἄλλων λόγων διδόντα ἐντολάς, οἷς οἴεται διδάξειν αὑτὸν τὰ περὶ τὸν Ἰησοῦν, ἵνα μηνυθέντα αὐτὸν αὐτῷ πιάσῃ καὶ ὑβρίσας ἀποκτείνῃ.

28.26.249Ama Yuhanna İncili üzerine şerhlerimizin yirmi sekizinci cildi de yeterli hacme ulaştığından burada sözümüzü bitirelim; Tanrı izin verirse devamına yirmi dokuzuncu ciltte başlayalım.

28.26.249

Ἀλλὰ γὰρ αὐτάρκη περιγραφὴν εἰληφότος καὶ τοῦ ὀγδόου καὶ εἰκοστοῦ τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην ἐξηγητικῶν τόμου, αὐτοῦ καταπαύσωμεν τὸν λόγον, ἐν τῷ ἐνάτῳ καὶ εἰκοστῷ, θεοῦ διδόντος, ἀρξόμενοι τῶν ἑξῆς. # Kitap 32 ### Bölüm 1

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…