İçeriğe geç
Yuhanna İncili Şerhi

Origenes · Yuhanna İncili Şerhi

Kitap 20

20.1.1Bölüm 1

Yuhanna'ya göre İncil üzerine yirminci cildi yazdırırken, ey Rab'de Tanrı'yı ve öğrenmeyi çok seven Ambrosios, bütün doluluğun içinde oturmasından hoşnut kalan Tanrı Oğlu'nun doluluğundan, dolu ve deyim yerindeyse sık dokulu, hiç boşluğu olmayan düşünceler almayı diliyoruz. Ta ki incelediğimiz konular bakımından İncil bize açılsın; incelenip şerh yazılarına emanet edilmesi gereken hiçbir şeyi atlamayalım, gereğinden fazla uzatmayalım, Kurtarıcımız İsa'nın nous'unu da yanlış anlamayalım. Tanrı bize Logos'u göndersin, kendisini göstersin; ta ki Baba'nın armağanıyla O'nun derinliğini temaşa edenlerden olalım.

20.1.1

Εἰκοστὸν ὑπαγορεύοντες εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον τόμον, φιλοθεώτατε καὶ φιλομαθέστατε ἐν κυρίῳ Ἀμβρόσιε, εὐχόμεθα ἐκ τοῦ πληρώματος τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ, εἰς ὃν εὐδόκησεν πᾶν τὸ πλήρωμα κατοικῆσαι, λαβεῖν νοήματα πλήρη καί, ἵν’ οὕτως εἴπω, ναστὰ καὶ μηδὲν ἔχοντα διάκενον, ⟨ἵνα⟩ τὸ εὐαγγέλιον κατὰ ⟨τὰ⟩ ἐξεταζόμενα ἡμῖν ἀποκαλυφθῇ, [καὶ] μήτε παραλειπόντων τι ἡμῶν τῶν δεόντων ἐξετάζεσθαι καὶ ὑπομνηματικοῖς | γράμμασιν πιστεύεσθαι, μήτε ὡς οὐ χρὴ πλεοναζόντων, μήτε παρεκδεχομένων τὸν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ νοῦν. θεὸς οὖν ἡμῖν πέμψαι αὐτὸν τὸν λόγον, ἑαυτὸν ἐμφανίζοντα, ἵνα τοῦ βάθους αὐτοῦ, δωρουμένου τοῦ πατρός, θεαταὶ γενώμεθα. ### Bölüm 2 ### VIII, 37. Οἶδα ὅτι σπέρμα Ἀβραάμ ἐστε· ἀλλὰ ζητεῖτέ με ἀποκτεῖναι, ὅτι ὁ λόγος ὁ ἐμὸς οὐ. χωρεῖ ἐν ὑμῖν.

20.2.2Bölüm 2

VIII, 37. İbrahim'in tohumu olduğunuzu biliyorum; ama beni öldürmek istiyorsunuz, çünkü sözüm sizde yer bulmuyor.

"Tohum" ve "evlat" kelimelerinin anlamlarını kavramayanlara, "İbrahim'in tohumu olduğunuzu biliyorum" sözü, aynı kişilere hemen ardından söylenen "İbrahim'in evlatları olsaydınız İbrahim'in işlerini yapardınız" sözüyle çelişiyor görünecektir.

20.2.2

II. Δόξει μάχην περιέχειν τοῖς μὴ κατανοοῦσιν τὰ σημαινόμενα ἀπὸ τῆς ›σπέρμα‹ φωνῆς καὶ τῆς ›τέκνον‹ τὸ »Οἶδα ὅτι σπέρμα »Ἀβραάμ ἐστε« πρὸς τὸ εὐθέως ἐπενεχθησόμενον καὶ πρὸς τοὺς αὐτοὺς λεγόμενον· » Εἰ τέκνα τοῦ Ἀβραάμ ἐστε, τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ »ποιεῖτε«.

20.2.3Bunu görmek için önce bedensel anlamda tohum ile evlat arasındaki farka bakalım. Açıktır ki bir kişinin tohumu, tohumu ekenin logoslarını kendi içinde henüz durgun ve saklı halde taşır. Evlat ise tohum değişip çevresindeki, kadından gelen maddeyi ve eklenen besinleri işledikten, biçim alıp doğuma hazırlandıktan sonra meydana gelir. Bedensel açıdan birinin gerçek evladı olan bir şey tohumdan meydana gelmiştir; ama tohum olan bir şey mutlaka evlat olmaz.

20.2.3

ἵν’ οὖν ταῦτα θεωρηθῇ, ἴδωμεν πρῶτον σωματικῶς ›σπέρματος‹ καὶ ›τέκνου‹ διαφοράν. καὶ σαφές γε ὅτι τὸ μὲν σπέρμα τινὸς ἔχει τοὺς λόγους τοῦ σπείραντος ἐν ἑαυτῷ ἔτι ἡσυχάζοντας καὶ ἀποκειμένους· τὸ δὲ τέκνον, μεταβαλόντος τοῦ σπέρματος καὶ ἐργασαμένου τὴν περικειμένην αὐτῷ ὕλην ἁπὸ τῆς γυναικὸς καὶ τῶν ἐπισυναγομένων τροφῶν, μορφωθὲν καὶ εἰς γένεσιν εὐτρεπισθὲν ὑφίσταται· καὶ εἴ τι μέρος ἐστὶν κυρίως τέκνον τινός, ὡς πρὸς τὰ σωματικά, ἐκ σπέρματος ὑπέστη, εἰ δέ τί ἐστιν σπέρμα, οὐ πάντως τέκνον γίνεται.

20.2.4Bunları önceden belirledikten sonra, "İbrahim'in tohumu olduğunuzu biliyorum" sözünü bedensel anlamda almak gerekseydi, muhatapların İbrahim'in evlatları olduğu da mutlaka çıkacak gibi görünürdü; evladın hâlâ tohum olduğu, kesin anlamda doğru olmasa da kabul edilirse.

20.2.4

τούτων δὲ ἡμῖν προδιαληφθέντων, εἰ μὲν σωματικῶς ἐχρῆν νοεῖν τὸ »Οἶδα ὅτι σπέρμα Ἀβραάμ ἐστε«, ἔδοξεν ἂν πάντως ἀκολουθεῖν τὸ καὶ τέκνα εἶναι τοῦ Ἀβραὰμ πρὸς οὓς ὁ λόγος, συγχωρουμένου ὅτι ἔτι σπέρμα ἐστὶν τὸ τέκνον, καὶ οὐ κατὰ τὸ ἀκριβὲς διδομένου.

20.2.5Ama İbrahim'in evlatları ahlak ve işlere göre belirlendiğine göre, İbrahim'in tohumu olanları, sanırım bazı psykhēlerle birlikte aşağı atılan tohumsal logoslara göre tanımlamak gerekir. Bedensel açıdan bütün insanlar İbrahim'in tohumu olmadığı gibi, şimdi kimlerin İbrahim'in tohumu olduğu hakkında söylediklerimize göre de bütün insanların, psykhēlerine ekilmiş tıpatıp aynı tohumsal logoslarla insan hayatına gelmediği açıktır.

20.2.5

ἐπεὶ δὲ ἀπὸ ἤθους κρίνεται καὶ ἔργων τὰ τέκνα τοῦ Ἀβραάμ, μήποτε ἀπό τινων σπερματικῶν λόγων, συγκαταβαλλομένων τισὶν ὡς οἶμαι ψυχαῖς, δεῖ χαρακτηρίζειν τοὺς ὄντας σπέρμα τοῦ Ἀβραάμ. καὶ εἴπερ, ὡς κατὰ τὸ σωματικὸν οὐ πάντες ἄνθρωποι σπέρμα εἰσὶν τοῦ Ἀβραάμ, οὕτω 〈καὶ〉 κατὰ τὰ νῦν ἀποδιδόμενα περὶ τοῦ τίνες εἰσὶν σπέρμα τοῦ Ἀβραάμ, δῆλον ὅτι οὐ πάντες ἄνθρωποι μετὰ πάντη σπερματικῶν λόγων τῶν [αὐτῶν] ἐγκατασπαρέντων αὐτῶν ταῖς ψυχαῖς τῷ βίῳ τῶν ἀνθρώπων ἐπιδεδημήκασιν.

20.2.6Bunun sebebi, büyük ve anlatılması güç yargılara dayanır. Bunları, Tanrı'nın kendilerine bağışladıklarını görmek için Mesih'in nous'unu almış olanlar temaşa eder. Doğumdan önce ve doğumda her birinin durumunu titizlikle ele almış olan az sayıda kişi kavrayabilir. Bu tür şeyler, anlamakla birlikte iyice öğrenmemiş birini sarsabileceği için kendimizi tehlikeye atmış oluruz; çünkü bu konuda söz etmek ve bunları açmak, hakikat olsa da güvenli değildir.

20.2.6

τὴν δὲ τούτων αἰτίαν κατὰ μεγάλας κρίσεις καὶ δυσδιηγήτους, θεωρουμένας ὑπὸ τῶν εἰληφότων τὸν Χριστοῦ νοῦν, ἵνα ἴδωσιν τὰ ὑπὸ τοῦ θεοῦ χαρισθέντα αὐτοῖς, ὀλίγοις ἐστὶν δυνατὸν καταλαβεῖν τοῖς ἐπιμελέστερον τὰ πρὸ γενέσεως καὶ τὰ ἐν γενέσει περὶ ἑκάστου διειληφόσιν· καὶ ἐπεὶ ταράξαι ἂν τινα τὰ τοιαῦτα, συνέντα μὲν ταῦτα, μὴ ἀκριβοῦντα δέ, κινδύνῳ παραβαλοῦμεν ἑαυτοὺς τῷ περὶ τῶν τοιούτων, ἔνθα τὸ λέγειν καὶ ἀναπτύσσειν τὰ τοιαῦτά ἐστιν ἐπισφαλές, | κἂν ἀληθεύηται.

20.2.7Güvenli değildir, çünkü Tanrı'nın sırlarının kâhyası bu tür öğretileri sunmanın vaktini de aramalı, dinleyene zarar vermemelidir. Vakti gözetse bile, doğru ölçüden sapan az ya da fazlanın ölçüsünü de dikkate almalı, bunları teslim ettiklerinin kendisiyle aynı efendiye mi hizmet ettiğini, yoksa efendilerin Efendisi'nden başkasının kulları mı olduğunu dikkatle incelemelidir.

20.2.7

καὶ ἐπισφαλὲς 〈δὲ〉 διὰ τὸ δεῖν τὸν οἰκονόμον τῶν τοῦ θεοῦ μυστηρίων καὶ τὸν καιρὸν ζητεῖν τῆς προσαγωγῆς τῶν τοιούτων δογμάτων, 〈μὴ〉 βλάπτοντα τὸν ἀκούοντα, καὶ τὸ μέτρον περιαθρεῖν τοῦ ἐλλείποντος ἢ πλεονάζοντος, κἂν ὁ καιρὸς τηρῆται, παρὰ τὸν ὀρθὸν λόγον γινομένου, καὶ ἐπιμελέστερον ἐξετάζειν πότερον σύνδουλοί εἰσιν οἷς παραδίδοται τὰ τοιαῦτα, ἢ δοῦλοι ἄλλου τινὸς παρὰ τὸν κύριον τῶν κυριευόντων.

20.2.8Tanrı'nın sırlarının kâhyasının bütün bunları incelemesi gerektiğini şu söz gösterir: "Öyleyse efendisinin, hizmetkârlarının başına atayacağı, kul arkadaşlarına vaktinde erzak payını verecek sadık ve akıllı kâhya kimdir?" Demek ki bütün insanlar İbrahim'in tohumu değildir; çünkü hepsinin psykhēlerine, işlendiğinde İbrahim'in evlatlarını yetiştirebilecek logoslar ekilmiş değildir.

20.2.8

ὅτι δὲ δεῖ πάντα ταῦτα ἐξετάζειν τὸν οἰκονόμον τῶν μυστηρίων τοῦ θεοῦ παρίστησιν ἡ φάσκουσα λέξις· » Τίς ἄρα »ἐστὶν ὁ πιστὸς καὶ φρόνιμος οἰκονόμος, ὃν καταστήσει ὁ κύριος »ἐπὶ τῆς οἰκετίας αὐτοῦ, τοῦ διδόναι ἐν καιρῷ τὸ σιτομέτριον τοῖς »συνδούλοις ἑαυτοῦ;« οὐ πάντες οὖν εἰσιν ἄνθρωποι σπέρμα τοῦ Ἀβραάμ· οὐδὲ γὰρ ἔχουσιν τοὺς λόγους ἐγκατεσπαρμένους αὐτῶν ταῖς ψυχαῖς, δυναμένους, εἰ γεωργηθεῖεν, ποιῆσαι τέκνα τοῦ Ἀβραάμ. ### Bölüm 3

20.3.9Bölüm 3

Biri buna karşı şöyle bir soru sorabilir: İbrahim'in tohumu olan kişi, evladı olmazsa kınanabilir. Ama İbrahim'in evlatları olmanın kaynağı olan İbrahim'in tohumu olmayı baştan beri taşımayan kişi, İbrahim'in işlerini yapmadığı için nasıl haklı olarak kınanabilir?

20.3.9

Καὶ ζητήσαι τις ἂν πρὸς ταῦτα φάσκων ὅτι δύναται μὲν ψεκτὸς εἶναι ὁ γενόμενος σπέρμα τοῦ Ἀβραάμ, εἰ μὴ καὶ τέκνον αὐτοῦ γένοιτο· πῶς δ’ ἂν εὐλόγως μεμφθείη μὴ ποιῶν τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ὁ μηδὲ τὴν ἀρχὴν ἔχων τὸ εἶναι σπέρμα τοῦ Ἀβραάμ, ἀφ’ οὗ ἔρχεται τὸ γενέσθαι τέκνα τῷ Ἀβραάμ;

20.3.10Buna, tarihi adeta bir basamak olarak kullanarak ve bu konudaki hakikatin izlerini yazılarda arayarak şöyle cevap vereceğiz: İbrahim'in evladı olmayan biri hiçbir adilin tohumu olmasaydı, günahkârlardan biri, tohumlardan iyiliğe hiçbir başlangıç noktası almadığı için suçsuz sayılırdı. Oysa bedenlerde nasıl biri daha çok, öteki daha az adilin tohumuysa (bu, aşağıda söylenecekleri karşılaştırınca açık olacaktır), yüksek anlamda da benzer şeyi söylemek gerekecektir.

20.3.10

ἐροῦμεν δὲ πρὸς ταῦτα ὡσπερεὶ ἐπιβάθρᾳ χρησάμενοι τῇ ἱστορίᾳ καὶ τὰ ἴχνη τῆς κατὰ τὸν τόπον ἀληθείας ζητοῦντες ἐν τοῖς γράμμασιν, ὅτι εἰ μὲν μὴ ὤν τις τέκνον τοῦ Ἀβραὰμ οὐδενὸς δικαίου σπέρμα ἦν, καὶ ἀνέγκλητος ἐτύγχανεν 〈ἂν〉 τῶν ἁμαρτωλῶν τις, μηδεμίαν ἔχων ἀπὸ σπερμάτων ἀφορμὴν τοῦ καλοῦ· νυνὶ δὲ ὥσπερ ἐπὶ τῶν σωμάτων ὁ μέν τίς ἐστιν πλειόνων δικαίων σπέρμα, ἕτερος δὲ ὀλιγωτέρων, ὡς δῆλον ἔσται ἐκ τῆς παραθέσεως τῶν λεχθησομένων, οὕτως καὶ ἐπὶ τῶν τῆς ἀναγωγῆς τὸ ἀνάλογον ἔσται λέγειν.

20.3.11İbrahim ilk yaratılandan sonraki yirminci kişi olarak doğdu: Adem'den Nuh'a on, Nuh'tan İbrahim'e on kuşak vardır. İbrahim'in kardeşleri Nahor ve Haran'dı; üçü de Terah'ın oğullarıydı. Nahor ile Haran İbrahim'in tohumu değildi; İbrahim'in kendisi de İbrahim'in tohumu değildi.

20.3.11

Ἀβραὰμ εἰκοστὸς γεγέννηται ἀπὸ τοῦ πρωτοπλάστου· δέκα γὰρ γενεαὶ ἀπὸ Ἀδὰμ ἐπὶ Νῶε, καὶ δέκα ἀπὸ Νῶε ἐπὶ Ἀβραάμ· καὶ τοῦ Ἀβραὰμ γεγόνασιν ἀδελφοὶ Ναχώρ καὶ Ἀρράμ· οἱ γὰρ τρεῖς ἦσαν υἱοὶ Θάρα. Ναχὼρ μὲν οὖν καὶ Ἀρρὰμ οὐκ ἦσαν σπέρμα τοῦ Ἀβραάμ· ἀλλ’ οὐδ’ αὐτὸς Ἀβραὰμ σπέρμα ἦν τοῦ Ἀβραάμ.

20.3.12Üçü de şu adillerin tohumuydu (Adem'in kimler arasında sayılacağı hâlâ araştırıldığı için onu ayrı tutuyorum): Tanrı'nın Habil'in yerine çıkardığı Şit'in; "Rab Tanrı'nın adını anmayı uman" Enoş'un; "Metuşelah'ı doğurduktan sonra iki yüz yıl Tanrı'yı hoşnut eden" Hanok'un; hakkında "Doğru bir adam, kuşağında yetkin; Nuh Tanrı'yı hoşnut etti" denilen Nuh'un; ve "Rab Tanrı" adının Yaratılış'ta ilk olarak Tanrısı olarak anıldığı Sam'ın. Bu, "Sam'ın Tanrısı Rab mübarek olsun" sözünden açıktır.

20.3.12

ἦσαν δὲ σπέρμα οἱ τρεῖς δικαίων μέν, ὡς ζητουμένων ἔτι τῶν κατὰ τὸν Ἀδὰμ ἐν τίσιν ἀριθμητέον αὐτόν, τοῦ Σήθ, ὃν ἐξανέστησεν ὁ θεὸς ἀντὶ τοῦ Ἄβελ· καὶ τοῦ Ἐνώς, ὃς »ἤλπισεν ἐπικαλεῖσθαι τὸ ὄνομα κυρίου τοῦ θεοῦ«· καὶ τοῦ Ἑνώχ, »ὃς εὐηρέστησεν τῷ θεῷ, μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Μαθουσάλα, »ἔτη διακόσια«· καὶ τοῦ Νῶε, περὶ οὗ εἴρηται ὅτι »Ἄνθρωπος »δίκαιος, τέλειος ἐν τῇ γενεᾷ | αὐτοῦ· τῷ θεῷ εὐηρέστησεν Νῶε«· καὶ τοῦ Σήμ, οὗ »κύριος ὁ θεὸς« πρώτου φαίνεται ἐν τῇ Γενέσει κεχρηματικέναι θεός, ὅπερ σαφές ἐστιν ἐκ τοῦ » Εὐλογητὸς κύριος »ὁ θεὸς τοῦ Σήμ«·

20.3.13Bunların dışındaki ötekiler bakımından ise Terah'ın üç oğlu adil olmayanların da tohumuydu. İbrahim'in tohumu hakkında söylediklerimiz, Sam'ın, Nuh'un ve daha yukarıdaki adillerin tohumu hakkında da düşünülmelidir. İbrahim, Nahor ve Haran, doğuma gelirken onların özelliklerini tohumsal olarak ortak bir biçimde almış görünüyorlar. Ama İbrahim, kendinden önceki bütün adillerin kendinde taşıdığı tohumsal logoslarını işlemiş ve bunlara kendi tohumuna özgü kutsal bir nitelik eklemiştir; ondan sonra "İbrahim'in tohumu" denen kişiler buna katılabilirdi. Haran ise kendine ve içindeki babadan gelen tohumlara çok az özen göstermiş, bu sayede az da olsa kurtuluş soluyan Lut'u ortaya çıkarabilmiştir. Nahor ise iki kardeşinden de aşağı kalmıştır.

20.3.13

τῶν δὲ λοιπῶν 〈ἀδίκων〉 παρὰ τούτους οὗτοι ἦσαν οἱ τρεῖς τοῦ Θαρά υἱοὶ σπέρμα. ὅπερ οὖν εἴπομεν περὶ τοῦ σπέρματος τοῦ Ἀβραάμ, τοῦτο νοητέον περὶ τοῦ σπέρματος τοῦ Σὴμ καὶ Νῶε καὶ τῶν ἀνωτέρω δικαίων, ὧν τὰς ἰδιότητας σπερματικῶς δοκοῦσιν κοινῇ ἀνειληφέναι εἰς γένεσιν ἐρχόμενοι Ἀβραὰμ καὶ Ναχώρ καὶ Ἀρράμ· ἀλλ’ ὁ μὲν Ἀβραὰμ γεγεωργηκέναι οὓς εἶχεν ἐν ἑαυτῷ σπερματικοὺς λόγους πάντων τῶν πρὸ αὐτοῦ δικαίων, καὶ τούτοις προστεθεικέναι ἁγίαν ἰδίαν ποιότητα, τὴν κατὰ τὸ ἴδιον αὐτοῦ σπέρμα, οὗ ἐδύναντο μετέχειν οἱ μετ’ αὐτὸν καλούμενοι »σπέρμα Ἀβραάμ«· ὁ δὲ Ἀρρὰμ ἐπὶ ἐλάχιστον ἑαυτοῦ ἐπιμέλειαν πεποιῆσθαι καὶ τῶν πατρικῶν ἐν ἑαυτῷ σπερμάτων, ὅθεν δεδύνηται προβαλεῖν πνέοντα κἂν ἐπὶ ποσὸν τῆς σωτηρίας τὸν Λώτ· ὁ δὲ Ναχὼρ ἀμφοτέρων τῶν ἀδελφῶν ἐλάττων γεγονέναι.

20.3.14Demek ki İbrahim'in tohumu olmayan kişi Nuh'un tohumu olabilir, çünkü tufan anlatısına göre sonrakilerin hepsi Nuh'tan gelmiştir. Böyleyse Hanok'un, kesinlikle Enoş'un ve Şit'in de tohumudur. Nuh'tan sonraki pek çok kişi için kimin Sam'ın, kimin Ham'ın, kimin Yafet'in tohumu olduğu bizce bilinmez; daha sonrakiler için de öyle. Ancak adillerin tohumuna hiç katılmayan kimse yoktur.

20.3.14

Ἔξεστιν τοίνυν μὴ ὄντα σπέρμα τοῦ Ἀβραάμ, τῷ πάντως διὰ τὴν κατὰ τὸν κατακλυσμὸν ἱστορίαν ἀπὸ Νῶε τοὺς ἑξῆς γεγονέναι, εἶναι σπέρμα Νῶε· εἰ δὲ τοῦτο, καὶ σπέρμα Ἑνώχ, πάντως δὲ καὶ σπέρμα Ἐνώς καὶ Σήθ· ἄδηλον δ’ ἡμῖν ἐπὶ τῶν πολλῶν κατωτέρω τοῦ Νῶε, τίς σπέρμα τοῦ Σὴμ καὶ τίς τοῦ Χὰμ καὶ τίς τοῦ Ἰάφεθ καὶ τῶν ἔτι κατωτέρω· πλὴν οὐκ ἔστιν τις μηδαμῶς μετέχων σπέρματος δικαίων.

20.3.15Şuna dikkat çekiyorum: İbrahim'in tohumu olmayan biri, İbrahim'in önceki tohumlardan aldığı başlangıç noktalarına sahip olarak, İbrahim'den gelmediği halde İbrahim'e benzeyebilir.

20.3.15

ἐφίστημι δὲ μήποτε δυνατὸν ἔχοντα τὰς ἀφορμὰς ἃς εἶχεν ὁ Ἀβραὰμ ἐκ τῶν προτέρων σπερμάτων γενέσθαι τὸν μὴ ὄντα σπέρμα τοῦ Ἀβραὰμ τοιοῦτον, ὥστε αὐτὸν οὐκ ὄντα ἀπὸ τοῦ Ἀβραὰμ ἐξομοιωθῆναι τῷ Ἀβραάμ.

20.3.16Çünkü İbrahim, İbrahim'in tohumundan değil, yukarıda sayılanların tohumundan gelerek İbrahim oldu. Aynı şekilde biri de kendisine ekilmiş olanların daha iyisini işleyerek başka bir İbrahim olabilir; mutlaka İbrahim'in tohumundan gelmeden, ama kendisi de İbrahim gibi ekebilecek bir kişi olarak.

20.3.16

ὡς γὰρ Ἀβραάμ, οὐκ ἐκ σπέρματος Ἀβραὰμ τυγχάνων ἀλλὰ τῶν προειρημένων, γέγονεν Ἀβραάμ, οὕτω δυνατόν τινα τὰ κρείττονα τῶν ἐν αὐτῷ ἐγκατασπαρέντων γεωργήσαντα γενέσθαι ἄλλον Ἀβραάμ, οὐ πάντως ἐκ σπέρματος Ἀβραὰμ ἀλλὰ καὶ αὐτὸν ἱκανὸν σπείρειν ὡς Ἀβραάμ. ### Bölüm 4

20.4.17Bölüm 4

Bütün bunları, söylenenleri bedenlere ve insanlara değil, akılla kavranan şeylere ve doğuma inenlerin ya da girenlerin, belki bir bakıma çıkanların da farklı biçimde katıldığı, sayıca daha çok ya da daha az logoslara taşıyarak dinleyelim.

20.4.17

Ὅλων δὲ τούτων ἀκούωμεν ἀναφέροντες τὰ λεγόμενα οὐκ ἐπὶ σώματα καὶ ἀνθρώπους, ἀλλ’ ἐπί τινα νοητὰ καὶ λόγους πλείονας ἢ ἐλάττονας, ὧν μετέχουσι διαφόρως οἱ κατιόντες εἰς γένεσιν ἢ εἰσιόντες, καὶ τάχα δέ πως καὶ ἀνιόντες.

20.4.18"Giderlerken ağlaya ağlaya gittiler, tohumlarını taşıyarak" sözünün, onları alanların kendi tohumları diye adlandırılan bu tür tohumlara uygulanıp uygulanamayacağına dikkat edeceksin. Çünkü gücü yeten, bazı psykhēlerin doğuma gelirken, daha çok ya da daha az adilin, aynı şekilde adil olmayanların tohumlarını taşıyarak ağlaya ağlaya gidişlerini kavrasın.

20.4.18

ἐπιστήσεις δὲ εἰ δύναται ἐπὶ τὰ τοιαῦτα σπέρματα, ἤδη καὶ τῶν εἰς ἑαυτοὺς λαμβανόντων αὐτὰ ἴδια ὀνομαζόμενα, ἀναφέρεσθαι τὸ »Πορευόμενοι ἐπορεύοντο »καὶ ἔκλαιον, αἴροντες τὰ σπέρματα αὐτῶν«· εἴ τις γὰρ δύναται, τὴν μετὰ κλαυθμοῦ πορείαν τινῶν ψυχῶν εἰς γένεσιν ἐρχομένων κατανοησάτω, φερουσῶν τὰ σπέρματα ἤτοι πλειόνων δικαίων ἢ ὀλιγω τέρων | καὶ ἀδίκων ὁμοίως.

20.4.19Onları sahip oldukları tohumlar için kaygılanan çiftçiler gibi temaşa ederek düşünsün: Bazılarını nasıl işleyecekler (üstün olanları kastediyorum), bazılarını nasıl ekmeyecekler? Çünkü daha kötü tohumlarla da geliyorlar.

20.4.19

καὶ ἐννοείτω θεωρῶν ὡσπερεὶ γεωργοὺς ἀγωνιῶντας περὶ ὧν ἔχουσιν σπερμάτων, πῶς τάδε μὲν γεωργήσωσιν (λέγω δὲ τὰ διαφέροντα), τάδε δὲ μὴ σπείρωσιν, εἴγε ἔρχονται καὶ μετὰ χειρόνων σπερμάτων.

20.4.20Söz'ün "Giderlerken ağlaya ağlaya gittiler, tohumlarını taşıyarak" dediği kişilerin ağlayışı ne türden olabilir?

20.4.20

ποῖον γὰρ εἰκὸς κλαυθμὸν κλαίειν τούτους περὶ ὧν φησιν ὁ λόγος· » Πορευόμενοι ἐπορεύοντο καὶ ἔκλαιον, »αἴροντες τὰ σπέρματα αὐτῶν«;

20.4.21Ağlayarak gidenlerde, tohumlarını taşıyanlarda güzel bir umut vardır; çünkü bunlar çoğunlukla "demetlerini taşıyarak sevinç içinde geri dönerler."

20.4.21

καὶ ἐλπίς γε ἀγαθή ἐστιν ἐν τοῖς πορευομένοις καὶ κλαίουσιν, αἴρουσιν τὰ σπέρματα ἑαυτῶν· οὗτοι γὰρ ὡς ἐπίπαν »ἐρχόμενοι ἥξουσιν ἐν ἀγαλλιάσει, αἴροντες τὰ δράγματα »αὐτῶν«.

20.4.22Belki başkaları da gelmiştir ki onlar hakkında şöyle denebilir: "Giderlerken güle güle gittiler, tohumlarını taşıyarak." Onların ardından da şu gelir: "Ağlayarak geri dönecekler, demetlerini taşıyarak." Bunlar hakkında şu söylenebilir: "Damlardaki ot gibi oldular, sökülmeden kurudu; biçen elini, demet toplayan kucağını onunla doldurmadı. Geçenler de 'Rab'bin bereketi üzerinize olsun' demedi."

20.4.22

τάχα δὲ ἕτεροι ἦλθον, περὶ ὧν εἴποις ἄν· ›Πορευόμενοι ἐπορεύοντο καὶ ἐγέλων, αἴροντες τὰ σπέρματα ἑαυτῶν‹· οἷς ἀκολου θήσει τὸ ›Ἐρχόμενοι δὲ ἥξουσιν ἐν κλαυθμῷ, αἴροντες τὰ δράγματα ἑαυτῶν‹· περὶ ὧν εἴποις ἄν· »Ἐγεννήθησαν ὡσεὶ χόρτος δωμάτων, »ὃς πρὸ τοῦ ἐκσπασθῆναι ἐξηράνθη· οὗ οὐκ ἐπλήρωσεν τὴν χεῖρα »αὐτοῦ ὁ θερίζων, καὶ τὸν κόλπον αὐτοῦ ὁ τὰ δράγματα συλλέγων. »καὶ οὐκ εἶπαν οἱ παράγοντες· Εὐλογία κυρίου ἐφ’ ὑμᾶς«.

20.4.23Bak, Kurtarıcımızın "Şimdi ağlayanlara ne mutlu, çünkü gülecekler" ve "Şimdi gülenlerin vay haline, çünkü yas tutacak ve ağlayacaksınız" sözleri bu bakımdan daha derin ve gizemli bir anlamda söylenmiş olabilir mi?

20.4.23

καὶ ὅρα εἰ δύναται κατὰ τοῦτο βαθύτερον καὶ μυστικώτερον λέγεσθαι ὑπὸ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν τὸ » Μακάριοι οἱ κλαίοντες νῦν, ὅτι γελάσονται«· καὶ τὸ » Οὐαὶ οἱ γελῶντες νῦν, ὅτι πενθήσετε καὶ κλαύσετε«.

20.4.24Biri ne kadar sonraki adillerin tohumuysa o kadar çok adalet logosu taşır. Bu yüzden "Kulları İbrahim'in tohumu, seçilmişleri Yakup'un oğulları" diye yazılmıştır; bir bakıma Yahya hakkında söylenen "Kadınlardan doğanlar arasında Vaftizci Yahya'dan büyüğü yoktur" sözü de bu yüzdendir.

20.4.24

ὅσῳ μέντοι γε μεταγενεστέρων τίς ἐστιν δικαίων σπέρμα, τοσούτῳ πλείονας φέρει δικαιοσύνης λόγους, ὡς διὰ τοῦτο μὲν γεγράφθαι τὸ »Σπέρμα Ἀβραὰμ δοῦλοι αὐτοῦ, υἱοὶ Ἰακὼβ ἐκλεκτοὶ αὐτοῦ«, διὰ τοῦτο δέ πως εἶναι καὶ τὸ περὶ τοῦ Ἰωάννου εἰρημένον· » Μείζων »ἐν γεννητοῖς γυναικῶν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ οὐδείς ἐστιν«.

20.4.25Bu konuya gelmişken dikkat et: Daha iyilerinden, üstün tohumlardan gelenleri işleyecek başlangıç noktaları olmayan kişiler ekildiğinde yeryüzünde kötülük artmasın diye Tanrı'nın bazı tohumları yok etmesi mantıklı değil midir? Tufan bu yüzden gerçekleşir: Kayin'in tohumu yok olsun diye; çünkü ondan gelenlerin işleyecek bir şeyi, Adem'den gelenler dışında olamazdı.

20.4.25

Ἐν τούτοις δὲ γενόμενος τοῖς τόποις πρόσχες εἰ μὴ λόγον ἔχει τὸ ἀφανίζεσθαί τινα τῶν σπερμάτων ὑπὸ θεοῦ, ἵνα μὴ πλείονα τὰ κακὰ ᾖ ἐπὶ τῆς γῆς, σπειρομένων τῶν μὴ ἐχόντων ἀφορμὰς ἀπὸ κρειττόνων πρὸς τὸ γεωργῆσαι τὰ ἀπὸ διαφερόντων σπερμάτων· διὰ τοῦτο γὰρ κατακλυσμὸς γίνεται, ἵνα ἐξαφανισθῇ τὸ τοῦ Κάϊν σπέρμα, οὐκ ἂν δυνηθέντων τῶν ἀπ’ αὐτοῦ γενομένων ἔχειν τί γεωργήσωσιν, εἰ μὴ τὰ ἀπὸ τοῦ Ἀδὰμ μόνα.

20.4.26Tufanın Kayin'in tohumunu yok etmek için gerçekleştiğini, Süleyman'ın Hikmeti diye anılan kitap şu sözlerle gösterir: "Adil olmayan, öfkesiyle ondan" (hikmetten, açıktır) "uzaklaşınca kardeş katili öfkesiyle birlikte yok oldu. Yeryüzü onun yüzünden sulara gömülürken hikmet, doğru adamı değersiz bir tahta parçasıyla yönlendirerek yine kurtardı."

20.4.26

ὅτι δὲ ὁ κατακλυσμὸς ὑπὲρ τοῦ ἐξαφανισθῆναι τὸ σπέρμα τοῦ Κάϊν γεγένηται, παρίστησιν ἡ ἐπιγεγραμμένη τοῦ Σολομῶντος σοφία διὰ τούτων· »Ἀποστὰς δὲ »ἀπ’ αὐτῆς ἄδικος ἐν ὀργῇ αὐτοῦ« (δῆλον δ’ ὅτι τῆς σοφίας) »ἀδελφοκτόνοις συναπώλετο θυμοῖς δι’ ὃν κατακλυζομένην γῆν πάλιν »ἔσωσεν σοφία, δι’ εὐτελοῦς ξύλου τὸν δίκαιον κυβερνήσασα«.

20.4.27Sodom'un ve toprağının yok edilişi de bana aynısını gösteriyor gibi geliyor. "Onların kötülüğünün tanıklığı olarak hâlâ dumanı tüten kıraç bir toprak ve mevsimi tamamlanmadan meyve veren bitkiler" kalmıştır.

20.4.27

τὸ αὐτὸ δέ μοι δοκεῖ παριστάνειν καὶ ὁ Σοδόμων ἐξαφανισμὸς καὶ τῆς γῆς αὐτῶν, ὧν »ἔτι μαρτύριον τῆς πονηρίας καπνιζομένη καθέστηκε »χέρσος, καὶ ἀτελέσιν ὥραις καρποφοροῦντα φυτά«.

20.4.28Sodom toprağını yok etmek ve oradaki bütün nemi kurutmak iyi Tanrı'nın işiydi; ta ki artık Sodom asması, Gomorra çubuğu, safra üzümü, acılık salkımı, ejderha öfkesi ve iyileşmez kobra öfkesi şarabı olmasın.

20.4.28

καὶ ἀγαθοῦ γε θεοῦ ἔργον ἦν Σοδόμων ἐξαφανίσαι τὴν γῆν καὶ πᾶν ὅπερ ὑπελείπετο νοτίδος ξη|ρᾶναι ἀπ’ αὐτῆς, ἵνα μηκέτι γίνηται ἄμπελος Σοδόμων, μηδὲ κληματὶς Γομόρρας, μηδὲ σταφυλὴ χολῆς, μηδὲ βότρυς πικρίας, μηδὲ οἶνος, θυμὸς δρακόντων καὶ θυμὸς ἀσπίδων ἀνίατος.

20.4.29Hakkında "Bağlarını doluyla, yaban inciri ağaçlarını kırağıyla öldürdü" denen Mısırlılar için de benzer şeyi söyleyeceksin. Çünkü Mısırlıların bağlarını ve dinsizlerin yaban inciri ağaçlarını öldürmek iyi Tanrı'nın işidir.

20.4.29

τὸ δ’ ὅμοιον ἐρεῖς καὶ περὶ τῶν Αἰγυπτίων, περὶ ὧν εἴρηται· »Ἀπέκτεινεν ἐν χαλάζῃ 〈τὴν〉 ἄμπελον αὐτῶν, καὶ τὰς συκαμίνους »αὐτῶν ἐν τῇ πάχνῃ«· ἀγαθοῦ γὰρ θεοῦ ἀποκτείνειν ἀμπέλους Αἰγυπτίων καὶ συκαμίνους τῶν ἀσεβῶν.

20.4.30İbrahim'in ya da adillerden birinin tohumları hakkındaki sözü incelemeye hazırlık olarak bunları, Kurtarıcı'nın aynı kişilere "İbrahim'in tohumu olduğunuzu biliyorum" ve "İbrahim'in evlatları olsaydınız İbrahim'in işlerini yapardınız" sözlerini nasıl ve ne şekilde söylediği görülsün diye söyledik.

20.4.30

ταῦτα προκείμενα τῇ ἐξετάσει τοῦ περὶ σπερμάτων λόγου Ἀβραὰμ ἤ τινος τῶν δικαίων ἡμῖν εἴρηται, ὑπὲρ τοῦ φανῆναι πῶς καὶ τίνα τρόπον εἴρηται τοῖς αὐτοῖς ὑπὸ τοῦ σωτῆρος τὸ »Οἶδα ὅτι σπέρμα Ἀβραάμ ἐστε« καὶ τὸ »Εἰ »τέκνα τοῦ Ἀβραάμ ἐστε, τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ποιεῖτε«.

20.4.31İbrahim'in işlerini yapan İbrahim'in evlatları hakkında ise, Tanrı izin verirse, o sözü incelemeye geldiğimizde daha uygun bir zamanda konuşacağız.

20.4.31

περὶ μέντοι γε τέκνων Ἀβραὰμ τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ποιούντων, θεοῦ διδόντος, εὐκαιρότερον ἐροῦμεν, φθάσαντες ἐπὶ τὴν βάσανον ἐκείνης τῆς λέξεως. ### Bölüm 5

20.5.32Bölüm 5

Şu halde İbrahim'in tohumu olan biri çabayla onun evladı da olabilir; ihmal ve işlememe yüzünden onun tohumu olmayı da kaybedebilir. Sözün muhatapları ise hâlâ umutluydu; çünkü İsa onların hâlâ İbrahim'in tohumu olduğunu biliyor ve İbrahim'in evlatları olabilme imkânını henüz kaybetmediklerini görüyordu. Tohum olmalarının yanında İbrahim'in evlatları da olabileceklerini düşünerek onlara der ki: "İbrahim'in evlatları olsaydınız İbrahim'in işlerini yapardınız."

20.5.32

V. Ἔξεστι τοίνυν σπέρμα τοῦ Ἀβραὰμ τυγχάνοντα γενέσθαι αὐτοῦ δι’ ἐπιμελείας καὶ τέκνον, δυνατὸν δὲ καὶ ἐξ ἀμελείας καὶ ἀγεωργησίας ἀπολέσαι καὶ τὸ εἶναι αὐτοῦ σπέρμα. οὗτοι μέντοι γε ἔτι ἐλπίδων ἦσαν πρὸς οὓς ὁ λόγος, εἰδότος τοῦ Ἰησοῦ ὅτι σπέρμα ἔτι ἦσαν τοῦ Ἀβραὰμ καὶ θεωροῦντος ὅτι οὐδέπω ἀπολωλέκεισαν τὸ δύνασθαι γενέσθαι τέκνα τοῦ Ἀβραάμ· ὡς γὰρ δυνατοῦ ὄντος τοῦ αὐτοὺς γενέσθαι τέκνα τοῦ Ἀβραὰμ πρὸς τῷ εἶναι αὐτοὺς σπέρμα, φησὶν αὐτοῖς· »Εἰ τέκνα τοῦ Ἀβραάμ ἐστε, τὰ ἔργα τοῦ »Ἀβραὰμ ποιεῖτε«.

20.5.33Nasıl bazıları İbrahim'in tohumuysa, bazıları da Daniel'in dediği gibi "Kenan'ın tohumu, Yahuda'nın değil", bazıları da Hikmet'in dediği gibi "baştan lanetli tohumdur."

20.5.33

ὡς δέ εἰσίν τινες σπέρμα τοῦ Ἀβραάμ, οὕτως ἄλλοι, ὡς ὁ Δανιήλ φησι, »Σπέρμα Χαναὰν καὶ οὐκ Ἰούδα«, καὶ ἄλλοι, ὡς ἡ σοφία 〈φησίν·〉 »Σπέρμα κατηραμένον ἀπ’ ἀρχῆς«.

20.5.34Bu konuda şunu diyeceğiz: Bedensel olarak birçok tohum arasından zaman zaman daha güçlü etki edebilen biri öne çıktığı gibi, ruhani tohumlarda da aynısını görmek mümkündür.

20.5.34

καὶ εἰς ταῦτα δὲ φήσομεν ὅτι ὥσπερ κατὰ τὰ σωματικὰ ἀπὸ πολλῶν σπερμάτων προκύπτει μᾶλλον ἐνεργῆσαι δυνηθὲν ἔσθ’ ὅτε ἓν τῶν σπερμάτων, οὕτως ἔστιν ἰδεῖν καὶ ἐπὶ τῶν πνευματικῶν σπερμάτων.

20.5.35Ne dediğim şu söyleyeceklerimden anlaşılacaktır: Tohum eken kişi kendinde atalarının ve akrabalarının logoslarını taşır. Bazen kendi logosu üstün gelir ve doğan çocuk ekene benzer. Bazen ekenin kardeşinin, babasının, amcasının, ara sıra da dedesinin logosu üstün gelir ve doğanlar bu ya da şu kişiye benzer.

20.5.35

ὃ δὲ λέγω ἔσται σαφὲς ἐκ τῶν λεχθησομένων· ἐπεὶ γὰρ ἔχει ἐν ἑαυτῷ προγονικούς τε καὶ συγγενικοὺς λόγους ὁ σπείρων, ὁτὲ μὲν κρατεῖ ὁ αὐτοῦ λόγος, καὶ ἀποτίκτεται τὸ γεννώμενον τῷ σπείραντι ὅμοιον, ὁτὲ δὲ ὁ λόγος τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ σπείραντος, ἢ τοῦ πατρὸς τοῦ σπείραντος, ἢ τοῦ θείου τοῦ σπείραντος, ἐνίοτε καὶ πάππου τοῦ σπείραντος· παρ’ ὃ γίνονται οἱ ἀποτικτόμενοι ὅμοιοι τοῖσδε ἢ τοῖσδε.

20.5.36Birleşme sırasındaki kaynamada her şey aynı anda sarsılırken, tohumsal logoslardan biri üstün gelene kadar kadının, kadının babasının, kardeşinin ya da dedesinin logosunun üstün geldiği de görülebilir.

20.5.36

ἔστιν δὲ ἰδεῖν ἐπικρατοῦντα καὶ τὸν λόγον τῆς γυναικὸς ἢ τοῦ πατρὸς τῆς γυναικὸς ἢ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτῆς ἢ τοῦ πάππου αὐτῆς, κατὰ τοὺς ἐν ταῖς μίξεσι βρασμοὺς ἅμα πάντων σειομένων, ἕως 〈ἂν〉 ἐπικρατήσῃ τις τῶν σπερματικῶν λόγων.

20.5.37Bunlar, babaları diye anılan bazı kişilerden gelen ve akılla kavranan tohumlarla dolu psykhēye aktarılsın. Yönetici kısmın çok ya da kolay hareket etmesi ve şu ya da bu tasavvura yönelmesi uyarınca, babaların tohumsal logosları adeta öne çıksın. Bunlar işlendiğinde biri İbrahim'in evladı olur, aynı kişi elbette Nuh'un da evladıdır. Bir başkası Nuh'un evladı olur ama İbrahim'in olmaz, bir başkası Kenan'ın, bir başkası adillerden ya da adil olmayanlardan birinin evladı olur.

20.5.37

ταῦτα δὴ μεταγέσθω ἐπὶ τὴν πεπληρωμένην ψυχὴν νοητῶν σπερμάτων, ἐληλυθότων ἀπό τινων ὀνομαζομένων πατέρων αὐτῆς, καὶ [τὸ] παρὰ τὸ πολυκί|νητον ἢ εὐκίνητον τοῦ ἡγεμονικοῦ καὶ τὴν ἐπὶ τοιάσδε φαντασίας ἐπίστασιν προκυπτέτωσαν οἱονεὶ σπερματικοί τινες τῶν πατέρων λόγοι· ὧν γεωργουμένων ἔσται τις τέκνον ὅδε μὲν τοῦ Ἀβραάμ, δῆλον δ’ ὅτι ὁ αὐτὸς ὢν καὶ τοῦ Νῶε, ἄλλος δὲ τοῦ Νῶε, οὐχ ὥστε δὲ εἶναι καὶ τοῦ Ἀβραάμ, καὶ ἄλλος τοῦ Χαναὰν, καὶ ἄλλος τινὸς τῶν δικαίων ἢ τῶν ἀδίκων.

20.5.38Ancak hepimiz benzer ve aynı tohumlarla gelmiş değiliz; ama kimse de kurtarıcı ve kutsal tohumlardan yoksun gelmemiştir. Meğer ki biri bizi utandırsın: Tanrı'nın en kötülerden ve en iyi tohumlar olmadan hayata girenlerden ümidini kesmeyen yardımını getirsin ve "Tanrı bu taşlardan İbrahim'e evlat çıkarabilir" sözüyle bizi susturabilsin.

20.5.38

πλὴν οὐ μετὰ ὁμοίων καὶ τῶν αὐτῶν ἐληλύθαμεν πάντες σπερμάτων, ἀλλ’ οὐδὲ ἐλήλυθέν τις κενὸς σωτηρίων καὶ ἁγίων σπερμάτων· εἰ μὴ ἄρα δυσωπήσαι τις ἡμᾶς, καὶ εἰς τοῦτο ἅμα παρατιθέμενος τὴν ἀπὸ τοῦ θεοῦ βοήθειαν οὐκ ἀπογινώσκουσαν καὶ τοὺς κακίστους καὶ χωρὶς ἀρίστων σπερμάτων εἰσεληλυθότας εἰς τὸν βίον, καὶ δυσωπήσαι ἀπὸ τοῦ »Δύναται ὁ θεὸς ἐκ τῶν λίθων »τούτων ἐγεῖραι τέκνα τῷ Ἀβραάμ«.

20.5.39İbrahim'in tohumu ve ona benzer şeyler hakkında söylenenlerin hepsini, "Ben yalnız İsrail evinin kaybolmuş koyunlarına gönderildim", "İsrail'de bile böyle iman bulmadım" ve benzeri sözleri bedensel anlamda söylenmemiş kabul ettiğimiz takdirde makul olarak kabul edebiliriz.

20.5.39

Τὰ δὲ εἰρημένα πάντα περὶ σπέρματος Ἀβραὰμ καὶ τῶν ἀνάλογον τούτῳ ἐχόντων εὐλόγως ἂν παραδεξαίμεθα, εἴπερ παρεδεξάμεθα οὐ κατὰ τὸ σωματικὸν εἰρῆσθαι τὸ » Οὐκ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἰς »τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραὴλ« καὶ τὸ »Οὐδὲ ἐν τῷ »Ἰσραὴλ τοσαύτην πίστιν εὗρον«, καὶ ὅσα τούτοις εἴρηται παραπλησίως. ### Bölüm 6

20.6.40Bölüm 6

Sözün muhataplarının Logos'u alamadıkları anlaşılıyor; O, kendi büyüklüğünün aşırılığından dolayı onlara sığamıyordu, çünkü onlar hâlâ yalnız İbrahim'in tohumuydu.

20.6.40

Ἐοίκασιν δὲ οὗτοι, πρὸς οὓς ὁ λόγος, μὴ χωρεῖν τὸν λόγον, οὐ δυνάμενον εἰς αὐτοὺς δι’ ὑπερβολὴν μεγέθους ἰδίου τοῦ ὑπὲρ αὐτοὺς χωρεῖν, ἐπείπερ ἔτι ἦσαν σπέρμα τοῦ Ἀβραὰμ μόνον.

20.6.41İbrahim'in tohumu olmakla kalmayıp onu işleselerdi ve bu tohum büyüyüp gelişseydi, İsa'nın Logos'u o büyümüş ve gelişmiş tohumda yer bulurdu.

20.6.41

εἰ δὲ πρὸς τῷ εἶναι σπέρμα τοῦ Ἀβραὰμ ἐγεώργησαν καὶ εἰς μέγεθος καὶ αὔξην τὸ σπέρμα τοῦ Ἀβραὰμ ἐπεδεδώκει, ἐν τῷ μεγέθει καὶ τῇ αὔξῃ τοῦ σπέρματος τοῦ Ἀβραὰμ κεχωρήκει ἂν ὁ τοῦ Ἰησοῦ λόγος.

20.6.42Buraya kadar diyeceksin ki, İbrahim'in tohumu olmaktan ilerlememiş ve onun evlatları olmaya varmamış kişilerde Logos yer bulmaz.

20.6.42

καὶ μέχρι γε τοῦ δεῦρο φήσεις ὅτι ὁ λόγος οὐ χωρεῖ ἐν τοῖς μὴ προκόψασιν ἀπὸ τοῦ εἶναι σπέρμα τοῦ Ἀβραὰμ μηδὲ ἐληλυθόσιν εἰς τὸ γε νέσθαι αὐτοῦ τέκνα.

20.6.43Bunlar, büyüklüğünü alamadıkları için Logos'u öldürmek ve adeta parçalamak isterler.

20.6.43

οὗτοι δὲ καὶ ἀποκτεῖναι θέλουσιν τὸν λόγον καὶ ὡσπερεὶ συντρῖψαι αὐτόν, τὸ μέγεθος μὴ χωροῦντες αὐτοῦ.

20.6.44Daha küçük kaplar olduğundan Logos'u alamayanların, Logos'un büyüklüğünün birliğini öldürmek istediği, onu yok edip parçaladıktan sonra parçalarını alabileceklerini sandıkları her zaman görülür.

20.6.44

καὶ ἀεί γε ἔστιν θεωρεῖν τοὺς μὴ χωροῦντας τὸν λόγον, διὰ τὸ βραχύτερα αὐτοὺς εἶναι σκεύη, θέλοντας ἀποκτεῖναι τὴν ἑνότητα τοῦ μεγέθους τοῦ λόγου, ὡς δυναμένους χωρῆσαι μετὰ τὴν ἀναίρεσιν αὐτοῦ καὶ τὴν συντριβὴν αὐτοῦ μέλη αὐτοῦ.

20.6.45Logos, bu şekilde adeta onu yok edenlerde bulunursa, "Bütün kemiklerim dağıldı" der. Öyleyse içimizde biri İbrahim'in tohumuysa ve Tanrı'nın Logos'u hâlâ onda yer bulmuyorsa, Logos'u öldürmeye çalışmasın. İbrahim'in tohumu olmaktan İbrahim'in evladı olmaya geçerek şimdiye dek alamadığı Tanrı'nın Logos'unu alabilir hale gelir.

20.6.45

οἷς ἐὰν ἐγγένηται οὕτως ὁ λόγος ὡσπερεὶ ἀνελοῦσιν αὐτὸν φήσει τὸ » † Διεσκορπίσθησαν πάντα »τὰ ὀστᾶ μου«. εἴπερ οὖν τις ἡμῶν ἐστιν σπέρμα τοῦ Ἀβραάμ, καὶ ἔτι ὁ λόγος τοῦ θεοῦ οὐ χωρεῖ ἐν αὐτῷ, μὴ ζητείτω ἀποκτεῖναι τὸν λόγον, ἀλλὰ μεταβαλὼν ἀπὸ τοῦ εἶναι σπέρμα τοῦ Ἀβραὰμ ἐπὶ τὸ γενέσθαι τέκνον τοῦ Ἀβραάμ, δυνήσεται χωρῆσαι ὃν τέως οὐκ ἐχώρει λόγον θεοῦ. ### Bölüm 7 ### VIII, 38. Ἃ ἐγὼ ἑώρακα παρὰ τῷ πατρὶ λαλῶ· καὶ ὑμεῖς οὖν ἃ ἠκούσατε παρὰ τοῦ πατρὸς ποιεῖτε.

20.7.46Bölüm 7

VIII, 38. Ben Baba'nın yanında gördüğümü söylüyorum; siz de Baba'dan işittiğinizi yapıyorsunuz.

Luka'nın "Başlangıçtan beri görgü tanığı ve Söz'ün hizmetkârı olanların bize aktardığı gibi" dediği, başlangıçtan beri Söz'ün görgü tanığı olmuş insanlardan söz edebiliyorsak, Kurtarıcı'nın da Baba'nın yanında olanların görgü tanığı olduğunu söyleyeceğiz. "Baba'yı Oğul'dan başkası bilmez" sözü bu anlamda söylenmiştir; Oğul'un kendilerine açtığı kişiler artık görgü tanığı değildir.

20.7.46

Ὥσπερ ἀνθρώπους ἄν τινας εἴποιμεν ἀπ’ ἀρχῆς αὐτόπτας γεγονέναι τοῦ λόγου. περὶ ὧν | ὁ Λουκᾶς φησι· »Καθὼς παρέδοσαν »ἡμῖν οἱ ἀπ’ ἀρχῆς αὐτόπται καὶ ὑπηρέται γενόμενοι τοῦ λόγου«, οὕτω τὸν σωτῆρα αὐτόπτην λέξομεν εἶναι τῶν παρὰ τῷ πατρί, καὶ κατὰ τοῦτο εἰρῆσθαι τὸ » Οὐδεὶς ἔγνω τὸν πατέρα εἰ μὴ ὁ υἱός«, οὐκέτι αὐτοπτῶν ὄντων οἷς ἂν ὁ υἱὸς ἀποκαλύψῃ.

20.7.47Önümüzdeki ifade "Ben Baba'nın yanında gördüğümü söylüyorum" sözüyle, Kurtarıcı'nın Baba'nın yanındakilerin görgü tanığı olduğunu açıkça gösterir. Meleklerin de bir gün Baba'nın yanındakileri, artık bir aracı ve hizmetkâr aracılığıyla değil, kendileri göreceği bir zamanın olup olmayacağını araştırabilirsin. Oğul'u gören kendisini gönderen Baba'yı görmüştür; o zaman kişi Baba'yı Oğul'da görür. Ama biri Baba'yı ve Baba'nın yanındakileri Oğul'un gördüğü gibi gördüğünde, Oğul gibi Baba'nın ve Baba'ya ait şeylerin görgü tanığı olur, artık suretin kendisi olduğu şey hakkındaki bilgiyi suretten çıkarmaz.

20.7.47

δηλοῖ δὲ τὸ αὐτόπτην τῶν ἐν τῷ πατρὶ τυγχάνειν τὸν σωτῆρα σαφῶς ἡ προκειμένη λέξις ἐν τῷ »Ἃ ἐγὼ ἑώρακα παρὰ τῷ πατρὶ λαλῶ«. ζητήσαις δ’ ἂν εἰ ἔσται ποτὲ ὅτε οἱ ἄγγελοι αὐτοὶ ὄψονται τὰ παρὰ τῷ πατρί, οὐκέτι διὰ μεσίτου καὶ ὑπηρέτου βλέποντες αὐτά· ὅτε μὲν 〈οὖν〉 ὁ ἑωρακὼς τὸν υἱὸν ἑώρακε τὸν πατέρα τὸν πέμψαντα αὐτόν, ἐν υἱῷ τις ὁρᾷ τὸν πατέρα· ὅτε δὲ ὡς ὁ υἱὸς ὁρᾷ τὸν πατέρα καὶ τὰ παρὰ τῷ πατρὶ ὄψεταί τις, οἱονεὶ ὁμοίως τῷ υἱῷ αὐτόπτης ἔσται τοῦ πατρὸς καὶ τῶν τοῦ πατρός, οὐκέτι ἀπὸ τῆς εἰκόνος ἐννοῶν τὰ περὶ τούτου οὗ ἡ εἰκών ἐστιν.

20.7.48Sanırım gaye budur: Oğul krallığı Baba Tanrı'ya teslim ettiği ve Tanrı'nın her şeyde her şey olduğu zaman.

20.7.48

καὶ νομίζω γε τοῦτο εἶναι τὸ τέλος, ὅταν παραδίδωσιν τὴν βασιλείαν ὁ υἱὸς τῷ θεῷ καὶ πατρί, καὶ ὅτε γίνεται ὁ θεὸς τὰ πάντα ἐν πᾶσιν.

20.7.49Şu halde Kurtarıcı Baba'nın yanındakileri görerek söyler. O'na iman etmiş olan Yahudiler ise Baba'nın yanındakileri görmemiş, ama işittiklerini yapsınlar diye Baba'dan işitmiştir. Bu yüzden Rab onlara der ki: "Siz de Baba'dan işittiğinizi yapın."

20.7.49

ὁ μὲν οὖν σωτὴρ ἑωρακὼς 〈τὰ〉 παρὰ τῷ πατρὶ λαλεῖ, οἱ δὲ πεπιστευκότες αὐτῷ Ἰουδαῖοι οὐχ ἑωράκασιν μὲν 〈τὰ〉 παρὰ τῷ πατρί, ἤκουσαν δὲ παρὰ τοῦ πατρός, ἵνα ποιῶσιν ἃ ἤκουσαν· διόπερ φησὶν αὐτοῖς ὁ κύριος· » Καὶ ὑμεῖς οὖν ἃ ἠκούσατε »παρὰ τοῦ πατρὸς ποιεῖτε«.

20.7.50Rab'be iman etmiş Yahudilerin Baba'dan ne zaman işittiği sorulabilir. "Baba'dan işittiğinizi yapın" sözünü daha sade anlayan biri buna, Baba Musa ve peygamberler aracılığıyla Kanun'da ve peygamberlerde yazılı yapılacak şeyleri bildirdiği için Baba'dan işittiklerini söyleyecektir. Bu kişi, sözü farklı inançta olanlara karşı kullanarak Mesih'in Babası'nın, Kanun'u ve peygamberleri veren Tanrı'dan başkası olmadığını açıkça ortaya koyar.

20.7.50

ζητήσαι δ’ ἄν τις πότε ἤκουσαν παρὰ τοῦ πατρὸς οἱ πεπιστευκότες τῷ κυρίῳ Ἰουδαῖοι· καὶ πρὸς τοῦτο ὁ μέν τις φήσει, ἁπλούστερον ἀκούσας τοῦ »Ἃ ἠκούσατε παρὰ τοῦ »πατρὸς ποιεῖτε«, ὅτι ἤκουσαν παρὰ τοῦ πατρὸς τῷ τὸν πατέρα κεχρηματικέναι διὰ Μωσέως καὶ τῶν προφητῶν τὰ ἐν νόμῳ καὶ προφήταις ἀναγεγραμμένα ποιητέα· ὅστις τῷ ῥητῷ πρὸς τοὺς ἑτεροδόξους χρώμενος, σαφῶς παρίστησιν ὅτι οὐκ ἄλλος ἐστὶν τοῦ τὸν νόμον καὶ τοὺς προφήτας δεδωκότος θεοῦ ὁ Χριστοῦ πατήρ.

20.7.51Bir başkası ise şu sözü de kullanacaktır: "Baba'dan işitip öğrenen herkes bana gelir. Baba'yı biri görmüş değildir, ancak Baba'nın yanında olan Baba'yı görmüştür."

20.7.51

ἕτερος 〈δὲ〉 συγχρώμενος καὶ τῷ »Πᾶς ὁ ἀκούσας παρὰ τοῦ πατρὸς καὶ »μαθὼν ἔρχεται πρός με· οὐχ ὅτι τὸν πατέρα ἑώρακέν τις εἰ μὴ ὁ ὢν »παρὰ τῷ πατρί, οὗτος ἑώρακε τὸν πατέρα«

20.7.52Bu kişi diyecektir ki, bedene giren psykhēlerden bazıları doğuma gelmeden önce Baba'nın yanında eğitilmiş ve O'nu işitmiştir. Bunlar Kurtarıcı'ya gelir. Şimdi incelediğimiz, O'na iman etmiş Yahudiler de bunlardandır; O onlara "Siz de Baba'dan işittiğinizi yapın" demişti. Ve bunların İbrahim'in tohumu denen kişiler olduğunu söyleyecektir.

20.7.52

ἐρεῖ ὅτι εἰσίν τινες τῶν ἐνσωματουμένων ψυχῶν πρὶν εἰς γένεσιν ἐλθεῖν μεμαθητευμέναι παρὰ τῷ πατρὶ καὶ ἀκούσασαι αὐτοῦ, αἵτινες καὶ ἔρχονται πρὸς τὸν σωτῆρα, ἐξ ὧν ἦσαν καὶ οἱ νῦν ἐξεταζόμενοι πεπιστευκότες αὐτῷ Ἰουδαῖοι, πρὸς οὓς ἔλεγεν· »Ὑμεῖς οὖν ἃ ἠκούσατε παρὰ τοῦ πατρὸς »ποιεῖπε«· καὶ ἐρεῖ ὅτι οὗτοί εἰσιν οἱ καὶ καλούμενοι σπέρμα Ἀβραάμ.

20.7.53Biri buna şöyle itiraz edebilir: "Baba'dan işitip öğrenen herkes bana gelir" sözü, Baba'dan işitip öğrenen kişinin mutlaka Kurtarıcı'ya geldiğini gösterir. Oysa "Siz de Baba'dan işittiğinizi yapın" sözü, Tanrı'nın Oğlu'nu öldürmeye çalışan ve henüz İbrahim'in evladı olmadıkları için "İbrahim'in evlatları olsaydınız İbrahim'in işlerini yapardınız" denilen Yahudilere söylenmiştir; bu da onların Kurtarıcı'ya gelmenin meyvelerine henüz sahip olmadığını gösterir. Böyle itiraz edene de biri şöyle karşılık verecektir: "Baba'dan işitip öğrenen herkes" ile "Siz de Baba'dan işittiğinizi" aynı şey değildir. Baba'dan işitmekle kalmayıp öğrenen kişi mutlaka Kurtarıcı'ya gelir; işitmiş ama mutlaka öğrenmemiş olanlar ise henüz İbrahim'in evlatları değildir.

20.7.53

καὶ τούτῳ δ’ ἄν τις ἀντιλέγοι φάσκων ὅτι τὸ μὲν »Πᾶς ὁ ἀκούσας »παρὰ τοῦ πατρὸς καὶ μαθὼν ἔρχεται πρὸς ἐμὲ« ἐμφαίνει πάντως ἔρχεσθαι πρὸς τὸν σωτῆρα τὸν ἀκούσαντα παρὰ τοῦ πατρὸς καὶ μεμαθηκότα παρ’ αὐτοῦ· τὸ δὲ » Καὶ ὑμεῖς οὖν ἃ ἠκούἠκούσατε παρὰ τοῦ πατρὸς ποιεῖτε« ἀπαγγελλόμενον πρὸς τοὺς ξητοῦντας ἀποκτεῖναι τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ Ἰουδαίους, οἷς καὶ ὡς μηδέπω οὖσιν τέκνοις τοῦ Ἀβραὰμ λέγεται τὸ » Εἰ τέκνα τοῦ Ἀβραάμ ἐστε, »τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ποιεῖτε«, παρίστησιν τὸ μηδέπω | τούτους καρποὺς ἔχειν τοῦ ἐληλυθέναι πρὸς τὸν σωτῆρα· πρὸς δὲ τὸν οὕτως ἀντιλέγοντα ἀπαντήσεταί τις, μὴ ταὐτὸν εἶναι φάσκων τὸ »Πᾶς ὁ »ἀκούσας παρὰ τοῦ πατρὸς καὶ μαθών« τῷ » Καὶ ὑμεῖς οὖν ἃ »ἠκούσατε παρὰ τοῦ πατρός«· ὁ μὲν γὰρ πρὸς τῷ ἀκοῦσαι παρὰ τοῦ πατρὸς μαθὼν πάντως ἔρχεται πρὸς τὸν σωτῆρα· οἱ δὲ ἀκούσαντες μὲν μὴ πάντως δὲ καὶ μεμαθηκότες οὐδέπω τέκνα εἰσὶν τοῦ Ἀβραάμ. ### Bölüm 8

20.8.54Bölüm 8

Tabiatlar öğretisini getirenlere ve Herakleon'a uyarak "Sözüm sizde yer bulmuyor" sözünü, bunların ya özce ya da iradece elverişsiz oldukları için yer bulmadığı şeklinde açıklayanlara şunu sorabiliriz: Özce elverişsiz olanlar Baba'dan nasıl işitti?

20.8.54

(8) Πυνθανοίμεθα δ’ ἂν τῶν τὰς φύσεις εἰσαγόντων καὶ εἰς τὸ »Ὅτι ὁ λόγος ὁ ἐμὸς οὐ χωρεῖ ἐν ὑμῖν« ἀποδιδόντων κατὰ Ἡρακλέωνα ὅτι διὰ τοῦτο οὐ χωρεῖ ὅτι ἀνεπιτήδειοι ἤτοι κατ’ οὐσίαν ἢ κατὰ γνώμην, πῶς οἱ ἀνεπιτήδειοι κατ’ οὐσίαν ἤκουσαν παρὰ τοῦ πατρός;

20.8.55Bir de: Bunlar Mesih'in koyunları mıydı, yoksa O'na yabancı mıydılar? Yabancıysalar, onların sandığına göre yabancılara açıkça "Benim koyunlarımdan olmadığınız için işitmiyorsunuz" denildiğine göre, Baba'dan nasıl işittiler?

20.8.55

ἀλλὰ καὶ πότερόν ποτε πρόβατα οὗτοι ἦσαν τοῦ χριστοῦ, ἢ ἀλλότριοι ὑπῆρχον αὐτοῦ; εἰ δὲ ἦσαν ἀλλότριοι, πῶς ἤκουσαν παρὰ τοῦ πατρός, σαφῶς, ὡς οἴονται, λεγομένου πρὸς τοὺς ἀλλοτρίους ὅτι »Διὰ τοῦτο ὑμεῖς »οὐκ ἀκούετε, ὅτι οὐκ ἐστὲ ἐκ τῶν προβάτων τῶν ἐμῶν«;

20.8.56Sıkıştıkça başka bir saçmalığa düşüp, yabancıların Baba'dan işittiğini ama aynı kişilerin Kurtarıcı'dan işitmediğini söylemedikçe bu soruya cevap veremezler. Kurtarıcı'nın yakınları ve mutlu tabiattan idiyseler, O'nu neden öldürmek istiyorlardı? Kurtarıcı'nın Logos'u neden onlarda yer bulmuyordu?

20.8.56

εἰ μὴ ἄρα θλιβόμενοι ἑτέρῳ ἀτόπῳ ἑαυτοὺς περιβάλλουσιν λέγοντες παρὰ μὲν τοῦ πατρὸς ἀκηκοέναι τοὺς ἀλλοτρίους, μὴ ἀκούειν δὲ τοὺς αὐτοὺς τούτους παρὰ τοῦ σωτῆρος. εἰ δ’ οἰκεῖοι τοῦ σωτῆρος ἦσαν καὶ τῆς μακαρίας φύσεως, πῶς ἐζήτουν αὐτὸν ἀποκτεῖναι; καὶ πῶς ὁ τοῦ σωτῆρος λόγος οὐκ ἐχώρει ἐν αὐτοῖς; ### Bölüm 9 ### VIII, 39. Ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπαν αὐτῷ· Ὁ πατὴρ ἡμῶν Ἀβραάμ ἐστιν.

20.9.57Bölüm 9

VIII, 39. Ona şu cevabı verdiler: Babamız İbrahim'dir.

Bunlar, babalarının kim olduğu konusunda Rab'bin söylediğinden çok daha aşağı bir anlam çıkararak cevap vermiş görünürler.

20.9.57

Δόξαιεν ἂν τὴν ἀπόκρισιν οὗτοι πεποιῆσθαι πολὺ ταπεινότερον ἐκδεξάμενοι περὶ τοῦ τίς αὐτῶν ἦν ὁ πατὴρ ἢ ὡς ὁ κύριος ἔλεγεν.

20.9.58Çünkü İsa, Tanrı'yı kastederek "Siz de Baba'dan işittiğinizi yapın" demişti; onlar ise daha aşağı bir şekilde milletlerinin babasını sayarak "Babamız İbrahim'dir" diyorlar.

20.9.58

ὁ μὲν γὰρ Ἰησοῦς ἀναφέρων ἐπὶ τὸν θεὸν ἔφασκεν τὸ » Καὶ »ὑμεῖς οὖν ἃ ἠκούσατε παρὰ τοῦ πατρὸς ποιεῖτε«· οἱ δὲ ταπεινότερον τὸν τοῦ ἔθνους παρομολογοῦσιν ἑαυτῶν πατέρα λέγοντες· »Ὁ »πατὴρ ἡμῶν Ἀβραάμ ἐστιν«.

20.9.59Onları savunup doğru cevap verdiklerini söyleyen biri şöyle diyebilir: İsa Tanrı'yı kastederek "Baba'dan işittiğinizi yapın" dediğinde, onlar ölçülü davranıp kendilerine Tanrı'nın oğulları olma payesini vermedikleri için "Babamız İbrahim'dir" dediler.

20.9.59

βοηθῶν δ’ ἄν τις αὐτοῖς ὡς καλῶς ἀποκριναμένοις φήσειε ὅτι ὡς μέτριοι καὶ μὴ διδόντες ἑαυτοῖς τὸ εἶναι υἱοῖς θεοῦ, τοῦ Ἰησοῦ λέγοντος· »Ἃ ἠκούσατε παρὰ τοῦ πατρὸς »ποιεῖτε« καὶ ἀναφέροντος ἐπὶ τὸν θεόν, φασίν· »Ὁ πατὴρ ἡμῶν Ἀβραάμ ἐστιν«.

20.9.60Ama Kurtarıcı'nın bunu da yanlış söylenmiş sayarak "İbrahim'in evlatları olsaydınız İbrahim'in işlerini yapardınız" sözüyle düzelttiği açıktır.

20.9.60

δῆλον δὲ ὅτι καὶ τοῦτο εὐθύνει ὁ σωτὴρ ὡς ψευδῶς εἰρημένον διὰ τοῦ »Εἰ τέκνα τοῦ Ἀβραάμ ἐστε, τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ »ποιεῖτε«.

20.9.61Bu konuda şu da sorulabilir ve yersiz olmaz: Onların İbrahim'in evlatları olduğunu kabul etmeyen Kurtarıcı, "Baba'dan" sözü Tanrı'yı kastettiği halde onlara nasıl "Siz de Baba'dan işittiğinizi yapın" diyebilir?

20.9.61

οὐκ ἀτόπως δὲ καὶ πρὸς ταῦτα ζητήσαι τις ἄν, ὅτι Πῶς κατὰ τὸν σωτῆρά ἐστιν, μὴ συγκατατιθέμενον εἶναι αὐτοὺς τέκνα τοῦ Ἀβραάμ, τὸ λέγειν αὐτοῖς· » Καὶ ὑμεῖς οὖν ἃ ἠκούσατε παρὰ τοῦ »πατρὸς ποιεῖτε« ἀναφερομένου τοῦ »Παρὰ τοῦ πατρὸς« ἐπὶ τὸν θεόν.

20.9.62Çünkü İbrahim'in evladı olmayan [metin bozuk], bu kişiler gibi İbrahim'den sonrakiler arasında kınanacak olan, Tanrı'nın evladı olmaktan da çok uzak olacaktır.

20.9.62

ὁ γὰρ μὴ ὢν τέκνον τοῦ Ἀβραὰμ * * * † αν οὖν τῶν μετὰ τὸν Ἀβραὰμ ψεκτὸς ὡς οὗτοι πρὸς οὓς ὁ λόγος, πολλῷ μᾶλλον οὐκ ἔσται τέκνον τοῦ θεοῦ.

20.9.63Bak, buna şöyle diyebilir miyiz: "Sizin babanızdan" ya da "bizim babamızdan işittiğinizi" denmemiş, yalnızca "Baba'dan" denmiştir. Bu baba kim olursa olsun, İbrahim'in evlatları olmayanların ve İbrahim'in tohumundan İbrahim'in evlatlarına biçimlenmemiş olanların mutlaka babası değildir. Ya da belirsiz olarak söylenen "Baba'dan işittiğinizi" sözü "Babamdan" anlamında alınabilir. Bu, "Ben Baba'nın yanında gördüğümü söylüyorum" sözünün "Babamın yanında" anlamına gelmesinden de açıktır.

20.9.63

ὅρα δὲ εἰ καὶ πρὸς τοῦτο δυνάμεθα λέγειν ὅτι οὐκ εἴρηται· »καὶ ὑμεῖς οὖν ἃ ἠκούσατε παρὰ τοῦ πατρὸς ὑμῶν ⟨ἢ⟩ παρὰ τοῦ πατρὸς ἡμῶν‹, ἀλλὰ »παρὰ τοῦ πατρός«, ὅστις κἂν ᾖ πατήρ, οὐ πάντως καὶ τῶν μὴ τέκνων τοῦ Ἀβραάμ ἐστιν πατὴρ καὶ μὴ με|μορφωμένων ἀπὸ σπέρματος Ἀβραὰμ ἐπὶ τὰ τέκνα τοῦ Ἀβραάμ· ἢ ἀδιορίστως εἰρημένον τὸ »Ἃ ἠκούσατε παρὰ τοῦ πατρὸς« δύναται λαμβάνεσθαι ἀντὶ τοῦ ›ἀπὸ τοῦ πατρός μου‹, καὶ τοῦτο ἔσται σαφὲς ἐκ τοῦ »Ἃ ἐγὼ ἑώρακα παρὰ τῷ πατρὶ λαλῶ« ἴσον δυναμένου τῷ »παρὰ τῷ πατρί μου«.

20.9.64Devamında Tanrı'nın kimlerin babası olduğunu da öğreniriz; Kurtarıcı şöyle der: "Tanrı babanız olsaydı beni severdiniz."

20.9.64

καὶ ἐν τοῖς ἑξῆς δὲ διδασκόμεθα τίνων ἐστὶν ὁ θεὸς πατήρ, δι’ ὧν καὶ ταῦτα λέγει ὁ σωτήρ· »Εἰ ὁ »θεὸς πατὴρ ὑμῶν ἦν ἠγαπᾶτε ἂν ἐμέ«.

20.9.65Oğul'u öldürmek isteyenlerin O'nu sevmediği açıktır; O'nu sevmeyenler de Tanrı'nın oğulları diye anılamaz. Dolayısıyla "Siz de Baba'dan işittiğinizi yapın" sözünün "babanızdan" anlamına gelmediği açıktır.

20.9.65

σαφὲς δὲ ὅτι οἱ ζητοῦντες ἀποκτεῖναι τὸν υἱὸν οὐκ ἠγάπων αὐτόν· μὴ ἀγαπῶντες δὲ αὐτὸν οὐκ ἂν ἐχρημάτιζον [οἱ] υἱοὶ τοῦ θεοῦ. ὥστε δῆλον ὅτι τὸ »Καὶ ὑμεῖς οὖν »ἃ ἠκούσατε παρὰ τοῦ πατρὸς ποιεῖτε« οὐκ ἴσον δύναται τῷ ›παρὰ τοῦ πατρὸς ὑμῶν‹. ### Bölüm 10 ### VIII, 39. Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Εἰ τέκνα τοῦ Ἀβραάμ ἐστε, τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ποιεῖτε.

20.10.66Bölüm 10

VIII, 39. İsa onlara dedi ki: İbrahim'in evlatları olsaydınız İbrahim'in işlerini yapardınız.

İbrahim'in işlerinden birini, "İbrahim Tanrı'ya iman etti ve bu ona adalet sayıldı" sözünü seçip "İbrahim'in işlerini yapardınız" sözünün buna işaret ettiğini düşünenler var. İmanın bir iş olduğunu onlara kabul etsek bile (ki "İşsiz iman ölüdür" sözünü kabul edenler de, "imanla" aklanmanın "Kanun'un işleriyle" aklanmaktan farklı olduğunu işitenler de bunu kabul etmez), şunu savunsunlar: Neden tekil olarak "İbrahim'in evlatları olsaydınız İbrahim'in işini yapardınız" denmeyip çoğul olarak "İbrahim'in işlerini yapardınız" denmiştir? Sanırım bu, "İbrahim'in bütün işlerini yapardınız" demektir.

20.10.66

Οἱ ἕν τι ἐπιλεξάμενοι τῶν τοῦ Ἀβραὰμ ἔργων, τὸ »Ἐπίστευσεν »δὲ Ἀβραὰμ τῷ θεῷ, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην«, καὶ τοῦτο νομίζοντες εἶναι ἐφ’ ὃ ἀναφέρεται τὸ »Τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ποιεῖτε« ἵνα καὶ συγχωρηθῇ αὐτοῖς ὅτι ἔργον ἐστὶν ἡ πίστις, οὐ συγχωρηθὲν ἂν ὑπὸ τῶν παραδεχομένων τὸ »Πίστις χωρὶς ἔργων νεκρά ἐστιν« οὐδ’ ὑπὸ τῶν ἀκουόντων ὅτι διαφέρει τὸ δικαιοῦσθαι »ἐκ πίστεως« ἤπερ »ἐξ ἔργων νόμου«, ἀπολεγέτωσαν διὰ τί οὐκ εἴρηται· »Εἰ τέκνα »τοῦ Ἀβραάμ ἐστε, τὸ ἔργον τοῦ Ἀβραὰμ ποιεῖτε« ἑνικῶς, ἀλλὰ πληθυντικῶς· »Τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ποιεῖτε«, ἴσον, ὡς οἶμαι, τυγχάνον τῷ ›πάντα‹ »τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ποιεῖτε«.

20.10.67Bu "İbrahim'in bütün işlerini yapardınız" demekse, Kurtarıcı'nın öğretisine göre İbrahim'in işlerini yaparak onun evladı olduğunu göstermek isteyen kişi evliyken bedensel olarak bir cariyeye yaklaşmamalı, karısı öldükten sonra yaşlılığında başka bir kadın da almamalıdır. Bundan da açıkça öğreniyoruz ki İbrahim hakkındaki bütün anlatıyı alegorik yorumlayıp yaptığı her şeyi ruhani olarak yapmak gerekir. İşe şu sözle başlamalıdır: "Toprağından, akrabalarının arasından ve babanın evinden çık, sana göstereceğim toprağa git." Bu söz yalnız İbrahim'e değil, onun evladı olacak herkese söylenmiştir.

20.10.67

εἰ δὲ ἴσον ἐστὶν τῷ ›πάντα‹ »τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ποιεῖτε« καὶ μήτε σωματικῶς παιδίσκῃ δεῖ προσελθεῖν τὸν ἔχοντα γαμετὴν μήτε μετὰ τὴν τελευτὴν τῆς γεγαμημένης ἐν γήρᾳ ἄλλην γυναῖκα λαβεῖν τὸν κατὰ τὴν τοῦ σωτῆρος ὑφήγησιν θέλοντα τέκνον ἀποδειχθῆναι τοῦ Ἀβραὰμ ἐκ τοῦ ποιεῖν τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραάμ, σαφῶς καὶ ἐντεῦθεν μανθάνομεν ὅτι δεῖ πᾶσαν τὴν κατὰ τὸν Ἀβραὰμ ἀλληγοροῦντα ἱστορίαν ἕκαστον πνευματικῶς ποιῆσαι τῶν πεπραγμένων ὑπ’ αὐτοῦ, ἀρξάμενον ἀπὸ τοῦ »Ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς σου καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου καὶ ἐκ τοῦ οἴκου »τοῦ πατρός σου, εἰς τὴν γῆν ἣν ἂν σοι δείξω«, εἰρημένου οὐ μόνῳ τῷ Ἀβραὰμ ἀλλὰ καὶ παντὶ τῷ ἐσομένῳ τέκνῳ αὐτοῦ.

20.10.68Çünkü her birimizin bir toprağı vardır, ilahi bildirimden önceki iyi olmayan bir akrabalığı vardır, Tanrı'nın Logos'u bize ulaşmadan önceki bir baba evi vardır. Eğer Kurtarıcı'nın "İbrahim'in evlatları olsaydınız İbrahim'in işlerini yapardınız" sözünü işitiyorsak, Tanrı'nın Logos'una uygun olarak bunların hepsinden çıkmamız gerekecektir. Böylece kendi toprağımızı bırakıp Tanrı'nın bize göstereceği toprağa varacağız. O toprak gerçekten iyi ve gerçekten geniştir; "Toprağından çık" buyruğunu yerine getirenlere Rab Tanrı'dan verilmesi yaraşan topraktır.

20.10.68

ἔστιν γάρ τις καὶ ἑκάστου ἡμῶν γῇ, καὶ ἡ πρὸ τοῦ θείου χρηματισμοῦ οὐκ ἀγαθὴ συγγένεια, καὶ ὁ πρὸ τοῦ φθάσαντος εἰς ἡμᾶς λόγου θεοῦ οἶκος τοῦ πατρὸς ἡμῶν, † δι’ ἅτινα ἀπαντα κατὰ λόγον θεοῦ δεήσει ἡμᾶς ἐπεξελθεῖν, εἴπερ ἀκούομεν τοῦ σωτῆρος λέγοντος· »Εἰ τέκνα »τοῦ Ἀβραάμ ἐστε, τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ποιεῖτε«· οὕτω γὰρ φθάσομεν, ὡς καταλιπόντες τὴν ἡμετέραν γῆν, ἐφ’ ἣν δείξει ἡμῖν γῆν ὁ θεός, τὴν ἀληθῶς ἀγαθὴν καὶ ὄντως | πολλήν, ἣν ἀπὸ κυρίου τοῦ θεοῦ πρέπει δίδοσθαι τοῖς ποιήσασι τὸ προστεταγμένον ἐν τῷ »Ἔλξεθε »ἐκ τῆς γῆς σου«.

20.10.69İyi olmayan akrabalığı bırakmakla büyük bir millet olacağız, insan ölçüsünden daha büyük. Övgüye değmeyen baba evini küçümsemekle kutsanacağız, adımız yücelecek. Öyle kutsanacağız ki bizi kutsayanlar Tanrı'dan kutsanacak, bize lanet edenler lanete uğrayacak, yeryüzünün bütün kabileleri bizde kutsanacak. O zaman Söz bizim için de "Gitti" diyebilir, İbrahim için söylendiği gibi: "İbrahim, Rab'bin kendisine söylediği gibi gitti." (Sanırım başlangıçta ve bir süre Lut da bizi izleyecektir; "Lut da onunla gitti" sözü bunun simgesiydi.) Kenan toprağına çıkınca o toprağı Şekem'e kadar geçeceğiz, düşüncenin yükselişiyle böylece ilerleyerek yüksek meşeye varacağız.

20.10.69

καὶ ὡς καταλιπόντες συγγένειαν οὐ καλὴν εἰς ἔθνος ἐσόμεθα μέγα καὶ μεῖζον ἢ κατὰ ἀνθρώπους· καὶ ὡς καταφρονήσαντες οἴκου πατρὸς οὐκ ἐπαινετοῦ, εὐλογηθησόμεθα μεγαλυνομένου τοῦ ὀνόματος ἡμῶν, γινόμενοι εὐλογητοὶ ἐπὶ τοσοῦτον, ὡς τοὺς μὲν εὐλογοῦντας ἡμᾶς εὐλογεῖσθαι ὑπὸ τοῦ θεοῦ, τοὺς δὲ καταρωμένους ὑπὸ κατάραν ἔσεσθαι, πᾶσάν τε γῆς φυλὴν ἐν ἡμῖν εὐλογεῖσθαι (ὅτε καὶ περὶ ἡμῶν εἴποι ἂν ὁ λόγος· »Ἐπορεύθη«, ὡς εἴρηται περὶ Ἀβραάμ· »Καὶ ἐπορεύθη Ἀβραάμ, καθάπερ ἐλάλησεν αὐτῷ »κύριος«· οἶμαι δὲ ὅτι ἐν ταῖς ἀρχαῖς καὶ ἐπὶ ποσὸν ὁ Λὼτ ἕψεται ἡμῖν, οὗ σύμβολον ἦν τὸ »Καὶ ᾤχετο μετ’ αὐτοῦ Λώτ«), καὶ ἐπανελθόντες εἰς γῆν Χαναὰν διοδεύσομεν τὴν γῆν ἕως τοῦ τόπου Συχέμ, οὕτω τῇ ἀναβάσει τῆς διανοίας προκόπτοντες ἕως ἔλθωμεν ἐπὶ τὴν δρῦν τὴν ὑψηλήν.

20.10.70İbrahim'e görünen Rab Tanrı bize de görünecek ve yüksek meşenin çevresindeki toprağı, psykhēmizin akılla kavranan tohumuna vereceğini vaat edecektir.

20.10.70

καὶ ὀφθήσεται ἡμῖν κύριος ὁ θεός, ὁ ὀφθεὶς τῷ Ἀβραάμ, καὶ ἐπαγγελεῖται ⟨τὴν⟩ περὶ τὴν ὑψηλὴν δρῦν γῆν δοῦναι τῷ νοητῷ τῆς ψυχῆς ἡμῶν σπέρματι.

20.10.71"İbrahim'in işlerini yapardınız" sözünü anlayan kişinin yapması gereken şudur: Yüksek meşenin bulunduğu yerde bize de görünen Rab'be bir sunak kurmak, sonra yüksek meşenin yerinden dağa doğru, "Tanrı'nın evi" anlamına gelen Beytel'in doğusundaki dağa geçmek ve orada çadırını Beytel batıda, "Bayramlar" anlamına gelen Ay doğuda kalacak şekilde kurmak.

20.10.71

τοῦ δὲ νοήσαντός ἐστιν τὸ »Τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ποιεῖτε« καὶ τὸ οἰκοδομῆσαι θυσιαστήριον κυρίῳ τῷ ὅπου ἡ ὑψηλὴ δρῦς ἐπιφαινομένῳ καὶ ἡμῖν, καὶ μετὰ ταῦτα ἀποστῆναι ἀπὸ τοῦ τόπου τῆς ὑψηλῆς δρυὸς ὡς ἐπὶ τὸ ὄρος, καὶ τοῦ ὄρους κατὰ τὰς ἀνατολὰς τῆς Βαιθήλ, ὃ ἑρμηνεύεται ›Οἶκος θεοὺ‹, ἔνθα στήσει ἑαυτοῦ τὴν σκηνήν, τῆς μὲν Βαιθὴλ ὡς ἐπὶ κατὰ θάλασσαν, τῆς δὲ Ἀγγαὶ ὡς ἐπὶ κατ’ ἀνατολάς· ἑρμηνεύεται δὲ Ἀγγαὶ ›Ἑορταί‹.

20.10.72Böyle biri ilerledikçe Rab'be ikinci bir sunak kuracak ve artık Rab'bin adını anabilecektir. Ardından İbrahim'in evladı olacak kişi oradan da ayrılacak, bir bakıma daha iyi bir komutan olup kaç düşmana karşı hazırlanması gerektiğini kavrayarak çölde ordugâh kuracaktır.

20.10.72

καὶ ὡς προκόπτων γε ὁ τοιοῦτος μετὰ ταῦτα δεύτερον οἰκοδομήσει τῷ κυρίῳ θυσιαστήριον, ἤδη καὶ ἐπικαλεῖσθαι δυνάμενος ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου. καὶ ἑξῆς ἀπαίρων κἀκεῖθεν ὁ ἐσόμενος τέκνον τοῦ Ἀβραάμ, γενόμενός πως στρατηγικώτερος καὶ συνιεὶς πρὸς ὅσους πολεμίους αὑτὸν παρασκευάσασθαι δεῖ, στρατοπεδεύσει ἐν τῇ ἐρήμῳ.

20.10.73Sonra yeryüzündeki kıtlığı tadacak ve o toprakta güçlenen kıtlık ona da galip gelmesin diye orada yabancı olarak oturmak üzere Mısır'a inecektir. Güzel yüzlü karısıyla Mısır'a inecek, Mısırlılar onun sayesinde kendisine iyi davransın diye onunla bir anlaşma yapacak ve Mısır'da "koyunları, buzağıları, eşekleri, köleleri, cariyeleri, katırları ve develeri" olacaktır.

20.10.73

μετὰ ταῦτα πεῖραν λιμοῦ λήψεται τοῦ ἐπὶ τῆς γῆς καὶ εἰς τὴν Αἴγυπτον καταβήσεται παροικῆσαι ἐκεῖ, ἵνα μὴ καὶ αὐτοῦ κατισχύσῃ ὁ λιμὸς ὁ ἐνισχύσας ἐπὶ τῆς γῆς. καὶ καταβήσεται εἰς Αἴγυπτον μετὰ τῆς εὐπροσώπου ἑαυτοῦ γυναικός, συνθήκας τινὰς τιθέμενος πρὸς αὐτήν, ἵν’ ⟨εὑ⟩ ἑαυτῷ δι’ αὐτὴν οἱ Αἰγύπτιοι χρήσωνται καὶ γένωνται ἐν Αἰγύπτῳ »αὐτῷ πρόβατα καὶ μόσχοι καὶ ὄνοι καὶ »παῖδες καὶ παιδίσκαι καὶ ἡμίονοι καὶ κάμηλοι«.

20.10.74Bunların her biri hakkında konuşmak, Yazı'nın derinliklerine ustalıkla ulaşabilen bilge bir kişinin işidir. O kişi İbrahim hakkındaki bütün anlatıyı ve onun hakkında yazılan, alegorik anlamı olan her şeyi sınar. Biz de ruhani kişiler olarak bunları ruhani olarak yapmaya çalışacağız.

20.10.74

περὶ ὧν ἑκάστου σοφοῦ τινος καὶ ἐπὶ τὰ βάθη τῆς γραφῆς ἐπισταμένως φθάνειν δυνα μένου ἔργον ἂν εἴη λέγειν καὶ ἀπαξαπλῶς γε πᾶσαν τὴν κατὰ τὸν Ἀβραὰμ ἱστορίαν βασανίζοντος καὶ ὅλα τὰ περὶ αὐτοῦ γεγραμμένα, ἅτινά ἐστιν ἀλληγορούμενα· ⟨ἃ⟩ ὡς πνευματικοὶ πνευματικῶς ποιεῖν πειρασόμεθα.

20.10.75Bak, bu konudaki inceleme bize, İbrahim'in evladı olmanın bilge ve her türlü aretēyle donanmış birinin işi olduğunu açıkça göstermiyor mu?

20.10.75

Ὅρα δὲ εἰ μὴ σαφῶς ἀπὸ τῆς ἐξετάσεως τῶν κατὰ τὸν τόπον παρίσταται ἡμῖν, ὅτι σοφοῦ τινός ἐστιν καὶ πάσῃ ἀρετῇ κεκοσμημένου τὸ γενέσθαι τοῦ Ἀβραὰμ τέκνον.

20.10.76İbrahim'in işlerini anlamak için ne kadar bilgeliğe, onları yapmak için ne kadar kudrete ihtiyacımız olduğunu söylemeye gerek var mı? Hangi bilgeliğe, hangi kudrete muhtacız? "Tanrı'nın kudreti ve Tanrı'nın hikmeti" olan Mesih'e değil mi?

20.10.76

τί γὰρ δεῖ λέγειν ὅσης σοφίας χρῄζομεν εἰς τὸ νοῆσαι τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραάμ; καὶ ὅσης δυνάμεως εἰς τὸ ποιῆσαι αὐτά; ποίας δὲ σοφίας ἢ ποίας δυνάμεως δεόμεθα, ἢ Χριστοῦ, ὅς ἐστιν »θεοῦ δύναμις καὶ θεοῦ σοφία;«

20.10.77Yazılı olan şudur: "İbrahim'in evlatları olsaydınız İbrahim'in işlerini yapardınız." Buna uygun olarak şöyle de diyebilirsin: "İshak'ın evlatları olsaydınız İshak'ın işlerini yapardınız." Yakup ve kutsal ataların her biri için de aynısı söylenebilir.

20.10.77

τὸ μὲν οὖν γεγραμμένον ἐστίν· »Εἰ τέκνα τοῦ Ἀβραάμ ἐστε, τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ποιεῖτε«· ἀκολούθως δ’ ἂν παρὰ τοῦτο εἴποις· εἰ τέκνα τοῦ Ἰσαάκ ἐστε, τὰ ἔργα τοῦ Ἰσαὰκ ποιεῖτε· τὰ δὲ ὅμοια καὶ περὶ τοῦ Ἰακὼβ καὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἁγίων πατέρων.

20.10.78Zıt yönden de, günah işleyen herkes genel olarak iblisin evladıdır, çünkü "Günah işleyen herkes iblistendir." Daha özel olarak da ya Kayin'in, ya Ham'ın, ya Kenan'ın, ya Firavun'un, ya Nebukadnetsar'ın ya da dinsizlerden birinin evladıdır.

20.10.78

καὶ ἐκ τῶν ἐναντίων δὲ ἕκαστος τῶν ἁμαρτανόντων γενικῶς μὲν τέκνον ἐστὶν τοῦ διαβόλου, ἐπεὶ πᾶς »ὁ »ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν ἐκ τοῦ διαβόλου γεγένηται« ἤδη δὲ καὶ ἰδικώτερον ἤτοι τοῦ Κάϊν, ἢ τοῦ Χάμ, ἢ τοῦ Χαναὰν, ἢ τοῦ Θαραώ, ἢ τοῦ Ναβουχοδονόσορ, ἤ τινος τῶν ἀσεβῶν.

20.10.79Buna uygun olarak diyeceksin ki, bu hayattan ayrılan herkes kendi babalarının yanına gidecektir. Çünkü "Sen babalarının yanına gideceksin" sözünün yalnız İbrahim'e değil, göç ederken bütün insanlara söylendiğini düşünmek gerekir. Ama "selametle" sözü artık bütün insanlara değil, yalnız kutsallara söylenir. Olgunlaşmış ve ruhani olarak uzun ömürlü olmuş kişilere ise "Güzel bir yaşlılıkta beslenmiş olarak" sözü de söylenir. Çünkü "Ak saç, insanlar için phronēsistir", "Yaşlılık övünç tacıdır"; gerçek ve ilahi yaşlıların izzeti de onları süsleyen, akılla kavranan ak saçlardır.

20.10.79

τούτοις δὲ ἀκολούθως ἐρεῖς ὅτι ἕκαστος ἀπαλλαττόμενος τοῦ βίου τούτου ἀπελεύσεται πρὸς τοὺς ἰδίους πατέρας· νομιστέον γὰρ οὐ μόνῳ τῷ Ἀβραάμ, ἀλλὰ καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις λέγεσθαι πρὸς τῇ ἐξόδῳ τὸ »Σὺ δὲ ἀπελεύσῃ πρὸς τοὺς »πατέρας σου«· οὐκέτι δὲ πᾶσιν ἀνθρώποις, ἀλλὰ μόνοις τοῖς ἁγίοις τὸ » Μετὰ εἰρήνης«· τοῖς δὲ τετελειωμένοις καὶ πνευματικῶς μακροημέροις γενομένοις καὶ τὸ »Τραφεὶς ἐν γήρᾳ καλῷ«, ἐπείπερ »Πολιά »ἐστιν φρόνησις ἀνθρώποις« καὶ »Στέφανος καυχήσεως γῆρας« καὶ δόξα τοῖς ἀληθινοῖς καὶ θείοις πρεσβυτέροις αἱ κοσμοῦσαι αὐτοὺς νοηταὶ πολιαί. ### Bölüm 11 ### VIII, 40. Νῦν δὲ ζητεῖτε ἀποκτεῖναι ἄνθρωπον ὸς τὴν ἀλήθειαν ὑμῖν λελάληκα ἣν ἤκουσα παρὰ τοῦ θεοῦ.

20.11.80Bölüm 11

VIII, 40. Şimdi ise Tanrı'dan işittiğim hakikati size söylemiş bir insanı öldürmek istiyorsunuz.

Öldürmek isteyenler, Tanrı öldürülemeyeceği için, öldürseler bile bir insanı öldürürler. Henüz öldürmeyip öldürmek isteseler bile, tuzak kurdukları kişinin Tanrı olduğunu düşünmedikleri için ona insan olarak tuzak kurarlar. Çünkü kimse tuzak kurduğu kişinin Tanrı olduğuna inanırsa artık ona tuzak kurmaz.

20.11.80

Οἱ ζητοῦντες ἀποκτεῖναι, ἐπεὶ θεὸς οὐκ ἀποκτίννυται, κἂν ἀποκτιννύωσιν, ἄνθρωπον ἀποκτιννύουσιν. κἂν ζητῶσιν ἀποκτεῖναι, μήπω ἀποκτιννύντες, οὐχὶ θεὸν νομίζοντες εἶναι, ᾧ ἐπιβουλεύουσιν, ὡς ἀνθρώπῳ ἐπιβουλεύουσιν· οὐδεὶς γὰρ πειθόμενος εἶναι θεὸν τοῦτον ᾧ ἐπιβουλεύει, ἐπιβουλεύσαι ἂν αὐτῷ ἔτι.

20.11.81Tanrı'nın Logos'una tuzak kuranların her zaman, onu öldürmek ve yok etmek istediği, yani onu insan, yani insani ve ölümlü saydığı, ya da onun daha insani ve görünen yanına saldırdığı görülür. Logos'un bedenini öldürseler bile bundan sonra daha fazla bir şey yapamayacakları açıktır.

20.11.81

ἔστι δέ πως ἀεὶ θεωρῆσαι τοὺς τῷ λόγῳ τοῦ θεοῦ ἐπιβουλεύοντας, ὅτι ἀποκτεῖναι ζητοῦσιν καὶ ἐξαφανίσαι αὐτόν, ἄνθρωπον αὐτόν, τουτέστιν ἀνθρώπινον καὶ θνητόν, εἶναι ὑπολαμβάνοντες, ἢ καὶ τῷ ἀνθρωπινωτέρῳ αὐτοῦ καὶ βλεπομένῳ ἐπιτίθενται· ἵνα δὲ καὶ ἀποκτείνωσιν τὸ σῶμα τοῦ λόγου, σαφὲς ὅτι μετὰ ταῦτα οὐδὲν δύνανται ποιῆσαι περισσότερον.

20.11.82Bu yüzden bedeni öldürüp sonra daha fazla bir şey yapamayanlardan korkmamalıyız; bedeni öldürüp Logos'un psykhēsini öldüremeyenlerden de korkmamalıyız.

20.11.82

διόπερ οὐ φοβητέον ἡμῖν ἀπὸ τῶν ἀποκτιννύντων τὸ σῶμα, μετὰ δὲ ταῦτα μὴ ἐχόντων περισσότερόν τι ποιῆσαι, οὐδὲ φοβητέον ἀπὸ τῶν ἀπο|κτεινόντων τὸ σῶμα, τὴν δὲ ψυχὴν τοῦ λόγου ἀποκτεῖναι μὴ δυναμένων.

20.11.83Ama logos, yıkıma layık olduğu için hem bedeni hem psykhēsi yok olabilecek türdense, psykhēyi ve bedeni ister cehennemde ister dilediği şekilde yok edebilecek olan Tanrı Logos'undan korkmak gerekir. Çünkü Rab İsa, karşı çıkan ve Tanrı ya da tapınılan denen her şeye karşı kendini yükselten logosu ağzının soluğuyla yok eder, gelişinin görünüşüyle etkisiz kılar.

20.11.83

ἀλλ’ εἰ τοιοῦτός τίς ἐστιν ⟨ὁ⟩ λόγος ὥστε καὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ καὶ τὴν ψυχήν, τῷ ἄξια εἶναι ἀπωλείας, ἀπόλλυσθαι δύνασθαι, φοβητέον τὸν δυνάμενον θεὸν λόγον καὶ ψυχὴν καὶ σῶμα ἀπολέσαι καὶ ἐξαφανίσαι, εἴτε ἐν γεέννῃ εἴτε ὅπως βούλεται· ὁ κύριος γὰρ Ἰησοῦς ἀναλοῖ τῷ πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοῦ καὶ καταργεῖ τῇ ἐπιφανείᾳ τῆς παρουσίας ἑαυτοῦ τὸν ἀντικείμενον λόγον καὶ ἐπαιρόμενον ἐπὶ πάντα λεγόμενον θεὸν ἢ σέβασμα.

20.11.84Sözün muhatapları, Tanrı'dan işitip aldığı hakikati söylemiş bir insanı öldürmek istiyorlardı.

20.11.84

καὶ ζητοῦσί γε οὗτοι πρὸς οὓς ὁ λόγος ἀποκτεῖναι ἄνθρωπον ὃς τὴν ἀλήθειαν λελάληκεν, ἣν ἤκουσεν παρὰ τοῦ θεοῦ καὶ εἴληφεν.

20.11.85Bu yeri daha sade anlasak bile, Kurtarıcı açıkça öğretmiştir ki Yahudilerin öldürmek istediği Tanrı değil, insandı ve öldürülen de oydu. Çünkü Tanrı'nın öldüğünü söylemek câiz değildir. Bu yüzden başlangıçta Tanrı'nın yanında olan ve Tanrı Logos'u olan Logos ölmedi. "Logos beden oldu" diye yazıldığı için, beden olan Logos'un beden olmakla insan da olup olmadığını araştıracaksın.

20.11.85

κἂν ἁπλούστερον μέντοι γε κατὰ τὸν τόπον ἐκλαμβάνωμεν, σαφῶς ἐδίδαξεν ὁ σωτὴρ ὅτι τὸ ζητούμενον ὑπὸ Ἰουδαίων ἐπὶ τῷ ἀναιρεθῆναι αὐτὸ θεὸς οὐκ ἦν ἀλλὰ ἄνθρωπος, ὃς καὶ ἀνῃρέθη· θεὸν γὰρ οὐ θεμιτὸν ἀποθνήσκειν λέγειν· διόπερ ὁ ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεὸν λόγος, ὅστις καὶ θεὸς λόγος ἦν, οὐκ ἀπέθανεν. ζητήσεις δέ, ἐπεὶ γέγραπται ὅτι »Ὁ λόγος σὰρξ »ἐγένετο«, πότερόν ποτε ὁ γενόμενος σὰρξ λόγος τῷ γεγονέναι σὰρξ γέγονεν καὶ ἄνθρωπος ἢ οὐ γέγονεν ἄνθρωπος.

20.11.86İnsan olduysa, öldürülmek istenen O olabilir. İnsan olmadıysa, beden olan Logos öldürülmeden eski haline döner; her biri beden olmadan önce olduğu şeye döner.

20.11.86

εἰ μὲν γὰρ γέγονεν ἄνθρωπος, δύναται αὐτὸς ἐζητῆσθαι ἀναιρεθῆναι· εἰ δὲ μὴ γέγονεν ἄνθρωπος, καὶ ὁ γενόμενος σὰρξ λόγος οὐκ ἀναιρεθεὶς ἀποκατέστη, καὶ ἀποκαθίσταται ἕκαστος ἐπὶ τοῦτο ὅπερ ἦν πρὶν γένηται σάρξ. ### Bölüm 12 ### VIII, 40. Τοῦτο Ἀβραὰμ οὐκ ἐποίησεν.

20.12.87Bölüm 12

VIII, 40. İbrahim bunu yapmadı.

"İbrahim bunu yapmadı" sözü, İbrahim'in hiçbir şekilde yapamayacağı bir şeyi yapmadığını söylüyorsa, öylesine söylenmiş görünecektir. Buna bazıları şöyle diyebilir: "İbrahim bunu yapmadı" sözü boşunadır, çünkü onun zamanında olmayan bir şeyi yapmamıştır; zira İsa onun zamanında yaşamıyordu.

20.12.87

Τὸ μηδαμῶς δυνατὸν πραχθῆναι τῷ Ἀβραάμ, εἰ μὴ πεποίηκεν Ἀβραάμ, ὡς ἔτυχεν ἀνειρῆσθαι δόξει τὸ » Τοῦτο Ἀβραὰμ »οὐκ ἐποίησεν«. εἴποιεν γὰρ ἂν πρὸς τοῦτό τινες ὅτι μάτην λέγεται τὸ »Τοῦτο Ἀβραὰμ οὐκ ἐποίησεν«, εἴπερ οὐκ ἐποίησεν τὸ μηδαμῶς γενόμενον κατὰ τὸν χρόνον αὐτοῦ· οὐ γὰρ γεγόνει κατὰ τὸν χρόνον αὐτοῦ ὁ Ἰησοῦς.

20.12.88Ama ben "İbrahim bunu yapmadı" sözünün İbrahim'e övgü olarak söylendiğini düşünüyorum. "Babanız İbrahim benim günümü görmek için sevindi; gördü ve mutlu oldu" sözünü öğreten Logos'a göre, İbrahim zamanında da Tanrı'dan işittiği hakikati söyleyen bir insan olmuş, ama İbrahim onu öldürmek istememiştir diyebilirim.

20.12.88

ἀλλ’ ἐπεὶ τὸ » Τοῦτο Ἀβραὰμ οὐκ ἐποίησεν« οἱονεὶ ἐν ἐπαίνῳ ὑπολαμβάνω εἰρῆσθαι τῷ περὶ τοῦ Ἀβραάμ, εἴποιμ’ ἂν ὅτι κατὰ τὸν διδάξαντα λόγον τὸ »Ἀβραὰμ ὁ πατὴρ ὑμῶν »ἠγαλλιάσατο ἵνα ἴδῃ τὴν ἡμέραν τὴν ἐμήν, καὶ εἶδεν καὶ ἐχάρη« ἔστιν τὸ γεγονέναι μὲν καὶ ἐπὶ τοῦ Ἀβραὰμ ἄνθρωπον λαλοῦντα ἣν ἤκουσεν παρὰ τοῦ θεοῦ ἀλήθειαν, οὐ μὴν ἐζητῆσθαι αὐτὸν ἀνῃρῆσθαι ὑπὸ τοῦ Ἀβραάμ.

20.12.89Şuna dikkat et: İsa'ya göre mecazi olarak anlaşılan insan, hayatta bulunmadığı bir zaman yoktur; ne onun hakkındaki anlatının zamanından sonra ne de önce. Bu anlamda sanırım, bir kez aydınlanmış, göksel armağanı tatmış, Kutsal Ruh'a ortak olmuş, Tanrı'nın güzel sözünü ve gelecek çağın kudretlerini tatmış olup sonra yeniden düşen herkes, gerek Kurtarıcımızın anlatılan bedensel gelişinden önce gerek sonra, kendini tövbeyle yenilemek zorundadır; çünkü Tanrı'nın Oğlu'nu çarmıha çivilemiş ya da yeniden çarmıha germiş ve rezil etmiştir.

20.12.89

καὶ ἐπίστησον ὅτι οὐκ ἔστιν ὅτε ὁ κατὰ τὸν Ἰησοῦν τροπικῶς νοούμενος ἄνθρωπος οὐκ ἐπεδήμει τῷ βίῳ, καὶ μετὰ τοὺς τῆς περὶ αὐτοῦ ἱστορίας χρόνους καὶ πρότερον. κατὰ τοῦτο δὲ οἴομαι πάντα τὸν ἅπαξ φωτισθέντα καὶ γευσάμενον δωρεᾶς ἐπουρανίου μέτοχόν τε γενηθέντα πνεύματος ἁγίου, καὶ καλὸν γευσάμενον θεοῦ ῥῆμα δυνάμεις τε μέλλοντος αἰῶνος καὶ παραπεσόντα πάλιν, ἀνακαινίζειν ἑαυτὸν εἰς μετάνοιαν, ἤτοι προσταυροῦντα ἢ ἀνασταυροῦντα τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ καὶ παραδειγματίζοντα, εἴτε πρὸ τῆς ἱστορουμένης σωματικῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐπιδημίας εἴτε καὶ ὕστερον.

20.12.90Çünkü şimdi aydınlanmadan ve Tanrı'nın ona yaptığı öteki iyiliklerden sonra günah işleyen kişi, Tanrı'nın Oğlu'nu çarmıha germek için yaygın anlamda bedensel hiçbir şey yapmadan, geri döndüğü günahlarıyla O'nu yeniden çarmıha germiş olur. Bu daha önce de olmuyor değildi; ilahi sözleri işittikten sonra günah işleyen kişi Tanrı'nın Oğlu'nu önceden çarmıha geriyordu.

20.12.90

οὐ γὰρ ὁ μὲν νῦν μετὰ τὸν φωτισμὸν καὶ τὰς λοιπὰς εἰς αὐτὸν τοῦ θεοῦ εὐεργεσίας ἁμαρτάνων ἀνασταυροῖ τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ διὰ τῶν ἰδίων ἁμαρτημάτων ἐφ’ ἃ ἐπαλινδρόμησεν, οὐδὲν τῆς κοινότερον λεγομένης σωματικῆς πρὸς τὸ σταυρῶσαι τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ ἐνεργείας ἐπιτελῶν, οὐχὶ δὲ καὶ πρότερον τοῦτο ἐγίνετο καὶ ὁ ἁμαρτάνων μετὰ τὸ ἀκοῦσαι θείων λόγων προεσταύρου τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ.

20.12.91Birisi Pavlus'un İşleri'nde Kurtarıcı'nın söylediği olarak kaydedilen "Yeniden çarmıha gerilmek üzereyim" sözünü kabul etmek isterse, "Yeniden çarmıha gerilmek üzereyim" sözünü gelişten sonra gerçekleşmiş saydığı gibi, aynı sebepler ortaya çıktığında gelişten önce de "Artık çarmıha gerilmek üzereyim" denebileceğini kabul eder.

20.12.91

εἴ τῳ δὲ φίλον παραδέξασθαι τὸ ἐν ταῖς Παύλου Πράξεσιν ἀναγεγραμμένον ὡς ὑπὸ τοῦ σωτῆρος εἰρημένον· »Ἄνωθεν μέλλω »σταυροῦσθαι«, οὗτος, ὡς μετὰ τὴν ἐπιδημίαν παραδέχεται τὸ »Ἄνωθεν μέλλω σταυροῦσθαι« γινόμενον, οὕτω καὶ πρὸ τῆς ἐπιδημίας, ὅταν τὰ αὐτὰ αἴτια γίνηται τὸ λέγεσθαι ἄν· ›ἤδη μέλλω σταυροῦσθαι‹.

20.12.92Neden "yeniden" çarmıha gerilecekse, daha önce de çarmıha gerilmemiş olsun? Bak, "Mesih'le birlikte çarmıha gerildim" sözü yalnız gelişten sonraki kutsalların sözü müdür, yoksa öncekilerin de mi? Ta ki gelişten sonraki kutsalların Musa'dan ve atalardan üstün olduğunu söylemeyelim.

20.12.92

διὰ τί γὰρ οὐχὶ ὡς ›ἄνωθεν‹ μέλλει σταυροῦσθαι, καὶ πρότερον ἐσταύρωτο; ὅρα δὲ εἰ μὴ μόνων τῶν μετὰ τὴν παρουσίαν ἐστὶν ἁγίων φωνὴ τὸ » Χριστῷ συνεσταύρωμαι«, ἀλλὰ καὶ τῶν προτέρων, ἵνα μὴ διαφέρειν λέγωμεν τοὺς μετὰ τὴν παρουσίαν ἁγίους Μωσέως καὶ τῶν πατριαρχῶν.

20.12.93"Artık ben yaşamıyorum, Mesih bende yaşıyor" sözü de yalnız gelişten sonrakilerce değil, öncekilerce de söylensin. Kurtarıcı'nın söylediği "İbrahim'in Tanrısı, İshak'ın Tanrısı, Yakup'un Tanrısı; O ölülerin değil yaşayanların Tanrısıdır" sözü üzerinde de duruyorum: İbrahim, İshak ve Yakup yaşıyorlarsa, bu belki kendilerinin de Mesih'le birlikte gömülüp O'nunla birlikte dirilmeleri yüzündendir; mutlaka İsa'nın bedensel gömülmesi ya da bedensel dirilişi anlamında değil. "İbrahim bunu yapmadı" sözü hakkında bunlar söylenebilir.

20.12.93

καὶ τὸ » Ζῶ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν »ἐμοὶ Χριστός« λεγέσθω μὴ μόνον ὑπὸ τῶν μετὰ τὴν παρουσίαν ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τῶν προτέρων. ἐφίστημι δὲ καὶ τῷ »Θεὸς Ἀβραὰμ »καὶ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ θεὸς Ἰακώβ· θεὸς δὲ οὐκ ἔστι νεκρῶν ἀλλὰ »ζώντων« εἰρημένῳ ὑπὸ τοῦ σωτῆρος, μήποτε διὰ τοῦτο ζῶντές εἰσιν Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ, ἐπεὶ καὶ αὐτοὶ συνταφέντες τῷ χριστῷ συνανέστησαν αὐτῷ, οὐ πάντως κατὰ τὴν σωματικὴν τοῦ Ἰησοῦ ταφὴν ἢ σωματικὴν ἀνάστασιν αὐτοῦ. ταῦτα πρὸς τὸ » Τοῦτο »Ἀβραὰμ οὐκ ἐποίησε«.

20.12.94Peki "bunu" nedir? Tanrı'dan işittiği hakikati söylemiş bir insanı öldürmek istemek değil mi? Çünkü İsa'nın ruhani tedbirinin kutsallar için olmadığı bir zaman yoktu diye açıklıyoruz.

20.12.94

Τί δὲ »τοῦτο« ἢ τὸ ζητεῖν ἀποκτεῖναι ἄνθρωπον ὃς τὴν ἀλήθειαν λελάληκεν ἣν ἤκουσε παρὰ τοῦ θεοῦ; ἀποδίδομεν γὰρ ὡς ἄρα ἡ κατὰ τὸν Ἰησοῦν πνευματικὴ οἰκονομία οὐκ ἔστιν ὅτε τοῖς ἀγίοις οὐκ ἦν.

20.12.95Başka yerlerde düşündüğümüz gibi, bunları yaygın anlamdan farklı olarak daha gizemli bir İbrahim'e taşırsan, bu yerdeki her şeyi aynı şekilde düzlemeye çalışacaksın; her birinin bağlantısını arayarak.

20.12.95

ἐὰν δὲ ἀνάγαγῃς ταῦτα, ὥσπερ ὑπονενοήκαμεν ἐν ἄλλοις, ἑτέρως παρὰ τὸ κοινότερον ἐπὶ μυστικώτερον Ἀβραάμ, ὁμοίως πάντα τὰ κατὰ τὸν τόπον ἐξομαλίσαι πειράσει, ζητῶν τὴν ἑκάστου τούτων ἀκολουθίαν. ### Bölüm 13 ### VIII, 41. Ὑμεῖς ποιεῖτε τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς ὑμῶν.

20.13.96Bölüm 13

VIII, 41. Siz babanızın işlerini yapıyorsunuz.

Bu sözden, O'na iman etmiş ama henüz hakikati bilmemiş Yahudilerin babası olarak kimi kastettiği açık değildir; çünkü bütün bunları onlara söylüyor.

20.13.96

Ὅσον ἐπὶ τῷ ῥητῷ τούτῳ οὐκ ἔστι σαφὲς τίνα θέλει εἰπεῖν πατέρα τῶν πεπιστευκότων αὐτῷ Ἰουδαίων καὶ μηδέπω ἐγνωκότων τὴν ἀλήθειαν· πρὸς αὐτοὺς γὰρ ταῦτα πάντα φησί.

20.13.97Az sonra "Siz babanız iblistensiniz ve babanızın arzularını yapmak istiyorsunuz" denmeseydi, sözün ne demek istediğini açıkça bilemezdik.

20.13.97

καὶ εἰ μὴ ἐπεφέρετο μετ’ ὀλίγα τὸ »Ὑμεῖς ἐκ τοῦ πατρὸς τοῦ διαβόλου ἐστὲ καὶ »τὰς ἐπιθυμίας τοῦ πατρὸς ὑμῶν θέλετε ποιεῖν«, κἂν σαφῶς οὐκ ἐγνώκειμεν τὸ βούλημα τοῦ | εἰρημένου.

20.13.98O'na iman etmiş ama hakikaten öğrencisi olup hakikati bilmek ve onunla özgür olmak için henüz sözünde kalmamış Yahudilere "Siz babanızın işlerini yapıyorsunuz" ve aşağıda geldiği üzere "Siz babanız iblistensiniz" demesine şaşmamak gerekir.

20.13.98

οὐ θαυμαστὸν δὲ εἰ τοῖς πεπιστευκόσιν αὐτῷ Ἰουδαίοις, μηδέπω μείνασιν αὐτοῦ ἐν τῷ λόγῳ, ἵνα ἀληθῶς αὐτοῦ γένωνται μαθηταὶ καὶ γνῶσιν τὴν ἀλήθειαν ἐπὶ τῷ ἐλευθερωθῆναι ὑπ’ αὐτῆς, ἔλεγεν τὸ »Ὑμεῖς ποιεῖτε τὰ ἔργα τοῦ »πατρὸς ὑμῶν« καί, ὡς ἐν τοῖς ἑξῆς ἐπιφέρεται, τὸ »Ὑμεῖς ἐκ τοῦ »πατρὸς τοῦ διαβόλου ἐστέ«.

20.13.99O'na iman etmiş ve bir bakıma öğrenci olmuş, ama henüz gerçekten İsa'nın öğrencisi diye anılmamış kişiler hakkında böyle söylemek sert görünse de, Yuhanna'nın katolik mektubunda Tanrı'nın oğulları ve iblisin oğulları hakkında söylediği de düşünülmelidir: "Günah işleyen iblistendir, çünkü iblis başlangıçtan beri günah işler.

20.13.99

κἂν γὰρ ἀπηνὲς εἶναι δοκῇ τὸ τοιοῦτο λεγόμενον περὶ πεπιστευκότων μὲν αὐτῷ καὶ μαθητευθέντων πως, οὐ μὴν ἤδη ἀληθῶς χρηματισάντων μαθητῶν τοῦ Ἰησοῦ, ὅμως κατανοητέον καὶ τὸ ἐν τῇ καθολικῇ ἐπιστολῇ ὑπὸ Ἰωάννου εἰρημένον περὶ υἱῶν θεοῦ καὶ υἱῶν διαβόλου· »Ὁ ποιῶν, γάρ φησι, τὴν »ἁμαρτίαν ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστίν, ὅτι ἀπ’ ἀρχῆς ὁ διάβολος ἁμαρτάνει.

20.13.100Tanrı'nın Oğlu iblisin işlerini yıkmak için göründü. Tanrı'dan doğan herkes günah işlemez, çünkü O'nun tohumu onda kalır ve günah işleyemez, çünkü Tanrı'dan doğmuştur.

20.13.100

»εἰς τοῦτο ἐνεφανερώθη ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, ἵνα λύσῃ τὰ ἔργα τοῦ »διαβόλου. πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ θεοῦ ἁμαρτίαν οὐ ποιεῖ, ὅτι »σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ μένει, καὶ οὐ δύναται ἁμαρτάνειν, ὅτι ἐκ »τοῦ θεοῦ γεγέννηται.

20.13.101Tanrı'nın evlatlarıyla iblisin evlatları bununla belli olur: Adil olmayan, kardeşini sevmeyen hiç kimse Tanrı'dan değildir."

20.13.101

ἐν τούτῳ φανερά ἐστιν τὰ τέκνα τοῦ θεοῦ »καὶ τὰ τέκνα τοῦ διαβόλου· πᾶς ὁ μὴ ὢν δίκαιος οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ »θεοῦ, καὶ ὁ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ«.

20.13.102Sözler böyle olduğuna göre, "Günah işleyen herkes iblistendir" sözünün açıkça söylenip söylenmediğini düşün.

20.13.102

τῶν ῥητῶν τοίνυν τούτων οὕτως ἐχόντων κατανόησον εἰ μὴ σαφῶς εἴρηται ὅτι πᾶς »ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστίν«.

20.13.103Günah işlediğimiz sürece, İsa'ya iman ettiğimiz sanılsa bile iblisten doğumu henüz üzerimizden atmış değiliz. İsa'nın iman etmiş Yahudilere "Siz babanızın işlerini yapıyorsunuz" demesi buna uygundur; "baba" burada iblisi kasteder, çünkü "Siz babanız iblistensiniz" denmiştir.

20.13.103

ὅσον ποιοῦμεν ἁμαρτίας, οὐδέπω τὴν ἐκ τοῦ διαβόλου γένεσιν ἀπεδυσάμεθα, κἂν πιστεύειν εἰς τὸν Ἰησοῦν νομιζώμεθα· καὶ τούτῳ ἀκόλουθόν ἐστιν τὸ λέγεσθαι τοῖς πεπιστευκόσιν Ἰουδαίοις ὑπὸ τοῦ Ἰησοῦ· »’Υμεῖς »ποιεῖτε τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς ὑμῶν« ἀναφερομένου »τοῦ πατρὸς« ἐπὶ τὸν διάβολον διὰ τὸ »Ὑμεῖς ἐκ τοῦ πατρὸς τοῦ διαβόλου ἐστέ«.

20.13.104"Günah işleyen herkes iblistense", iblisten olmayan hiç kimse günah işlemez.

20.13.104

εἰ δὲ πᾶς »ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστίν«, πᾶς ὁ μὴ ὢν ἐκ τοῦ διαβόλου οὐ ποιεῖ τὴν ἁμαρτίαν.

20.13.105Ayrıca "Tanrı'nın Oğlu iblisin işlerini yıkmak için göründüyse", iblisin işlerini yıkana kendimizi sunmadığımız için içimizdeki iblis işlerini henüz yıkmadığı sürece iblisin evlatları olmaktan henüz kurtulmuş değiliz. Kimin oğulları olduğumuz meyvelerimizden anlaşılır.

20.13.105

ἀλλὰ καὶ εἴπερ »εἰς »τοῦτο ἐφανερώθη ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, ἵνα λύσῃ τὰ ἔργα τοῦ »διαβόλου«, ὅσον οὐδέπω τὰ ἐν ἡμῖν ἔλυσεν ἔργα τοῦ διαβόλου, τῷ μὴ παρεστακέναι ἡμᾶς ἑαυτοὺς τῷ λύοντι τὰ ἔργα τοῦ διαβόλου, οὐδέπω ἀπεθέμεθα τὸ εἶναι τέκνα τοῦ διαβόλου, ἀπὸ τῶν καρπῶν ἐπιγινωσκόμενοι τίνος ἐσμὲν υἱοί.

20.13.106Bundan açıktır ki kimse yaratılışı gereği iblisin oğlu değildir, insanlar arasında kimse de böyle yaratıldığı için Tanrı'nın oğlu sayılmaz. Bir zamanlar iblisin oğlu olanın Tanrı'nın oğlu olabileceği de açıktır. Matta da Kurtarıcı'nın şu sözlerini kaydederek bunu açıklar: "'Komşunu seveceksin, düşmanından nefret edeceksin' denildiğini işittiniz. Ben ise size diyorum ki, düşmanlarınızı sevin, size zulmedenler için dua edin; ta ki göklerdeki Babanızın oğulları olasınız."

20.13.106

καὶ ἐκ τούτων μέντοι γε δῆλόν ἐστιν ὅτι οὐ διὰ κατασκευὴν υἱός τίς ἐστιν διαβόλου, οὐδὲ διὰ τὸ οὕτως δεδημιουργῆσθαι υἱός τις ἐν ἀνθρώποις λέγεται τοῦ θεοῦ· καὶ δῆλον ὅτι δύναται ὁ ποτὲ υἱὸς τοῦ διαβόλου γενέσθαι υἱὸς τοῦ θεοῦ, ὅπερ σαφὲς καὶ ὁ Ματθαῖος ποιεῖ ἀναγράφων τὸν σωτῆρα οὕτως εἰρηκέναι· »Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη· Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον »σοῦ καὶ μισήσεις τὸν ἐχθρόν σου· ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, ἀγαπήσατε »τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν διωκόντων ὑμᾶς· »ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς«.

20.13.107Dikkat edin: "düşmanlarınızı sevin" ve "zulmedenler için dua edin" buyruğu yerine getirilerek, önce göklerdeki Baba'nın oğlu olmayan kişi sonra O'nun oğlu olur. Ayrıca "Tanrı'nın işleri ile iblisin işleri bununla belli olur" denmeden önce iblisin evlatları hakkında "Günah işleyen iblistendir", Tanrı'nın evlatları hakkında da "Tanrı'dan doğan herkes günah işlemez, çünkü O'nun tohumu onda kalır ve günah işleyemez, çünkü Tanrı'dan doğmuştur" denildiğinden, logosu tamamlanmış her insanın ya Tanrı'nın ya da iblisin evladı olduğu açıktır. Çünkü ya günah işler ya işlemez; günah işlemekle işlememek arasında bir orta yoktur. Günah işliyorsa iblistendir, işlemiyorsa Tanrı'dan doğmuştur.

20.13.107

προσέχετε γὰρ ὅτι ἐκ τοῦ »ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς« καὶ »προσεύχεσθε »ὑπὲρ τῶν διωκόντων« ὁ μὴ πρότερον τοῦ ἐν οὐρανοῖς πατρός. ὕστερον αὐτοῦ | γίνεται υἱός· ἔτι δὲ διὰ τὸ »Ἐν τούτῳ φανερά »ἐστιν τὰ † ἔργα τοῦ θεοῦ καὶ τὰ † ἔργα τοῦ διαβόλου« προειρημένων περὶ μὲν τοῦ διαβόλου τέκνων ὅτι »Ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν »ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστίν«· περὶ δὲ τῶν τοῦ θεοῦ ὅτι »Πᾶς ὁ »γεγεννημένος ἐκ τοῦ θεοῦ ἁμαρτίαν οὐ ποιεῖ, ὅτι σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ »μένει καὶ οὐ δύναται ἁμαρτάνειν, ὅτι ἐκ τοῦ θεοῦ γεγέννηται«, σαφὲς ὅτι πᾶς ἄνθρωπος συμπεπληρωκὼς τὸν λόγον ἤτοι τέκνον τοῦ θεοῦ ἐστιν ἢ τέκνον τοῦ διαβόλου· ἤτοι γὰρ ποιεῖ ἁμαρτίαν ἢ ἁμαρτίαν οὐ ποιεῖ, οὐδενὸς ὄντος μεταξὺ τοῦ ποιεῖν ἁμαρτίαν καὶ τοῦ ἁμαρτίαν μὴ ποιεῖν· καὶ εἰ μὲν ποιεῖ ἁμαρτίαν, ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστίν· εἰ δὲ ἁμαρτίαν οὐ ποιεῖ, ἐκ τοῦ θεοῦ γεγέννηται. ### Bölüm 14

20.14.108Bölüm 14

Tanrı'nın evlatları ile iblisin evlatları hakkındaki bu hükmün devamı, aynı mektupta Tanrı'nın Oğlu'nda olanlar ve O'nu görmemiş olanlar hakkında söylenenlerdir: "O'nda kalan hiç kimse günah işlemez; günah işleyen hiç kimse O'nu görmemiştir."

20.14.108

Ἔχεται δὲ τῆς ἐν τούτοις περὶ τέκνων θεοῦ καὶ τέκνων διαβόλου ἀποφάσεως τὰ ἐν τῇ αὐτῇ ἐπιστολῇ λεγόμενα περὶ τῶν ὄντων ἐν τῷ υἱῷ τοῦ θεοῦ καὶ τῶν μὴ ἑωρακότων αὐτόν· »Πᾶς, »γάρ φησιν, ὁ ἐν αὐτῷ μένων οὐχ ἁμαρτάνει· πᾶς ὁ ἁμαρτάνων »οὐχ ἑώρακεν αὐτόν«.

20.14.109O'nda kalan hiç kimse günah işlemiyorsa, günah işleyen Oğul'da kalmaz. Günah işleyen hiç kimse O'nu görmemişse, O'nu gören günah işlemez.

20.14.109

οὐκοῦν εἰ πᾶς ὁ ἐν αὐτῷ μένων οὐχ ἁμαρτάνει, ὁ ἁμαρτάνων οὐ μένει ἐν τῷ υἱῷ· καὶ εἰ πᾶς ὁ ἁμαρτάνων οὐχ ἑώρακεν αὐτόν, ὁ ἑωρακὼς αὐτὸν οὐχ ἁμαρτάνει.

20.14.110Yuhanna'nın "Günah işleyen hiç kimse O'nu görmemiştir" derken neyi kastettiğini de not et. "O'nu görmüştür" sözüyle, Tanrı'nın Oğlu'nu görenlerin O'nu görmüş olmakla, asla günah işlememek için gereken kudretten pay alabilir olduklarını gösterir.

20.14.110

ἅμα δὲ καὶ σημείωσαι, τί νοῶν ὁ Ἰωάννης εἶπεν τὸ »Πᾶς ὁ ἁμαρτάνων οὐχ »ἑώρακεν αὐτόν« 〈δηλῶν〉 διὰ τοῦ »Ἑώρακεν αὐτὸν« ὡς ἀεὶ δυναμένων εἶναι τῶν ὁρώντων τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ καὶ ἐκ τοῦ ἑωρακέναι αὐτὸν μεταλαμβανόντων δυνάμεως πρὸς τὸ μηδαμῶς ἁμαρτάνειν.

20.14.111Ayrıca "Siz babanızın işlerini yapıyorsunuz" sözünün bazen iblisin oğullarına, bazen Tanrı'nın oğullarına söylenebileceğini söyleyeceksin. Çünkü günah işleyenler babaları iblisin işlerini yapar, doğru iş yapanlar babaları Tanrı'nın işlerini yapar.

20.14.111

ἔτι φήσεις ὅτι τὸ »Ὑμεῖς ποιεῖτε τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς ὑμῶν« ὁτὲ μὲν λέγοιτ’ ἂν πρὸς τοὺς υἱοὺς τοῦ διαβόλου, ὁτὲ δὲ πρὸς τοὺς υἱοὺς τοῦ θεοῦ. οἱ μὲν γὰρ ἁμαρτάνοντες ποιοῦσι τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς αὐτῶν διαβόλου, οἱ δὲ κατορθοῦντες ποιοῦσι τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς αὐτῶν θεοῦ.

20.14.112Bu noktadan hareketle biri, aynı kişinin sırayla iyi ve kötü işler yaptığı için, iyi işleri yüzünden Tanrı'nın, zıt işleri yüzünden de iblisin evladı olup olamayacağını sorabilir. Ama bu, son derece akla aykırı olmanın yanında bu sözlerden de çıkmaz.

20.14.112

εἰκὸς δὲ ἐκ τούτων τινὰ κινηθήσεσθαι μὴ ἄρα δύνηται ὁ αὐτός, τῷ ποιεῖν ἀγαθὰ καὶ πονηρὰ ἔργα ἀνὰ μέρος, διὰ μὲν τὰ ἀγαθὰ τέκνον εἶναι θεοῦ, διὰ δὲ τὰ ἐναντία τέκνον τοῦ διαβόλου. ἀλλὰ τοῦτο πρὸς τῷ ἀλογώτατον εἶναι οὐ δηλοῦται ἀπὸ τῶν ῥητῶν.

20.14.113Çünkü Yuhanna şöyle hüküm verir: "Tanrı'dan doğan herkes günah işlemez, çünkü O'nun tohumu onda kalır ve günah işleyemez, çünkü Tanrı'dan doğmuştur."

20.14.113

ἀποφαίνεται γὰρ ὁ Ἰωάννης ὅτι »Πᾶς ὁ γεγεννημένος »ἐκ τοῦ θεοῦ ἁμαρτίαν οὐ ποιεῖ, ὅτι σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ μένει, »καὶ οὐ δύναται ἁμαρτάνειν, ὅτι ἐκ τοῦ θεοῦ γεγέννηται«.

20.14.114Demek ki Tanrı'dan doğan herkes günah işlemez. Ama "İblisten doğan herkes adalet işlemez" diye yazılmamıştır; "Günah işleyen iblistendir" diye yazılmıştır.

20.14.114

πᾶς τοίνυν ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ θεοῦ ἁμαρτίαν οὐ ποιεῖ· οὐ μὴν γέγραπται ὅτι πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ διαβόλου δικαιοσύνην οὐ ποιεῖ, ἀλλ’ »ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστίν«.

20.14.115Yine "Günah işleyen iblistendir" denildiği gibi "Adalet işleyen Tanrı'dandır" diye yazılmamıştır. Önermeler arasındaki farklara dikkat et. Yuhanna bunları ne büyük bir titizlikle söylemiştir; insan onun bunları nasıl kusursuz ve bazılarının diyeceği gibi diyalektik bir ustalıkla ifade ettiğine hayran kalır. İblisten olanlar ve Tanrı'dan olanlar için aynı şeyleri söylememiştir. "Günah işleyen iblistendir" gibi "Adalet işleyen Tanrı'dandır" deseydi, ya da "Tanrı'dan doğan herkes günah işlemez" diye yazdığı gibi "İblisten doğan herkes adalet işlemez" deseydi, aynı şekilde ifade etmiş olurdu.

20.14.115

πάλιν οὐχὶ ὥσπερ εἴρηται· »Ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν ἐκ τοῦ διαβόλου »ἐστίν«, οὕτως ἀναγέγραπται· »ὁ ποιῶν τὴν δικαιοσύνην ἐκ τοῦ »θεοῦ ἐστιν«. καὶ πρόσχες ταῖς διαφοραῖς τῶν προτάσεων, τίνα τρόπον μετὰ πάσης ἀκριβείας τῷ Ἰωάννῃ εἴρηνται, ὥστ’ ἂν θαυμάσαι τινὰ πῶς ἀλήπτως καί, ὡς ἂν εἴποιέν τινες, διαλεκτικῶς ἐξήνεγκεν αὐτάς, μὴ τὰ ὅμοια προενεγκάμενος περὶ τῶν ἐκ τοῦ διαβόλου καὶ τῶν ἐκ τοῦ θεοῦ· ὁμοίως δ’ ἂν ἐξήνεγκεν εἰ πεποιήκει, ὥσπερ τὸ »Ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστίν«, οὕτως | »ὁ ποιῶν τὴν δικαιοσύνην ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστιν« ἢ ὥσπερ ἀνέγραψεν ὅτι » Πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ θεοῦ ἁμαρτίαν οὐ ποιεῖ« πεποιήκει τὸ »πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ διαβόλου δικαιοσύνην οὐ ποιεῖ«. ### Bölüm 15

20.15.116Bölüm 15

İblisten olan için söylediği "dır" ifadesini Tanrı'dan olanlar için kullanmaması, Tanrı'dan olanlar için yazdığı "doğmuş" sözünü de iblisten olanlar için kullanmaması belki de son derece bilgece bir ifadedir.

20.15.116

Μήποτε δὲ καὶ τῷ »Ἐστίν«, εἰρημένῳ ἐπὶ τοῦ ἐκ τοῦ διαβόλου, μὴ χρησάμενος ἐπὶ τῶν ἐκ τοῦ θεοῦ, ἢ τῷ » Γεγεννημένος«, ἀναγεγραμμένῳ ἐπὶ τῶν ἐκ τοῦ θεοῦ, μὴ συγχρησάμενος ἐπὶ τῶν ἐκ τοῦ διαβόλου, πάνυ σοφώτατα ἐξέδωκεν.

20.15.117Çünkü "doğmuş" sözünü Tanrı'dan olana uygulayarak onu yüceltmiştir. Bu söz iblisten olana da uygulansaydı, "iblistendir" sözünden daha kötü bir şey gösterirdi.

20.15.117

ἐπῆρεν γὰρ τὸν ἐκ τοῦ θεοῦ, τὸ » Γεγεννημένον« τάξας ἐπ’ αὐτοῦ· ὅπερ εἰ καὶ ἐπὶ τοῦ ἐκ τοῦ διαβόλου εἴρητο, χεῖρον ἄν τι ἐνέφαινεν παρὰ τὸ »Ἐκ τοῦ »διαβόλου ἐστίν«.

20.15.118Ayrıca iblisten olan için "dır" dediği gibi Tanrı'dan olan için de deseydi, Tanrı'dan olan hakkında daha az bir şey ortaya koymuş olurdu; çünkü Tanrı'dan doğmuş olmak Tanrı'dan olmaktan çok daha üstündür. Biri şöyle diyecektir: Yaratılmışların bazısı Tanrı'dandır, ama Tanrı'dan doğmuş değildir; bunlar evrende mutlaka Tanrı'dan doğmuş denenlerden daha aşağı bir sıradadır.

20.15.118

ἀλλὰ καὶ εἴπερ, ὡς ἐπὶ τοῦ ἐκ τοῦ διαβόλου ἔταξεν τὸ »’Ἐστίν«, πεποιήκει ἐπὶ τοῦ ἐκ τοῦ θεοῦ, ἔλαττον ἂν περὶ τὸν ἐκ τοῦ θεοῦ παρίστη, πολλῷ κρείττονος τυγχάνοντος τοῦ γεγεννῆσθαι ἐκ τοῦ θεοῦ παρὰ τὸ εἶναι ἐκ τοῦ θεοῦ. φήσει δέ τις ὅτι τινὰ τῶν κτισμάτων ἐστὶν μὲν ἐκ τοῦ θεοῦ, οὐ μὴν γεγέννηται ἐκ τοῦ θεοῦ, καὶ πάντως ταῦτα ἐλάττονα ἔχει τάξιν ἐν τῷ παντὶ τῶν γεγεννῆσθαι λεγομένων ἐκ τοῦ θεοῦ.

20.15.119"İblistendir" ile "Tanrı'dan doğmuştur" arasındaki fark üzerinde durunca, iblisten doğmuş biri olup olmadığını da araştıracaksın. Böyle biri mutlaka iblistendir, ama iblisten olan herkes iblisten doğmuş değildir. Yine biri Tanrı'dandır ama mutlaka Tanrı'dan doğmuş değildir; Tanrı'dan olan herkes Tanrı'dan doğmuş olmaz.

20.15.119

καὶ γενόμενός γε κατὰ τὴν διαφορὰν τοῦ τε ›Ἐστὶν ἐκ τοῦ διαβόλου‹ καὶ 〈τοῦ〉 ›Γεγέννηται ἐκ τοῦ θεοῦ‹, ζητήσεις μήποτ’ ἐστίν τις ὁ καὶ γεγεννημένος ἐκ τοῦ διαβόλου, ὅστις πάντως καὶ ἔστιν ἐκ τοῦ διαβόλου, οὐ παντὸς τοῦ ὄντος ἐκ τοῦ διαβόλου γεγεννημένου· καὶ πάλιν ἔστιν τις ἐκ τοῦ θεοῦ οὐ πάντως καὶ γεγεννημένος ἐκ τοῦ θεοῦ, οὐκέτι δὴ παντὸς τοῦ ὄντος ἐκ τοῦ θεοῦ γεγεννημένου ἐκ τοῦ θεοῦ.

20.15.120Tanrı'dan doğmuş olanın ayırt edici özelliği günah işlememektir; çünkü Tanrı'nın tohumu onda kalır ve içindeki o tohumun gücünden artık günah işleyememe hali doğar.

20.15.120

χαρακτηρίζεται μέντοι ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ θεοῦ τῷ ἁμαρτίαν μὴ ποιεῖν, διὰ τὸ σπέρμα τοῦ θεοῦ ἐν αὐτῷ μένειν, καὶ ἀπὸ τῆς ἐκείνου δυνάμεως ἐνυπαρχούσης αὐτῷ ἐγγινομένου τοῦ μηκέτι δύνασθαι ἁμαρτάνειν.

20.15.121Mektubun son kısımlarında da şöyle denir: "Tanrı'dan doğmuş olan hiç kimse günah işlemez; Tanrı'dan doğmuş olan kendini korur ve Kötü olan ona dokunmaz."

20.15.121

καὶ ἐν τοῖς τελευταίοις δὲ λέγεται τῆς ἐπιστολῆς· »Ὅτι πᾶς ὁ »γεγεννημένος ἐκ τοῦ θεοῦ οὐχ ἁμαρτάνει, ἀλλὰ ὁ γεγεννημένος ἐκ »τοῦ θεοῦ τηρεῖ ἑαυτὸν καὶ ὁ πονηρὸς οὐχ ἅπτεται αὐτοῦ«.

20.15.122Tanrı'dan doğan "kendini korur ve Kötü olan ona dokunmaz" ise, Kötü olan ona dokunmasın diye kendini korumayan kişi Tanrı'dan doğmamıştır; Kötü olanın dokunduğu herkes de Tanrı'dan doğmamıştır. Kötü olan ise kendilerini korumayanlara dokunur.

20.15.122

εἰ δὲ ὁ γεννηθεὶς »ἐκ τοῦ θεοῦ τηρεῖ ἑαυτὸν καὶ ὁ πονηρὸς οὐχ ἅπτεται »αὐτοῦ«, ὁ μὴ τηρῶν ἑαυτόν, ἵν’ ὁ πονηρὸς αὐτοῦ μὴ ἅπτηται, οὐ γεγέννηται ἐκ τοῦ θεοῦ, καὶ πᾶς οὗ ἅπτεται ὁ πονηρός, οὗτος οὐ γεγέννηται ἐκ τοῦ θεοῦ· ἅπτεται δὲ ὁ πονηρὸς τῶν μὴ τηρούντων ἑαυτούς.

20.15.123İbrahim'le ilgili sözlerin hemen ardından, araya hiçbir şey girmeden "Siz babanızın işlerini yapıyorsunuz" deniyor. Bu yüzden, bu sözün İbrahim'e verilen ilk buyruk dolayısıyla yazılmış olup olmadığını araştırıyoruz.

20.15.123

ἐπεὶ δὲ τοῖς περὶ τοῦ Ἀβραὰμ οὐδενὸς γενομένου μεταξὺ διαλείμματος ἐπιφέρεται τὸ »Ὑμεῖς ποιεῖτε τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς »ὑμῶν«, ζητοῦμεν μήποτε διὰ τὴν τῷ Ἀβραὰμ πρώτην δεδομένην ἐντολὴν τοῦτο ἀναγέγραπται.

20.15.124İbrahim'e gelen ilk ilahî söz şöyledir: "Yurdundan, akrabalarının arasından ve baba evinden çık, sana göstereceğim ülkeye git."

20.15.124

ὁ πρῶτος δὲ χρηματισμὸς πρὸς αὐτὸν οὕτως ἔχει· »Ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς σου καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου καὶ »ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου, καὶ ἄπελθε εἰς τὴν γῆν ἥν σοι »δείξω«.

20.15.125İbrahim baba evinden çıktı; "Babamız İbrahim'dir" sözünü yerinde söylemedikleri gerekçesiyle azarlananlar ise bunu yapmadılar.

20.15.125

ἐξῆλθεν οὖν Ἀβραὰμ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ὅπερ οὐ πεποιήκασιν οἱ ἐλεγχόμενοι ἐπὶ τῷ μὴ ὑγιῶς εἰρηκέναι· »Ὁ πατὴρ ἡμῶν Ἀβραάμ ἐστιν«.

20.15.126İbrahim'in çocukları İbrahim'in işlerini yapar; bu işlerin ilki ise kişinin kendi yurdundan, akrabalarının arasından ve baba evinden çıkıp Tanrı'nın ona gösterdiği ülkeye gitmesidir. Bu sözlerin yöneltildiği kişiler de bu nedenle İbrahim'in çocukları olmadıkları söylenerek azarlandığına göre, açıktır ki baba evlerinden çıkmamış olmakla, yani hâlâ kötü babaya ait olmak ve hâlâ o babanın işlerini yapmakla suçlanıyorlar.

20.15.126

εἰ γὰρ τὰ τέκνα τοῦ Ἀβραὰμ ποιεῖ τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραάμ, πρῶτον δὲ τῶν ἔργων ἐστὶν τὸ ἐξελθεῖν ἐκ τῆς γῆς ἑαυτοῦ καὶ ἐκ τῆς συγγενείας ἑαυτοῦ καὶ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρὸς ἑαυτοῦ καὶ ἀπελθεῖν εἰς τὴν γῆν ἣν δείκνυσιν αὐτῷ ὁ θεός, | καὶ διὰ τοῦτο οὗτοι, πρὸς οὓς ὁ λόγος, ἐλέγχονται ὡς οὐκ ὄντες τέκνα τοῦ Ἀβραάμ, δῆλον ὅτι οὐκ ἐξεληλυθότες ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρὸς ἑαυτῶν ὀνειδίζονται ὡς ἔτι τοῦ πονηροῦ πατρὸς ὄντες καὶ ἔτι ποιοῦντες τὰ ἐκείνου τοῦ πατρὸς ἔργα.

20.15.127Metin üzerine söylediğimiz bu sözlerle, bu ayetten bazı insanların yaratılıştan iblisin oğulları olduğu sonucunu çıkaranların çürütüldüğü kanısındayım.

20.15.127

τούτων ἡμῖν εἰς τὸ ῥητὸν εἰρημένων σαφῶς οἶμαι ἐλέγχεσθαι τοὺς νομίζοντας ἐντεῦθεν παρίστασθαι ὅτι εἰσίν τινες ἐκ κατασκευῆς υἱοὶ τοῦ διαβόλου.

20.16.128Bölüm 16

VIII, 41. Ona, "Biz zinadan doğmadık" dediler. "Tek bir babamız var, o da Tanrı."

Ona iman ettiği söylenen Yahudiler, İbrahim'in çocukları olmadıkları yüzlerine vurulunca daha sert bir karşılık mı veriyorlar, üstü örtülü biçimde Kurtarıcı'nın zinadan doğduğunu mu ima ediyorlar diye soruyorum. Çünkü onun bakireden doğduğuna dair dilden dile dolaşan söylentiyi kabul etmediklerinden, muhtemelen böyle düşünüyorlardı.

20.16.128

(14) Ζητῶ μήποτε ἐλεγχθέντες ὡς οὐ τέκνα τοῦ Ἀβραὰμ πικρότερον ἀποκρίνονται οἱ λεγόμενοι πεπιστευκέναι αὐτῷ Ἰουδαῖοι, παρακεκαλυμμένως αἰνισσόμενοι ἐκ πορνείας γεγεννῆσθαι τὸν σωτῆρα, ὡς εἰκὸς τοῦτο ὑπονοοῦντες τῷ μὴ παραδέχεσθαι τὴν διαβόητον καὶ τεθρυλλημένην αὐτοῦ γένεσιν ἐκ τῆς παρθένου.

20.16.129Zira bu sözleri rastgele söylemiş olmaları bana hiç akla yatkın görünmüyor. Onların söylediği "Biz zinadan doğmadık" sözü daha basit bir anlamda alınırsa, ne önceki sözlere cevap olur, ne de sonrakilerle bağdaşır.

20.16.129

καὶ γὰρ πάνυ μοι φαίνεται ἄλογον ταῦτα αὐτοὺς ἀπορρῖψαι τὰ ῥήματα πρὸς ἔπος· οὔτε γὰρ πρὸς τὰ πρότερα οὔτε ἀκολούθως τοῖς ἑξῆς εἰρῆσθαι δύναται, εἰ ἁπλούστερον νοηθείη τὸ »Ἡμεῖς ἐκ πορνείας οὐ γεγεννήμεθα« τὸ εἰρημένον ὑπ’ αὐτῶν.

20.16.130Kurtarıcı, hiçbir insanın babası olmadığını söyleyerek Tanrı'ya kendi babası diyordu. Onlar da bu yüzden, "Biz zinadan doğmadık" dedikten sonra yine incinmiş bir hâlde "Tek bir babamız var, o da Tanrı" diye eklemiş olmalılar. Sanki şöyle diyorlardı: "Tek babası Tanrı olan biziz, sen değil. Sen bakireden doğduğunu söylüyorsun ama zinadan doğdun; bakireden doğmuş olmakla övündüğün için de tek babanın Tanrı olduğunu ileri sürüyorsun." Oysa Tanrı'nın babaları olduğunu kabul edenler, bir insan babaları olduğunu da inkâr etmezler.

20.16.130

ἀλλὰ καὶ ἐπεὶ πατέρα ἴδιον ἔλεγεν τὸν θεὸν ὁ σωτήρ, οὐδένα ἄνθρωπον πατέρα εἶναι ἑαυτοῦ ὁμολογῶν, διὰ τὸ »Ἡμεῖς ἐκ πορνείας οὐ γεγεννήμεθα« εἰκὸς αὐτοὺς ἐπιφέρειν πάλιν προσκρούοντας τὸ »Ἕνα πατέρα ἔχομεν, τὸν θεόν«· ὡσεὶ ἔλεγον· ›ἡμεῖς μᾶλλον ἕνα πατέρα ἔχομεν τὸν θεόν, ἤπερ σύ, ὁ φάσκων μὲν ἐκ παρθένου γεγεννῆσθαι, ἐκ πορνείας δὲ γεγεννημένος, καὶ διὰ τὸ αὐχεῖν τὸ ἐκ παρθένου γεγεννῆσθαι λέγων ἕνα πατέρα ἔχειν μόνον τὸν θεόν‹, τῶν ὁμολογούντων τὸν πατέρα θεὸν οὐκ ἀρνουμένων καὶ ἄνθρωπον πατέρα.

20.16.131Ama biri, böyle anlaşıldığında bu sözlerin ona iman etmiş Yahudilerin ağzından çıkamayacağını söyleyecektir. Buna şu cevabı vermek gerekir: Ona yöneltilen konuşmanın başında "Benim sözüme bağlı kalırsanız gerçekten öğrencilerim olursunuz ve hakikati bilirsiniz" denmişti; bu, onların İsa'nın sözünde kalabilecekleri gibi kalmayabileceklerini de gösterir. Dolayısıyla yüzlerine vurulanlardan bazılarının onun sözünde kalmamış olması ve kalmadıkları için de "Biz zinadan doğmadık; tek bir babamız var, o da Tanrı" sözünü daha sert ve kırıcı bir tavırla söylemeleri imkânsız değildi.

20.16.131

ἀλλ’ ἐρεῖ τις ὅτι ταῦτα οὕτω νοούμενα οὐ δύναται εἶναι ῥήματα τῶν πεπιστευκότων αὐτῷ Ἰουδαίων. καὶ πρὸς τοῦτο δὲ λεκτέον ὅτι εἰρημένου ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ πρὸς αὐτοὺς λόγου τοῦ· »Ἐὰν ὑμεῖς μείνητε ἐν τῷ λόγῳ τῷ ἐμῷ, ἀληθῶς μαθηταί μου »ἐστὲ καὶ γνώσεσθε τὴν ἀλήθειαν«, ὡς καὶ δυναμένων αὐτῶν μένειν ἐν τῷ Ἰησοῦ λόγῳ καὶ μὴ μένειν, οὐκ ἀδύνατον ἦν τινὰς ἐκ τῶν ἐλεγχθέντων μὴ μεμενηκέναι αὐτοῦ ἐν τῷ λόγῳ, καὶ μὴ μείναντας πικρότερον καὶ προσκρουστικῶς εἰρηκέναι τὸ »Ἡμεῖς ἐκ πορνείας οὐ »γεγεννήμεθα· ἕνα πατέρα ἔχομεν τὸν θεόν«.

20.16.132Bana öyle geliyor ki daha kavgacı bir tutumla da cevap verdiler. Önce "İbrahim'in soyundanız" demiş, bunu "Babamız İbrahim'dir" diyerek daha açık biçimde tekrarlamışlardı; buna karşılık "İbrahim'in çocukları olsaydınız İbrahim'in işlerini yapardınız" sözünü işitince, "Tek bir babamız var, o da Tanrı" diyerek babalarının İbrahim'den büyük olduğunu öne sürüyorlar.

20.16.132

δοκεῖ δέ μοι ὅτι καὶ φιλονεικότερον ἀπεκρίναντο· εἰπόντες γὰρ πρότερον τὸ »Σπέρμα »Ἀβραάμ ἐσμεν«, καὶ οἷον τοῦτο τρανότερον ὁμολογήσαντες διὰ τοῦ »Ὁ πατὴρ ἡμῶν Ἀβραάμ ἐστιν«, ἀκούσαντες πρὸς τοῦτο τὸ » Εἰ »τέκνα τοῦ Ἀβραάμ ἐστε, τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ποιεῖτε«, μείζονα τοῦ Ἀβραὰμ ὁμολογοῦσιν ἑαυτῶν εἶναι τὸν πατέρα λέγοντες· »Ἕνα »πατέρα ἔχομεν τὸν θεόν«.

20.16.133Belki de insanların bir kısmı iblisten olduğu, başkaları ise Tanrı'dan doğduğu için, Tanrı'dan doğmamış olan herkesin zinadan doğduğunu söylemek yerinde olur.

20.16.133

τάχα δὲ διὰ τὸ τῶν ἀνθρώπων τινὰς μὲν εἶναι ἐκ τοῦ διαβόλου, ἑτέρους δὲ γεγεννῆσθαι ἐκ τοῦ θεοῦ, πάντας ἂν ὑγιῶς λέγοιμεν τοὺς μὴ γεγεννημένους | ἐκ τοῦ θεοῦ ἐκ πορνείας γεγεννῆσθαι.

20.16.134Çünkü iblis, doğurduklarını ya da kendisinden olanlar hâline getirdiklerini bir gelinden değil, bir fahişeden, yani maddeden meydana getirir. Bunlar bedensel şeylere tutkuyla bağlanmış, onlara mıhlanmış olarak fahişe maddeye yapışır ve onunla tek beden olurlar. Tanrı'dan doğmuş olanlar ise fahişe maddeden uzaklaşır, Rab'be yapışır, başlangıçta Tanrı'nın yanında olan Söz'le ve Tanrı'nın "işleri için yollarının başlangıcı olarak yarattığı" hikmetiyle birleşirler; öyle ki onunla tek ruh olsunlar. Çünkü "fahişeye yapışan onunla tek beden olur, Rab'be yapışan ise onunla tek ruh olur."

20.16.134

οὐ γὰρ ἐκ νύμφης, ἀλλ’ ἐκ πόρνης, τῆς ὕλης, οὓς γεννᾷ ὁ διάβολος ἢ ποιεῖ τοὺς ἐξ αὐτοῦ, οἵτινες καὶ τοῖς σωματικοῖς προσπεπονθότες καὶ προσηλωμένοι κολλῶνται τῇ πόρνῃ ὕλῃ, γινόμενοι πρὸς αὐτὴν ἓν σῶμα, τῶν ἐκ τοῦ θεοῦ γεγεννημένων ἀφισταμένων τῆς πόρνης ὕλης, καὶ κολλωμένων τῷ κυρίῳ καὶ ἑνουμένων τῷ ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεὸν λόγῳ, καὶ τῇ σοφίᾳ αὐτοῦ, ἣν »ἔκτισεν ἀρχὴν »ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ«, ἵνα γένωνται πρὸς αὐτὴν ἓν πνεῦμα· Ὁ μὲν γὰρ »κολλώμενος τῇ πόρνῃ ἓν σῶμά ἐστιν· ὁ δὲ κολλώμενος »τῷ κυρίῳ ἓν πνεῦμά ἐστιν«.

20.17.135Bölüm 17

VIII, 42. İsa onlara şöyle dedi: "Tanrı babanız olsaydı beni severdiniz; çünkü ben Tanrı'dan çıkıp geldim."

İnsanların tabiatça farklı sınıflara ayrıldığını öne sürenler bu sözü kullanıyor ve şöyle yorumluyorlar: "Tanrı babanız olsaydı beni yakınınız ve kardeşiniz olarak tanır, hatta kendinizden biri olarak severdiniz." Onlara şu güçlüğü yöneltmek gerekir:

20.17.135

(15) Ἐπείπερ οἱ τὰς φύσεις εἰσάγοντες χρῶνται τῷ ῥήματι τούτῳ, διηγούμενοι αὐτό, ὅτι ὡς οἰκεῖον ἂν ὑμῶν καὶ ἀδελφὸν ἐπέγνωτέ με, ἀλλὰ καὶ ὡς ἴδιον ἠγαπήσατε ἂν ἐμέ, εἰ ὁ θεὸς πατὴρ ὑμῶν ἦν, ἐπαπορητέον οὕτως πρὸς αὐτούς·

20.17.136Pavlus'un İsa'dan nefret ettiği bir zaman vardı; Tanrı'nın kilisesini yakıp yıktığı ve zulmettiği sırada ondan nefret ediyordu. Ona gelen ilk ilahî söz de bu yüzden hakikati söylüyordu: "Saul, Saul, neden bana zulmediyorsun?"

20.17.136

ἦν ὅτε Παῦλος ἐμίσει τὸν Ἰησοῦν, ἐμίσει δὲ αὐτὸν ὅτε ἐπόρθει καὶ ἐδίωκε τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ, καὶ ἀληθεύων γε ἔλεγεν αὐτῷ ὁ πρῶτος χρηματισμός· »Σαούλ, Σαούλ, τί με διώκεις;«

20.17.137"Tanrı babanız olsaydı beni severdiniz" sözü doğruysa, bunun karşıtı da doğrudur elbette: "Beni sevmiyorsanız, Tanrı babanız değil demektir." Şu hâlde İsa'yı sevmeyenlerin babası Tanrı değildir. Pavlus'un ise İsa'yı sevmediği bir zaman vardı; demek ki Tanrı'nın Pavlus'un babası olmadığı bir zaman da vardı.

20.17.137

εἰ μὲν οὖν ἀληθὲς τὸ »Εἰ ὁ θεὸς »πατὴρ ὑμῶν ἦν, ἠγαπᾶτε ἂν ἐμέ«, δῆλον ὅτι καὶ τὸ τούτῳ ἀντίστρεφον ἐστὶν ὑγιές· »εἰ μὴ ἠγαπᾶτέ με, οὐχὶ ὁ θεὸς πατὴρ ὑμῶν »ἦν«. οὐκοῦν τῶν μὴ ἀγαπώντων τὸν Ἰησοῦν οὐκ ἔστιν ὁ θεὸς πατήρ· Παῦλος δὲ ἦν ὅτε οὐκ ἠγάπα τὸν Ἰησοῦν, ἦν ἄρα καιρὸς ὅτε ὁ θεὸς Παύλου πατὴρ οὐκ ἦν.

20.17.138Dolayısıyla Pavlus tabiatça Tanrı'nın oğlu değildi, sonradan Tanrı'nın oğlu oldu. İşte o zaman, bu koşul önermesinin öncülünü alıp sonucunu çıkarmak doğru olurdu: "Ama Tanrı, ey Pavlus, senin babandır; o hâlde İsa'yı seviyorsun."

20.17.138

οὐ φύσει ἄρα Παῦλος θεοῦ υἱὸς ἦν, ἀλλ’ ὕστερον γέγονεν θεοῦ υἱός, ὅτε καὶ ὑγιῶς ἂν προσελάβομεν τὸ ἀκόλουθον τῷ ἡγουμένῳ τοῦ συνημμένου λέγοντος ὅτι ›ἀλλὰ μὴν ὁ θεός, ὦ Παῦλε, πατήρ σού ἐστιν, ἀγαπᾷς ἄρα τὸν Ἰησοῦν‹.

20.17.139Pavlus'un iman ettiği zamandan önce de "Tanrı babanız olsaydı beni severdiniz" sözü doğru olduğuna göre, İsa'nın ona adeta şöyle dediği varsayılabilirdi: "Ama beni sevmiyorsun; o hâlde Tanrı senin baban değil, ey Pavlus."

20.17.139

ἀλλὰ καὶ πρὸ τῶν χρόνων τῆς πίστεως Παύλου ἀληθοῦς ὄντος τοῦ » Εἰ ὁ θεὸς »πατὴρ ὑμῶν ἦν, ἠγαπᾶτε ἂν ἐμέ« ὑγιῶς ἦν προσλαβεῖν οἱονεὶ λέγοντα τὸν Ἰησοῦν· ›ἀλλὰ μὴν ἐμὲ οὐκ ἀγαπᾷς, οὐκ ἄρα ὁ θεὸς πατήρ σού ἐστιν, ὦ Παῦλε‹.

20.17.140Peki Tanrı, biri buyrukları tutmadığı sürece ne zaman birinin babası olur? Çünkü daha önce göklerdeki Baba'nın oğlu olmayan biri buyrukları tutarak onun oğlu olur; o zaman Baba, oğlu olan bu kişiyi yeniden doğuşa eriştirerek böyle birinin babası diye anılır.

20.17.140

πότε δὲ ὁ θεὸς πατὴρ γίνεταί τινος ἢ ὅταν τηρήσῃ τις τὰς ἐντολάς, δι’ ἃς οὐ πρότερον ὤν τις υἱὸς τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς πατρὸς γίνεται αὐτοῦ υἱός, ὅτε καὶ ὁ πατὴρ εἰς ἀναγέννησιν ἄγων τοῦτον, ὃς υἱὸς αὐτοῦ γίνεται, χρηματίζει τοιούτου πατήρ.

20.17.141Bu düşünceye Matta İncili'nde yazılı şu sözlerden hareketle varılabilir: "'Komşunu seveceksin ve düşmanından nefret edeceksin' dendiğini duydunuz."

20.17.141

ἔστιν δὲ προσαχθῆναι εἰς ταῦτα ἀπὸ τῶν οὕτως ἐν τῷ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγελίῳ γεγραμμένων· »Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη· Ἀγαπήσεις »τὸν πλησίον σου καὶ μισήσεις τὸν ἐχθρόν σου.

20.17.142"Ama ben size diyorum ki düşmanlarınızı sevin ve size zulmedenler için dua edin; öyle ki göklerdeki Babanızın oğulları olasınız."

20.17.142

ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν· »Ἀγαπήσατε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν »διωκόντων ὑμᾶς, ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν οὐρανοῖς«.

20.17.143"Göklerdeki Babanızın oğulları olasınız" ifadesine dikkat et: Bu ifade, daha önce göklerdeki Baba'nın oğlu olmayan birinin onun oğlu olduğunu gösteriyor.

20.17.143

πρόσχες γὰρ τῷ »Ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν »οὐρανοῖς« ἐμφαίνοντι ὅτι οὐ πρότερόν τις ὢν υἱὸς τοῦ ἐν οὐρανοῖς πατρὸς γίνεται αὐτοῦ υἱός.

20.17.144"Baba"ya eklenen "sizin" kelimesine de dikkat edersen ("Babanızın oğulları olasınız" diye yazılmış), bunun daha gevşek bir ifade olup olmadığını, yoksa nüshalardaki bir hatadan dolayı mı "sizin" kelimesinin eklendiğini araştıracaksın. "Göklerdeki Baba'nın oğulları olasınız" diye yazılmış olsaydı bir sorun olmazdı. Mesele özellikle şuradan doğuyor: Birinin yalnızca göklerdeki Baba'nın değil de kendi babasının oğlu olması çelişkili görünüyor.

20.17.144

ἐπιμελῶς δὲ | τηρήσας καὶ περὶ τοῦ προσκειμένου τῷ » Τοῦ πατρός«, ὅπερ ἐστίν, »Ὑμῶν« (γέγραπται γάρ· »Ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ πατρὸς ὑμῶν «), ζητήσεις πότερον ἁπλούστερον εἴρηται, ἢ τῶν ἀντιγράφων ἡμαρτημένων πρόσκειται τὸ »Ὑμῶν« (οὐδὲν γὰρ ἂν ἐζητήσαμεν, εἰ ἐγέγραπτο· »ὅπως γένησθε »υἱοὶ τοῦ πατρὸς τοῦ ἐν οὐρανοῖς«), καὶ μάλιστα ἐπεὶ δοκεῖ μάχην περιέχειν τὸ γίνεσθαι υἱόν τινα, οὐχ ἁπλῶς τοῦ ἐν οὐρανοῖς πατρός, ἀλλὰ τοῦ ἰδίου πατρός.

20.17.145Çünkü o, kişinin babası ise kişi onun oğlu sonradan olmaz; onun oğlu oluyorsa da o, daha önce babası değildi.

20.17.145

εἰ μὲν γὰρ αὐτοῦ πατήρ ἐστιν, οὐχ ὕστερον γίνεται αὐτοῦ υἱός· εἰ δὲ γίνεται αὐτοῦ υἱός, οὐκ ἦν αὐτοῦ πατήρ.

20.17.146Aynı zamanda şunu da düşüneceksin: İman etmiş sayılanların bir kısmına Tanrı'nın kulları, bir kısmına ise oğulları denmektedir. Bu yüzden, bir insanı Tanrı'nın oğlu yapan şey sıradan bir buyruk değil de bazı seçkin başarılar olmasın?

20.17.146

ἅμα δὲ ἐπιστήσεις διὰ τὸ τινὰς μὲν τῶν πεπιστευκέναι νομιζομένων λέγεσθαι δούλους τοῦ θεοῦ, ἑτέρους δὲ χρηματίζειν αὐτοῦ υἱούς, μήποτε οὐχ ἡ τυχοῦσα ἐντολή, ἀλλά τινα κατ’ ἐξαίρετον κατορθούμενα ποιοῦσιν γενέσθαι υἱὸν θεοῦ τὸν κατορθώσαντα.

20.17.147Nitekim Matta İncili'nde söylenen pek çok şey arasında, "göklerdeki Babanızın oğulları olasınız" ifadesinin "Ama ben size diyorum ki düşmanlarınızı sevin ve size zulmedenler için dua edin" sözüne eklendiğine dikkat et.

20.17.147

πολλῶν γοῦν ἐν τῷ κατὰ Ματθαῖον εἰρημένων παρατήρει 〈ὅτι〉 τὸ »Ὅπως γένησθε υἱοὶ »τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν οὐρανοῖς«, ἐπιφέρεται τῷ »Ἐγὼ δὲ »λέγω ὑμῖν· Ἀγαπήσατε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ προσεύχεσθε ὑπὲρ »τῶν διωκόντων ὑμᾶς«.

20.17.148Çünkü düşmanlarını seven ve kendisine zulmedenler için dua eden kişide, var olan her şeyi seven, yarattıklarından hiçbirini iğrenç bulmayan, her şeyi esirgeyen Tanrı'ya benzeme ve onu taklit etme görünür; zira her şey canları seven Efendi'nindir.

20.17.148

καὶ γὰρ ἐμφαίνεται ἡ πρὸς θεὸν ὁμοιότης καὶ μίμησις αὐτοῦ ἀγαπῶντος τὰ ὄντα πάντα καὶ μηδὲν βδελυσσομένου ὧν ἐποίησεν καὶ φειδομένου πάντων (ἐπείπερ αὐτοῦ τοῦ φιλοψύχου δεσπότου ἐστὶν τὰ πάντα) ἐν τῷ ἀγαπῶντι τοὺς ἐχθροὺς ἑαυτοῦ καὶ προσευχομένῳ ὑπὲρ τῶν διωκόντων αὐτόν.

20.17.149"Göklerdeki Babanızın oğulları olasınız" sözü, "'Zina etmeyeceksin' denmişti. Ama ben size diyorum ki bir kadına arzuyla bakan herkes, yüreğinde onunla zina etmiş olur" sözüne ve bütün bedenin cehenneme gitmemesi için tek bir uzvun feda edilmesine dair sözlere eklenseydi, nasıl uygun düşerdi?

20.17.149

πῶς δ’ ἂν ἁρμοστὸν ἦν ἐπιφερόμενον τὸ »Ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν »οὐρανοῖς« τῷ »Ἐρρέθη· Οὐ μοιχεύσεις· ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ »βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι, ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ »καρδίᾳ αὐτοῦ«, καὶ τοῖς περὶ τῆς ἀπωλείας ἑνὸς τῶν μελῶν ὑπὲρ τοῦ μὴ ὅλον εἰς γέενναν ἀπελθεῖν τὸ σῶμα;

20.17.150Dahası, "Eskilere 'Yalan yere yemin etmeyeceksin, yeminlerini Rab'be yerine getireceksin' denmişti. Ama ben size diyorum ki hiç yemin etmeyin" sözüne "göklerdeki Babanızın oğulları olasınız" ifadesi eklenseydi, bu da hemen büyük bir sorun yaratırdı.

20.17.150

ἀλλὰ καὶ εἰ * * ἐπεφέρετο τῷ »Ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις· Οὐκ ἐπιορκήσεις, ἀποδώσεις δὲ τῷ »κυρίῳ τοὺς ὅρκους σου· ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ὀμόσαι ὅλως«· 〈τὸ〉 »Ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς« πολλὴν ἂν αὐτόθεν ἐνεποίησεν προσκοπήν.

20.17.151Oysa göklerdeki Baba güneşini kötülerin ve iyilerin üzerine nasıl doğdurursa, Tanrı'nın oğullarından her biri de içinde adeta bir güneş gibi taşıdığı sevgiyi, düşmanlarını sevdiğinde, kötülerin üzerine de öyle doğdurur. Ve Baba yağmuru adillerin ve adil olmayanların üzerine nasıl yağdırırsa, kutsal kişi de kendisine zulmettikleri için aşağılarda bir yerde bulunanların üzerine, onlar için dua ederek, adeta bir yağmur gibi duasını indirir. "Tanrı babanız olsaydı beni severdiniz" sözünün açıklığa kavuşması için aklımıza gelenler bunlardır.

20.17.151

νυνὶ δὲ ὥσπερ ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς πατὴρ ἀνατέλλει τὸν ἥλιον ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθούς, οὕτως ἕκαστος τῶν υἱῶν τοῦ θεοῦ, οἱονεὶ ἥλιον ἐν ἑαυτῷ τὴν ἀγάπην ἔχων, ταύτην ἀνατέλλει καὶ ἐπὶ πονηρούς, ἐπὰν ἀγαπήσῃ τοὺς ἑαυτοῦ ἐχθρούς· καὶ πάλιν ὥσπερ βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους, οὕτως οἱονεὶ ὑετόν τινα τὴν προσευχὴν ὁ ἅγιος καταπέμπει ἐπὶ τοὺς κάτω που τυγχάνοντας, διὰ τὸ διώκειν αὐτόν, καὶ περὶ τῶν τοιούτων προσευχόμενος. ταῦτα μὲν εἰς τὸ ὑποπεσὸν ἡμῖν τρανωθῆναι τὸ » Εἰ ὁ θεὸς πατὴρ ὑμῶν ἦν, ἠγαπᾶτε ἂν ἐμέ«.

20.18.152Bölüm 18

Şimdi "Ben Tanrı'dan çıkıp geldim" sözüne bakalım. Burada Mika'dan şu parçayı anmak bana yararlı görünüyor: "Ey halklar, sözleri dinleyin; yeryüzü ve üzerindeki her şey kulak versin. Rab aranızda tanık olacak, kutsal evinden gelen Rab. Çünkü işte, Rab yerinden çıkıyor; inecek ve yeryüzünün yüksekliklerine basacak. Dağlar altında sarsılacak, vadiler ateşin önündeki balmumu gibi, yokuştan dökülen su gibi eriyecek."

20.18.152

(16) Ἴδωμεν δὲ καὶ τὸ »Ἐγὼ ἐκ τοῦ θεοῦ ἐξῆλθον καὶ »ἥκω«, | εἰς ὃ χρήσιμόν μοι φαίνεται παραθέσθαι τὸ ἐκ Μιχαίου οὕτως ἔχον· »Ἀκούσατε, λαοί, λόγους, καὶ προσεχέτω ἡ γῆ καὶ πάντες οἱ »ἐν αὐτῇ· καὶ ἔσται κύριος ἐν ὑμῖν εἰς μαρτύριον, κύριος ἐξ οἴκου »ἁγίου αὐτοῦ. διότι ἰδού, κύριος ἐκπορεύεται ἐκ τοῦ τόπου ἑαυτοῦ »καὶ καταβήσεται καὶ ἐπιβήσεται ἐπὶ τὰ ὕψη τῆς γῆς, καὶ »σαλευθήσεται τὰ ὄρη ὑποκάτωθεν αὐτοῦ, καὶ αἱ κοιλάδες τακήσονται ὡς κηρὸς »ἀπὸ προσώπου πυρὸς καὶ ὡς ὕδωρ καταφερόμενον ἐν καταβάσει«.

20.18.153"Tanrı'dan çıktım" sözünün "Rab yerinden çıkıyor" sözüyle aynı anlama gelip gelmediğini düşün. Çünkü Oğul kendini boşaltmadan önce Tanrı'nın suretinde iken, Baba'nın içindeyken, Tanrı adeta onun yeridir.

20.18.153

καὶ ὅρα μήποτε ἰσοδυναμεῖ τὸ »Ἐξῆλθον παρὰ τοῦ θεοῦ« τῷ » »Κύριος ἐκπορεύεται ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ«, ἐπεὶ ὅτε ὁ υἱὸς ἐν τῷ πατρί ἐστιν, ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχων πρὶν ἑαυτὸν κενῶσαι, οἱονεὶ τόπος αὐτοῦ ἐστιν ὁ θεός.

20.18.154Kişi, kendini boşaltmadan önce Tanrı'nın o ilk suretinde bulunan Oğul'u zihninde canlandırırsa, Tanrı'dan henüz çıkmamış Oğul'u ve yerinden henüz çıkmamış Rab'bi görecektir.

20.18.154

καὶ εἴ τίς γε νοήσαι τὸν πρὸ τοῦ κενῶσαι ἑαυτὸν ἐν τῇ προηγουμένῃ ὑπάρχοντα θεοῦ μορφῇ, ὄψεται τὸν μηδέπω ἐξεληλυθότα ἀπὸ τοῦ θεοῦ υἱὸν αὐτοῦ καὶ κύριον τὸν μηδέπω ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ τόπου ἑαυτοῦ.

20.18.155Oğul'un o hâlini, kendini boşaltarak kul suretini aldıktan sonraki hâliyle karşılaştırdığında ise Tanrı'nın Oğlu'nun nasıl çıkıp yanımıza geldiğini ve kendisini gönderenin adeta dışına çıktığını anlayacaktır. Gerçi başka bir bakımdan Baba onu yalnız bırakmamıştır; onunla birliktedir ve Oğul Baba'da olduğu gibi Baba da Oğul'dadır.

20.18.155

ἐπὰν δὲ ἐκείνῃ τῇ καταστάσει τοῦ υἱοῦ συγκρίνῃ τὴν ἐκ τοῦ ἀνειληφέναι τὴν τοῦ δούλου μορφήν, ἑαυτὸν κενώσαντα, συνήσει πῶς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἐξῆλθεν καὶ ἧκεν πρὸς ἡμᾶς, καὶ οἱονεὶ ἔξω γεγένηται τοῦ πέμψαντος αὐτόν, εἰ καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον οὐκ ἀφῆκεν αὐτὸν μόνον ὁ πατήρ, ἀλλὰ μετ’ αὐτοῦ ἐστιν, καὶ ἔστιν ἐν τῷ υἱῷ ὥσπερ καὶ αὐτὸς ἐν τῷ πατρί.

20.18.156Oğul'un Baba'daki varlığını, Tanrı'dan çıkmadan önceki hâlinden başka bir tarzda düşünmezsen, Tanrı'dan çıkmış olmakla, çıkmış olanın hâlâ Tanrı'da bulunması birbiriyle çelişir görünecektir.

20.18.156

καὶ εἰ μὴ κατ’ ἄλλον γε τρόπον νοήσαις εἶναι τὸν υἱὸν ἐν τῷ πατρί, ὡς ἦν πρὶν ἐξέλθῃ ἀπὸ τοῦ θεοῦ, δόξει περιέχειν μάχην τὸ καὶ ἐξεληλυθέναι ἀπὸ τοῦ θεοῦ καὶ εἶναι τὸν ἐξεληλυθότα ἀπὸ τοῦ θεοῦ ἔτι ἐν τῷ θεῷ.

20.18.157Başkaları "Tanrı'dan çıktım" sözünü "Tanrı'dan doğdum" anlamında yorumlamıştır. Böyle diyenlerin, Oğul'un Baba'nın ousia'sından doğduğunu söylemesi gerekir; yani Tanrı, Oğul'u doğurduğunda daha önce sahip olduğu ousia'dan azalmış, eksilmiş olur. Bu, gebe olan varlıklar için de düşünülebilir.

20.18.157

ἄλλοι δὲ τὸ »Ἐξῆλθον ἀπὸ τοῦ θεοῦ« διηγήσαντο ἀντὶ τοῦ »γεγέννημαι ἀπὸ τοῦ θεοῦ«, οἷς ἀκολουθεῖ ἐκ τῆς οὐσίας φάσκειν τοῦ πατρὸς γεγεννῆθαι τὸν υἱόν, οἱονεὶ μειουμένου καὶ λεί ποντος τῇ οὐσίᾳ ᾗ πρότερον εἶχεν τοῦ θεοῦ, ἐπὰν γεννήσῃ τὸν υἱόν, ὡσεὶ νοήσαι τις τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν ἐγκυμόνων.

20.18.158Bu kişilerin Baba'yı da Oğul'u da bedensel saymaları ve Baba'nın bölündüğünü söylemeleri gerekir. Bunlar, asıl anlamıyla ousia olan görünmez ve cisimsiz tabiatı rüyalarında bile görmemiş insanların öğretileridir.

20.18.158

ἀκολουθεῖ δὲ αὐτοῖς καὶ σῶμα λέγειν τὸν πατέρα καὶ τὸν υἱὸν καὶ διῃρῆσθαι τὸν πατέρα, ἅπερ ἐστὶν δόγματα ἀνθρώπων μηδ’ ὄναρ φύσιν ἀόρατον καὶ ἀσώματον πεφαντασμένων, οὖσαν κυρίως οὐσίαν.

20.18.159Bunlar elbette Baba'yı cisimsel bir yere koyacak ve Oğul'un, bizim anladığımız gibi bir hâlden başka bir hâle geçerek değil, cisimsel olarak bir yerden başka bir yere giderek dünyaya geldiğini söyleyeceklerdir.

20.18.159

οὗτοι δὲ δῆλον ὅτι ἐν σωματικῷ τόπῳ δώσουσιν τὸν πατέρα, καὶ τὸν υἱὸν τόπον ἐκ τόπου ἀμείψαντα σωματικῶς ἐπιδεδημηκέναι τῷ βίῳ, καὶ οὐχὶ κατάστασιν ἐκ καταστάσεως, ὥσπερ ἡμεῖς ἐξειλήφαμεν.

20.19.160Bölüm 19

VIII, 42. Kendiliğimden gelmedim; beni o gönderdi.

Kanımca bu söz, kendiliklerinden gelen ve Baba tarafından gönderilmemiş bazı kimseler olduğu için söyleniyor. Öğretmenlik ya da peygamberlik iddiasında bulunan böyle insanlar hakkında Yeremya'dan da bilgi alıyoruz; orada şöyle yazılıdır: "Peygamberleri ben göndermedim, onlar kendileri koştular."

20.19.160

(17) Ταῦτα νομίζω λέγεσθαι ὥς τινων ἀφ’ ἑαυτῶν ἐρχομένων καὶ μὴ ἀπεσταλμένων ἀπὸ τοῦ πατρός. περὶ μὲν οὖν ἀνθρώπων τοιούτων, διδασκαλίαν ἢ προφητείαν ὑπισχνουμένων, διδασκόμεθα καὶ ἀπὸ τοῦ Ἱερεμίου, ἔνθα γέγραπται· » Οὐκ ἀπέστελλον τοὺς »προφήτας, καὶ αὐτοὶ ἔτρεχον«.

20.19.161İnsanlara Baba tarafından gönderilmeden gelen bazı kuvvetler de varsa, bunlar arasında Tanrı'dan çıkmış olup ondan gönderilmeden gelmekle günah işlemiş olanlar bulunup bulunmadığını da düşüneceksin.

20.19.161

εἰ δὲ καὶ δυνάμεις τινὲς μὴ ἀποστελλόμεναι ἀπὸ τοῦ πατρὸς ἔρχονται πρὸς ἀνθρώπους, | ἐπιστήσεις καὶ εἴ τινες ἐν αὐταῖς εἰσιν ἐκ τοῦ θεοῦ ἐξεληλυθυῖαι καὶ τούτῳ ἡμαρτηκυῖαι τῷ μὴ ἀπεστάλθαι ἀπ’ αὐτοῦ.

20.19.162Bu parçayı ruh öğretisi bakımından da araştırmadan bırakmamak gerekir. Belki İsa'nın ruhu, kendi yetkinliği içinde Tanrı'da ve dolulukta bulunuyordu; oradan çıkıp Baba tarafından gönderildiği için Meryem'den gelen bedeni aldı. Başka ruhlar ise Tanrı'dan bu şekilde, yani gönderilerek ve ilahî iradeyle yola çıkarılarak çıkmadılar.

20.19.162

οὐκ ἀζήτητον δὲ ἐατέον τὸν τόπον καὶ εἰς τὸν περὶ ψυχῆς λόγον· τάχα γὰρ ἡ μὲν τοῦ Ἰησοῦ ψυχὴ ἐν τῇ ἑαυτῆς τυγχάνουσα τελειότητι ἐν θεῷ καὶ τῷ πληρώματι ἦν, καὶ ἐκεῖθεν ἐξεληλυθυῖα, τῷ ἀπεστάλθαι ἀπὸ τοῦ πατρός, ἀνέλαβεν τὸ ἐκ τῆς Μαρίας σῶμα. ἄλλαι δὲ οὐχ οὕτως ἐξῆλθον ἀπὸ τοῦ θεοῦ, τουτέστιν οὐκ ἀπεσταλμέναι οὐδὲ ὑπὸ τοῦ θείου βουλήματος προπεμφθεῖσαι.

20.20.163Bölüm 20

VIII, 43. Söylediklerimi neden anlamıyorsunuz? Çünkü sözümü dinleyemiyorsunuz.

Diyor ki: Söylediklerimi anlamamanızın sebebi, sözümü dinleyememenizdir. Öyleyse önce ilahî sözü dinleyebilme gücünü edinmemiz gerekir ki ardından İsa'nın söylediği her şeyi anlayabilecek hâle gelelim.

20.20.163

(18) Αἴτιον, φησίν, ἐστὶ τοῦ ὑμῖν μὴ γινώσκεσθαι τὴν ἐμὴν λαλιὰν τὸ μὴ δύνασθαι ὑμᾶς ἀκούειν τοῦ λόγου μου. πρότερον οὖν δύναμιν περιποιητέον ἀκουστικὴν τοῦ θείου λόγου, ἵνα μετὰ τοῦτο οἷοί τε γενώμεθα καὶ γινώσκειν πᾶσαν τὴν Ἰησοῦ λαλιάν·

20.20.164Çünkü daha önce İsa'nın sözünü dinleyemeyen biri sonradan dinleyebilir hâle gelebilir. Dilsize "Açıl" diyen sözle kulakları henüz iyileşmemiş olan kişi işitemez.

20.20.164

ἔξεστιν γὰρ πρότερον οὐ δυνάμενον ἀκούειν τὸν λόγον Ἰησοῦ ὕστερον φθάνειν ἐπὶ τὸ ἀκούειν δύνασθαι αὐτόν, ἐπεὶ καὶ ὅσον μὲν οὐδέπω ἰάθη τις τὰς ἀκοὰς ἀπὸ τοῦ λόγου τοῦ λέγοντος τῷ κωφῷ· » Διανοίχθητι« , οὐ δύναται ἀκούειν.

20.20.165Dilsizliğin sebebi olan bağ çözüldüğünde ise kişi İsa'yı dinleyebilir ve o zaman söylediklerini de anlayabilir. Bu sözlerle tabiat öğretisinin de doğrulandığını sananlar bize söylesinler: Sonradan iyileştirdiği kişiler, henüz sağırken işitebiliyorlar mıydı, yoksa işitemiyorlar mıydı?

20.20.165

ἐπὰν δὲ λυθῇ ὁ αἴτιος τῆς κωφότητος σύνδεσμος, τότε ἀκούειν τις οἷός 〈τε〉 ἔσται τοῦ Ἰησοῦ, ὅτε καὶ γινώσκειν δύναται αὐτοῦ τὴν λαλιάν· ἢ λεγέτωσαν ἡμῖν οἱ νομίζοντες καὶ διὰ τούτων συνίστασθαι τὸν περὶ φύσεως λόγον, πότερον ἐδύναντο ἔτι κωφοὶ ὄντες ἀκούειν οὓς ὕστερον ἰάσατο, ἢ οὐκ ἐδύναντο;

20.20.166"İşitemiyorlardı" cevabı açık olduğuna göre, belli ki İsa'nın sözlerini dinleyememekten dinleyebilmeye geçmek mümkündür; kişinin dinleyememesi de iyileşmez bir tabiattan kaynaklanmaz. Bu özellikle, alegoriden hoşlanan ve iyileştirme hikâyelerini ruhun tedavisine bağlayan, yani her hastalığın ve her zayıflığın İsa tarafından giderildiğini söyleyen heterodokslara hatırlatılmalıdır.

20.20.166

σαφοῦς δὲ ὄντος τοῦ ›οὐκ ἐδύναντο‹, δῆλον ὅτι ἔξεστιν μεταβαλεῖν ἀπὸ τοῦ μὴ δύνασθαι ἀκούειν τῶν Ἰησοῦ λόγων ἐπὶ τὸ ἀκούειν αὐτῶν, καὶ οὐ διὰ φύσιν ἀνιάτως ἔχουσαν, ὅτε οὐ δύναταί τις ἀκούειν· καὶ μάλιστα ταῦτα προσακτέον τοῖς ἑτεροδόξοις, χαίρουσι ταῖς ἀλληγορίαις καὶ ἀνάγουσιν τὴν περὶ τῶν ἰάσεων ἱστορίαν ἐπὶ τὰς τῆς ψυχῆς θεραπείας, ἀπολυομένης ὑπὸ τοῦ Ἰησοῦ πάσης νόσου καὶ πάσης μαλακίας.

20.20.167Kanımca burada "dinlemek" söylenenleri kavramak, "anlamak" ise söylenenler hakkındaki bilginin ışığıyla aydınlanmış olarak onları tam kavrayıp onaylamak anlamındadır.

20.20.167

νομίζω δὲ τὸ μὲν ἀκούειν νῦν ἐπὶ τοῦ συνιέναι τάσσεσθαι τῶν λεγομένων, τὸ δὲ γινώσκειν ἐπὶ τοῦ καταλαμβάνοντα συγκατατίθεσθαι, τῷ φωτὶ τῆς περὶ τῶν λεγομένων γνώσεως πεφωτισμένον.

20.20.168Herakleon ise onların İsa'nın sözünü dinleyememelerinin ve söylediklerini anlamamalarının sebebinin "Siz babanız iblistensiniz" sözünde verildiğini sanıyor. Tam olarak şöyle diyor: "Sözümü neden dinleyemiyorsunuz? Çünkü siz babanız iblistensiniz, yani iblisin ousia'sındansınız." Böylece İsa onlara tabiatlarını açıklıyor ve İbrahim'in çocukları olmadıklarını (yoksa ondan nefret etmezlerdi) ve Tanrı'nın da çocukları olmadıklarını (bu yüzden onu sevmiyorlardı) gösteriyor.

20.20.168

Ὁ μέντοι γε Ἡρακλέων ὑπολαμβάνει αἰτίαν ἀποδίδοσθαι τοῦ μὴ δύνασθαι αὐτοὺς ἀκούειν τὸν Ἰησοῦ λόγον μηδὲ γινώσκειν αὐτοῦ τὴν λαλιὰν ἐν τῷ »Ὑμεῖς ἐκ τοῦ »πατρὸς τοῦ διαβόλου ἐστέ«. αὐταῖς γοῦν λέξεσίν φησι· »Διατί »δὲ οὐ δύνασθε ἀκούειν τὸν λόγον τὸν ἐμόν, ἢ ὅτι ὑμεῖς »ἐκ τοῦ πατρὸς τοῦ διαβόλου ἐστέ;« ἀντὶ τοῦ »ἐκ τῆς »οὐσίας τοῦ διαβόλου«, φανερῶν αὐτοῖς λοιπὸν τὴν φύσιν αὐτῶν, καὶ προσελέγξας αὐτοὺς ὅτι οὔτε τοῦ Ἀβραάμ εἰσιν τέκνα (οὐ γὰρ ἂν ἐμίσουν αὐτόν), οὔτε τοῦ θεοῦ, διὸ οὐκ ἠγάπων αὐτόν.

20.20.169Herakleon "Siz babanız iblistensiniz" sözünü bizim yukarıda yorumladığımız gibi anlasaydı ve "Hâlâ iblisten olduğunuz için sözümü dinleyemiyorsunuz" deseydi, yorumunu kabul ederdik.

20.20.169

καὶ εἰ μὲν τὸ »Ὑμεῖς ἐκ τοῦ »πατρὸς τοῦ διαβόλου ἐστέ« ἐξεδέχετο ὡς ἐν τοῖς ἀνωτέρω διηγησάμεθα, καὶ ἔλεγεν· διὰ τὸ ἔτι ὑμᾶς εἶναι ἐκ τοῦ διαβόλου. οὐ δύνασθε ἀκούειν τὸν λόγον τὸν ἐμόν, κἂν παρεδεξάμεθα αὐτοῦ τὴν διήγησιν.

20.20.170Oysa bazı insanların iblisle aynı ousia'dan olduğunu söylediği açıktır; onun taraftarlarına göre bunlar, nefsanî ya da ruhani dedikleri kimselerden farklı bir ousia'dandırlar.

20.20.170

νυνὶ δὲ δῆλός ἐστιν ὁμοουσίους τινὰς τῷ διαβόλῳ λέγων ἀνθρώπους, ἑτέρας, ὡς οἴονται οἱ ἀπ’ αὐτοῦ, οὐσίας τυγχάνοντας παρ’ οὓς καλοῦσι ψυχικοὺς ἢ πνευματικούς.

20.21.171Bölüm 21

VIII, 44. Siz babanız iblistensiniz ve babanızın arzularını yapmak istiyorsunuz.

Bu ifade iki anlama gelebilir. Birincisi şudur: İblisin bir babası vardır ve metnin lafzına bakılırsa, bu sözlerin yöneltildiği kişiler o babadandır. Daha iyi olan ikinci anlam ise şudur: Siz, kendisine "iblis" denen bu babadansınız.

20.21.171

XXI. (19) Ἀμφίβολος ἡ λέξις ἐστίν· δηλοῦται γὰρ ἀπ’ αὐτῆς ἓν μὲν ὡς ἄρα ἔχει ὁ διάβολος πατέρα, ἐξ οὗ πατρός, ὅσον ἐπὶ τῷ ῥητῷ, ἐμφαίνονται εἶναι οὗτοι πρὸς οὓς ὁ λόγος· ἕτερον δέ, ὃ βέλτιόν ἐστιν, ὅτι ὑμεῖς ἐκ τοῦδε τοῦ πατρός ἐστε, καθ’ οὗ κατηγορεῖται τὸ ›διάβολος‹.

20.21.172İlk artikel kaldırılsaydı söz yine iki anlama gelebilirdi, ama metnin kastettiği daha açık görünürdü. Yine de iblisin bir babası olduğunu savunan ve bu sözlerin yöneltildiği kişileri onun oğulları sayacak olan biri, ardından gelen şu ifadeye başvurmaz mı: "Yalan söylediğinde kendi öz malından konuşur; çünkü yalancıdır, babası da öyledir." Yalanın iblis olduğunu, yalanın babasının ise ondan başka biri olduğunu ileri sürecektir.

20.21.172

ἀμφίβολον μὲν οὖν ἦν ἂν τὸ λεγόμενον καὶ εἰ περιῄρητο τὸ πρότερον ἄρθρον τὸ ›τοῦ‹, πλὴν μᾶλλον ἂν ἐφαίνετο σαφέστερον τὸ βούλημα τοῦ ῥητοῦ. 〈οὐ〉 μέντοι γε ὁ συναγορεύων τῷ εἶναί τινα τοῦ διαβόλου πατέρα, οὗ υἱοὺς δόξει λέγειν τοὺς πρὸς οὓς ὁ λόγος ἐστίν, χρήσεται τῷ ἐπιφερομένῳ οὕτως ἔχοντι· »Ὅταν »λαλῇ τὸ ψεῦδος, ἐκ τῶν ἰδίων λαλεῖ, ὅτι ψεύστης ἐστὶν καὶ ὁ πατὴρ »αὐτοῦ«, καὶ φήσει ψεῦδος μὲν εἶναι τὸν διάβολον, ἄλλον δὲ παρὰ τοῦτον εἶναι τὸν τοῦ ψεύδους πατέρα.

20.21.173Ama bu doğru olmaz. Çünkü yalan, "Hakikat benim" diyenin zıttına, yani babası yalancı olan, o baba da iblis olan Mesih Karşıtı'na daha çok uyar.

20.21.173

ἀλλ’ οὐχ ὑγιῶς τοῦτο λεχθήσεται· μᾶλλον γὰρ τὸ ψεῦδος ἐφαρμόσει τῷ ἐναντίῳ τοῦ εἰπόντος· »Ἐγώ εἰμι ἡ ἀλήθεια«· λέγω δὲ τῷ ἀντιχρίστῳ, οὗ ψεύστης ἐστὶν ὁ πατήρ, ὁ διάβολος ὤν.

20.21.174Biri belki Mesih Karşıtı'nın yalan olmasına itiraz edecektir: Varlığı bakımından yalandan başka bir şey olmayan biri artık kınanamaz, diyecektir. Ona Hezekiel'de, kötülüğü yüzünden yıkıma dönüşmüş biri hakkında söylenen "Yıkıma uğradın, sonsuza dek var olmayacaksın" sözünü göstererek, benzerlik yoluyla şunu anlatacaksın: Birinin yalan olması da varlığından, yaratılışından gelmez; değişimle ve kendi prohairesis'iyle böyle olmuştur, adeta yeni bir kelime kullanacak olursam, "tabiatlaşmıştır".

20.21.174

ἀλλ’ εἰκός τινα προσκόψειν τῷ ψεῦδος εἶναι τὸν ἀντίχριστον, οὐκέτι ψεκτὸν ἐσόμενον, ἐὰν τῇ ὑποστάσει ἕτερον μηδὲν ψεύδους ᾖ. πρὸς ὃν παραθέμενος τὸ »Ἀπώλεια »ἐγένου, καὶ οὐχ ὑπάρξεις εἰς τὸν αἰῶνα« εἰρημένον ἐν τῷ Ἰεζεκιὴλ περί τινος διὰ τὴν κακίαν μεταβεβληκότος εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸν ἀπώλειαν, καθ’ ὁμοιότητα παραμυθήσει καὶ τὸ περὶ τοῦ ψεῦδος εἶναί τινα 〈οὐ〉 τῇ ὑποστάσει ἐκ κατασκευῆς, ἀλλὰ ἐκ μεταβολῆς καὶ ἰδίας προαιρέσεως τοιοῦτον γεγενημένον, καὶ οὕτως, ἵνα καινῶς ὀνομάσω, πεφυσιωμένον.

20.21.175Mesih Karşıtı'nın yalan olduğunu söylemeyi saçma bulan biri, "Yalan söylediğinde kendi öz malından konuşur" sözünün bütün yalancılar için geçerli olduğunu söyleyecektir: Yalan söyleyen her kişideki yalan konuştuğunda, yalanın "kendi öz malından konuşur". "Yalancıdır, babası da öyledir" sözünü de, ağzından yalan çıkaran herkesin söylediği yalanın babası olduğu anlamına çekecektir. Böyle bir yorum inandırıcı da olabilir. Önümüzdeki metnin iki anlamlılığıyla ilgili olarak bunları söylemiş olalım.

20.21.175

φεύγων γοῦν τις ὡς ἄτοπον τὸ φάσκειν εἶναι ψεῦδος τὸν ἀντίχριστον, ἐρεῖ καὶ πᾶσιν ἐφαρμόζειν τοῖς ψευδομένοις τὸ »Ὅταν λαλῇ τὸ ψεῦδος, ἐκ τῶν ἰδίων λαλεῖ«· τὸ γὰρ ἐν ἑκάστῳ τῶν ψευδομένων ψεῦδος ἐπὰν λαλῇ, »ἐκ τῶν ἰδίων« τοῦ ψεύδους »λαλεῖ«· ἀλλὰ καὶ τὸ » Ψεύστης ἐστὶν ὁ πατὴρ αὐτοῦ« † ἀνενέγκει ἐπὶ τὸ ἕκαστον τὸν προφερόμενον ψεῦδος ἐκ στόματος ἑαυτοῦ πατέρα εἶναι οὗ λαλεῖ ψεύδους· καὶ οὐκ ἀπίθανός γε ἔσται ἡ τοιαύτη ἀπό δοσις. καὶ ταῦτα μὲν | ὡς παρακείμενα τῇ ἀμφιβολίᾳ τοῦ ἐκκειμένου ἡμῖν ῥητοῦ εἰρήσθω.

20.22.176Bölüm 22

"Siz babanızın işlerini yapıyorsunuz" sözünü yorumlarken bu konuya önceden değinmiş ve yorum için yararlı gördüklerimizi pek çok yerden toplamıştık; bu yüzden şimdi bu parça üzerinde daha fazla durmak yersiz olur. Yalnız şunu ekleyelim: Biri günah işlemekle iblisten doğmuşsa ve ondan gelen doğumu kendinden silmemişse, böyle bir babanın bir değil pek çok arzusunu yapmak ister. İblisin her oğlundaki arzular iblisteki arzulardan doğduğuna göre, açıktır ki onun arzuları maddenin ve yokoluşun düşüncesidir; bunlara asıl anlamıyla Tanrı'ya düşmanlık denebilir.

20.22.176

(20) Ἐπεὶ δὲ διηγούμενοι τὸ »Ὑμεῖς ποιεῖτε τὰ ἔργα τοῦ »πατρὸς ὑμῶν« προλαβόντες καὶ εἰς τοῦτο εἰρήκαμεν, πολλαχόθεν τὰ φανέντα ἡμῖν εἰς τὴν διήγησιν χρήσιμα συναγαγόντες, οὐκ εὐλόγως νῦν προσδιατρίψομεν τῷ τόπῳ. πλὴν εἴ τις τῷ ποιεῖν τὴν ἁμαρτίαν ἐκ τοῦ διαβόλου γεγέννηται καὶ μὴ κατήργησεν τὴν ἀπ’ ἐκείνου γένεσιν ἐξ ἑαυτοῦ, οὗτος οὐ μίαν ἀλλὰ πλείονας ἐπιθυμίας τοῦ τοιούτου πατρὸς ποιεῖν ἐθέλει· καὶ τῶν ἐν παντὶ υἱῷ διαβόλου ἐπιθυμιῶν ἀπὸ τῶν ἐν τῷ διαβόλῳ ἐπιθυμιῶν γεννωμένων, σαφὲς ὅτι αἱ ἐκείνου ἐπιθυμίαι φρόνημα ὕλης εἰσὶν καὶ φθορᾶς, ἃς κυρίως ἔχθρας εἴποι τις ἂν εἶναι πρὸς θεόν.

20.22.177Cinayetlerin, adaletsizliklerin ve açgözlülüklerin onun arzuları olduğunu ve oğullarında bunlara benzer arzular doğurduğunu söylemek yersiz değildir. Genel olarak, tabiatları gereği temizliğe zıt olan pislikleri onun arzuları saymak ve iblisin çocuklarındaki pis şeylere yönelik arzuların bunlardan doğduğunu söylemek de kabul edilemez bir şey değildir.

20.22.177

φόνους μὲν οὖν καὶ ἀδικίας καὶ πλεονεξίας φάσκειν εἶναι τὰς ἐκείνου ἐπιθυμίας, γεννώσας ἐν υἱοῖς αὐτοῦ παραπλησίως ταύταις ἐπιθυμίας, οὐκ ἀπεμφαίνει· ἀλλὰ καὶ γενικῶς ἀκαθαρσίας τῇ φύσει ἐναντίας τυγχανούσας τῇ καθαρότητι λέγειν εἶναι τὰς ἐκείνου ἐπιθυμίας, ἀφ’ ὧν αἱ πρὸς τὰ ἀκάθαρτα ἐπιθυμίαι ἐγγίνονται τέκνοις τοῦ διαβόλου, οὐ δυσπαράδεκτόν ἐστιν.

20.22.178Ama zinayı, nikâhsız ilişkiyi, oğlan çocukları kirletmeyi ya da yumuşaklığı onun arzusu saymayı kolay kolay kimse kabul etmez. Kişi, lafza bakılırsa bu arzuların insanlarda ondaki arzulardan nasıl doğduğu konusunda güçlüğe düşse bile. Çünkü metin, insanlardaki arzular hakkında adeta küllî bir hüküm veriyor: İnsanlar babalarının arzularını yapmak isterler; dolayısıyla kanuna aykırı arzuladıkları her şey önce babalarının arzusudur.

20.22.178

τὸ δὲ καὶ πορνείαν λέγειν εἶναι τὴν ἐκείνου ἐπιθυμίαν ἢ μοιχείαν ἢ παιδοφθορίαν ἢ μαλακότητα οὐκ εὐχερῶς ἄν τις παραδέξοιτο, κἂν ἀπορῇ πῶς αἱ ἐπιθυμίαι αὗται ἐν ἀνθρώποις ἀπὸ τῶν ἐν ἐκείνῳ γίνονται ἐπιθυμιῶν, ὅσον ἐπὶ τῇ λέξει, οἱονεὶ καθολικοῦ τινος παρισταμένου περὶ τῶν ἐν ἀνθρώποις ἐπιθυμιῶν, ὡς ἄρα θέλουσιν οἱ ἄνθρωποι τὰς ἐπιθυμίας τοῦ πατρὸς αὐτῶν ποιεῖν, ὥστε πάντα, ἃ ἐπιθυμοῦσιν παρανόμως, πρότερον ἐπιθυμίας εἶναι τοῦ πατρὸς αὐτῶν.

20.22.179"Babanızın arzularını yapmak istiyorsunuz" sözünün anlamı budur. Buna şöyle cevap vermek gerekir: İblis, örneğin şu çocuğun kirletilmesini, şu kadının zina etmesini, şu kişilerin fuhşa düşmesini arzular; bunları arzulayarak kendisine hizmet edebilecek kimselerde onun yapmak istediklerini yapma arzusu uyandırır. Böylece, zinayı ve fuhşu asıl işleyenin, insandan önce, kendisinin zina ettiği ve fuhuş yaptığı söylenebilir.

20.22.179

τοιοῦτον γάρ ἐστιν τὸ » Καὶ τὰς ἐπιθυμίας τοῦ πατρὸς ὑμῶν θέλετε ποιεῖν«. λεκτέον δὲ πρὸς ταῦτα ὅτι ὁ διάβολος ἐπιθυμεῖ φθαρῆναι τόνδε, φέρε εἰπεῖν, τὸν παῖδα, καὶ μοιχευθῆναι τήνδε, καὶ πορνεῦσαι τούσδε, καὶ τούτων ἐπιθυμῶν ἐμποιεῖ τοῖς δυναμένοις αὐτῷ ὑπηρετήσασθαι ἐπιθυμίαν τοῦ ποιῆσαι, ἅπερ ἐκεῖνος ἐνεργῆσαι βούλεται, ὥστ’ ἂν κατὰ τοῦτο τὸν ἐνεργοῦντα τὴν πορνείαν ἢ τὴν μοιχείαν πρότερον λέγειν τοῦ ἀνθρώπου πορνεύειν καὶ μοιχεύειν.

20.22.180Aynı şeyi her günah için söyleyeceksin. Örneğin iblis para arzulamaz, ama insanları para düşkünü yapmayı ve maddi şeylere tutkuyla bağlamayı arzular. Parayı yalnızca istemekle bile seven kimseler işte onun bu arzusunu yapmak isterler.

20.22.180

τὸ δ’ αὐτὸ καὶ περὶ πάσης ἁμαρτίας ἐρεῖς· οἷον ὁ διάβολος ἀργυρίων μὲν οὐκ ἐπιθυμεῖ, ἐπιθυμεῖ δὲ φιλαργύρους ποιῆσαι καὶ προσπαθεῖς τοῖς ὑλικοῖς πράγμασιν· ταύτην δὲ τὴν ἐπιθυμίαν αὐτοῦ θέλουσι ποιεῖν οἱ οὐκ ἄλλως ἢ τῷ θέλειν φιλοῦντες τὸ ἀργύριον.

20.22.181Bu yüzden yapmak istediğimiz her şeye dikkat etmeli, yapmak istediğimiz şeyin iblisin arzularından gelip gelmediğini incelemeliyiz. Öyle ki iblisin arzularından geleni görünce onu yapmak istemekten vazgeçelim; şunu bilelim ki iblisin arzularını yapmak isteyen hiç kimse Baba Tanrı'dan değildir, iblisin çocuğu olmuştur. Kötünün arzularını yapmak istemekle biçimlenir, kötü babanın suretine göre şekillenir; o topraktan olanın suretleri de zaten ondan gelir ve onunla kalıba dökülür.

20.22.181

διόπερ ἀναγκαῖόν ἐστιν ἐφιστάνειν ἡμᾶς πᾶσιν οἷς θέλομεν ποιεῖν καὶ ἐξετάζειν μήποτε ὃ θέλομεν ποιεῖν ἐκ τῶν τοῦ διαβόλου ἐπιθυμιῶν ἐστιν· ἵνα | ἐκ τοῦ τεθεωρηκέναι τὰ ἐκ τῶν τοῦ διαβόλου ἐπιθυμιῶν παυσώμεθα θέλειν ποιεῖν ἐκεῖνα, εἰδότες πάντα τὸν θέλοντα ποιεῖν τὰς τοῦ διαβόλου ἐπιθυμίας ἐκ πατρὸς μὲν οὐδαμῶς εἶναι θεοῦ, διαβόλου δὲ γεγονέναι τέκνον, καὶ ἀπὸ τοῦ ἐθέλειν ποιεῖν τὰς ἐπιθυμίας τοῦ χείρονος μορφούμενον καὶ κατ’ εἰκόνα γινόμενον τοῦ πονηροῦ πατρός, ἀφ’ οὗ ἔρχονται καὶ τυποῦνται αἱ ἐκείνου τοῦ χοϊκοῦ εἰκόνες.

20.22.182Çünkü o, topraktan olanların ilkidir. Daha üstün olandan ilk düşen ve daha üstün hayattan başka bir hayatı ilk arzulayan odur. Bu yüzden ne yaratılmış bir varlığın ne de bir eserin, "Rab'bin biçimlendirdiği varlığın başlangıcı, meleklerin alay etmesi için yapılmış" olmayı hak etmiştir. Bizim asıl varlığımız ise Yaradan'ın suretine göre yaratılmış olandadır; bir sebep yüzünden sahip olduğumuz varlık, yerin tozundan alınarak biçimlendirilende bulunur.

20.22.182

πρῶτος γὰρ χοϊκὸς ἐκεῖνος, τῷ πρῶτος ἀποπεπτωκὼς τῶν κρειττόνων καὶ ἐπιτεθυμηκὼς ἑτέρας παρὰ τὴν κρείττονα ζωῆς ζωὴν ἄξιος γεγονέναι τοῦ ἀρχὴν αὐτὸν εἶναι οὔτε κτίσματος οὔτε ποιήματος ἀλλὰ »πλάσματος κυρίου, πεποιημένον ἐγκαταπαίζεσθαι ὑπὸ τῶν ἀγγέλων »αὐτοῦ«. καὶ ἡμῶν δὲ ἡ προηγουμένη ὑπόστασίς ἐστιν ἐν τῷ κατ’ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος· ἡ δὲ ἐξ αἰτίας ἐν τῷ ληφθέντι ἀπὸ τοῦ χοῦ τῆς γῆς πλάσματι.

20.22.183İçimizdeki daha üstün ousia'yı adeta unutup kendimizi tozdan biçimlendirilene bağlarsak, üstün olan da topraktan olanın suretini alacaktır. Ama sureti gereği yaratılanla yerin tozundan alınanı ayırt ederek bütünüyle suretine göre yaratıldığımız kişiye yönelirsek, madde ve bedenlere olan bütün tutkuyu, benzerlik gereği olan şeylerden birine duyduğumuz tutkuyu da geride bırakarak, Tanrı'nın benzeyişine göre de olacağız.

20.22.183

καὶ εἰ μὲν ὡσπερεὶ ἐπιλαθόμενοι τῆς ἐν ἡμῖν κρείττονος οὐσίας ὑποτάξομεν ἑαυτοὺς τῷ ἀπὸ τοῦ χοῦ πλάσματι, καὶ τὸ κρεῖττον τὴν εἰκόνα τοῦ χοϊκοῦ λήψεται· εἰ δὲ συνέντες τὸ ποιηθὲν κατ’ εἰκόνα καὶ τὸ ληφθὲν ἀπὸ τοῦ χοῦ τῆς γῆς, ὅλοι προσνεύοιμεν ἐπὶ τοῦτον, οὗ κατ’ εἰκόνα γεγόναμεν, ἐσόμεθα καὶ καθ’ ὁμοίωσιν θεοῦ, πᾶσαν τὴν πρὸς ὕλην καὶ σώματα προσπάθειαν καὶ τὴν πρός τινα τῶν καθ’ ὁμοίωσιν ἀπολείψαντες.

20.22.184Kutsal Yazılara göre arzu, ne iyi ne kötü olan şeylerdendir; çünkü Yazılar, bu tür ayrımları yapanların Yunancadaki anlam inceliğini bilmez. Onlara göre iyi olana dileme (akla uygun istek olarak tarif ederler), kötü olana ise arzu denir (akla aykırı istek ya da şiddetli istek derler). Şunu söylemek gerekir: Yaratılmış her tabiat kendi babasının arzularını yapmak ister, nitekim hepsi kendi babasının işlerini yapar. Baştan beri kutsal olan Baba yaratılmamıştır (o Tanrı'dır); baştan beri kötü olan baba ise herhangi bir babadan gelmemektedir. Çünkü onda kötülüğü hiçbir baba var etmemiştir, kötülüğü doğuran şey Tanrı'dan sapmasıdır.

20.22.184

ἐπεὶ δὲ κατὰ τὰς θείας γραφὰς ἡ ἐπιθυμία τῶν μέσων ἐστίν, οὐκ εἰδυίας τὴν ἑλληνικὴν τῶν σημαινομένων παρὰ τοῖς τὰ τοιαῦτα διαρθροῦσιν ἀκρίβειαν, ὥστ’ ἂν τὸ μὲν ἀστεῖον βούλησιν ὀνομάσαι, ἣν ὁρίζονται εὔλογον ὄρεξιν, τὸ δὲ φαῦλον ἐπιθυμίαν, ἣν φασιν εἶναι ἄλογον ὄρεξιν ἢ σφοδρὰν ὄρεξιν, λεκτέον ὅτι πᾶσα γενητὴ φύσις τὰς ἐπιθυμίας τοῦ ἰδίου πατρὸς θέλει ποιεῖν, ὥσπερ καὶ πᾶσα ποιεῖ τὰ ἔργα τοῦ ἰδίου πατρός, τοῦ μὲν πρώτως ἁγίου πατρὸς ἀγενήτου τυγχάνοντος (οὗτος δέ ἐστιν ὁ θεός), τοῦ δὲ πρώτως πονηροῦ πατρὸς ἐξ οὐδενὸς ὄντος πατρός· οὐδὲ γὰρ ὑπέστησέν τις ἐν αὐτῷ πατὴρ τὴν πονηρίαν, ἀλλ’ ἡ ἀπὸ θεοῦ ἐκτροπὴ γεγέννηκεν αὐτήν.

20.23.185Bölüm 23

Burada incelediğimiz "Babanızın arzularını yapmak istiyorsunuz" sözünün iblise yöneldiği açıktır; çünkü öncesinde "Siz babanız iblistensiniz" denmiş, ardından da "O başlangıçtan beri katildi" sözü eklenmiştir.

20.23.185

Τὸ μὲν οὖν νῦν ἐξεταζόμενον κατὰ τὸ » Καὶ τὰς »ἐπιθυμίας τοῦ πατρὸς ὑμῶν θέλετε ποιεῖν« σαφὲς ὅτι ἀναφέρεται πρὸς τὸν διάβολον, προειρημένου τοῦ »Ὑμεῖς ἐκ τοῦ πατρὸς τοῦ »διαβόλου ἐστέ« καὶ ἐπιφερομένου τοῦ »Ἐκεῖνος ἀνθρωποκτόνος ἦν ἀπ’ »ἀρχῆς«.

20.23.186Fakat "Babanızın arzularını yapmak istiyorsunuz" sözü yalnızca iblisten olanların değil, Tanrı'dan olanların her birine de pekâlâ söylenebilir. Çünkü Tanrı'nın da bazı arzuları olduğu söylenir; onun dilemelerine bu ad verilmektedir.

20.23.186

καὶ πρὸς ἕκαστον δ’ ἂν οὐ μόνον τῶν ἐκ τοῦ διαβόλου, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐκ τοῦ θεοῦ ὑγιῶς λεχθείη τὸ »Τὰς ἐπιθυμίας τοῦ »πατρὸς ὑμῶν θέλετε ποιεῖν«. λέγονται γάρ τινες εἶναι καὶ θεοῦ ἐπιθυμίαι, ὀνομαζομένων 〈οὕτως〉 αὐτοῦ τῶν βουλήσεων.

20.23.187Nitekim on sekizinci Mezmur'da şöyle deniyor: "Rab'bin hükümleri doğrudur, bütünüyle adildir; altından ve pek çok değerli taştan daha çok arzulanır." Bazı nüshalarda olduğu gibi "arzulananlar altından ve pek çok değerli taştan üstündür" diye okunsa bile, arzulananların arzulanmaya değer şeyler olduğunu söyleyeceksin; tıpkı övülenlerin övülmeye, sevilenlerin sevilmeye değer olması gibi.

20.23.187

ἐν γοῦν ὀκτωκαιδεκάτῳ ψαλμῷ | εἴρηται· »Τὰ κρίματα κυρίου ἀληθινά, »δεδικαιωμένα ἐπὶ τὸ αὐτό· ἐπιθυμητὰ ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίμιον »πολύν«. κἄν, ὥς τινα δὴ τῶν ἀντιγράφων ἔχει, ᾖ »τὰ ἐπιθυμήματα »ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίμιον πολύν«, φήσεις ὅτι τὰ ἐπιθυμήματα τοῦ ἐπιθυμῆσαί τινα αὐτῶν ἄξιά ἐστιν, ὡς τὰ εὐλογητὰ τοῦ εὐλογεῖσθαι, καὶ τὰ ἀγαπητὰ τοῦ ἀγαπᾶσθαι.

20.23.188Övülmeye değer olanlar en çok Tanrı tarafından övüldüğü, sevilmeye değer olanlar en çok Tanrı tarafından sevildiği gibi, arzulanmaya değer olanların da, önceden söylediğimiz gibi arzuyu olumlu anlamda alırsak, en çok ve en haklı olarak Tanrı tarafından arzulandığı söylenebilir. Kurtarıcı da şöyle der: "Acı çekmeden önce bu Fısıh yemeğini sizinle yemeyi çok arzuladım."

20.23.188

ὥσπερ οὖν τὰ εὐλ̣ογήματα μᾶλλον ὑπὸ θεοῦ εὐλογεῖται καὶ τὰ ἀγαπητὰ μᾶλλον ὑπὸ θεοῦ ἀγαπᾶται, οὕτω καὶ τὰ ἐπιθυμήματα μᾶλλον ἂν ὑπὸ θεοῦ εὐλογώτερον ἐπιθυμηθείη, εὐγνωμονέστερον ἡμῶν ἀκουόντων, ὡς προειρήκαμεν, τῆς ἐπιθυμίας. καὶ ὁ σωτὴρ δέ φησιν· »Ἐπιθυμίᾳ ἐπεθύμησα »τοῦτο τὸ πάσχα φαγεῖν μεθ’ ὑμῶν πρὸ τοῦ με παθεῖν«.

20.23.189Arzunun kötü olanı da bulunduğuna dair elimizdeki metin yeterlidir, ama "Bir kadına arzuyla bakan kişi, yüreğinde onunla zina etmiş olur" sözünü de eklemek gerekir. Arzulayan her zaman mevcut olmayan bir şeyi arzulamaz; dileyenin de her zaman mevcut olmayan şeyleri dilemediği gibi.

20.23.189

περὶ δὲ τοῦ καὶ φαύλην εἶναι ἐπιθυμίαν ἤρκει μὲν καὶ τὸ ἐν χερσὶν ῥητόν· οὐδὲν δὲ ἧττον παραθετέον καὶ τὸ »Ὃς ἂν ἐμβλέψῃ γυναῖκα πρὸς »τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτήν, ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ«. οὐ πάντως δὲ ὁ ἐπιθυμῶν ἀπόντος ἐπιθυμεῖ, ὡς οὐδὲ ὁ βουλόμενος πάντως τὰ ἀπόντα βούλεται.

20.23.190Bunu, Tanrı'nın arzuladığı şeyler ve yetkin kişilerin arzuları dolayısıyla önceden açıkladık.

20.23.190

τοῦτο δὲ προεθεραπεύσαμεν διὰ τὰ ἐπιθυμήματα τοῦ θεοῦ καὶ τὰς τῶν τελείων ἐπιθυμίας.

20.23.191Öyleyse herhangi birinin oğlu olan herkes kendi babasının arzularını yapmak ister ve yine herkes babasının işlerini yapar. Kurtarıcı da böylece kendi Babası'nın arzularını yapmak ister ve Babası'nın işlerini yapar.

20.23.191

Πᾶς οὖν υἱός τινος τὰς ἐπιθυμίας τοῦ πατρὸς ἑαυτοῦ θέλει ποιεῖν, καὶ πᾶς υιός τίνος ποιεῖ τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. οὕτω γὰρ καὶ ὁ σωτὴρ τὰς ἐπιθυμίας τοῦ πατρὸς ἑαυτοῦ θέλει ποιεῖν, καὶ ποιεῖ τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς ἑαυτοῦ.

20.23.192"Günah adamı, yıkım oğlu" da kendi babasının arzularını yapmak ister ve kendi babasının işlerini yapar. Biz insanlara gelince, işlerimiz ya Tanrı'nın ya iblisin işleridir; yapmak istediklerimiz de ya göklerdeki iyi Babamızın ya da ona düşman olan iblisin arzusudur.

20.23.192

καὶ »ὁ ἄνθρωπος τῆς »ἁμαρτίας, ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας« τὰς ἐπιθυμίας τοῦ πατρὸς ἑαυτοῦ θέλει ποιεῖν, καὶ ποιεῖ τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς ἑαυτοῦ. καὶ ἐφ’ ἡμῶν δὲ τῶν ἀνθρώπων πάντως τὰ ἔργα ἤτοι θεοῦ ἐστιν ἢ διαβόλου, καὶ ἃ θέλομεν ποιεῖν ἤτοι ἐπιθυμία ἐστὶν τοῦ ἀγαθοῦ ἐν οὐρανοῖς πατρὸς ἡμῶν ἢ τοῦ ἐχθροῦ αὐτῷ διαβόλου.

20.23.193Tanrı'nın işlerini yapar ve onun arzularını yapmak istersek Tanrı'nın oğullarıyız. İblisin işlerini yapar, onun arzuladıklarını yapmak istersek babamız iblistendir.

20.23.193

καὶ εἰ μὲν ποιοῦμεν τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ καὶ θέλομεν τὰς ἐπιθυμίας αὐτοῦ ποιεῖν, υἱοί ἐσμεν τοῦ θεοῦ· εἰ δὲ τὰ τοῦ διαβόλου πράττομεν, θέλοντες ἃ ἐκεῖνος ἐπιθυμεῖ ποιεῖν, ἐκ τοῦ πατρὸς τοῦ διαβόλου ἐσμέν.

20.23.194O hâlde yalnızca yaptıklarımıza değil, istediklerimize de dikkat edelim. Çünkü iblisin oğlu olmak için onun arzularını yapmayı istemek bile yeterlidir. Belki de bu yüzden "Siz babanızın işlerini yapıyorsunuz" sözünden sonra "Babanızın arzularını yapmak istiyorsunuz" denmiştir; öyle ki, iblisin arzuladığı şeyleri yalnızca yapmak istesek bile iblisin oğulları diye anılacağımızı öğrenelim.

20.23.194

ἐπιστήσωμεν οὖν μὴ μόνον οἷς ποιοῦμεν, ἀλλὰ καὶ οἷς θέλομεν. αὔταρκες γὰρ εἰς τὸ εἶναι τοῦ διαβόλου υἱὸν τὸ κἂν θέλειν αὐτοῦ ποιεῖν τὰς ἐπιθυμίας· καὶ τάχα διὰ τοῦτο μετὰ τὸ » Ὑμεῖς ποιεῖτε τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς ὑμῶν« εἴρηται τὸ » Τὰς ἐπιθυμίας τοῦ πατρὸς ὑμῶν θέλετε ποιεῖν« , ἵνα μάθωμεν ὅτι εἰ καὶ μόνον θέλομεν ποιεῖν ἅπερ ἐπιθυμεῖ ὁ διάβολος, χρῆματιοῦμεν διαβόλου υἱοί.

20.23.195Buna karşılık biri büyük bir inandırıcılıkla şöyle diyebilir: Tanrı'nın işlerini yapmak ona eşlik etmese bile, onun arzularını yapmak istemek Tanrı'nın oğlu olmaya yeter.

20.23.195

πιθανώτατα δ’ ἄν τις πρὸς ταῦτα λέγοι ὡς ἄρα ἀρκεῖ πρὸς τὸ εἶναι υἱὸν θεοῦ τὸ θέλειν αὐτοῦ ποιεῖν τὰς ἐπιθυμίας, κἂν μὴ προσῇ τούτῳ ⟨τὸ⟩ ποιεῖν τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ.

20.23.196Ama şöyle demek gerekir: Tanrı'nın arzularını yapmak isteyen kişi zorunlu olarak Tanrı'nın işlerini de yapar. Çünkü Pavlus'un dediği gibi yalnız istemek değil, gerçekleştirmek de Tanrı'dandır. İyiyi istemeye, onun eşi olan gerçekleştirme de mutlaka eşlik eder (zira "Tanrı'yı sevenler için her şey birlikte iyilik için çalışır"). Her şeyi pek güzel yapan, güzel bir isteği yarım bırakmaz. Dahası, böyle isteyişe uygun güzel bir gerçekleştirme eşlik etmeden güzel bir istek düşünülemez bile.

20.23.196

ἀλλὰ λεκτέον ὅτι ἀνάγκη τὸν θέλοντα ποιεῖν τὰς ἐπιθυμίας τοῦ θεοῦ καὶ ποιεῖν τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ· οὐ γὰρ μόνον τὸ θέλειν ἀλλὰ καὶ τὸ ἐνεργεῖν, ὥς φησιν ὁ Παῦλος, ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστιν, ἑπομένου πόντως τῷ καλῷ θέλειν τοῦ συζύγου αὐτῷ ⟨τοῦ⟩ ἐνεργεῖν (καὶ γὰρ » Τοῖς »ἀγαπῶσιν τὸν θεὸν | πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν«), καὶ οὐκ ἂν καλὸν θέλειν ἀτελὲς ἐάσαι ὁ ποιῶν πάντα καλὰ λίαν· ἀλλ’ οὐδὲ ἐπινοηθῆναι δύναται καλὸν θέλειν μὴ συνεζευγμένης τῆς κατὰ τὸ οὕτω θέλειν ἐνεργείας καλῆς τῷ καλῷ θέλειν.

20.23.197Bununla birlikte, küllî olarak yararlı ya da herhangi bir şekilde yararlı bir şey uğruna, istekteki daha aşağı işin durdurulması gerektiğinde, istemeye eklenen gerçekleştirme takdir tarafından çoğu zaman haklı olarak engellenebilir.

20.23.197

ἡ μέντοι γε πρὸς τῷ θέλειν ἐνέργεια κἂν ἐμποδίζοιτο ὑπὸ τῆς προνοίας εὐλόγως πολλάκις, ὅτε ὑπέρ τινος καθολικῶς χρησίμου ἢ ὅπως ποτὲ χρησίμου χρεία ἀνακόπτεσθαι τὸ κατὰ τὸ θέλειν τὸ χεῖρον ἔργον.

20.23.198Herakleon bu konuda, bu sözlerin yöneltildiği kişilerin iblisin ousia'sından olduğunu söyler; sanki iblisin ousia'sı diğer akıl sahibi varlıkların ousia'sından farklıymış gibi.

20.23.198

Εἰς ταῦτα δὲ ὁ Ἡρακλέων φησί· πρὸς οὓς ὁ λόγος, ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ διαβόλου ἦσαν· ὡς ἑτέρας οὔσης τῆς τοῦ διαβόλου οὐσίας παρὰ τὴν τῶν ἄλλων λογικῶν οὐσίαν.

20.23.199Bana kalırsa o, yanlış gören gözün ousia'sının gören gözünkinden, yanlış işiten kulağın ousia'sının sağlıklı işiten kulağınkinden farklı olduğunu söyleyen birinin durumuna düşmüştür.

20.23.199

ὄμοιον δὲ ἐν τούτῳ μοι πεπονθέναι φαίνεται τῷ ἑτέραν οὐσίαν φάσκοντι ὀφθαλμοῦ παρορῶντος καὶ ἑτέραν ὁρῶντος, καὶ ἑτέραν οὐσίαν ἀκοῆς παρακουούσης καὶ ὑγιῶς ἀκουούσης.

20.23.200Bu durumlarda farklı olan ousia değildir; yanlış işitmenin ve yanlış görmenin bir sebebi sonradan ortaya çıkmıştır. Aynı şekilde, tabiatı gereği logos'u izleyebilen her varlığın izleme yeteneğine sahip ousia'sı, ister logos'u kabul etsin ister reddetsin, aynıdır.

20.23.200

ὡς γὰρ ἐν τούτοις οὐχ ἡ οὐσία διάφορος, ἀλλά τι αἴτιον ἐπισυμβέβηκεν τοῦ παρακούειν καὶ τοῦ παρορᾶν, οὕτως παντὸς τοῦ πεφυκότος λόγῳ παρακολουθεῖν ἡ παρακολουθητικὴ οὐσία ἡ αὐτή ἐστιν, εἴτε παραδέχεται τὸν λόγον εἴτε ἀνανεύει πρὸς αὐτόν.

20.23.201Çünkü biz insanlarda izleyenle izlemeyen arasında bir fark gösteremeyiz; söylenenleri kavradıktan sonra biri düşünerek bunlara onay verse, öteki reddetse bile.

20.23.201

τί γὰρ διαφέρει ἐφ’ ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων τὸ παρακολουθῆσαν τοῦ μὴ παρακολουθοῦντος οὐκ ἂν ἔχοιμεν εἰπεῖν, εἰ καὶ μετὰ τὸ συνιέναι τῶν εἰρημένων ὁ μέν τις ἐπικρίνας συγκατέθετο τῷ λεγομένῳ, ὃ δὲ ἀνένευσεν πρὸς αὐτό.

20.24.202Bölüm 24

Şunu sık sık söyledik: Bu imkânsız şey kabul edilirse, yani iblisin farklı bir ousia'dan olduğu ve daha üstün şeyleri alamayacağı varsayılırsa, onu kötülüğün sebebi olmaktan aklamış, suçu ise ona varlık verip onu yaratana yüklemiş oluruz. Bu da her şeyin en saçmasıdır.

20.24.202

Πολλάκις δὲ εἴπομεν, ὅτι ἐὰν συγχωρηθῇ τοῦτο τὸ ἀδύνατον (λέγω δὲ τὸ εἶναι οὐσίας ἑτέρας καὶ ἀνεπίδεκτον τῶν κρειττόνων τὸν διάβολον), περὶ μὲν ἐκείνου ἀπολογησόμεθα ὡς οὐδαμοῦ αἰτίου τῆς πονηρίας, τὸ δὲ ἔγκλημα τῷ αὐτὸν οὐσιώσαντι καὶ δημιουργήσαντι προσάψομεν, ὅπερ ἐστὶ πάντων ἀτοπώτατον.

20.24.203İnsan ruhlarının ousia'sını kavrayan ve şunu gören kişi için bu saçmalık apaçık olacaktır: İnsan bedenlerinin birbirinden farklı ousia'lardan olması nasıl mümkün değilse, ruhun ruhtan, nous sahibi olanın nous sahibi olandan, düşünen yanın düşünen yandan farklı ousia'da olması da mümkün değildir.

20.24.203

πρόδηλον δὲ τὸ παράλογον ἔσται τῷ κατανοήσαντι ψυχῶν ἀνθρωπίνων οὐσίαν καὶ ἐνιδόντι ὅτι ἀμήχανόν ἐστιν, ὥσπερ σώματα παρὰ σώματα εἶναι ἀνθρώπινα ἑτέρας καὶ ἑτέρας οὐσίας, οὕτω καὶ ψυχὰς παρὰ ψυχάς, καὶ νοητικὸν παρὰ τὸ νοητικόν, καὶ τὸ διανοητικὸν παρὰ τὸ διανοητικόν.

20.24.204Aynısını akıl yürütme yetisi ve ruhtaki diğer yetiler, yani hatırlama ve tahayyül yetisi için de söyleyeceksin. Çünkü bir insan başka bir insandan farklı ousia'daysa, ruhun yetileri de zorunlu olarak farklı türden olur; örneğin birinin hatırlama yetisi diğerininkinden, düşünme yetisi de diğerininkinden farklı türden olur.

20.24.204

τὸ δὲ ὅμοιον ἐρεῖς καὶ ἐπὶ τοῦ λογικοῦ καὶ ἐπὶ τῶν ἐν τῇ ψυχῇ δυνάμεων, τῆς τε μνημονικῆς καὶ τῆς οὕτως φανταστικῆς· ἀνάγκη γάρ, εἰ ἑτεροούσιός ἐστιν ἄνθρωπός τις παρ’ ἕτερον, καὶ ἑτερογενεῖς εἶναι τὰς τῆς ψυχῆς δυνάμεις, καὶ ἑτερογενῆ εἶναι, φέρε εἰπεῖν, τὴν μνημονικὴν ⟨παρὰ τὴν μνημονικὴν⟩ καὶ τὴν διανοητικὴν παρὰ τὴν διανοητικήν.

20.24.205Şimdi, onların ruhani dedikleri kişiyle topraktan dedikleri kişinin benzer şekilde kavrayıp düşündüğü, dolayısıyla benzer şekilde onay verdiği, askıya aldığı ya da reddettiği şeyler üzerinde sözümüzü sınayalım. Benzerlik farklı ousia'larda mı meydana gelmiştir, yoksa bu hâlin benzer olması, onu yaşayanın aynı ousia'dan olması yüzünden midir?

20.24.205

ἐξεταζέσθω δὲ ὁ λόγος περὶ τούτων, ἃ ὁμοίως ἂν νοήσαι καὶ διανοηθείη, ὥστε καὶ παραπλησίως συγκαταθέσθαι ἢ ἐπισχεῖν ἢ ἀνανεῦσαι ὄν φασιν ἐκεῖνοι πνευματικὸν καὶ ὃν λέγουσιν εἶναι χοϊκόν. ἆρα γὰρ τὸ παραπλήσιον ἐν διαφόροις γέγονεν οὐσίαις, | ἢ διὰ τοῦτο παραπλήσιον γέγονεν τὸ πάθος, ἐπεὶ ὁμοούσιον ἦν τοῦτο ᾧ συμβέβηκε τὸ πάθος;

20.24.206Farklı ousia'lardan olanlarda tahayyül, onay, düşünme ve hatırlamanın aynı izlerinin oluştuğunu söylemek saçmadır. Öte yandan bunların kısmen aynı ousia'dan olduğunu, ayrıca içlerinde başka bir ousia daha bulunduğunu söylemek de budalalıktır.

20.24.206

τὸ μὲν οὖν φάναι τοὺς αὐτοὺς τύπους φαντασιῶν καὶ συγκαταθέσεων καὶ διανοήσεων καὶ μνημονεύσεων γεγονέναι ἐν τοῖς ἑτεροουσίοις ἄλογον· τὸ δὲ ἐν τοῖς ὁμοουσίοις ἐκ μέρους ὡς παρὰ ταύτην εἶναί τινα καὶ ἄλλην οὐσίαν ἐν αὐτοῖς ἠλίθιον.

20.24.207Göstersinler öyleyse, bu yetilerin dışında kalan, ne anlayan, ne düşünen, ne hatırlayan, ne de tahayyül eden başka bir ousia'yı; ruhani dedikleri kişilerde anlayan ve düşünen ousia'dan üstün, topraktan olanlarda ise onunla eşit ya da ondan aşağı olsun. Bunlarda üstün olduğunu nasılsa söylemeyecekler.

20.24.207

παραστησάτωσαν γὰρ παρὰ τὰς δυνάμεις ταύτας ἑτέραν τινὰ οὐσίαν μὴ νοοῦσαν μηδὲ διανοουμένην μηδὲ μεμνημένην μηδὲ φαντασιουμένην ἐν οἷς φασὶν εἶναι πνευματικοῖς κρείττονα τῆς νοούσης καὶ διανοουμένης, ἢ ἐν τοῖς χοϊκοῖς ἤτοι ὁμοίαν ἢ χείρονα· οὐδὲ γὰρ φήσουσιν κρείττονα.

20.24.208Muhtemelen şöyle diyeceklerdir: Altın, gümüş, kalay, kurşun ve balmumu gibi farklı ousia'lara aynı mühürle benzer şekilde baskı yapılabildiği gibi, farklı ousia'larda olup tahayyül eden varlıklarda da aynı tahayyüllerden benzer izler oluşabilir. Aynı şeyi düşünme, anlama ve hatırlama için de söyleyeceklerdir.

20.24.208

ἀλλ’ εἰκὸς αὐτοὺς ἐρεῖν ὅτι ὥσπερ ἐνδέχεται ἀπὸ τῆς αὐτῆς σφραγῖδος ὁμοίως τυπωθῆναι τὴν ἀνόμοιον οὐσίαν χρυσοῦ καὶ ἀργύρου καὶ κασσιτέρου καὶ μολίβου καὶ κηροῦ, οὕτω δυνατὸν ἀπὸ τῶν αὐτῶν φαντασιῶν τοὺς παραπλησίους ἐγγενέσθαι τύπους τοῖς ἐν διαφόροις οὐσίαις τυγχάνουσιν καὶ φαντασιουμένοις· τὸ δ’ ὅμοιον καὶ ἐπὶ διανοίας καὶ νοήσεως καὶ μνημονεύσεως φήσουσιν.

20.24.209Ama dikkat et: Bu söz ne kadar inandırıcı görünürse görünsün, benzerlik yerinde olmadığından, örneği dikkatle inceleyen kişiyi ikna etmekten çok aldatıp yanıltabilir. Çünkü örnekteki baskı altında ya da gümüşte olsun, izin benzer olduğu görülürken, altında olmakla gümüşte ya da başka maddelerde baskılanmış olmak arasındaki ayırt edici özelliği de gösterebiliyorum.

20.24.209

ἀλλ’ ὅρα μήποτε κἂν πάνυ πιθανὸς εἶναι ὁ λόγος οὗτος δοκῇ, συναρπάζειν μᾶλλον καὶ σοφίζεσθαι δύναται ἀνομοίως παραβεβλημένος ἤπερ πείθειν τὸν ἀκριβῶς τῷ παραδείγματι ἐπιστήσαντα· ἐπὶ μὲν γὰρ τῆς εἰκόνος ἔχω δεῖξαι, ἤτοι ἐν χρυσῷ ὁ τύπος ἢ ἐν ἀργύρῳ, ᾖ μὲν ὁ τύπος παραπλήσιος δείκνυται, τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐν χρυσῷ γεγονέναι παρὰ τὸ ἐν ἀργύρῳ τετυπῶσθαι ἢ ταῖς λοιπαῖς ὕλαις.

20.24.210Öyleyse bize, izi alanın ayırt edici özelliğini, üstün olanın, aşağı olanın, daha düşük olanın özelliğini göstersinler; izleri benzer şekilde almış olanların farklı ousia'sını, boş lafla da olsa ortaya koymayı denesinler. Bunu gösteremezlerse iddiada bulunmuş olurlar, ispatlamış olmazlar.

20.24.210

οὕτω τοίνυν ἡμῖν παραστησάτωσαν ἰδίωμα τοῦ δεξαμένου τύπον κρείττονα ἢ ἐλάττονα ἢ ὑποδεέστερον, καὶ πειραθήτωσαν κἂν περιλαλῆσαι τὴν τῶν δεξαμένων τὴν ἀνάμαξιν τῶν τύπων παραπλησίως διάφορον οὐσίαν· μὴ γὰρ παριστάντες ἀποφανοῦνται μέν, οὐκ ἀποδείξουσιν δέ.

20.24.211Herakleon'un "Babanız iblisten" sözünün "babanın ousia'sından" yerine söylendiğini ileri süren görüşüne karşı bu kadarı yeterli olsun. O, "Babanızın arzularını yapmak istiyorsunuz" sözüne ise yeniden bir ayrım getirerek, iblisin iradesi olmadığını, yalnızca arzuları olduğunu söylüyor.

20.24.211

Τοσαῦτα καὶ πρὸς τὸν Ἡρακλέωνος λόγον εἰπόντος· τὸ »Ἐκ τοῦ πατρὸς τοῦ διαβόλου« ἀντὶ τοῦ ›ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ πατρός‹ εἰρήσθω. πάλιν εἰς τὸ » Τὰς »ἐπιθυμίας τοῦ πατρὸς ὑμῶν θέλετε ποιεῖν« διαστέλλεται λέγων τὸν διάβολον μὴ ἔχειν θέλημα ἀλλ’ ἐπιθυμίας.

20.24.212Bu sözün anlamsızlığı hemen ortadadır. Çünkü iblisin kötü şeyleri istediğini herkes kabul eder. Şu anda elimizin altında göstereceğimiz bir yer olmasa da, Yazıların bir yerinde iblis için "istemek" kelimesinin kullanılıp kullanılmadığını sen de toplarsın.

20.24.212

καὶ ἐμφαίνεται αὐτόθεν τὸ ἀδιανόητον τοῦ λόγου· ἐθέλειν γὰρ τὰ πονηρὰ πᾶς ἄν τις ὁμολογήσαι ἐκεῖνον. συνάξεις δὲ καὶ αὐτός, εἰ καὶ ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐν προχείρῳ οὐκ ἔχομεν παραθέσθαι, εἰ που ἐν τῇ γραφῇ τὸ θέλειν ἐπὶ τοῦ διαβόλου τέτακται.

20.24.213Bunun ardından Herakleon, bu sözlerin tabiatça iblisin oğulları olan topraktan olanlara değil, nefsanî olanlara, yani benimsenme yoluyla iblisin oğulları olanlara söylendiğini ileri sürüyor. Bu tabiattakilerden bazıları benimsenme yoluyla Tanrı'nın oğulları da olabilirler.

20.24.213

μετὰ ταῦτά φησιν ὁ Ἡρακλέων ὡς ἄρα ταῦτα εἴρηται οὐ πρὸς τοὺς φύσει τοῦ διαβόλου υἱούς, τοὺς χοϊκούς, ἀλλὰ πρὸς τοὺς ψυχικούς, θέσει υἱοὺς διαβόλου γινομένους· ἀφ’ ὧν τῇ φύσει δύνανταί τινες καὶ θέσει υἱοὶ θεοῦ χρηματίσαι.

20.24.214Bu kişilerin, iblisin arzularını sevmeleri ve yapmaları yüzünden iblisin çocukları olduklarını, tabiatça öyle olmadıklarını söylüyor.

20.24.214

καί φησί γε ὅτι παρὰ τὸ ἠγαπηκέναι τὰς ἐπιθυμίας τοῦ διαβόλου καὶ ποιεῖν τέκνα οὗτοι τοῦ διαβόλου γίνονται, οὐ φύσει τοιοῦτοι ὄντες.

20.24.215Sonra bir ayrım yapıyor: "Çocuk" adının üç anlamda alınması gerekir, birincisi tabiatça, ikincisi tercihle, üçüncüsü de hak etmekle. Tabiatça çocuk, doğan birinden doğandır, asıl anlamıyla çocuk bu kişiye denir. Tercihle çocuk, kendi seçimiyle birinin iradesini yapan kişinin, iradesini yaptığı kimsenin çocuğu diye anılmasıdır. Hak etmekle çocuk ise bazılarına cehennemin, karanlığın ve kanunsuzluğun çocukları, yılanların ve engereklerin yavruları denmesidir.

20.24.215

καὶ διαστέλλεται ὡς ἄρα τριχῶς δεῖ ἀκούειν τῆς κατὰ τέκνα ὀνομασίας, πρῶτον φύσει, δεύτερον γνώμῃ, τρίτον ἀξίᾳ· καὶ φύσει μέν, φησίν, ἐστὶν τὸ γεννηθὲν ὑπό τινος γεννητοῦ, ὃ καὶ κυρίως τέκνον καλεῖται· γνώμῃ δέ, ὅτε τὸ θέλημά τις ποιῶν τινος διὰ τὴν ἑαυτοῦ γνώμην τέκνον ἐκείνου οὗ ποιεῖ τὸ θέλημα καλεῖται· ἀξίᾳ δέ, καθ’ ὃ λέγονταί τινες γεέννης τέκνα καὶ σκότους καὶ ἀνομίας, καὶ ὄφεων καὶ ἐχιδνῶν γεννήματα.

20.24.216Diyor ki bunlar kendi tabiatlarıyla kimseyi doğurmazlar, çünkü içlerine atılanları yok eder ve tüketirler; fakat insanlar onların işlerini yaptıkları için onların çocukları denmiştir. Böyle bir ayrım yapmakla birlikte kendi yorumunu Yazılardan azıcık da olsa desteklememiştir.

20.24.216

οὐ γὰρ γεννᾷ, φησί, ταῦτά τινα τῇ ἑαυτῶν φύσει· φθοροποιὰ γὰρ καὶ ἀναλίσκοντα τοὺς ἐμβληθέντας εἰς αὐτά· ἀλλ’ ἐπεὶ ἔπραξαν τὰ ἐκείνων ἔργα, τέκνα αὐτῶν εἴρηται. τοιαύτην δὲ διαστολὴν δεδωκὼς οὐδὲ κἂν ἐπὶ ποσὸν ἀπὸ τῶν γραφῶν παρεμυθήσατο τὴν ἰδίαν διήγησιν.

20.24.217Ona şunu söyleyebiliriz: Tabiatça değil de hak etmekle cehennemin, karanlığın ve kanunsuzluğun çocuklarından söz ediliyorsa (çünkü bunlar var etmekten çok yok eder ve tüketirler), Pavlus nasıl oluyor da "Biz de ötekiler gibi tabiatça gazabın çocuklarıydık" diyebiliyor? Yoksa çocukları olduğumuz gazabın tüketici olmadığını ve ona göre yok edici olmadığını söylesinler.

20.24.217

εἴποιμεν δ’ ἂν πρὸς αὐτὸν ὅτι εἰ μὴ φύσει, ἀλλὰ ἀξίᾳ γεέννης τέκνα ὀνομάζεται καὶ σκότους καὶ ἀνομίας (φθοροποιὰ γὰρ ταῦτα καὶ ἀναλίσκοντα μᾶλλον ἤπερ συνιστάντα), πῶς ὁ Παῦλός φησί που τὸ »Ἤμέθᾳ † φύσει τέκνα ὀργῆς ὡς καὶ οἱ λοιποί«; ἢ λεγέτωσαν ἡμῖν ὡς οὐκ ἔστιν ἀναλωτικὸν καὶ μάλιστα κατ’ αὐτὸν φθοροποιὸν ἡ ὀργή, ἧς τέκνα ἥμεθα.

20.24.218Yine diyor ki burada bunlara iblisin çocukları denmesi, iblisin birilerini doğurmasından değil, iblisin işlerini yaparak ona benzemelerindendir.

20.24.218

πάλιν φησὶν ὅτι τέκνα τοῦ διαβόλου νῦν λέγει τούτους, οὐχ ὅτι γεννᾷ τινας ὁ διάβολος, ἀλλ’ ὅτι τὰ ἔργα τοῦ διαβόλου ποιοῦντες ὡμοιώθ|ησαν αὐτῷ.

20.24.219Oysa bu sözü iblisin bütün çocukları için söylemek ne kadar daha iyi olurdu: Onlar iblisin işlerini yaparak ona benzerler; işlerinden bağımsız olarak, ousia'ları ve yaratılışları yüzünden iblisin çocukları diye anılmazlar.

20.24.219

πόσῳ δὲ βέλτιον περὶ πάντων τῶν τοῦ διαβόλου τέκνων τοῦτο ἀποφαίνεσθαι, ὡς ὁμοιουμένων αὐτῷ τῷ ποιεῖν τὰ ἔργα αὐτοῦ καὶ οὐ διὰ τὴν οὐσίαν καὶ τὴν κατασκευὴν τὴν χωρὶς ἔργων τέκνων διαβόλου χρηματιζόντων;

20.25.220Bölüm 25

VIII, 44. O başlangıçtan beri katildi; hakikatte durmuyordu, çünkü onda hakikat yoktur.

Genel anlamda katil, nasıl olursa olsun bir insan öldürmüş kimsedir. Bu ne iyi ne kötü bir durumdur: Nitekim Tanrı için gayretle hareket eden Pinhas, fuhuş eden İsrailliyi ve Midyanlı kadını öldürmüştür. Goliat'ı "İsrail ordularının Tanrısı, göksel orduların Rabbi adına" vuran Davut'a da kınama anlamı taşımadan katil denir. Bu yüzden, kınanacak anlamda katil olanı anlayabilmek için insanın gerçek hayatını ve ona zıt olan ölümünü araştırmak gerekir.

20.25.220

(21) Ἐπεί ἐστίν τις κοινότερον ἀνθρωποκτόνος ὁ ὁπωσποτὲ ἀπεκτονὼς ἄνθρωπον, ὅστις ἐστὶν καὶ μέσος, καθ’ ὃ καὶ ζήλῳ θεοῦ πεποίηκεν ὁ Φινεὲς ἀποκτείνας τὸν Ἰσραηλίτην πορνεύοντα καὶ τὴν Μαδιανίτιν ⟨καὶ⟩ ἀνθρωποκτόνος οὐ ψεκτῶς ῥηθήσεται καὶ ὁ Δαβὶδ »ἐν ὀνόματι κυρίου τῶν δυνάμεων, θεοῦ παρατάξεως »Ἰσραήλ« ⟨πατάξας⟩ τὸν Γολιάθ, ζητητέον τὴν ἀληθινὴν ἀνθρώπου ζωὴν καὶ τὸν ἐναντίον ταύτῃ θάνατον αὐτοῦ, ἵνα νοηθῇ ὁ ψεκτῶς ἀνθρωποκτόνος.

20.25.221Hikâyeye bakılırsa, Âdem ile Havva'nın günah işlemedikleri sürece öldürülmediklerini söyleyeceksin. Yasak ağaçtan yedikleri gün ise hemen ölmüşlerdir. Onları öldüren de katil olan iblisten başkası değildir: Yılan aracılığıyla Havva'yı kandırmış, Havva da ağacın meyvesinden kocasına vermiş, kocası da yemişti.

20.25.221

καὶ ὅσον μὲν ἐπὶ τῇ ἱστορίᾳ φήσεις τὸν Ἀδὰμ καὶ τὴν Εὔαν, ὅσον οὐχ ἡμαρτήκεισαν, μὴ ἀνῃρῆσθαι· ᾗ δὲ ἡμέρᾳ ἔφαγον ἀπὸ τοῦ ἀπηγορευμένου ξύλου εὐθέως καὶ τεθνηκέναι, οὐκ ἄλλου τινὸς ἀποκτείναντος αὐτοὺς ἢ τοῦ | ἀνθρωποκτόνου διαβόλου, ὅτε τὴν Εὔαν διὰ τοῦ ὄφεως ἠπάτησεν καὶ ἡ Εὔα δέδωκεν τῷ ἀνδρὶ ἀπὸ τοῦ ξύλου, καὶ ἔφαγεν ὁ ἀνήρ.

20.25.222Ama öğretinin daha derin yönlerine göre "Ölmeyeceğim, yaşayacağım ve Rab'bin işlerini anlatacağım" sözünü düşünür, ayrıca Kurtarıcı'nın Sadukilere söylediği, söyleneni anlayabilenler için son derece gizemli olan sözleri göz önüne alırsan, yani Matta'daki "Ölülerin dirilişi konusunda Tanrı'nın size söylediğini okumadınız mı: Ben İbrahim'in Tanrısı, İshak'ın Tanrısı ve Yakup'un Tanrısıyım. Tanrı ölülerin değil, dirilerin Tanrısıdır" sözünü ve Luka'daki "Ölülerin dirildiğini Musa da çalı hikâyesinde belirtti; orada Rab'bi İbrahim'in Tanrısı, İshak'ın Tanrısı ve Yakup'un Tanrısı diye anıyor. Tanrı ölülerin değil, dirilerin Tanrısıdır; çünkü onun için hepsi diridir" sözünü,

20.25.222

κατὰ μέντοι γε τὰ βαθύτερα τῶν δογμάτων νοήσας τὸ »Οὐκ ἀποθανοῦμαι ἀλλὰ ζήσομαι, »καὶ διηγήσομαι τὰ ἔργα κυρίου«, καὶ τὸ ὑπὸ τοῦ σωτῆρος πρὸς τοὺς Σαδδουκαίους ἀπορρητότατα τοῖς συνιέναι τοῦ λεγομένου δυναμένοις εἰρημένον ἐν τῷ κατὰ Ματθαῖον· »Περὶ τῆς ἀναστάσεως »τῶν νεκρῶν οὐκ ἀνέγνωτε τὸ ῥηθὲν ὑμῖν ὑπὸ τοῦ θεοῦ λέγοντος· »Ἐγώ εἰμι θεὸς Ἀβραὰμ καὶ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ θεὸς Ἰακώβ; οὐκ ἔστιν »ὁ θεὸς θεὸς νεκρῶν, ἀλλὰ ζώντων«, καὶ ἐν τῷ κατὰ Λοῦκαν· »Ὅτι δὲ ἐγείρονται οἱ νεκροὶ καὶ Μωσῆς ἐμήνυσεν, ὡς λέγει ἐπὶ τῆς »βάτου κύριον τὸν θεὸν Ἀβραὰμ καὶ θεὸν Ἰσαὰκ καὶ θεὸν Ἰακώβ· »οὐκ ἔστιν ὁ θεὸς νεκρῶν, ἀλλὰ ζώντων· πάντες γὰρ αὐτῷ ζῶσιν«·

20.25.223bunlara ek olarak Markos'taki "Ölülere gelince, Musa'nın kitabında, çalı hikâyesinde Tanrı'nın ona 'Ben İbrahim'in Tanrısı, İshak'ın Tanrısı ve Yakup'un Tanrısıyım' dediğini ve onların dirildiğini okumadınız mı? Tanrı ölülerin değil, dirilerin Tanrısıdır" sözünü düşünürsen şunu göreceksin: İbrahim, İshak ve Yakup ölümden dirilip şimdi yaşıyorlarsa, yaşamadan önce ölüydüler. Oysa daha önce yaşamamış biri için asıl anlamıyla ölü denemez.

20.25.223

ἔτι δὲ καὶ ἐν τῷ κατὰ Μάρκον· »Περὶ τῶν νεκρῶν, † οὐκ ἀνέγνωτε »ὅτι ἐγείρονται ἐν τῇ βίβλῳ Μωσέως ἐπὶ τῆς βάτου ὡς εἶπεν αὐτῷ »ὁ θεὸς λέγων· Ἐγώ εἰμι θεὸς Ἀβραὰμ καὶ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ θεὸς »Ἰακώβ; οὐκ ἔστιν ὁ θεὸς νεκρῶν, ἀλλὰ ζώντων«, ὄψει ὅτι εἰ νῦν ζῇ ἐκ νεκρῶν ἀναστάς, Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ νεκροὶ ἦσαν, πρὶν ζήσωσιν· νεκρὸς δὲ κυρίως οὐδεὶς λέγεται μὴ πρότερον ζήσας.

20.25.224"Âdem'de herkes öldüğü gibi Mesih'te de herkes diriltilecektir" sözüne de dikkat et. Burada, "Âdem'de herkes ölür" derken ne iyi ne kötü olan ölümden, "Mesih'te herkes diriltilecektir" derken de kendi başına ne iyi ne kötü olan farksız hayattan söz edilmiyor. Böylece sureti gereği yaratılan insanın hayatını göreceksin. Onun hayatını kavrayınca da katilin yaşayan insanı nasıl öldürdüğünü anlayacaksın: Tek bir kişi yüzünden değil, öldürdüğü bütün soy yüzünden, yani "Âdem'de herkes öldüğü" için doğru olarak "katil" diye anılacaktır.

20.25.224

ἐπίστησον δὲ καὶ τῷ »Ἐν τῷ Ἀδὰμ πάντες ἀποθνήσκουσιν, καὶ ἐν »τῷ χριστῷ πάντες ζωοποιηθήσονται«, ἐν οἷς οὔτε ὁ μέσος θάνατος σημαίνεται κατὰ τὸ »Ἐν τῷ Ἀδὰμ πάντες ἀποθνήσκουσιν«, οὔτε ἡ ἀδιάφορος ζωὴ καὶ μήτε ἀγαθὸν οὖσα καθ’ αὑτὴν μήτε κακὸν κατὰ τὸ »Ἐν τῷ χριστῷ πάντες ζωοποιηθήσονται«, καὶ ὄψει τὴν ζωὴν τοῦ κατ’ εἰκόνα ἀνθρώπου. νοήσας δὲ αὐτοῦ τὴν ζωὴν συνήσεις τίνα τρόπον ὁ ἀνθρωποκτόνος ἀπέκτεινε τὸν ζῶντα ἄνθρωπον, οὐ διά τινα ἕνα ἰδίως ποιόν, ἀλλὰ δι’ ὅλον τὸ γένος, ὃ ἀπέκτεινεν, καθ’ ὃ »ἐν τῷ Ἀδὰμ πάντες ἀποθνήσκουσιν«, ὑγιῶς λεχθησόμενος ἀνθρωποκτόνος.

20.25.225Bu cinayeti daha başlangıçta işlemeye başlamıştır. Onun bu cinayeti yüzünden, bunu, kendi bedenini ve bunun kime ait olduğunu anlayan herkes, Âdem'de ölmüş olmasına ağlayarak "Ne zavallı bir adamım! Bu ölümün bedeninden beni kim kurtaracak?" diyecektir. "Beni ölümün toprağına indirdin", "Bizi kötülük yerinde alçalttın" ve "Alçaklığımızın bedeni" gibi sözlerin nasıl söylendiğini de görecektir.

20.25.225

ταύτην δὲ τὴν ἀνθρωποκτονίαν εἰργάσατο ἀρξάμενος ἀπ’ ἀρχῆς, δι’ ἣν ἀνθρωποκτονίαν αὐτοῦ ἕκαστος τῶν νοούντων αὐτὸ καὶ τὸ ἑαυτοῦ σῶμα, καὶ τίνι οἰκεῖόν ἐστιν, τοῦτο ἐρεῖ, ταλανίζων ἑαυτὸν ἐπὶ τῷ ἐν τῷ Ἀδὰμ ἀποτεθνηκέναι, τὸ » Ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος· τίς με ῥύσεται ἐκ τοῦ σώματος τοῦ »θανάτου τούτου«; βλέπων καὶ τίνα τρόπον εἴρηται τὸ » Εἰς χοῦν »θανάτου κατήγαγές με«· καὶ τὸ Ἐταπείνωσας ἡμᾶς ἐν τόπῳ »κακώσεως«· καὶ τὸ »Σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν«.

20.25.226Daha gizemli bir şey daha vardır: Başlangıçtan beri katil olan bu dünyanın, yani öldürdüğü insanların bulunduğu yeryüzü bölgesinin hükümdarıdır. Katil bizi öldürdü; ama biz, Mesih'in dirilişine benzer olmuşsak ve yeni bir hayat içinde yürüyorsak, Tanrı'nın lütfuyla Mesih'le birlikte gömüldük ve onunla birlikte dirildik.

20.25.226

ἔστιν δὲ καὶ ἀπορρητότερόν τι δι’ ὃ ὁ ἀπ’ ἀρχῆς ἀνθρωποκτόνος ἄρχων ἐστὶν τοῦ κόσμου τούτου, λέγω δὲ τοῦ περιγείου τόπου, ὅπου εἰσὶν οὓς ἀπέκτεινεν ἄνθρωποι. ὁ μὲν οὖν ἀνθρωποκτόνος ἀπέκτεινεν ἡμᾶς· ἡμεῖς δὲ χάριτι θεοῦ συνετάφημεν Χριστῷ καὶ συνανέστημεν αὐτῷ, εἴγε σύμμορφοι γεγόναμεν τῇ ἀναστάσει αὐτοῦ καὶ ἐν καινότητι ζωῆς περιπατοῦμεν.

20.25.227Katil, öldürdüklerine hükmeder, ölülere hükmeder; diri hiç kimseye önderlik edemez.

20.25.227

ὁ δὲ ἀνθρωποκτόνος ἄρχει τῶν ἀνῃρημένων καὶ ἄρχει τῶν νεκρῶν, ζῶντος δὲ οὐδενὸς ἡγεῖσθαι δύναται.

20.25.228Ölüler hakkında yazılanlara, örneğin "Mesih bunun için öldü ve dirildi ki hem ölülere hem dirilere Rab olsun" sözüne daha çok dikkat edersen, İsa'nın ölümü yüzünden iblisin artık ölülere de hükmetmediğini göreceksin. Çünkü İsa ölülere de Rab olmak için öldü.

20.25.228

ἐὰν δὲ ἐπιπλεῖον ἐπιστήσῃς καὶ τοῖς περὶ τῶν νεκρῶν γεγραμμένοις, οἷον τούτῳ » Εἰς τοῦτο Χριστὸς ἀπέθανεν καὶ ἀνέστη, ἵνα καὶ νεκρῶν »καὶ ζώντων κυριεύσῃ«, ὄψει τίνα τρόπον διὰ τὸν θάνατον τοῦ Ἰησοῦ οὐδὲ τῶν νεκρῶν κυριεύει ἔτι· ἀπέθανεν γὰρ Ἰησοῦς ἵνα καὶ νεκρῶν κυριεύσῃ.

20.25.229İnsan yaşadığı sürece topraktan olanın suretini taşımaz. Ölüp katil tarafından öldürüldüğünde ise Tanrı'nın suretini koruyamaz olur ve topraktan olanın, yani ölünün suretini alır. Çünkü topraktan olan ölüdür, gökten olan ise diridir; Tanrı da ölülerin değil, dirilerin Tanrısıdır.

20.25.229

ὅσον μὲν οὖν ζῇ ὁ ἄνθρωπος, οὐ φορεῖ τὴν τοῦ χοϊκοῦ εἰκόνα· ἀποθνήσκων δὲ καὶ ἀναιρούμενος ὑπὸ τοῦ ἀνθρωποκτόνου, ἅμα τε ⟨οὐ⟩ συνέχει τὴν τοῦ θεοῦ εἰκόνα, καὶ ἀναλαμβάνει τὴν τοῦ χοϊκοῦ καὶ νεκροῦ· νεκρὸς γὰρ ὁ χοϊκός, ὥσπερ ζῶν ὁ ἐπουράνιος· καὶ ὁ θεὸς οὐκ ἔστιν νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων θεός.

20.25.230Bu yüzden, yeni bir hayat içinde yürüyerek birlikte dirilmişsek Tanrı bizimdir. Ama hâlâ ölüler arasındaysak, Tanrı ölülerin Tanrısı olmadığına göre bizim de Tanrımız olmayacaktır.

20.25.230

διόπερ εἰ μὲν συνανέστημεν ἐν καινότητι ζωῆς περιπατοῦντες, ὁ θεός ἐστιν ἡμῶν· εἰ δὲ ἔτι ἐσμὲν ἐν νεκροῖς, ὁ θεὸς οὐ νεκρῶν καὶ ἡμῶν οὐκ ἔσται θεός.

20.26.231Bölüm 26

Başlangıçtan beri katil olan hakkında yapılan incelemeyle, bir kısım ölüleri görmek de ilgilidir; bunlar başka bir şeyde değil, Mesih'te ölü olanlardır ve ilk onlar dirilecektir. Onlar hakkında Korintlilere Mektup'ta şöyle denir: "Çünkü boru çalacak, ölüler çürümez olarak dirilecek, biz de değişeceğiz." Selaniklilere Mektup'ta ise şöyle denir: "Size Rab'bin sözüyle şunu söylüyoruz: Biz, yaşayanlar, Rab'bin gelişine kalacak olanlar, uyumuş olanlardan önce gitmeyeceğiz. Çünkü Rab'bin kendisi buyrukla, başmeleğin sesiyle ve Tanrı'nın borusuyla gökten inecek. Mesih'te ölmüş olanlar önce dirilecek; ardından biz, yaşayanlar, kalanlar, onlarla birlikte bulutlar içinde havada Rab'bi karşılamak için yukarı alınacağız. Böylece hep Rab'le birlikte olacağız."

20.26.231

Παράκειται δὲ τῷ ἐξετάζειν τὰ περὶ τοῦ ἀπ’ ἀρχῆς ἀνθρωποκτόνου καὶ τὸ ἰδεῖν τινὰς νεκροὺς μέν, οὐκ ἐν ἄλλῳ δὲ ἢ ἐν Χριστῷ νεκρούς, οἳ καὶ πρῶτον ἀναστήσονται· περὶ ὧν ἐν μὲν τῇ πρὸς Κορινθίους οὕτω λέγεται· »Σαλπίσει γάρ, καὶ οἱ νεκροὶ »ἀναστήσονται ἄφθαρτοι, καὶ ἡμεῖς ἀλλαγησόμεθα«· ἐν δὲ τῇ πρὸς Θεσσαλονικεῖς· » Τοῦτο γὰρ ὑμῖν λέγομεν λόγῳ κυρίου, ὅτι ἡμεῖς οἱ »ζῶντες, οἱ περιλειπόμενοι εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ κυρίου, οὐ μὴ »φθάσωμεν τοὺς κοιμηθέντας· ὅτι αὐτὸς ὁ κύριος ἐν κελεύσματι, ἐν »φωνῇ ἀρχαγγέλου καὶ ἐν σάλπιγγι θεοῦ καταβήσεται ἀπ’ οὐρανοῦ, »καὶ οἱ νεκροὶ ἐν Χριστῷ ἀναστήσονται πρῶτον· ἔπειτα ἡμεῖς οἱ »ζῶντες, οἱ περιλειπόμενοι, ἅμα σὺν αὐτοῖς ἁρπαγησόμεθα ἐν »νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ κυρίου εἰς ἀέρα, καὶ οὕτω πάντοτε σὺν »κυρίῳ ἐσόμεθα«.

20.26.232Kanımca Mesih'te diri olanlar, yetkinliğe ermiş ve artık hiç günah işlemeyenlerdir. Mesih'te ölü olanlar ise Mesih'e iman eden ve güzel yaşamayı seçen, ama henüz başarıya ulaşmamış, hâlâ günah işleyen kimselerdir. Bunlar ya gerçek adalet hakkındaki kesin logos'u bilmedikleri için ya da zayıflıktan, Ruh'a karşı arzu duyan ten kararlarını yendiği için günah işlerler.

20.26.232

καὶ ἡγοῦμαι ζῶντας μὲν εἶναι ἐν Χριστῷ τοὺς τετελειωμένους καὶ μηδαμῶς ἔτι ἁμαρτίαν ἐργαζομένους, νεκροὺς δὲ ἐν Χριστῷ τοὺς διακειμένους μὲν κατὰ τὴν ἐν Χριστῷ πίστιν καὶ προαιρουμένους βιοῦν καλῶς, οὐ μὴν ἤδη κατωρθωκότας ἀλλ’ ἔτι ἁμαρτάνοντας, ἤτοι κατ’ ἄγνοιαν τοῦ ἀκριβοῦς περὶ δικαιοσύνης ἀληθοῦς λόγου, ἢ κατὰ ἀσθένειαν νικωμένων τῶν κριμάτων ἀπὸ τῆς ἐπιθυμούσης κατὰ τοῦ πνεύματος σαρκός.

20.26.233Bu sözlerle uyumlu olarak Pavlus da artık doğru yola erdiğini kendinde hissederek "Biz yaşayanlar" der. Ölü dediklerimizin ise dirilişe özellikle ihtiyacı vardır; çünkü Mesih'te ölü olanlar önce dirilmedikçe yaşayanlar da Rab'bi karşılamak üzere bulutlar içinde havaya alınamazlar. Bu yüzden şöyle yazılmıştır: "Mesih'te ölmüş olanlar önce dirilecek, ardından biz yaşayanlar" ve devamı.

20.26.233

καὶ τούτοις γε ἀκόλουθόν ἐστιν τὸν Παῦλον αἰσθανόμενον ἑαυτοῦ λέγειν διὰ τὸ ἤδη κατωρθωκέναι τὸ »Ἡμεῖς οἱ ζῶντες«. οὓς δὲ εἰρήκαμεν νεκρούς, οὗτοι μάλιστα δέονται τῆς ἀναστάσεως, οὐδὲ τῶν ζώντων δυναμένων ἁρπαγῆναι | ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ κυρίου εἰς ἀέρα, πρὶν πρῶτον τοὺς ἐν Χριστῷ νεκροὺς ἀναστῆναι· διὸ γέγραπται· »Οἱ νεκροὶ ἐν Χριστῷ ἀναστήσονται πρῶτον, ἔπειτα ἡμεῖς οἱ ζῶντες« καὶ τὰ ἑξῆς.

20.26.234Şunu da düşüneceksin: "Zevk bahçesinden" kovulan Âdem'in işlerinde, lanetlenmiş yeryüzündeki şeyler, onun cinayeti olmasaydı var olmayacakken bu cinayet yüzünden mi var olmuştur?

20.26.234

ἐπιστήσεις δὲ εἰ καὶ διὰ τὴν ἀνθρωποκτονίαν αὐτοῦ οὐκ ἂν συστάντα τὰ ἐπὶ τῆς ἐπικαταράτου γῆς ἐν τοῖς ἔργοις τοῦ ἐκβληθέντος ἀπὸ »τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς« Ἀδὰμ συνέστη.

20.26.235Her hâlükârda o, mevcut şeylerin başlangıcından beri katil olmuştur; kanımca kendisi "Rab'bin biçimlendirdiği varlığın başlangıcı" olduğu için "var olmak üzere" yaratılanları kıskanmıştır.

20.26.235

πλὴν ἀνθρωποκτόνος οὗτος ἀπὸ τῆς τῶν ἐνεστηκότων γέγονεν ἀρχῆς, ὅστις, οἶμαι, γενόμενος »ἀρχὴ πλάσματος κυρίου« ἐφθόνησεν τοῖς κτισθεῖσιν »εἰς τὸ εἶναι«.

20.26.236Böylece "ölüm dünyaya kıskançlıkla girmiştir"; o, bütün düşmanlar Tanrı'nın Oğlu'nun ayaklarının altına serilip son düşman ölüm ortadan kaldırılana kadar, yaşar bulduğu kimseleri öldürmeye devam etmektedir.

20.26.236

οὕτω »φθόνῳ θάνατος εἰσῆλθεν εἰς τὸν »κόσμον«, ἀεὶ ἐν οἷς ἂν εὕρῃ ζῶσιν ἀνθρωποκτονοῦντος ἕως ἂν πάντων τῶν ἐχθρῶν ὑποτεθέντων τοῖς ποσὶν τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ ἔσχατος ἐχθρὸς αὐτοῦ θάνατος καταργηθῇ.

20.27.237Bölüm 27

Şimdi "Hakikatte durmuyordu" sözünü de inceleyelim. Sağlam öğretilere sıkı sıkıya bağlı olan, bu öğretilerin sağlamlığı sayesinde yargılarında her zaman sarsılmaz kalan, hiçbir olay ya da bedensel bahane yüzünden, örneğin dayanılmaz acılar, şiddetli cinsel istek ya da başka herhangi bir sebeple güzel olandan azıcık bile sapmayacak kadar sarsılmayan kişi, yalnız o kişi haklı olarak hakikatte duruyor sayılabilir.

20.27.237

(22) Ἴδωμεν δὲ καὶ περὶ τοῦ » Καὶ ἐν τῇ ἀληθείᾳ οὐχ ἕστηκεν«. πᾶς μὲν καὶ μόνος ὁ ὑγιῆ βεβαίως ἔχων δόγματα καὶ διὰ τὴν βεβαιότητα τῶν δογμάτων ἄσειστος τοῖς κρίμασιν τυγχάνων ἐν παντὶ καιρῷ, καὶ ὑπὸ μηδεμιᾶς περιστάσεως ἤ τινος σωματικῆς προφάσεως, οἷον δυσυπομενήτων πόνων ἢ σφοδροτέρας ὀρέξεως ἀφροδισίων ἢ ὁποιασδήποτε αἰτίας σαλευόμενος, ὥστ’ ἂν καὶ ἐπὶ ποσὸν μετακινηθῆναι ἀπὸ τοῦ καλοῦ, εὐλόγως ἂν ἑστηκέναι ἐν τῇ ἀληθείᾳ νομίζοιτο·

20.27.238Bu söz, et ve kandan olmayan tabiatlar için de geçerli olsun. Çünkü onların hayatında da doğru yola erenlerin hakikatte durduğunu söylemek gerekir. Biri böyle yaşamıyorsa "hakikatte durmuyor" demektir.

20.27.238

οὗτος δὲ ὁ λόγος φθανέτω καὶ ἐπὶ τὰς ἔξω σαρκὸς καὶ αἵματος φύσεις· ἔστιν γὰρ καὶ ἐν τῇ ἐκείνων ζωῇ τὰ κατορθοῦντα ἑστηκέναι ἐν τῇ ἀληθείᾳ δεόντως λέγειν· εἰ δέ τις μὴ οὕτως βιοῖ, »οὐχ ἕστηκεν ἐν τῇ ἀληθείᾳ«.

20.27.239Ama dikkat ediyorum: Hakikatte durmak tek ve yekpare bir şeyken, onda durmamak çeşitli ve çok biçimlidir. Bazıları, tabir yerindeyse titrek ve sarsılan ayaklarla onda durmaya çalışır ama henüz bunu başaramaz. Bazıları bu duruma düşmemiştir ama düşme tehlikesi içindedir; "Ayaklarım az kalsın kayacaktı" diyen kişi böyledir. Başkaları da hakikatin üzerine düşmüştür; kanımca "Bu taşın üzerine düşen herkes paramparça olacak" sözü onlar hakkında söylenmiştir.

20.27.239

ἀλλ’ ἐφίστημι μήποτε ἓν μέν τι καὶ μονοειδές ἐστιν τὸ ἑστηκέναι ἐν τῇ ἀληθεία, ποικίλον δέ τι καὶ πολύτροπον τὸ μὴ ἑστηκέναι ἐν αὐτῇ· τινῶν μὲν τρεμούσαις, ἵν’ οὕτως ὀνομάσω, ταῖς βάσεσιν καὶ σειομέναις βιαζομένων ἑστάναι ἐν αὐτῇ καὶ μηδέπω τοῦτο ἐχόντων· ἑτέρων δὲ τοῦτο μὲν οὐ πεπονθότων, ἐν κινδύνῳ δὲ τοῦ ἐν τούτῳ γενέσθαι καθεστηκότων, ὁποῖός ἐστιν ὁ λέγων· »Ἐμοῦ δὲ παρὰ μικρὸν ἐσαλεύθησαν οἱ πόδες«, καὶ ἄλλων καὶ πεπτωκότων ἐν αὐτῇ, περὶ ὧν οἶμαι λέγεσθαι τὸ »Πᾶς ὁ πεσὼν »ἐπὶ τὸν λίθον τοῦτον συνθλασθήσεται«.

20.27.240Rab bu hakikatte durmaya teşvik ederek Musa'ya şöyle dedi: "İşte yanımda bir yer var; kayanın üzerinde duracaksın." Kaya Mesih ise ve Mesih "Hakikat benim" diyorsa, "Kayanın üzerinde duracaksın" sözü "Hakikatin üzerinde duracaksın" ile aynı anlamda olmasın? Bu durum kişide ancak güçlükle ve pek çok şeyden sonra oluşur.

20.27.240

ἐπὶ τοῦτο τὸ ἑστάναι ἐν τῇ ἀληθείᾳ προτρέπων ὁ κύριος Μωσέα εἶπεν πρὸς αὐτόν· »Ἰδοὺ »τόπος παρ’ ἐμοί, καὶ στήσῃ ἐπὶ τῆς πέτρας«· εἰ γὰρ ἡ πέτρα Χριστὸς ἦν, Χριστὸς δέ φησιν· »Ἐγώ εἰμι ἡ ἀλήθεια«, μήποτε τὸ »Στήσῃ ἐπὶ τῆς πέτρας« ἴσον δύναται τῷ »στήσῃ ἐπὶ τῆς ἀληθείας«. μόγις δέ ποτε τοῦτο καὶ μετὰ πολλὰ ἐγγίγνεταί τινι.

20.27.241Nitekim "İşte yanımda bir yer var; kayanın üzerinde duracaksın" sözüne kadar Musa henüz kayanın üzerinde durmuyordu. Yanlış öğretilerden kolay kolay arınamayan insan tabiatını daha dikkatle inceleyen kişi, "her insan yalancıdır" olduğu gibi, her insanın da hakikatte durmadığını görecektir.

20.27.241

μέχρι γοῦν τοῦ »Ἰδού, τόπος παρ’ ἐμοί, καὶ στήσῃ ἐπὶ τῆς πέτρας« Μωσῆς οὐδέπω εἱστήκει ἐπὶ τῆς πέτρας. καὶ εἴ | τίς γε ἐπιμελέστερον ἐνίδοι τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει, οὐκ εὐχερῶς δυναμένῃ καθαρεύειν ἀπὸ ψευδῶν δογμάτων, ὄψεται ὅτι ὥσπερ »πᾶς ἄνθρωπος ψεύστης«, οὕτως πᾶς ἄνθρωπος οὐχ ἕστηκεν ἐν τῇ ἀληθείᾳ.

20.27.242Çünkü yalancı olmayan ya da hakikatte duran biri varsa, o artık insan değildir. Bu yüzden Tanrı ona ve onun gibilere "Tanrılar olduğunuzu, hepinizin Yüce Olan'ın oğulları olduğunuzu söyledim" diyebilir; "Yine de insanlar gibi öleceksiniz" sözü artık ona eklenmeyecektir.

20.27.242

εἰ γάρ τίς ἐστιν οὐ ψεύστης ἔτι ἢ ἕστηκεν ἐν τῇ ἀληθείᾳ, ὁ τοιοῦτος οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος, ὥστ’ ἂν εἰπεῖν αὐτῷ καὶ τοῖς ὁμοίοις αὐτῷ τὸν θεόν· »Ἐγὼ εἶπα, θεοί »ἐστε καὶ υἱοὶ ὑψίστου πάντες«, οὐκ ἐπενεχθησομένου αὐτῷ τοῦ »Ὑμεῖς δὲ δὴ ὡς ἄνθρωποι ἀποθνήσκετε«-

20.27.243Başka biri hakikatte durmasa da, başlangıçtan beri katil olan iblisin hakikatte durmadığı açıktır. Onun hakikatte durmamasının sebebi de şöyle belirtilmiştir: "Çünkü onda hakikat yoktur."

20.27.243

εἴ τις οὖν καὶ ἄλλος οὐχ ἕστηκεν ἐν τῇ ἀληθείᾳ, δῆλον ὅτι καὶ ὁ διάβολος ὁ ἀπ’ ἀρχῆς ἀνθρωποκτόνος, καὶ ἡ αἰτία γε τοῦ μὴ ἑστηκέναι αὐτὸν ἐν ἀληθείᾳ τοῦτον εἴρηται τὸν τρόπον· »Ὅτι οὐκ ἔστιν ἀλήθεια ἐν αὐτῷ«.

20.27.244Onda hakikatin bulunmamasının sebebi, aldanmış olması, yanlış kanılara sahip olması ve bizzat kendi kendini aldatmasıdır. Bu yüzden öteki aldanmışlardan daha kötü sayılır; çünkü onlar onun tarafından aldatılır, o ise kendi aldanışının yaratıcısıdır.

20.27.244

διὰ τοῦτο δ’ οὐκ ἔστιν ἀλήθεια ἐν αὐτῷ, ἐπείπερ ἠπάτηται καὶ ψευδῆ ὑπολαμβάνει καὶ ἠπάτηται αὐτὸς ὑφ’ ἑαυτοῦ, τούτων χείρων εἶναι λογισθεὶς τῶν λοιπῶν ἀπατωμένων, ὅτι ἐκεῖνοι μὲν ὑπὸ τούτου ἀπατῶνται, αὐτὸς δὲ ἑαυτῷ δημιουργός ἐστιν τῆς ἀπάτης.

20.28.245Bölüm 28

"Onda hakikat yoktur" sözünün nasıl söylendiğini araştırmaya değer: Hiç doğru bir öğretisi yok, benimsediği her kanı yanlış olduğu için mi, yoksa Mesih'e sahip olanlar "Hakikat benim" diyene ortak oldukları hâlde o Mesih'e ortak olmadığı için mi?

20.28.245

Ἄξιον δὲ ζητῆσαι πῶς λέγεται τὸ »Ἀλήθεια οὐκ ἔστιν ἐν »αὐτῷ«, οἷον πότερόν ποτε οὐδὲν ἀληθὲς ἔχει δόγμα, ἀλλὰ πάντα ὅσα ποτὲ δοξάζει ψευδῆ ἐστιν· ἢ ὅτι οὐ μετέχει Χριστοῦ, ὡς οἱ Χριστοῦ μέτοχοι μετέχουσιν τοῦ εἰπόντος· »Ἐγώ εἰμι ἡ ἀλήθεια«.

20.28.246Çünkü ona ortak olanlar, hakikat olması bakımından da ona ortaktırlar; bu nedenle onlarda hakikat vardır. Bu konuda üçüncü bir güçlük de öne sürülebilir: Bazıları, ne olursa olsun yanlış bir kanı taşıyan kimsede, pek çok doğruyla birlikte de olsa, hakikat bulunmadığını söylemek gerekip gerekmediğini soracaktır.

20.28.246

οἱ γὰρ μετέχοντες αὐτοῦ μετέχουσιν αὐτοῦ καὶ καθ’ ὅ ἐστιν ἀλήθεια, καὶ διὰ τοῦτο ἀλήθειά ἐστιν ἐν αὐτοῖς. καὶ τρίτον δ’ ἂν ἐν τῷ τόπῳ τοιοῦτον προσαπορηθείη, ἐπιστησόντων τινῶν εἰ χρὴ λέγειν μὴ εἶναι ἀλήθειαν ἐν τῷ ὁτιποτοῦν ψεῦδος ὑπολαμβάνοντι, κἂν μετὰ πολλῶν ἀληθῶν τοῦτο νομίζῃ.

20.28.247Sayısız doğru ile bir yanlıştan örülü bir önerme yanlış olduğu gibi, pek çok doğruyla birlikte bir yanlış kanı taşıyanda da böyle bir örgü bulunur; dolayısıyla onda hakikat yoktur denebilir. Ben de pek çok doğruyla birlikte bir yanlışı benimseyen kişiyi kastediyorum.

20.28.247

ὡς γὰρ ψεῦδος τὸ ἐκ μυρίων ὅσων ἀληθῶν καὶ ἑνὸς ψεύδους συμπεπλεγμένου, οὕτως ἐν τῷ δοξάζοντι μετὰ πολλῶν ἀληθῶν ἓν ψεῦδος οἱονεὶ τὸ τοιοῦτόν ἐστιν συμπεπλεγμένον, ὥστ’ ἂν εἰπεῖν ὅτι ἐν τῷδε οὐκ ἔστιν ἀλήθεια. δείκνυμι δὲ τὸν μετὰ πολλῶν ἀληθῶν ἓν ψεῦδος ὑπολαμβάνοντα.

20.28.248Bu üç yorumun da makul bir yanı var gibi görünür. Biri "Onda hakikat yoktur" sözünün, savaştığı Mesih'e ortak olmadığı için söylendiğini öne sürecektir. Bir başkası, hiçbir doğruyu düşünmediği ve her şeyde yanıldığı için böyle dendiğini söyleyecektir: O bu yüzden iblistir, kötüdür ve ne kadar yanılırsa yanılsın herkesten daha kötüdür; çünkü çoğu insanda, yanıldıkları pek çok şeyin yanında bir miktar doğru da bulunabilir, onda ise hiçbir doğru yoktur.

20.28.248

καὶ τὰ τρία γε δόξει ἔχειν λόγον, τινὸς μὲν φήσοντος κατὰ τοῦτο εἰρῆσθαι τὸ »Οὐκ ἔστιν ἀλήθεια ἐν αὐτῷ«, ἐπεὶ οὐ μετέχει Χριστοῦ; ᾧ γε καὶ προσπολεμεῖ· ἑτέρου δέ, ἐπείπερ οὐδὲν ἀληθὲς φρονεῖ ἀλλ’ ἐν πᾶσιν διέψευσται, καὶ διὰ τοῦτό ἐστιν διάβολος καὶ πονηρὸς καὶ χείρων παντὸς οὑτινοσοῦν πταίοντος, ὅτι τάχα ἐν μὲν τοῖς πολλοῖς ἐστίν τι καὶ ἀληθὲς μετὰ πολλῶν ὧν σφάλλονται, ἐν δὲ τούτῳ οὐδὲν ἀληθές.

20.28.249Üçüncü biri ise kalan görüşü savunarak, akıl sahibi bir canlının her konuda yanlış kanıya sahip olmasının ve hiçbir konuda, zayıf bir şekilde bile olsa, doğruyu benimsememesinin imkânsız olduğunu söyleyecektir.

20.28.249

καὶ τρίτος δέ τις συναγορεύσει τῷ λοιπῷ λέγων ἀμήχανον εἶναι λογικόν τι τυγχάνον ζῷον περὶ πάντων ψευδοδοξεῖν καὶ περὶ μηδενὸς κἂν ἀσθενῶς τὸ ἀληθὲς ὑπολαμβάνειν.

20.28.250Çünkü iblis, en azından kendisi hakkında akıl sahibi olduğunu, şunun insan, şunun melek, şunun beden, bedenin şu keyfiyette olduğunu, şunun ise bedenden başka bir şey olduğunu düşünerek bu doğru öğretilere sahip olacaktır.

20.28.250

πάντως γοῦν κἂν τοῦτο ἔχῃ ὁ διάβολος δόγμα ἀληθὲς περὶ αὑτοῦ ἐννοῶν ὅτι λογικός | ἐστιν, καὶ ὅτι τὸ τοιόνδε μὲν ἄνθρωπός ἐστιν, τὸ τοιόνδε δὲ ἄγγελος, καὶ τὸ τοιὸν μὲν σῶμα, καὶ ποιὸν σῶμα, ἄλλο δέ τι ἕτερον σώματος.

20.28.251Son söylediğimizi hiç söylemese ve düşünmese bile, ilk söylenenler onun hakkında hiç doğru düşünmediği sözünün doğru olamayacağını göstermeye yeter.

20.28.251

ἀλλ’ ἵνα καὶ τὸ τελευταῖον μὴ λέγῃ καὶ μὴ ἐννοῇ, ἀλλά γε αὐτάρκη τὰ πρῶτα πρὸς τὸ μὴ ἂν δύνασθαι εἶναι ἀληθὲς περὶ αὐτοῦ τὸ ὅτι οὐδὲν ἀληθὲς φρονεῖ.

20.28.252Biz "Hakikatte durmuyordu" sözünü, onun tabiatının böyle olduğunu gösteren ya da hakikatte durmasının imkânsız olduğunu öne süren bir söz olarak anlamıyoruz. Herakleon ise bu konuda şöyle diyor: "Çünkü onun tabiatı hakikatten değil, hakikatin zıttından, yani yanılgı ve bilgisizliktendir."

20.28.252

Ἡμεῖς μὲν οὖν τοῦ »Ἐν τῇ ἀληθείᾳ οὐχ ἕστηκεν« ἀκούομεν οὐχ ὡς φύσιν τοιαύτην ἐμφαίνοντος, οὐδὲ τὸ ἀδύνατον περὶ τοῦ ἑστηκέναι αὐτὸν ἐν ἀληθείᾳ παριστάντος· ὁ δὲ Ἡρακλέων εἰς ταῦτά φησι τὸ Οὐ γὰρ ἐκ τῆς ἀληθείας ἡ φύσις ἐστὶν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐκ τοῦ ἐναντίου τῇ ἀληθείᾳ, ἐκ πλάνης καὶ ἀγνοίας.

20.28.253"Bu yüzden", diyor, "ne hakikatte durabilir ne de içinde hakikat barındırabilir; yalan kendi tabiatından gelen bir özelliğidir, tabiatı gereği hiçbir zaman hakikati söyleyemez." Yalnız onun değil, babasının da yalancı olduğunu söylüyor ve "babası"nı özel olarak onun tabiatı diye anlıyor; çünkü o yanılgı ve yalandan oluşmuştur.

20.28.253

διό, φησίν, οὔτε στῆναι ἐν ἀληθείᾳ οὔτε σχεῖν ἐν αὑτῷ ἀλήθειαν δύναται, ἐκ τῆς αὑτοῦ φύσεως ἴδιον ἔχων τὸ ψεῦδος, φυσικῶς μὴ δυνάμενός ποτε ἀλήθειαν εἰπεῖν· λέγει δ’ ὅτι οὐ μόνος αὐτὸς ψεύστης ἐστίν, ἀλλὰ καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ἰδίως πατὴρ αὐτοῦ‹ ἐκλαμβάνων τὴν φύσιν αὐτοῦ, ἐπείπερ ἐκ πλάνης καὶ ψεύσματος συνέστη.

20.28.254Bütün bunlar iblisi her türlü kınama, suçlama ve yergiden kurtarır. Çünkü tabiatı daha üstün şeylere elverişli olmayan birini kimse haklı olarak kınayamaz, suçlayamaz, yeremez. Demek ki Herakleon'a göre iblis kınanacak biri değil, talihsiz biridir. Ama şunu bilmek gerekir: İblis, içinde hakikat olmadığı için hakikatte durmadığı gibi, babası iblis olanlar da içlerinde hakikat bulunmadığı için hakikatte durmazlar.

20.28.254

ταῦτα δὲ ὅλα ῥύεται τὸν διάβολον παντὸς ψόγου καὶ ἐγκλήματος καὶ μέμψεως· οὐδεὶς γὰρ εὐλόγως ἂν ψέξαι ἢ ἐγκαλέσαι ἢ μέμψαιτο τῷ μὴ πεφυκότι πρὸς τὰ κρείττονα. ἀτυχὴς οὖν μᾶλλον ἢ ψεκτὸς ὁ διάβολος κατὰ τὸν Ἡρακλέωνά ἐστιν. ἰστέον μέντοι γε ὅτι ὥσπερ ὁ διάβολος ἐν τῇ ἀληθείᾳ οὐχ ἕστηκεν, ὅτι οὐκ ἔστιν ἀλήθεια ἐν αὐτῷ, οὕτως καὶ οἱ ἐκ πατρὸς τοῦ διαβόλου ὄντες ἐν τῇ ἀληθείᾳ οὐχ ἑστήκασιν, ὅτι ἀλήθεια οὐκ ἔστιν ⟨ἐν⟩ αὐτοῖς.

20.28.255Hâlâ günah işleyen herkes, Mesih'e ait olduğunu söylese bile, böyledir. Çünkü "günah işleyen herkes iblistendir."

20.28.255

πάντες δὲ τοιοῦτοι οἱ ἔτι ποιοῦντες ἁμαρτίας, κἂν λέγωσιν εἶναι Χριστοῦ· »Πᾶς γὰρ ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν »ἐκ τοῦ διαβόλου γεγέννηται«.

20.29.256Bölüm 29

VIII, 44. Yalan söylediğinde kendi öz malından konuşur; çünkü yalancıdır, babası da öyledir.

"Siz babanız iblistensiniz" sözünü incelerken bu ayeti önceden anmış, yalanın ve babasının ne olduğunu araştırarak aklımıza gelenleri söylemiştik. Şimdi söyleyeceklerimiz o söylenenlerle birlikte incelensin.

20.29.256

(23) Προλαβόντες μὲν εἰς τὸ »Ὑμεῖς ἐκ τοῦ πατρὸς τοῦ διαβόλου ἐστέ« ἐμνημονεύσαμεν τοῦ ῥητοῦ καὶ τὰ ὑποπεσόντα ἡμῖν εἰς αὐτὸ εἰρήκαμεν, ζητοῦντες τί τὸ ψεῦδος καὶ τὸν πατέρα αὐτοῦ· συνεξεταζέσθω δὲ καὶ τὰ λεχθησόμενα νῦν ἐκείνοις.

20.29.257Kanımca her kötü ve aldatıcı ruh yalandır; bunların her biri konuştuğunda Tanrı'nınkinden değil, kendi öz malından konuşur. Bunların yalancı babası ise iblistir.

20.29.257

πᾶν πνεῦμα πονηρὸν καὶ ἀπατηλὸν νομίζω εἶναι ψεῦδος, καὶ ἕκαστον τούτων ὅταν λαλῇ, ἐκ τῶν ἰδίων καὶ μηδαμῶς ἐκ τῶν τοῦ θεοῦ λαλεῖν· τούτων δὲ ὁ ψεύστης πατήρ, ὁ διάβολος, ἐστίν·

20.29.258Her alçak ruhun yalancı olduğunu söylemeye bizi neyin yönelttiğini şimdi göstereceğiz. Krallar'ın üçüncü kitabında şöyle yazılıdır: Ahab, Ramot-Gilat'a savaşa gitmesinin mi yoksa durmasının mı uygun olduğu konusunda kehanette bulunması için Mikaya'yı çağırdığında, Mikaya şöyle demişti: "İsrail'in Tanrısı'nı tahtında otururken gördüm; bütün gök ordusu sağında ve solunda duruyordu."

20.29.258

πόθεν δὲ ἐκινήθημεν εἰς τὸ πᾶν χεῖρον πνεῦμα ψευδὲς εἰπεῖν νῦν παραθησόμεθα· γέγραπται ἐν τῇ τρίτῃ τῶν Βασιλειῶν ὡς ἄρα εἶπεν Μιχαίας κληθεὶς ὑπὸ τοῦ Ἀχαὰβ εἰς τὸ προφητεῦσαι περὶ τοῦ πότερον αὐτῷ καθήκει πορευθῆναι εἰς Ῥαμμὼθ Γαλαὰδ εἰς πόλεμον ἢ ἐπισχεῖν, τὸ » Εἶδον »θεὸν Ἰσραὴλ καθήμενον ἐπὶ θρόνου αὐτοῦ, καὶ πᾶσα ἡ στρατεία τοῦ »οὐρανοῦ ἱστήκει περὶ αὐτὸν ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ καὶ ἐξ εὐωνύμων αὐτοῦ.

20.29.259"Tanrı, 'İsrail kralı Ahab'ı kim kandıracak da gidip Ramot-Gilat'ta düşecek?' dedi. Biri şöyle, öteki böyle dedi. Bir ruh çıkıp Rab'bin önünde durdu ve 'Onu ben kandıracağım' dedi."

20.29.259

»καὶ εἶπεν· Τίς ἀπατήσει τὸν Ἀχαὰβ βασιλέα Ἰσραήλ, καὶ ἀναβήσεται »καὶ πεσεῖται ἐν Ῥαμμὼθ Γαλαάδ; καὶ εἶπεν οὗτος 〈οὕτως〉 [ἐν σοί.] »καὶ ἐξῆλθεν πνεῦμα καὶ ἔστη ἐνώπιον κυρίου καὶ εἶπεν· Ἐγὼ »ἀπατήσω αὐτόν.

20.29.260"Rab ona, 'Nasıl?' dedi. O da, 'Çıkıp bütün bu peygamberlerinin ağzında yalancı bir ruh olacağım' dedi."

20.29.260

καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν κύριος· Ἐν τίνι; καὶ εἶπεν· »Ἐξελεύσομαι καὶ ἔσομαι πνεῦμα ψευδὲς εἰς τὸ στόμα πάντων τῶν »προφητῶν σου τούτων.«

20.29.261Tarihler'in ikinci kitabında da aynı Mikaya, Ahab ile Yehoşafat'a şöyle der: "Rab'bin sözünü dinleyin. Rab'bi tahtında otururken gördüm; bütün göklerin ordusu sağında ve solunda duruyordu. Rab, 'İsrail kralı Ahab'ı kim kandıracak da gidip Ramot-Gilat'ta düşecek?' dedi. Biri şöyle, öteki böyle dedi. Bir ruh çıkıp Rab'bin önünde durdu ve 'Onu ben kandıracağım' dedi. Rab, 'Nasıl?' dedi. O da, 'Çıkıp bütün peygamberlerinin ağzında yalancı bir ruh olacağım' dedi."

20.29.261

καὶ ἐν τῇ δευτέρᾳ τῶν Παραλειπομένων ὁ αὐτὸς Μι|χαίας πρὸς τὸν Ἀχαάβ φησι καὶ τὸν Ἰωσαφάτ· »Ἀκούσατε »λόγον κυρίου. εἶδον τὸν κύριον καθήμενον ἐπὶ θρόνου αὐτοῦ, καὶ »πᾶσα δύναμις τοῦ οὐρανοῦ ἱστήκει ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ καὶ ἐξ »ἀριστερῶν αὐτοῦ. καὶ εἶπεν κύριος· Τίς ἀπατήσει τὸν Ἀχαὰβ βασιλέα »Ἰσραήλ, καὶ ἀναβήσεται καὶ πεσεῖται ἐν Ῥαμμὼθ Γαλαάδ; καὶ εἶπεν· »οὗτος οὕτως. καὶ ἐξῆλθεν πνεῦμα καὶ ἔστη ἐνώπιον κυρίου καὶ »εἶπεν· Ἐγὼ ἀπατήσω αὐτόν. καὶ εἶπεν κύριος· Ἐν τίνι; καὶ εἶπεν· »Ἐξελεύσομαι καὶ ἔσομαι πνεῦμα ψευδὲς ἐν στόματι πάντων τῶν »προφητῶν αὐτοῦ«.

20.29.262Bu sözler açıkça şunu gösteriyor: Yalancı ruh gerçekten bir ruh ise, yalancı ruh olma özelliğini yalancı babadan almış olan bütün yalancı ruhlar da, ousia bakımından değil, yalan ve kötülük bakımından onun gibidir.

20.29.262

σαφῶς οὖν διὰ τούτων δηλοῦται ὅτι 〈εἰ〉 πνεῦμά τί ἐστιν τὸ ψευδὲς πνεῦμα, πάντα ὅμοια εἴη ἂν ψευδῆ πνεύματα 〈τὰ〉 ἀπὸ τοῦ ψεύστου πατρὸς εἰληφότα τὸ εἶναι ψευδῆ πνεύματα, κατὰ τὸ ψεῦδος καὶ τὴν κακίαν, καὶ οὐχ ὅτι τὸ κατ’ οὐσίαν.

20.29.263Kutsal Ruh ya da bir melek ruhu konuştuğunda kendi öz malından değil, hakikatin ve hikmetin logos'undan konuşur. Bu, Yuhanna İncili'nde Tesellici'den söz edildiği yerde de gösterilir: "Benden alıp size bildirecek."

20.29.263

τὸ μὲν οὖν ἅγιον πνεῦμα ἢ ἀγγελικὸν πνεῦμα, ὅταν λαλῇ, οὐκ ἐκ τῶν ἰδίων λαλεῖ, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας καὶ τῆς σοφίας· ὅπερ δηλοῦται καὶ ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννην, ἔνθα περὶ τοῦ παρακλήτου διδάσκει καί φησιν· » Ἐκ τοῦ ἐμοῦ λήψεται καὶ ἀναγγελεῖ ὑμῖν«.

20.29.264Yalan ise konuştuğunda kendi öz malından konuşur. Krallar'ın üçüncü kitabında Ahab'ı kandıran yalancı ruh da kendi öz malından konuşmuştur.

20.29.264

τὸ μέντοι ψεῦδος ὅταν λαλῇ, ἐκ τῶν ἰδίων λαλεῖ· ἐκ τῶν ἰδίων ἐλάλησεν καὶ τὸ ἐν τῇ τρίτῃ τῶν Βασιλειῶν ψευδὲς πνεῦμα ἀπατῶν τὸν Ἀχαάβ.

20.29.265Yine de dikkat et: "Yalancı" adı hem yalanı doğuran iblis için hem de insan için aynı şekilde kullanılmıştır. Burada "Çünkü yalancıdır, babası da öyledir" sözü insan için söylenmiyor; ama Mezmurlar'da "Şaşkınlığımda dedim ki: Her insan yalancıdır" denmektedir.

20.29.265

πλὴν παρατήρει ὅτι 〈τὸ〉 ›ψεύστης‹· ὄνομα ὁμοίως τέτακται ἐπί τε τοῦ γεννήσαντος τὸ ψεῦδος διαβόλου καὶ ἐπὶ τοῦ ἀνθρώπου· ἐνθάδε μὲν γὰρ 〈οὐ〉 περὶ τοῦ ἀνθρώπου λέγεται τὸ »Ὅτι ψεύστης ἐστὶν καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ«, ἐν δὲ Ψαλμοῖς τὸ »Ἐγὼ δὲ εἶπον ἐν τῇ ἐκστάσει μου· Πᾶς ἄνθρωπος »ψεύστης.

20.29.266Bunları, insan olmaktan bütün gücümüzle kaçınalım ve "tanrılar" olmaya çaba gösterelim diye aktardık; çünkü insan olduğumuz sürece, yalanın babasının yalancı olduğu gibi biz de yalancıyız.

20.29.266

ταῦτα δὲ παρεθέμεθα ἵνα πάσῃ δυνάμει φεύγωμεν τὸ εἶναι ἄνθρωποι καὶ σπεύδωμεν γενέσθαι ›θεοί‹, ἐπείπερ ὅσον ἐσμὲν ἄνθρωποι, ψεῦσται ἐσμέν, ὡς καὶ ὁ πατὴρ τοῦ ψεύδους ψεύστης ἐστίν.

20.29.267Aynı adı ve bu adın ifade ettiği şeyi paylaşmamız, yani hâlâ insan kalıyorsak bizim, yalancı denen iblisle aynı adı ve şeyi paylaşmamız benzer bir durumdur.

20.29.267

ὅμοιον δέ ἐστιν τὸ μετέχειν ἡμᾶς ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ὀνόματος καὶ τοῦ σημαινομένου ὑπὸ τοῦ ὀνόματος πράγματος· ἡμᾶς λέγω, ἐὰν ἔτι μένωμεν ἄνθρωποι, καὶ τὸν διάβολον, ὃς ψεύστης εἴρηται.

20.30.268Bölüm 30

VIII, 45. Bana gelince, hakikati söylediğim için bana inanmıyorsunuz.

Sözün kime yöneltildiğini, yani ona iman etmiş ve İsa'nın sözünde kalırlarsa gerçekten onun öğrencileri olacakları, kendilerini özgür kılan hakikati bilecekleri vaadini almış Yahudilere yöneltildiğini hatırlarsak, böyle kimselere nasıl olup da "Hakikati söylediğim için bana inanmıyorsunuz" dediğini sorabiliriz.

20.30.268

(24) Εἰ μεμνήμεθα πρὸς τίνας ἐστὶν ὁ λόγος, οτι πρὸς τοὺς πεπιστευκότας αὐτῷ Ἰουδαίους, ἐπαγγελίαν λαμβάνοντας ὅτι ἐὰν μένωσιν ἐν τῷ λόγῳ τοῦ Ἰησοῦ τότε ἀληθῶς αὐτοῦ εἰσι μαθηταὶ καὶ γνώσονται τὴν ἀλήθειαν ἐλευθεροῦσαν αὐτούς, ἐπαπορήσομεν πῶς τοῖς τοιούτοις φησίν· »Ἐγὼ δὲ ὅτι τὴν ἀλήθειαν λέγω, οὐ πιστεύετέ μοι«.

20.30.269Şuna dikkat et: Biri aynı kişiye, bir bakımdan inanıp başka bir bakımdan inanmayabilir mi? Örnek verelim: Pontius Pilatus zamanında Yahudiye'de çarmıha gerilen İsa'ya inanıp Bakire Meryem'den doğana inanmayanlar, aynı kişiye hem inanır hem inanmazlar.

20.30.269

καὶ ἐπίστησον εἰ δύναταί τις τῷ αὐτῷ κατά τινα μὲν ἐπίνοιαν πιστεύειν, κατὰ δὲ ἑτέραν μὴ πιστεύειν· οἷον παραδείγματος ἕνεκεν. οἱ πιστεύοντες μὲν εἰς τὸν ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου Ἰησοῦν ἐσταυρωμένον ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ, μὴ πιστεύοντες δὲ εἰς τὸν γεγεννημένον ἐκ Μαρίας τῆς παρθένου, οὗτοι εἰς τὸν αὐτὸν πιστεύουσι καὶ οὐ πιστεύουσι.

20.30.270Yine, Yahudiye'de yazılı harikaları ve işaretleri yapan İsa'ya inanıp göğü ve yeri yaratanın Oğlu'na inanmayanlar, aynı kişiye hem inanır hem inanmazlar.

20.30.270

καὶ πάλιν οἱ πιστεύοντες μὲν εἰς τὸν ποιήσαντα ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ τὰ ἀναγεγραμμένα τέρατα καὶ σημεῖα Ἰησοῦν, μὴ πιστεύοντες δὲ εἰς τὸν υἱὸν τοῦ ποιήσαντος τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, εἰς τὸν 〈αὐτὸν〉 πιστεύουσι καὶ οὐ | πιστεύουσι.

20.30.271Yine, İsa Mesih'in Babası'na inanıp bu evrenin yaratıcısına ve yapıcısına inanmayanlar, aynı kişiye hem inanır hem inanmazlar.

20.30.271

πάλιν τε αὖ οἱ πιστεύοντες μὲν εἰς τὸν πατέρα Ἰησοῦ Χριστοῦ, μὴ πιστεύοντες δὲ εἰς τὸν δημιουργὸν καὶ ποιητὴν τοῦδε 〈τοῦ〉 παντός, οὗτοι εἰς τὸν αὐτὸν πιστεύουσι καὶ οὐ πιστεύουσιν.

20.30.272Bunun gibi, göğün ve yerin yaratıcısına inanıp Pontius Pilatus zamanında çarmıha gerilen İsa'nın Babası'na inanmayanlar da Tanrı'ya hem inanır hem inanmazlar.

20.30.272

ἀλλὰ καὶ οἱ πιστεύοντες μὲν εἰς τὸν ποιητὴν οὐρανοῦ καὶ γῆς, μὴ πιστεύοντες δὲ εἰς τὸν πατέρα Ἰησοῦ τοῦ ἐσταυρωμένου ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου, εἰς τὸν θεὸν πιστεύουσιν καὶ οὐ πιστεύουσιν.

20.30.273Öyleyse, İncil'in yazarı bunu fark etmemiş gibi burada bir çelişki olmasın diye şöyle diyeceksin: Kendisine iman etmiş Yahudilere "Hakikati söylediğim için bana inanmıyorsunuz" diyen, onlara bir bakımdan inandıkları, başka bir bakımdan inanmadıkları için böyle demiştir.

20.30.273

ἵν’ οὖν μὴ παρὰ πόδας ἐναντίωμα ᾖ ὡς μὴ συνεωρακότος τοῦ γράφοντος τὸ εὐαγγέλιον τὸ τοιοῦτον, φήσεις ὅτι ὁ λέγων πρὸς τοὺς πεπιστευκότας αὐτῷ Ἰουδαίους τὸ »Ἐγὼ δὲ ὅτι τὴν ἀλήθειαν λέγω, »οὐ πιστεύετέ μοι«, πιστεύουσιν κατά τινα ἐπίνοιαν καὶ καθ’ ἑτέραν μὴ πιστεύουσιν ταῦτα ἔφασκεν.

20.30.274Muhtemelen onun görünen yönüne, yaptığı harikalar dolayısıyla inanıyor, daha derin söylediklerine ise inanmıyorlardı. "Hakikati söylediğim için bana inanmıyorsunuz" sözü, "Hakikati bileceksiniz" denen, henüz hakikati bilmeyen kişilere de uyar. Sanki şöyle diyordu: Harikalar yaptığım için bana inanıyorsunuz, ama hakikati söylediğim için bana inanmıyorsunuz.

20.30.274

καὶ εἰκὸς ὅτι ἐπίστευον μὲν αὐτῷ κατὰ τὸ ὁρατὸν διὰ τὰ τεράστια, οὐκ ἐπίστευον δὲ τοῖς βαθύτερον ὑπ’ αὐτοῦ λεγομένοις· καὶ ἁρμόζει γε τῷ » Γνώσεσθε τὴν ἀλήθειαν« λεγομένῳ μὴ ἐγνωκόσι τὴν ἀλήθειαν τὸ »Ὅτι τὴν ἀλήθειαν λέγω, οὐ »πιστεύετέ μοι«, ὡς εἰ ἔλεγεν· καθ’ ὃ μὲν τεράστια ποιῶ πιστεύετέ μοι, καθ’ ὃ δὲ τὴν ἀλήθειαν λέγω οὐ πιστεύετέ μοι.

20.30.275Bugün de pek çok kişide bunu görebilirsin: Hakkındaki hikâyeyi inceledikleri zaman İsa'ya hayran kalırlar, ama kendilerine melekelerini aşan daha derin ve büyük bir söz açıklandığında artık inanmaz, onun yanlış olduğundan kuşkulanırlar. Bu yüzden dikkat edelim ki Logos bize de "Hakikati söylediğim için bana inanmıyorsunuz" demesin.

20.30.275

τοῦτο δ’ ἂν καὶ νῦν ἐπὶ πολλῶν ἴδοις, θαυμαζόντων μὲν τὸν Ἰησοῦν ἐπὰν ἐνορῶσιν τῇ περὶ αὐτοῦ ἱστορίᾳ, μηκέτι δὲ πιστευόντων ἐπὰν βαθύτερος καὶ μείζων τῆς ἕξεως αὐτῶν αὐτοῖς ἀναπτύσσηται λόγος, ἀλλ’ ὑποπτευόντων αὐτὸν εἶναι ψευδῆ. διόπερ προσέχωμεν μήποτε καὶ ἡμῖν εἴπῃ ὁ λόγος· »Ὅτι τὴν ἀλήθειαν λέγω, οὐ πιστεύετέ μοι«.

20.31.276Bölüm 31

VIII, 46. Hanginiz bana günah isnat edebilir?

Logos, kastettiği şeyi dinleyenlerden hiçbirinin karşı çıkamayacağı kadar açıkça ortaya koyduğunda, onay vermeyenleri utandırmak için şunu da söyleyebilir: Söylenenlerde bir yanlış gösteremiyorsanız, artık onay vermeniz haklı olarak istenir.

20.31.276

(25) Ὁ λόγος, ἐπὰν τρανῶς αὑτοῦ παριστάνῃ τὸ βούλημα ὡς μηδαμῶς ἀντιλέγειν δύνασθαί τινα τῶν ἀκουόντων, καὶ ταῦτα ἂν λέγοι δυσωπῶν τοὺς μὴ συγκατατιθεμένους· ὅτι εἰ μὴ ἐλέγχετε τὰ λεγόμενα ἡμαρτημένα, ἀπαιτοῖσθε ἂν εὐλόγως ἤδη τὴν συγκατάθεσιν.

20.31.277Bu ifade, lafzı bakımından da Kurtarıcı'nın cesaretini gösterir. Çünkü hiçbir insan, günah işlemediğine güvenerek "Hanginiz bana günah isnat edebilir?" diyememiştir. Bunu kendisini tanımış herkese karşı yalnız Rabbimiz söyleyebilir; o hiç günah işlemedi, "her bakımdan bizim gibi sınandı, ama günahsızdı."

20.31.277

ἔχει δὲ καὶ κατὰ τὸ ῥητὸν παρρησίαν τοῦ σωτῆρος ἡ λέξις, μηδενὸς μὲν ἀνθρώπου δυνηθέντος εἰπεῖν μετὰ πεποιθήσεως τῆς ἐπὶ τῷ μὴ ἡμαρτηκέναι τὸ » Τίς ἐξ ὑμῶν ἐλέγχει με περὶ ἁμαρτίας;« μόνου δὲ τοῦ κυρίου ἡμῶν, ὃς ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, πεπειρασμένος »κατὰ πάντα »καθ’ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας«, ταῦτα πρὸς πάντας τοὺς πώποτε ἐγνωκότας αὐτὸν εἰπεῖν δυναμένου.

20.31.278"Hanginiz" sözünün yalnız orada bulunanlara değil, bütün insan soyuna söylendiğini anlıyorum. Sanki şöyle açıklanıyordu: Sizin soyunuzdan kim? Ya da herhangi bir insan, bana günah isnat edebilecek olan kim?

20.31.278

ἀκούω δὲ τοῦ » Τίς ἐξ ὑμῶν« λεγομένου οὐ πρὸς τοὺς παρόντας μόνον ἀλλὰ καὶ πρὸς ὅλον τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος, ὡς εἰ οὕτως ἐσαφηνίζετο· τίς ἐκ τοῦ γένους ὑμῶν; ἤ τίς ὁποιοσδήποτε ἄνθρωπος ἐλέγξαι μὲ δυνήσεται περὶ ἁμαρτίας;

20.31.279Ama iyi biliyorum ki hiç kimse. İnsan tabiatının elverdiği ölçüde, "Ben Mesih'i örnek aldığım gibi siz de beni örnek alın" sözü uyarınca, bütün insanlara karşı temiz bir vicdanın verdiği böyle bir cesareti kazanmaya bütün gücümüzle çalışmalıyız. Öyle ki, iman etmeye başladıktan sonraki zamanlar için bizi tanıyan herkese "Hanginiz bana günah isnat edebilir?" diyebilelim; akıl çağına geldiğimizden beri geçen süre için bunu söyleyemesek bile.

20.31.279

ἀλλ’ εὖ οἶδ’ ὅτι οὐδείς. κατὰ τὸ δυνατὸν δὲ ἀνθρωπίνῃ φύσει διὰ τὸ » Μιμηταί μου γίνεσθε, καθὼς κἀγὼ Χριστοῦ« παντὶ τρόπῳ φιλοτιμητέον τοιαύτην ἀναλαβεῖν καθαροῦ συνειδότος παρρησίαν πρὸς πάντας ἀνθρώπους, ὥστ’ ἂν εἰπεῖν ἡμᾶς περὶ τῶν ἑξῆς καὶ μετὰ | τὴν ἀρχὴν τῆς πίστεως χρόνων πρὸς ἕκαστον τῶν ἡμᾶς γινωσκόντων τὸ » Τίς ἐξ ὑμῶν ἐλέγχει με περὶ ἁμαρτίας;« εἰ καὶ μὴ δυνατὸν τοῦτο ἐξ οὗ τὸν λόγον συμπεπληρώκαμεν εἰπεῖν.

20.31.280Kurtarıcı bunu yalnız insanlara değil, iblise ve ona bağlı kuvvetlere de söyleyebilirdi; çünkü onlar da onun günahını gösterecek bir şey söyleyemezlerdi.

20.31.280

Τοῦτο δὲ οὐ πρὸς ἀνθρώπους μόνον ἂν εἶπεν ὁ σωτὴρ ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν διάβολον καὶ τὰς ὑπ’ αὐτὸν δυνάμεις, μηδὲν ἐχούσας εἰπεῖν εἰς ἔλεγχον τὸν περὶ ἁμαρτίας αὐτοῦ.

20.31.281Bu, "Bu dünyanın hükümdarı geliyor, ama bende hiçbir şey bulamıyor" sözüyle de uyumludur.

20.31.281

καὶ τοῦτό γε ἀκόλουθόν ἐστιν τῷ »Ἕρχεται ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου, καὶ ἐν ἐμοὶ εὑρίσκει οὐδέν«.

20.31.282Biz de büyük bir özenle, bir zamandan sonra, ölüm anında bize karşı bahane arayan iblise ve meleklerine "Hanginiz bana günah isnat edebilir?" diyecek cesareti kazanabiliriz.

20.31.282

δυνατὸν δὲ καὶ ἡμῖν ἐκ πολλῆς ἐπιμελείας τὴν ἀπό τινος ἀναλαβεῖν χρόνου παρρησίαν πρὸς τὸ εἰπεῖν ἡμᾶς τῷ ζητοῦντι καθ’ ἡμῶν ἀφορμὴν διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ παρὰ τὸν τῆς ἐξόδου καιρόν· » Τίς ἐξ ὑμῶν ἐλέγχει με περὶ ἁμαρτίας;«

20.32.283Bölüm 32

VIII, 46. Hakikati söylüyorsam neden bana inanmıyorsunuz?

Bu sorunun neye işaret ettiğini görmeye değer. Sözün yöneltildiği kişiler gereken cevabı vermemiş olsalar da bunu göreceğiz.

20.32.283

(26) Ἄξιον ἰδεῖν τί ὑποφαίνεται ἐκ τοῦ πύσματος. τοῦτο δὲ ὀψόμεθα εἰ καὶ ἐκεῖνοι πρὸς οὓς ὁ λόγος οὐκ ἀπεκρίναντο τὴν δέουσαν ἀπόκρισιν ἐξενεγκόντες.

20.32.284Çünkü biri şöyle diyebilir: İnanmıyoruz, çünkü onun söylediğinin nasıl hakikat olduğunu göremiyoruz. Göremiyoruz, çünkü tabiatı gereği hakikati görebilen gözlerimiz henüz arınmamıştır. Böyle olduğumuz için de Tanrı'dan değiliz. Henüz Tanrı'dan değiliz, üstelik hakikati gören gözlerimiz de arınmamıştır; kötülük onları örtmüş, kalınlaştırmış ya da bulandırmıştır.

20.32.284

εἴποι γὰρ ἄν τις· διὰ τοῦτο οὐ πιστεύομεν, ἐπεὶ οὐ θεωροῦμεν τίνα τρόπον ὃ λέγει ἐστὶν ἀλήθεια· οὐ θεωροῦμεν δὲ τῷ μηδέπω κεκαθάρθαι ἡμῶν τὰς τῇ φύσει διορατικὰς τῆς ἀληθείας ὄψεις· καὶ ἐπεὶ τοιοῦτοί ἐσμεν, οὔκ ἐσμεν ἐκ τοῦ θεοῦ· εἰ οὐδέπω ἐσμὲν ἐκ τοῦ θεοῦ, ἀλλὰ καὶ αἱ τῆς ἀληθείας ὄψεις θεωρητικαὶ οὐκ εἰσὶν κεκαθαρμέναι, τῷ ἐπικεκαλύφθαι ἢ πεπαχύνθαι ἢ τεθολῶσθαι αὐτὰς ὑπὸ τῆς κακίας.

20.32.285Asıl anlamıyla iman etmenin ne olduğunu, yani "İsa'nın Mesih olduğuna inanan herkesin Tanrı'dan doğduğunu" kavrayıp böyle iman etmekten ne kadar uzak kaldığımızı fark edelim ve şöyle cevap verelim: Ruhun gözlerinin hekimine, kendi hikmeti ve insan sevgisiyle, kötülüğümüzün getirdiği alçalmanın hâlâ örttüğü gözlerimizin açılması için her şeyi yapmasını yalvaralım. Nitekim bir yerde "Alçalmamız bizi örttü" denmektedir. Henüz iman edememizin sebeplerini itiraf ettiğimizde bizi işitecek, hasta ve hekime muhtaç kişilere yardım ederek iman armağanını kavramamıza yardım edecektir. Pavlus armağanlar listesinde bunu hikmet sözü ve anlayış sözünden sonra üçüncü sıraya koyar; bunlara "Bir başkasına aynı Ruh'ta iman" diye ekler. Bu armağan hakkında başka bir yerde de şöyle der: "Çünkü size Tanrı tarafından yalnızca Mesih'e iman etmek değil, onun için acı çekmek de bağışlandı."

20.32.285

κατανοοῦντες δὲ τί τὸ κυρίως πιστεύειν καθ’ ὃ »Πᾶς ὁ πιστεύων ὅτι Ἰησοῦς ὁ χριστός »ἐστιν, ἐκ τοῦ θεοῦ γεγέννηται«, καὶ αἰσθανόμενοι ὅσῳ τοῦ οὕτως πιστεύειν ἀπολειπόμεθα, ταῦτα ἀποκρινώμεθα, παρακαλοῦντες τὸν τῶν τῆς ψυχῆς ὄψεων ἰατρὸν τῇ ἑαυτοῦ σοφίᾳ καὶ φιλανθρωπίᾳ πάντα ποιῆσαι τὰ ὑπὲρ τοῦ ἀποκαλυφθῆναι τοὺς ὀφθαλμοὺς ἡμῶν, ἔτι κεκαλυμμένους ὑπὸ τῆς διὰ τὴν κακίαν ἀτιμίας ἡμῶν, κατὰ τὸ εἰρημένον που· »Ἐπεκάλυψεν ἡμᾶς ἡ ἀτιμία ἡμῶν«· ἐπακούσεται γὰρ ἡμῶν ὁμολογούντων τὰ αἴτια τοῦ μηδέπω ἡμᾶς πιστεύειν, καὶ ὡς κακῶς ἔχουσιν καὶ χρῄζουσιν ἰατροῦ βοηθῶν συνεργήσει πρὸς τὸ χωρῆσαι ἡμᾶς τὸ εἰς τὸ πιστεύειν χάρισμα, τρίτον παρὰ τῷ Παύλῳ ἐν τῷ καταλόγῳ τῶν χαρισμάτων τεταγμένον μετὰ τὸν τῆς σοφίας λόγον καὶ τὸν τῆς συνέσεως λόγον, οἷς ἐπιφέρει· »Ἑτέρῳ πίστις ἐν »τῷ αὐτῷ πνεύματι«· περὶ οὗ χαρίσματος καὶ ἐν ἄλλοις φησίν· »Ὅτι »ἀπὸ θεοῦ ὑμῖν ἐχαρίσθη οὐ μόνον τὸ εἰς Χριστὸν πιστεύειν ἀλλὰ »καὶ τὸ ὑπὲρ αὐτοῦ πάσχειν«.

20.32.286İşin kendisine bakan da şunu anlayacaktır: Hakikati öğreteceğini vaat eden pek çok kişi birbirinden farklı pek çok öğreti yayarken, hiçbirine inanmamak ya da yalnızca doğru olana inanmak, Tanrı'nın sıradan bir armağanı değildir. Çünkü bu artık usta bir sarrafın işidir; ona yetkin demekle yanılmazsın, çünkü İbranilere Mektup'ta "Katı yiyecek yetkinler içindir; onlar meleke sayesinde iyiyi kötüden ayırmak için duyularını çalıştırmışlardır" diye yazılıdır.

20.32.286

καὶ ἀπὸ τῆς ἐνεργείας δὲ ἐπιστήσαντι σαφὲς ἔσται ὅτι οὐχ ἡ τυχοῦσα δωρεά ἐστιν τοῦ θεοῦ, πλειόνων δογμάτων διαφόρων ὑπὸ πολλῶν κηρυσσομένων τῶν διδάσκειν τὰ ἀληθῆ ἐπαγγελλομένων, τὸ μηδενὶ ἢ μόνῳ τῷ ἀληθεῖ πιστεῦσαι· τοῦτο γὰρ | ἤδη καὶ δοκίμου τραπεζίτου ἔργον τυγχάνει, ὃν τέλειον ὀνομάζων οὐκ ἂν ἁμάρτοις, ἅτε καὶ ἐν τῇ πρὸς Ἑβραίους γεγραμμένου τοῦ » Τελείων δέ ἐστιν ἡ στερεὰ τροφή, τῶν διὰ τὴν ἕξιν τὰ »αἰσθητήρια γεγυμνασμένα ἐχόντων πρὸς διάκρισιν καλοῦ τε καὶ κακοῦ«.

20.33.287Bölüm 33

VIII, 47. Tanrı'dan olan Tanrı'nın sözlerini dinler; siz Tanrı'dan olmadığınız için dinlemiyorsunuz.

Farklı tabiatlar efsanesini ortaya atan ve bazılarının tabiatça, ilk yaratılıştan Tanrı'nın oğulları olduğunu, ancak Tanrı'yla olan akrabalıkları sayesinde Tanrı'nın sözlerini alabildiklerini söyleyen kişiler, savlarını bu metinden de kanıtladıkları kanısındalar.

20.33.287

(27) Δοκοῦσιν οἱ τὴν περὶ διαφόρων φύσεων εἰσάγοντες μυθοποιΐαν καὶ λέγοντες εἶναι φύσει καὶ ἐκ πρώτης κατασκευῆς υἱοὺς θεοῦ, μόνον διὰ τὸ πρὸς θεὸν συγγενὲς δεκτικοὺς τῶν τοῦ θεοῦ ῥημάτων, καὶ ἐντεῦθεν ἀποδεικνύναι τὸ προκείμενον αὐτοῖς.

20.33.288Bu ayet üzerinde uzun uzun durarak, ayetin kullanılışındaki inandırıcılığa cevap veremeyen ve çözümünü göremeyen ayrımsız kimseleri kandırıyorlar. Çözüm ise şudur: "Dünyaya gelen her insanı aydınlatan gerçek ışığı" alanlar, onu Tanrı'dan oldukları için almamışlardır. (Tanrı'dan oldukları için almış olsalardı, onlar hakkında "Onu alanlara, onun adına iman edenlere Tanrı'nın çocukları olma yetkisini verdi" yazılmazdı.) O hâlde açıktır ki Tanrı'dan olmayanların, gerçek ışığı almadan önce Tanrı'nın çocukları olma yetkisi bile yoktur. Onu aldıklarında ise henüz Tanrı'nın çocukları olmazlar, ama ışığı almaları sayesinde Tanrı'nın çocukları olma yetkisini alırlar. Ancak o zaman Tanrı'dan olur ve onun sözlerini dinlerler; artık yalnız basitçe inanmakla kalmaz, Tanrı'ya saygının gereklerini daha derin bir bakışla kavrarlar.

20.33.288

συναρπάζουσίν γέ τοι καὶ ἀπὸ τούτου τοῦ ῥητοῦ, προσδιατρίβοντες αὐτῷ, τοὺς ἀκρίτους καὶ μὴ δυναμένους πρὸς τὴν πιθανότητα τῆς χρήσεως τοῦ ῥητοῦ ἀπαντᾶν, μηδὲ βλέποντας αὐτοῦ τὴν λύσιν οὕτως ἔχουσαν· εἴπερ ὅσοι ἔλαβον »τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν, ὃ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον »ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον«, οὐ τῷ εἶναι [καὶ] ἐκ τοῦ θεοῦ εἰλήφασιν αὐτό (εἰ γὰρ τῷ εἶναι ἐκ τοῦ θεοῦ εἰλήφεισαν αὐτό, οὐκ ἂν περὶ αὐτῶν ἀναγέγραπτο· »Ὅσοι δὲ ἔλαβον αὐτόν, ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα »θεοῦ γενέσθαι, τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ«), δῆλον ὅτι οἱ μὴ ὄντες ἐκ τοῦ θεοῦ, πρὶν μὲν λαβεῖν τὸ 〈φῶς τὸ〉 ἀληθινόν, οὐδὲ ἐξουσίαν πως ἔχουσιν τοῦ τέκνα θεοῦ γενέσθαι· ἐπὰν δὲ λάβωσιν αὐτό, τέκνα μὲν οὐδέπω γίνονται θεοῦ, ἀλλ’ ἐξουσίαν λαμβάνουσιν διὰ τοῦ εἰληφέναι τὸ φῶς γενέσθαι τέκνα θεοῦ. τότε γενόμενοι ἐκ τοῦ θεοῦ καὶ τὰ ῥήματα ἀκούουσιν αὐτοῦ, οὐκέτι ἁπλούστερον πιστεύοντες μόνον ἀλλ’ ἤδη καὶ διορατικώτερον κατανοοῦντες τὰ τῆς θεοσεβείας πράγματα.

20.33.289Böyle olmaya çaba göstermeyenler ise Tanrı'nın çocukları ve Tanrı'dan olmazlar. Bu yüzden onun sözlerini dinlemez, kastettiklerini anlamazlar. Tanrı'nın çocukları hâlinden önce gelen, yalnız iman etmiş olanların durumunda kalırlar; korkuya götüren kulluk ruhunu almış olmakla Tanrı'nın kuludurlar ve evlatlık ruhunu kavrayacak kadar ilerlemeye çaba göstermemişlerdir. Bu ruha sahip olanlar onunla "Abba, Baba!" diye seslenir.

20.33.289

οἱ 〈δὲ〉 μὴ τοιοῦτοι φιλοτιμησάμενοι εἶναι τέκνα μὲν οὐ γίνονται θεοῦ, οὐδὲ ἐκ τοῦ θεοῦ, καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἀκούουσιν τὰ ῥήματα αὐτοῦ οὐδὲ συνιᾶσιν τοῦ βουλήματος αὐτῶν· μένουσιν δὲ ἐν τῇ πρὸ τῶν τέκνων τοῦ θεοῦ καταστάσει τῶν πεπιστευκότων μόνον, δοῦλοι θεοῦ τῷ εἰληφέναι τὸ τῆς δουλείας εἰς φόβον πνεῦμα καὶ μὴ ἐσπουδακέναι προβῆναι καὶ προκόψαι ὥστε καὶ τὸ τῆς υἱοθεσίας χωρῆσαι, ἐν ᾧ κράζουσιν οἱ ἔχοντες αὐτό· »Ἀββᾶ, ὁ πατήρ«.

20.33.290Hiçbir insanın başlangıçtan beri Tanrı'nın oğlu olmadığı, Pavlus'un kendisi için de söylediği "Tabiatça gazabın çocuklarıydık" sözünden bellidir. "Ama ben size diyorum ki düşmanlarınızı sevin ve size zulmedenler için dua edin; öyle ki göklerdeki Babanızın oğulları olasınız" sözünden de bu açıkça anlaşılmaktadır.

20.33.290

ὅτι γὰρ καθόλου οὐδεὶς ἀνθρώπων ἀρχῆθεν υἱός ἐστιν θεοῦ, δῆλον μὲν καὶ ἐκ τοῦ »Ἤμεθα τέκνα φύσει ὀργῆς« [ὑπὸ] Παύλου καὶ περὶ ἑαυτοῦ τοῦτο εἰρηκότος· σαφὲς δὲ καὶ ἐκ τοῦ »Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν· »Ἀγαπήσατε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν διωκόντων »ὑμᾶς, ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν οὐρανοῖς«.

20.33.291Pavlus "tabiatça gazabın oğlu" ise, Tanrı'nın çocuğu olma yetkisini almadan ve Tanrı'nın çocuğu olmadan önce, yaratılış bakımından kim Pavlus'tan üstündür de gazabın oğlu değildir?

20.33.291

εἰ γὰρ Παῦλος »φύσει ὀργῆς υἱός«, τίς ὑπὲρ Παῦλον, ὅσον ἐπὶ τῇ κατασκευῇ, οὐκ ὀργῆς υἱὸς πρὸ τοῦ λαβεῖν ἐξουσίαν τέκνον θεοῦ γενέσθαι καὶ πρὸ τοῦ τέκνον γενέσθαι θεοῦ;

20.33.292Biri göklerdeki Baba'nın oğlu ancak düşmanlarını sevmek ve kendisine zulmedenler için dua etmekle oluyorsa, açıktır ki hiç kimse tabiatça Tanrı'dan olduğu için Tanrı'nın sözlerini dinlemez. Dinleyen, Tanrı'nın çocuğu olma yetkisini almış, bu yetkiyi gereği gibi kullanmış, düşmanlarını sevmiş, kendisine kötülük edenler için dua etmiş ve böylece göklerdeki Baba'nın oğlu olmuş kişidir.

20.33.292

καὶ εἰ οὐκ ἄλλως γίνεταί τις υἱὸς τοῦ ἐν οὐρανοῖς πατρὸς ἢ ἐκ τοῦ ἀγαπᾶν τοὺς ἐχθροὺς ἑαυτοῦ | καὶ προσεύχεσθαι ὑπὲρ τῶν διωκόντων αὐτόν, δῆλον ὅτι οὐδεὶς τῷ φύσει εἶναι ἐκ τοῦ θεοῦ τὰ ῥήματα τοῦ θεοῦ ἀκούει, ἀλλὰ τῷ λαβεῖν ἐξουσίαν τέκνον θεοῦ γενέσθαι καὶ κεχρῆσθαι εἰς δέον τῇ ἐξουσίᾳ, καὶ τῷ ἠγαπηκέναι τοὺς ἐχθροὺς καὶ προσεύχεσθαι ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων γενόμενος υἱὸς τοῦ ἐν οὐρανοῖς πατρός.

20.33.293Ancak o zaman Tanrı'dan olur ve Tanrı'nın sözlerini dinler, onları anlar ve onlara dair epistēmē kazanır. Bu, kulların değil, Tanrı'nın çocuklarının özelliğidir; onlar her türlü * * doğumu ortadan kaldırmış ve "evlatlık ruhu" aracılığıyla Tanrı'dan gelen doğumu almışlardır.

20.33.293

τότε ἐστὶ καὶ ἐκ τοῦ θεοῦ, καὶ τὰ ῥήματα τοῦ θεοῦ ἀκούει, συνιεὶς αὐτῶν καὶ ἐπιστήμην αὐτῶν ἀναλαμβάνων· ὅπερ ἴδιον οὐ δούλων ἀλλὰ τέκνων ἐστὶν θεοῦ, τῶν πᾶσαν μὲν καταργησάντων * * γένεσιν, τὴν δὲ ἀπὸ θεοῦ ἀνειληφότων διὰ »τοῦ τῆς υἱοθεσίας πνεύματος«.

20.33.294Aynı zamanda "Tanrı'nın sözlerini dinler" ifadesinin nasıl anlaşılması gerektiğini daha dikkatle düşünmeliyiz; "Benim koyunlarım sesimi dinler" sözü de buna benzer.

20.33.294

ἅμα δὲ ἐπιμελέστερον κατανοητέον πῶς δεῖ δέχεσθαι τὸ »Τὰ ῥήματα »τοῦ θεοῦ ἀκούει«, ᾧ ὅμοιόν ἐστιν καὶ τὸ »Τὰ ἐμὰ πρόβατα τῆς »ἐμῆς φωνῆς ἀκούουσι«.

20.33.295Dinlemeyi yalın bir onay olarak alırsak, nefsanî olup bir süreliğine iman edenler de Tanrı'dan olur; Logos bazılarının bir süreliğine iman ettiklerini açıkça söylemektedir.

20.33.295

εἰ γὰρ ἐπὶ ψιλῆς συγκαταθέσεως τὸ ἀκούειν λάβοιμεν, καὶ οἱ ψυχικοὶ πρὸς χρόνον πιστεύοντες ἔσονται ἐκ τοῦ θεοῦ, μεμαρτυρημένοι ὑπὸ τοῦ λόγου ὅτι πρὸς καιρόν τινες πιστεύουσιν.

20.33.296"Dinler" kelimesini buyrukları tutmak anlamında alırsak, açıktır ki tek bir şeyde bile günah işleyen Tanrı'nın oğlu olmayacaktır. Bu, birinin değişim yoluyla Tanrı'nın oğlu olduğunu söyleyen bizi sıkıntıya sokmaz; ama kendilerinin ve aynı öğretiyi izleyenlerin günahsız olduğunu hiç gösteremeyecek olan o kişileri sıkıntıya sokar.

20.33.296

εἰ δὲ καὶ τὸ »Ἀκούει« ἐκλάβοιμεν ἐπὶ τοῦ τηρεῖν τὰς ἐντολάς, δῆλον ὅτι κἂν ἐν ἑνὶ ἁμαρτάνων οὐκ ἔσται υἱὸς θεοῦ· ὅπερ ἡμᾶς μὲν οὐ θλίψει τοὺς λέγοντας ἐκ μεταβολῆς γίνεσθαί τινα υἱὸν θεοῦ, ἐκείνους δέ, μὴ πάνυ δεῖξαι δυναμένους ἀναμαρτήτους ἑαυτοὺς καὶ τοὺς ἐν τοῖς αὐτοῖς μαθήμασι.

20.33.297"Dinler" kelimesini kavramak ve anlamak diye alırsak, Yeni Ahit'in bütün sözlerini bu şekilde dinleyen birini göstersinler; yorumu kutsal metinlerde bir çürütmeye uğramıyorsa ona Tanrı'nın oğlu diyelim. Biz bu bakımdan da, artık Tanrı'nın oğlu olmuş kişiyi büyük ve hayranlık verici biri olarak düşündüğümüzden, "Tanrı'dan olan Tanrı'nın sözlerini dinler" sözünü Tanrı'ya yaraşmayacak biçimde yorumladığımız söylenemez.

20.33.297

εἰ δὲ τὸ »Ἀκούει« λαμβάνοιμεν ἐπὶ τοῦ συνιέναι καὶ νοεῖν, δεικνύτωσάν τινα πάντων ἀκούοντα οὕτως τῶν τῆς καινῆς διαθήκης λόγων, ἵνα ἐκεῖνον εἴπωμεν υἱὸν θεοῦ, εἰ μὴ ἐπιδέχοιτο ἀνατροπὴν εἰς τὰ ἅγια γράμματα ἡ ἐκδοχὴ αὐτοῦ· ἡμεῖς γὰρ καὶ κατὰ ταῦτα μέγαν τινὰ καὶ θαυμαστὸν εἶναι φανταζόμενοι τὸν ἤδη υἱὸν θεοῦ, οὐκ ἐλεγχθησόμεθα ἀναξίως τῶν ἐκ τοῦ θεοῦ ἐξειληφότες τὸ »Ὁ ὢν ἐκ τοῦ θεοῦ τὰ »ῥήματα τοῦ θεοῦ ἀκούει«.

20.34.298Bölüm 34

Şimdi, zıtlar yoluyla da şaşırtıcı görünebilecek bir şey ispatlanabilir. Şaşırtıcı olan şudur: Biri, Tanrı'nın bir başka oğlundan daha çok Tanrı'nın oğlu olabilir ve bir kişi bir başkasından iki kat daha çok Tanrı'nın oğlu olabilir.

20.34.298

Ἤδη δὲ καὶ ἐκ τῶν ἐναντίων παράδοξον ἄν τι φανὲν ἀποδειχθῆναι δυνατὸν ἔσται. τί δὲ τὸ παράδοξον ἢ τὸ εἶναί τινα ἑτέρου υἱοῦ θεοῦ μᾶλλον υἱὸν θεοῦ, καὶ διπλασιόνως ἕτερον ἑτέρου εἶναι υἱὸν θεοῦ;

20.34.299Bunun zıttan hareketle nasıl gösterildiğini şöyle ortaya koyalım: Matta İncili'nde din bilginlerine ve Ferisilere yöneltilen ikinci ağıt şöyledir: "Vay hâlinize, ikiyüzlü din bilginleri ve Ferisiler! Bir kişiyi dininize kazanmak için denizi ve karayı dolaşırsınız; kazandığınızda da onu kendinizden iki kat cehennemlik yaparsınız."

20.34.299

πῶς δὲ τοῦτο ἀπὸ τοῦ ἐναντίου δείκνυται οὕτω παραστήσομεν· ἐν τῷ κατὰ Ματθαῖον ὁ πρὸς τοὺς γραμματεῖς καὶ Φαρισαίους δεύτερος ταλανισμὸς οὕτως ἔχει· »Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς »καὶ Φαρισαῖοι, ὑποκριταί, ὅτι περιάγετε τὴν θάλασσαν καὶ τὴν ξηρὰν »ποιῆσαι ἕνα προσήλυτον, καὶ ὅταν γένηται, ποιεῖτε αὐτὸν υἱὸν »γεέννης διπλότερον ὑμῶν«.

20.34.300Şu hâlde bu söze göre kimse tabiatça cehennemin oğlu değildir, cehennemin oğulları da aynı ölçüde oğulları değildir; çünkü biri ötekinden iki kat daha çok onun oğludur.

20.34.300

οὐκοῦν κατὰ τοῦτο οὔτε φύσει υἱοὶ γεέννης εἰσίν τινες, οὔτε ἐπ’ ἴσης οἱ τῆς γεέννης υἱοὶ υἱοί εἰσιν αὐτῆς, εἴγε ἕτερος ἑτέρου διπλότερος υἱός ἐστιν αὐτῆς.

20.34.301Biri ötekinden iki kat daha çok cehennemin oğluysa, neden yıkımın, ölümün, karanlığın ve farklı şekillerde günah işleyenlerin oğlu oldukları öteki şeylerin de oğlu olmasın?

20.34.301

εἰ δὲ ἕτερος ἑτέρου διπλότερός ἐστιν υἱὸς τῆς γεέννης, διὰ τί οὐχὶ καὶ τῆς ἀπωλείας καὶ τοῦ θανάτου καὶ τοῦ σκότου καὶ τῶν λοιπῶν, | ὧν οἱ διαφόρως ἁμαρτάνοντές εἰσιν υἱοί;

20.34.302Bunlarda böyleyse, neden bazıları başkalarından iki kat daha çok ışığın, hayatın ve hikmetin oğulları ve dolayısıyla Tanrı'nın oğulları olmasın?

20.34.302

εἰ δὲ ἐπὶ τούτων, διὰ τί καὶ οὐχὶ υἱοὶ φωτὸς διπλότεροι ἕτεροι ἑτέρων ἔσονται καὶ υἱοὶ ζωῆς καὶ υἱοὶ σοφίας, οὕτω δὲ υἱοὶ θεοῦ;

20.34.303Biri bir başkasından iki kat daha çok Tanrı'nın oğlu oluyorsa, neden pek çok kat daha çok olmasın? Hatta, bütün yaratılışın ilk doğanının, Tanrı'nın diğer oğullarından ve artık korkuya götüren kulluk ruhuna sahip olmayıp evlatlık ruhunu almış olanlardan kaç kat üstün olduğu düşünülmeye değerse, o kadar kat daha çok olmasın?

20.34.303

εἰ δὲ διπλασιόνως ἕτερος παρ’ ἕτερον υἱὸς γίνεται θεοῦ, διὰ τί οὐχὶ καὶ πολλαπλασιόνως καὶ τοσαυταπλασιόνως ὁποσαπλασιόνως ἄξιον νοεῖν εἶναι τὸν πρωτότοκον πάσης κτίσεως υἱὸν τοῦ θεοῦ παρὰ τοὺς λοιποὺς υἱοὺς τοῦ θεοῦ καὶ τοὺς μηκέτι πνεῦμα δουλείας ἔχοντας εἰς φόβον, ἀλλ’ εἰληφότας πνεῦμα υἱοθεσίας;

20.34.304Tanrı'nın sözleri çoktur: yalnızca yazılmış olanlar değil, insanın söylemesinin caiz olmadığı dile getirilemez sözler ve Yuhanna'nın kendileri hakkında "Yazılacak kitaplara dünyanın bile yetmeyeceğini sanıyorum" dediği sözler de vardır. Belki de bu yüzden, Tanrı'nın herhangi bir sözünü dinleyen herkes artık Tanrı'dandır, ama Tanrı'nın ne kadar çok sözünü dinlerse o kadar çok Tanrı'dan olacaktır. Böylece, tabir caizse, biri Tanrı'nın bütün sözlerini dinlerse (evlatlık ruhunu alanlardan biri buna erişebilirse) yetkin ve aşılmaz bir şekilde Tanrı'nın oğlu olur, her bakımdan, bütün olarak ve bütünüyle Tanrı'dan olur.

20.34.304

τάχα οὖν οὕτως πλειόνων ὄντων τῶν ῥημάτων τοῦ θεοῦ, οὐ μόνον τῶν ἀναγεγραμμένων ἀλλὰ καὶ τῶν ἀρρήτων, ἃ οὐκ ἐξὸν ἀνθρώπῳ λαλῆσαι, καὶ τούτων περὶ ὧν φησὶν ὁ Ἰωάννης· »Οὐδ’ »αὐτὸν οἶμαι τὸν κόσμον χωρῆσαι τὰ γραφόμενα βιβλία«· πᾶς μὲν οἱωντινωνοῦν ῥημάτων ἀκούων τοῦ θεοῦ ἤδη ἐστὶν ἐκ τοῦ θεοῦ· ὅσῳ δὲ πλειόνων ἀκούει ῥημάτων τοῦ θεοῦ, τοσαυταπλειόνως γενήσεται ἐκ τοῦ θεοῦ· ὡς, εἰ δεῖ οὕτως ὀνομάσαι, πάντων ἀκούσας τις τῶν ῥημάτων τοῦ θεοῦ, ἐάν γε τοῦτο φθάνῃ ἐπί τινα τῶν λαμβανόντων τὸ τῆς υἱοθεσίας πνεῦμα, τελείως καὶ ἀνυπερβλήτως γίνεται υἱὸς θεοῦ, καὶ πάντη καὶ ἐξ ὅλων καὶ ὅλος ἐκ τοῦ θεοῦ.

20.34.305"Bütün olarak ve bütünüyle" ifadesi iyi niyetle, bütün öğretilere, her türlü bilgiye ve bütün gizemlere oranla anlaşılmalıdır. Öyle ki, bütün gizemleri ve bütün bilgiyi bilen, üstelik yetkin sevgiye ulaşmış kişinin bütünüyle ve bütün olarak Tanrı'dan olduğu söylenebilir.

20.34.305

εὐγνωμονέστερον δὲ ἀκουστέον τοῦ ›ἐξ ὅλων καὶ ὅλος‹, ἀνάλογον ὅλοις τοῖς δόγμασι καὶ πάσῃ τῇ γνώσει καὶ πᾶσι τοῖς μυστηρίοις, ὥστ’ ἂν εἰπεῖν ὅλον καὶ ἐξ ὅλων γεγονέναι ἐκ τοῦ θεοῦ τὸν εἰδότα πάντα τὰ μυστήρια καὶ πᾶσαν τὴν γνῶσιν, καὶ μετὰ τούτων τὰ τῆς τελείας ἀγάπης κατορθωκότα.

20.34.306Bak: "Kısmen biliriz ve kısmen peygamberlik ederiz" sözüne uygun olarak böyle bir kişi "Kısmen Tanrı'nın oğullarıyız" diyebilir mi? Yine, "Yetkin olan geldiğinde kısmî olan ortadan kalkacaktır" sözüne uygun olarak, Tanrı'nın oğlu olmanın yetkin olanı gelecek ve Tanrı'nın kısmen oğlu olmayı ortadan kaldıracaktır.

20.34.306

ὅρα δὲ εἰ δυνατὸν ἀκολούθως τῷ »’Ἐκ μέρους »γινώσκομεν καὶ ἐκ μέρους προφητεύομενς εἰπεῖν ἂν τὸν τοιοῦτον· ›καὶ ἐκ μέρους ἐσμὲν υἱοὶ τοῦ θεοῦ‹ καὶ πάλιν· »ὅταν ἔλθῃ τὸ τέλειον, »καὶ τὸ ἐκ μέρους καταργηθῇ«, [καὶ] τὸ τέλειον τοῦ γενέσθαι υἱὸς θεοῦ ἐλεύσεται, καταργοῦν τὸ ἐκ μέρους γεγονέναι υἱόν τινα τοῦ θεοῦ·

20.34.307Şu soru da araştırılmadan bırakılmasın: Biri kısmen ilahî şeylerdeki seçkin payın oğlu, kısmen de zıt tarafın oğlu olabilir mi, yoksa bu imkânsız mı? Bununla birlikte, bir babanın çok oğlu olmasından nasıl söz edildiğini de inceleyeceksin: Bu atalar ve onlardan gelenler yüzünden mi söyleniyor, yoksa bu varsayıma göre mi?

20.34.307

μὴ ἀζήτητον δὲ ἐάσθω καὶ τὸ περὶ τοῦ πότερόν ποτε δυνατὸν ἐκ μέρους μὲν εἶναι υἱὸν τῆς διαφερούσης μερίδος τῆς περὶ τὰ θεῖα, ἐκ μέρους δὲ τῆς ἐναντίας, ἢ τοῦτο ἀμήχανον οὕτως ἔχειν· ᾧ συνεξετάσεις πῶς λέγονται υἱοὶ πολλοὶ ἑνὸς πατρός, πότερον διὰ τοὺς προγόνους καὶ τοὺς ἐξ ἐκείνων, ἢ κατὰ ταύτην τὴν ὑπόνοιαν.

20.34.308O hâlde Tanrı'nın çocukları olma yetkisini almış olarak, Tanrı'dan olmak ve onun sözlerini dinlemek için her şeyi yapalım. Tanrı'dan olmada ilerleyelim ki Tanrı'nın sözlerini dinlemede de ilerleyelim; bunların her zaman daha fazlasını açıklığa kavuşturalım; ta ki Tanrı'nın bütün sözlerini ya da evlatlık ruhuna layık görülenlerin şimdi ve sonra kavrayabileceği kadarını kavrayalım.

20.34.308

λαβόντες οὖν ἐξουσίαν τέκνα θεοῦ γενέσθαι, πάντα πράττωμεν ἵνα γενώμεθα ἐκ τοῦ θεοῦ καὶ τὰ ῥήματα αὐτοῦ ἀκούσωμεν, καὶ προκόπτωμεν κἂν τῷ εἶναι ἐκ τοῦ θεοῦ, ἵνα προκόπτωμεν καὶ ἐν τῷ ἀκούειν ῥημάτων τοῦ θεοῦ, πλείονα ἐκ τούτων ἀεὶ τρανοῦντες, ἕως πάντα χωρήσωμεν τὰ ῥήματα τοῦ θεοῦ, ἢ ὅσα γε ἐνδέχεται χωρῆσαι καὶ νῦν καὶ μετὰ ταῦτα τοὺς ἀξιουμένους τοῦ τῆς υἱοθεσίας πνεύματος.

20.34.309Tanrı'nın söylenen sözlerini ne zaman dinlemiyor, yani anlamıyorsak, o zaman Tanrı'dan olmadığımızın ortaya çıktığını düşünmeliyiz. Çünkü Tanrı'nın sözlerini dinlemeyen kişi, Tanrı'dan olmadığı için dinlemez; Tanrı'dan olmaması da kendi yüzündendir. Oysa bazen Tanrı'nın çocuğu olma yetkisini almış ve düşmanlarını sevmek, kendisine kötülük edenler için dua etmekle göklerdeki Baba'nın oğlu olabilecek durumdadır.

20.34.309

ὁσάκις δὲ ῥημάτων λεγομένων τοῦ θεοῦ οὐκ ἀκούομεν, τοῦτ’ ἔστιν οὐ συνίεμεν αὐτῶν, τοσαυτάκις νομιστέον ἐλέγχεσθαι ὡς οὐκ ὄντας ἐκ τοῦ θεοῦ. διὰ τοῦτο γὰρ οὐκ ἀκούει ὁ μὴ ἀκούων ῥημάτων θεοῦ, ἐπείπερ ἐκ τοῦ θεοῦ οὐκ ἔστιν, καὶ ἐκ τοῦ θεοῦ οὐκ ἔστιν παρ’ ἑαυτόν· καίτοι γε ἔσθ’ ὅτε λαβὼν ἤδη ἐξουσίαν τέκνον θεοῦ γενέσθαι, καὶ δυνάμενος ἐκ τοῦ ἀγαπᾶν τοὺς ἐχθροὺς καὶ προσεύχεσθαι ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων γενέσθαι υἱὸς τοῦ ἐν οὐρανοῖς πατρός.

20.35.310Bölüm 35

VIII, 48. Yahudiler ona şu karşılığı verdiler: "Senin Samiriyeli olduğunu ve içinde bir daimon bulunduğunu söylemekte haklı değil miyiz?"

Bazıları Kurtarıcı hakkında bunları sık sık kendi aralarında gizlice söylemiş olmalılar. Ona Samiriyeli diyorlardı; çünkü Yahudi geleneğini Samiriyeliler gibi tahrif ediyordu sanıyorlardı. Nitekim "Yahudiler Samiriyelilerle ilişki kurmazlar"; pek çok öğretide onlarla anlaşamazlar.

20.35.310

(28) Εἰκὸς ὅτι ταῦτα πολλάκις κατὰ τὸ σιωπώμενον πρὸς ἀλλήλους ἔλεγον περὶ τοῦ σωτῆρός τινες, Σαμαρείτην μὲν αὐτὸν ὀνομάζοντες ὡς παραχαράσσοντα ⟨τὰ⟩ Ἰουδαϊκὰ παραπλησίως τοῖς Σαμαρείταις· »Οὐ γὰρ συγχρῶνται Ἰουδαῖοι Σαμαρείταις«, ἐν πολλοῖς διαφωνοῦντες δόγμασιν παρ’ ἐκείνους.

20.35.311Araştırmaya değer bir nokta şudur: Samiriyeliler gelecek çağı reddeder, ruhun ölümden sonra da varlığını sürdürdüğünü kabul etmezken, diriliş ve yargı hakkında pek çok şey öğreten Kurtarıcı'ya nasıl Samiriyeli diyebildiler?

20.35.311

ἄξιον δὲ ἔστιν ζητῆσαι πῶς Σαμαρειτῶν τὸν μέλλοντα αἰῶνα ἀρνουμένων καὶ μηδὲ τὴν τῆς ψυχῆς ἐπιδιαμονὴν προσιεμένων, τὸν σωτῆρα ⟨Σαμαρείτην⟩ ἐτόλμησαν εἰπεῖν, περὶ ἀναστάσεως καὶ κρίσεως πλεῖστα ὅσα διδάξαντα.

20.35.312Belki de bunu, onlarla aynı öğretileri savunduğu için değil, ona hakaret etmek için söylüyorlardı. Bazılarının onun gelecek çağa, yargıya ve dirilişe dair öğretilerini içtenlikle yaymadığını sanmış olması da muhtemeldir. Onlara göre o, ölümden sonra insanları hiçbir şeyin beklemediğini düşünerek Samiriyeli gibi inanıyor, diriliş ve sonsuz hayatla ilgili şeyleri ise Yahudilerce itibar gören ve onları memnun eden şeyler olduğu için gösteriş amacıyla söylüyordu.

20.35.312

ἀλλὰ μήποτε ὡς λοιδοροῦντες αὐτὸν τοῦτο λέγουσιν καὶ οὐ πάντως τὰ αὐτὰ ἐκείνοις δογματίζοντα. εἰκὸς δὲ ὅτι τινὲς καὶ ᾤοντο αὐτὸν μὴ ἀπὸ διαθέσεως τὰ περὶ μέλλοντος αἰῶνος καὶ τὰ περὶ κρίσεως καὶ ἀναστάσεως διδάσκειν, διακείμενον μὲν Σαμαρειτικῶς, ὡς μηδενὸς μετὰ τὸν βίον ἀποκειμένου τοῖς ἀνθρώποις, προσποιήσεως δὲ ἕνεκεν κατὰ τὸ ἔνδοξον καὶ ἀρέσκον τοῖς Ἰουδαίοις τὰ περὶ ἀναστάσεως καὶ τῆς αἰωνίου ζωῆς προφερόμενον·

20.35.313İçinde daimon bulunduğunu ise insanı aşan sözleri yüzünden söylüyorlardı. Çünkü Tanrı'ya kendi babası diyor, gökten indiğini, kendisinin mannadan çok daha üstün hayat ekmeği olduğunu ve bu ekmeği yiyenin sonsuza dek yaşayacağını söylüyordu; İnciller bunun gibi sayısız sözle doludur.

20.35.313

καὶ δαιμόνιον δὲ ἔχειν ἔλεγον αὐτὸν διὰ τοὺς ὑπὲρ ἄνθρωπον αὐτοῦ λόγους, δι’ ὧν πατέρα ἴδιον ἔλεγεν τὸν θεόν, καὶ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβεβηκέναι, καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ τῆς ζωῆς ἄρτος πολλῷ κρείττων τοῦ μάννα, ὡς τὸν φαγόντα τοῦτον τὸν ἄρτον ζήσεσθαι εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ἄλλα μυρία ὧν πεπλήρωται τὰ εὐαγγέλια.

20.35.314"İçinde bir daimon var" sözü, onların Beelzebul hakkındaki kuşkuları yüzünden de söylenmiş olabilir; çünkü bazıları onun "daimonları, daimonların reisi Beelzebul'le kovduğunu" sanıyordu, yani adeta Beelzebul'ü içinde taşıdığını düşünüyorlardı.

20.35.314

δύναται δὲ καὶ διὰ τὴν περὶ τὸν Βεελζεβοὺλ ὑπόνοιαν αὐτῶν εἰρῆσθαι· »Σὺ δαιμόνιον ἔχεις«, ἐπείπερ τινὲς »ἐν Βεελζεβοὺλ τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων« ἐνόμιζον αὐτὸν »ἐκβάλλειν τὰ δαιμονία«, οἱονεὶ ἔχοντα ἐν ἑαυτῷ τὸν Βεελζεβούλ.

20.35.315Düşmanlar onda daimon bulunduğunu söylerken ne dediklerini bilirler. Biz ise onun "Bende daimon yok" sözüne inanıyoruz. Çünkü bir daimon körlerin gözlerini açamaz ve yazılı olan bu işaretleri yapamaz; bunların izleri ve kalıntıları bugüne kadar kiliselerde İsa'nın adıyla görülmektedir.

20.35.315

οἱ μὲν οὖν ἐχθροὶ εἴσονταί τι λέγοντες αὐτὸν δαιμόνιον ἔχειν· ἡμεῖς δὲ αὐτῷ πειθόμεθα φάσκοντι· »Ἐγὼ δαιμόνιον οὐκ ἔχω«· οὐδὲ γὰρ δαιμόνιον δύναται τυφλῶν ὀφθαλμοὺς ἀνοῖξαι ἢ ταῦτα τὰ σημεῖα ποιεῖν ἃ καὶ ἀναγέγραπται, ὧν καὶ ἴχνη καὶ λείμματα ἐν ταῖς ἐκκλησίαις ὀνόματι Ἰησοῦ μέχρι νῦν γίνεται.

20.35.316Bundan sonra biri şunu sorabilir: Ona cevap veren Yahudiler (kendisine iman etmiş olanlar değil), "Sen Samiriyelisin" ve "İçinde bir daimon var" diye iki hakaret ettikleri hâlde, neden ikisine birden değil de yalnızca "İçinde bir daimon var" sözüne "Bende daimon yok" diye cevap veriyor?

20.35.316

μετὰ ταῦτα ζητήσαι τις ἂν τί δήποτε δύο δυσφημίας αὐτῷ προσαψάντων, τήν τε »Σαμαρείτης εἶ συ« καὶ | τὴν »Δαιμόνιον ἔχεις« τῶν ἀποκριθέντων αὐτῷ Ἰουδαίων, οὐκ ἐκείνων τῶν πεπιστευκότων αὐτῷ, οὐχὶ πρὸς τὰς δύο ἀποκρίνεται, ἀλλὰ πρὸς μόνην τὴν »Δαιμόνιον ἔχεις« εἰπών· »Ἐγὼ »δαιμόνιον οὐκ ἔχω«.

20.35.317Luka İncili'ndeki benzetmenin bu konuya katkı sağlayıp sağlamayacağına bak: Yeruşalim'den Eriha'ya inerken hırsızların eline düşen adam, rahibin ve Levili'nin yanından geçip gittiği, ama yolculuk eden bir Samiriyeli'nin yanına gelip onu görünce acıyarak yaklaştığı, yaralarına zeytinyağı ve şarap dökerek sardığı kişidir.

20.35.317

Καὶ ὅρα εἰ δύναται πρὸς τοῦτο γενέσθαι τὸ τῆς ἐν τῷ κατὰ Λουκᾱν εὐαγγελίῳ παραβολῆς περὶ τοῦ ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ εἰς Ἱεριχὼ καταβαίνοντος καὶ ἐμπεσόντος εἰς τοὺς λῃστάς, ὅντινα ὁ μὲν ἱερεὺς ἀντιπαρῆλθεν καὶ ὁ Λευίτης, ὁ δὲ ὁδεύων Σαμαρείτης ἐλθὼν κατ’ αὐτὸν καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἐσπλαγχνίσθη καὶ προσελθὼν κατέδησεν τὰ τραύματα αὐτοῦ, ἐπιχέων ἔλαιον καὶ οἶνον.

20.35.318Benzetmeyi inceleyen biri, hırsızların eline düşen yarı ölü adamı iyileştiren Samiriyeli'ye dair sözlerin Kurtarıcı'dan başka kimseye uygulanamayacağını gösterebilirse, onun neden Samiriyeli olduğunu inkâr etmediğini de ortaya koyacaktır.

20.35.318

ἐὰν γὰρ δυνηθῇ τις διαλαμβάνων περὶ τῆς παραβολῆς δεῖξαι ἐπὶ μηδένα ἢ ἐπὶ τὸν σωτῆρα ἀναφέρεσθαι τὰ περὶ τοῦ Σαμαρείτου, ὃς τὸν ἡμιθανῆ καὶ ἐμπεσόντα εἰς τοὺς λῃστὰς ἰάσατο, παραστήσει καὶ διὰ τί οὐκ ἠρνήσατο εἶναι Σαμαρείτης.

20.35.319Bir başkası, Pavlus'taki Yahudilerle kanun altındakiler arasındaki farkı göz önüne alıp kanun altındakileri Samiriyeliler diye yorumlar ve Pavlus'tan daha çok Kurtarıcı'nın "herkesi kazanmak için herkese her şey olduğunu" kavrarsa, şunu söyleyecektir: O, kanun altındakilere kanun altındaymış gibi olduğu için adeta Samiriyeli de olmuştur; bu yüzden Samiriyeli olduğunu inkâr etmemiştir.

20.35.319

ἄλλος δὲ δὴ τὴν παρὰ Παύλῳ διαφορὰν Ἰουδαίων καὶ τῶν ὑπὸ νόμον θεωρήσας, καὶ ἀναγαγὼν τοὺς ὑπὸ νόμον εἰς τοὺς Σαμαρείτας, καὶ μᾶλλον Παύλου καταλαβὼν τὸν σωτῆρα τοῖς πᾶσιν πάντα γενόμενον ἵνα τοὺς πάντας κερδήσῃ, ἐρεῖ διὰ τὸ τοῖς ὑπὸ νόμον αὐτὸν γεγονέναι ὡς ὑπὸ νόμον, οἱονεὶ καὶ Σαμαρείτην γεγονέναι, καὶ κατὰ τοῦτο μὴ ἠρνῆσθαι τὸ εἶναι Σαμαρείτης.

20.35.320Üçüncü biri de "Samiriyeli" kelimesinin "bekçi" anlamına gelen yorumunu benimseyerek şöyle diyecektir: Yahudiler ona başka bir anlamda Samiriyeli diyor olsalar da, o bu kelimenin taşıdığı anlamı üstlenerek reddetmedi; çünkü insan ruhlarının bekçisi olduğunu biliyordu. "İşte İsrail'i koruyan uyuklamaz, uyumaz" ve "Rab küçükleri korur" sözleri de onun hakkında söylenmiştir.

20.35.320

καὶ τρίτος δέ τις τὴν ἑρμηνείαν τοῦ Σαμαρείτου ἐκλαβών, σημαίνοντος ›τὸν φύλακα‹, φήσει ὅτι εἰ καὶ κατ’ ἄλλο ἔλεγον Σαμαρείτην αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι, αὐτὸς τὸ σημαινόμενον ἀπὸ τοῦ ὀνό ματος ἐκλαβὼν οὐκ ἠρνήσατο αὐτό, εἰδὼς ὅτι φύλαξ ἐστὶν τῶν ἀνθρωπίνων ψυχῶν καὶ περὶ οὗ εἴρηται ⟨τὸ⟩ »Ἰδοὺ οὐ νυστάξει οὐδὲ »ὑπνώσει ὁ φυλάσσων τὸν Ἰσραήλ«· καὶ τὸ »Φυλάσσων τὰ νήπια »ὁ κύριος«.

20.35.321İbraniler bekçiye "şomer" derler. Geleneğe göre Samiriyeliler de ilk olarak, Yahuda'dan ayrı olan İsrail'in pek çok günahı yüzünden Asurlulara esir düşmesinden sonra, Asur kralı tarafından İsrail topraklarına bekçi olarak gönderildikleri için bu adı almışlardır.

20.35.321

›σωμὴρ‹ μέντοι γε Ἑβραῖοι λέγουσι τὸν ›φύλακα‹, οὕτω δὲ καὶ τοὺς Σαμαρεῖς πρῶτον ὠνομάσθαι παραδιδόασι διὰ τὸ ὑπὸ ⟨τοῦ⟩ τῶν Ἀσσυρίων βασιλέως φύλακας αὐτοὺς πεπέμφθαι τῆς γῆς τοῦ Ἰσραὴλ μετὰ τὴν αἰχμαλωσίαν, τοῦ ἑτέρου παρὰ τὸν Ἰούδαν Ἰσραὴλ διὰ τὰς πολλὰς ἁμαρτίας αἰχμαλωτευθέντος εἰς τοὺς Ἀσσυρίους.

20.36.322Bölüm 36

VIII, 49-50. İsa şu karşılığı verdi: "Bende daimon yok; ben Babamı onurlandırıyorum, siz ise beni onursuzlandırıyorsunuz. Ben kendi yüceliğimi aramıyorum; arayan ve yargılayan biri var."

"Akarsuların yanına dikilmiş" ağaç, "meyvesini mevsiminde veren", yaprağı dökülmeyen ve yaptığı her işte başarılı olan bir ağaçsa, Kurtarıcımız İsa hakkında ne düşünmeli? O, hikmet olduğu ve hikmet "kendisine sarılanların hepsi için hayat ağacı" olduğu için bizzat hayat ağacıdır; meyve verir ve meyveleri dışında öyle yaprakları vardır ki hiçbiri dökülmez.

20.36.322

(29) Εἰ τὸ πεφυτευμένον ξύλον »παρὰ τὰς διεξόδους »τῶν ὑδάτων« τοιοῦτόν ἐστιν, ὡς τὸν καρπὸν αὐτοῦ διδόναι »ἐν »καιρῷ αὐτοὺ« καὶ μηδὲ φύλλον αὐτοῦ ἀπορρεῖν ἀλλὰ πάντα ὅσα ἂν ποιῇ κατευοδοῦσθαι, τί νομιστέον περὶ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ ἢ ὅτι αὐτὸς ὢν τὸ ξύλον τῆς ζωῆς κατὰ τὸ εἶναι σοφία καὶ τὴν σοφίαν εἶναι »ξύλον ζωῆς πᾶσι τοῖς ἀντεχομένοις αὐτῆς«, καὶ καρποφορεῖ καὶ τὰ ἕτερα παρὰ τοὺς καρποὺς φύλλα τοιαῦτα ἔχει ὡς μηδὲ ἓν αὐτῶν ἀπορρεῖν;

20.36.323Bu yüzden İsa'nın hiçbir sözü, hele onun kutsal öğrencilerinin yazmaya değer gördüğü hiçbir sözü gelişigüzel anlaşılmamalıdır. Açık sayılan sözlerde bile her türlü inceleme yapılmalıdır; üzerinde şüphe duyulmayan basit sayılan sözlerinde bile, doğru arayanların o kutsal ağza yaraşır bir şey bulacağından umut kesmemek gerekir.

20.36.323

διὰ τοῦτο οὐδένα τοῦ Ἰησοῦ λόγον, | καὶ ταῦτα ἀναγραφῆς ἀξιωθέντα ὑπὸ τῶν ἁγίων μαθητῶν αὐτοῦ, ὡς ἔτυχεν ἐκδεκτέον· ἀλλὰ πᾶσαν βάσανον καὶ τοῖς νομιζομένοις εἶναι σαφέσιν προσακτέον, οὐκ ἀπογινώσκοντα ὅτι καὶ περὶ τὸν ἀνυπονόητον καὶ ἁπλοῦν εἶναι νομισθέντα λόγον αὐτοῦ εὑρεθήσεται τοῖς ὀρθῶς ζητοῦσιν ἄξιόν τι τοῦ ἱεροῦ στόματος ἐκείνου.

20.36.324Bulamadığımız bir yer olursa, suçu kendimizde aramalıyız, hakikat ve hikmetle dolu öğretilerin soluğunu taşımıyor diye İsa'nın sözünde değil.

20.36.324

εἰ δέ που μὴ εὑρίσκομεν, ἡμᾶς καὶ οὐ τὸν λόγον τοῦ Ἰησοῦ αἰτιατέον ὡς οὐ πνέοντα τῶν ἐκ πληρώματος μεστῶν ἀληθείας καὶ σοφίας δογμάτων.

20.36.325Bunları, İncil'i okuyan hepimizin okumadan önce bilmediğimiz bir şeyi öğrendiğimiz "Bende daimon yok" sözünü incelemek istediğim için söyledim. Bunun ne olduğunu şimdi düşünelim.

20.36.325

Ταῦτα δέ μοι εἴρηται βουλομένῳ ἐξετάσαι τὸ »Ἐγὼ δαιμόνιον »οὐκ ἔχω«, δι’ οὗ διδασκόμεθα πάντες οἱ τῷ εὐαγγελίῳ ἐντυγχάνοντες πρᾶγμα ὃ οὐχὶ ᾔδειμεν καὶ πρὶν ἐντυχεῖν τῷ εὐαγγελίῳ. τί δὲ τοῦτό ἐστιν ἤδη κατανοητέον.

20.36.326Yazılara göre, günah işleyenlerin çoğunlukla logos'a aykırı davranmasının sebebi, kötü bir ruhun etkisine ya da pis bir daimonun isteğine açık hâle gelmeleridir.

20.36.326

ἀρέσκει κατὰ τὰς γραφὰς τοὺς ἁμαρτάνον τας τὰ πολλὰ ποιεῖν παρὰ τὸν λόγον οὐ δι’ ἄλλο ἢ τῷ δεκτικοὺς αὐτοὺς γεγονέναι ἐνεργείας πονηροῦ πνεύματος ἢ θελήματος ἀκαθάρτου δαιμονίου.

20.36.327Bu yüzden, çabuk öfkelenmenin ve aynı şekilde iftiranın bir daimon olduğunu söyleyenler, en küçük sayılabilecek günahları bile daimonlara bağlamaktan çekinmemişlerdir.

20.36.327

οὐκ ὤκνησαν οὖν καὶ τὰ νομισθέντα ἂν ἐλάχιστα εἶναι τῶν ἁμαρτημάτων δαιμονίοις προσάψαι οἱ φήσαντες τὴν ὀξυχολίαν δαιμόνιον εἶναι, ὁμοίως δὲ καὶ τὴν καταλαλιάν.

20.36.328Muhtemelen daimonlar bizi hayallere sürükleyip kendi isteklerine göre hareket ettirerek daha sayısız şey yaptırıyorlardır. "Pislikten arınmış" hiç kimse olmadığı ve "yeryüzünde iyilik yapıp günah işlemeyen adil kimse" bulunmadığı gibi, insanlar arasında daimonlardan her zaman arınmış ve onların etkisine hiç açık olmamış kimse de yoktur.

20.36.328

εἰκὸς δὲ καὶ ἄλλα μυρία δαιμονίων φαντασιούντων ἡμᾶς καὶ ἐνεργούντων κατὰ τὸ ἐκείνων θέλημα ποιεῖν· καὶ ἔστιν ἐν ἀνθρώποις ὥσπερ οὐδεὶς »καθαρὸς ἀπὸ ῥύπου«, καὶ οὐδεὶς »δίκαιος ἐπὶ τῆς γῆς ὃς »ποιήσει ἀγαθὸν καὶ οὐχ ἁμαρτήσεται«, οὕτω καὶ οὐδεὶς ἀεὶ ἀπὸ δαιμονίων καθαρεύσας καὶ μηδέποτε γενόμενος τῆς ἀπὸ τούτων ἐνεργείας ἀνεπίδεκτος.

20.36.329Bu yüzden İncil'deki iyileştirmeleri, daimon kovmalarla birlikte alegorik olarak anlarsak, Logos tarafından iyileştirildikleri için daimonların etkisini artık kabul etmeyen herkesten İsa'nın daimonları sürekli kovduğunu söyleyeceğiz.

20.36.329

διόπερ ἀλληγοροῦντες τὰς ἐν τῷ εὐαγγελίῳ θεραπείας, ἐν αἷς εἰσιν καὶ τῶν δαιμονίων ἀπελάσεις, ἐροῦμεν πάντων ἀεὶ ἀπελαύνεσθαι τοὺς δαίμονας ὑπὸ Ἰησοῦ τῶν παρὰ τὸ τεθεραπεῦσθαι ὑπὸ τοῦ λόγου μηκέτι παραδεχομένων τὰς τῶν δαιμόνων ἐνεργείας.

20.36.330Bu yüzden kanımca, "Bu dünyanın hükümdarı geliyor ve bende hiçbir şeyi yok" sözü gibi "Bende daimon olmadı, yok ve olmayacak" sözü de yalnızca İsa'ya aittir. Yalnız o, yönetimleri ve hükümranlıkları soyup açıkça teşhir etmiş, ağaçta onlar üzerinde zafer kazanmış ve haçı bütün karşıt güçlere karşı bir zafer anıtı olarak dikmiştir.

20.36.330

μόνου τοίνυν νομίζω εἶναι Ἰησοῦ φωνήν, τοῦ μόνου ἀπεκδυσαμένου τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας καὶ δειγματίσαντος ἐν παρρησίᾳ καὶ θριαμβεύσαντος ἐν ξύλῳ, τρόπαιον κατὰ πάσης ἀντικειμένης δυνάμεως τὸν σταυρὸν στήσαντος, ὥσπερ τὸ »Ἔρχεται »ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου καὶ ἐν ἐμοὶ οὐκ ἔχει οὐδέν«, οὕτως καὶ τὸ ›ἐγὼ δαιμόνιον οὔτε ἔσχον οὔτε ἔχω οὔτε ἕξω‹.

20.36.331Biz de bu sözü söyleyebilir ve "Bende daimon yok" diyebiliriz; ama daimona tutulduğunu inkâr edenler gibi yanlış söylediğimiz yaptıklarımızla ortaya çıkar.

20.36.331

τὴν δὲ φωνὴν δυνάμεθα μὲν καὶ ἡμεῖς προενέγκασθαι καὶ λέγειν· » Δαιμόνιον »οὐκ ἔχω«, ἀλλ’ ἐλεγχθησόμεθα ὁμοίως τοῖς ἀρνησαμένοις περὶ τοῦ δαιμονᾶν καὶ ἐν αὐτοῖς τοῖς πράγμασιν ἀποδειχθεῖσιν ὅτι ἐψεύσαντο.

20.36.332Delilerin hâline girip thymos ve öfkeyle yanarak bağırdığımızda ya da kudurmuşçasına, adeta kişneyerek, kendi eşlerimize bile azgın atlar gibi saldırdığımızda, Tanrı'nın tutkusuzluk hakkındaki sözlerini arkamıza attığımızda, bu bizim daimona tutulduğumuzun kanıtı değil midir?

20.36.332

ἢ οὐκ ἔλεγχος τοῦ δαιμονᾶν ἡμᾶς ὅταν μεμηνότων κατάστασιν ἔχοντες βοῶμεν, ἀπὸ θυμοῦ καὶ ὀργῆς φλεγόμενοι, ἢ λελυττηκότες, καὶ ὡσπερεὶ χρεμετί|ζοντες κἀν ταῖς ἰδίαις γαμεταῖς δίκην ἵππων θηλυμανῶν ἐπιβαίνωμεν, ἐκβάλλοντες τοὺς περὶ ἀπαθείας λόγους θεοῦ εἰς τὰ ὀπίσω;

20.36.333Acının ağırlığı altında ezilip kararır, akıl sahibi varlıklara özgü başı dikliği kaybeder, serçenin bile Tanrı olmadan tuzağa düşmediğini ve insanların başına gelen her şey hakkındaki hükümlerin adil olduğunu unutursak, bunu bir daimon bizi yendiği ve ruhumuzun yöneten yanını bulandırdığı için yaşadığımızdan başka ne diyebiliriz?

20.36.333

ἀλλὰ κἂν ταπεινοὶ καὶ συννεφεῖς ὑπὸ τῆς λύπης καθελκόμενοι καὶ τὸ ἴδιον τῶν λογικῶν γαῦρον ἀπολέσαντες ἐπιλανθανώμεθα τοῦ ἄνευ θεοῦ στρούθιον μὴ πίπτειν εἰς παγίδα καὶ τοῦ δίκαια εἶναι τὰ περὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν συμβαινόντων ἀνθρώποις κρίματα, τί φήσομεν ἢ ὅτι καὶ τοῦ δαιμονίου ἡμᾶς νικήσαντος καὶ τὸ ἡγεμονικὸν ἡμῶν θολώσαντος ταῦτα πάσχομεν;

20.36.334Korkulmayacak şeylerden korkmalar ve değersiz şeylere aşırı sevinmeler, "Bende daimon yok" sözünü hakikatle söyleyemeyenleri dolduran daimonların işinden başka neyin eseri olabilir?

20.36.334

ἀλλὰ καὶ φόβοι τῶν οὐ φοβερῶν καὶ περιχάρειαι ἐπὶ τοῖς μηδενὸς ἀξίοις τίνων ἂν εἴη ἐνεργήματα ἢ δαιμόνων πληρωσάντων τοὺς μὴ δυναμένους μετὰ ἀληθείας λέγειν· »Ἐγὼ δαιμόνιον οὐκ ἔχω«;

20.36.335Biri belki de kutsal ataları, kutsal hizmetkârı, hayranlık verici peygamberleri ya da Kurtarıcımız İsa'nın en güçlü elçilerini önümüze getirip onların da İsa gibi "Bende daimon yok" diyebileceklerini söyleyerek bizi utandırmak isteyecektir. Ona şöyle denebilir: Bunlar da bir zaman günah işlemediler mi? Yoksa "Herkes günah işledi ve Tanrı'nın yüceliğinden yoksun kaldı" sözü yalan mı, "Kimse pislikten arınmış değildir" sözü doğru değil mi, "Yeryüzünde iyilik yapıp günah işlemeyen adil kimse yoktur" sözü düşünülmeden mi söylendi? Açıktır ki Yazıların tamamı doğrudur; aretē yoluna dönenler bile "Bende daimon yok" sözünü her zaman, başlangıçtan beri söyleyememişlerdir. Bu söz başlangıçtan beri yalnızca Kurtarıcı'da görülen insanın sözüdür. Bu yüzden Baba'yı en asıl ve en gerçek anlamda yalnız o onurlandırmıştır. Çünkü Tanrı'nın onurlandırmadığı bir şeyi onurlandıran kimse, Tanrı'nın onurlandırdıklarını onursuzlandırana saygı göstermiş olmaz.

20.36.335

ἀλλ’ εἰκός τινα τοὺς ἁγίους πατριάρχας, ἢ τὸν ἱερὸν θεράποντα ἢ τοὺς θαυμασίους προ φήτας ἢ τοὺς δυνατωτάτους τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ ἀποστόλους φέροντα εἰς τὴν ἐξέτασιν δυσωπήσειν ἡμᾶς, ὡς ἄρα καὶ οὗτοι εἴποιεν ἂν ὁμοίως τῷ Ἰησοῦ τὸ »Ἐγὼ δαιμόνιον οὐκ ἔχω«. πρὸς οὓς ἔστιν εἰπεῖν· ἆρα καὶ οὗτοί ποτε ἥμαρτον, ἢ ψεῦδος τὸ »Πάντες »γὰρ ἥμαρτον καὶ ὑστεροῦνται τῆς δόξης τοῦ θεοῦ«, καὶ οὐκ ἀληθὲς τὸ » Οὐδεὶς καθαρὸς ἀπὸ ῥύπου« οὐδὲ τεθεωρημένως εἴρηται τὸ »Οὐκ ἔστιν δίκαιος ἐπὶ γῆς ὃς ποιήσει ἀγαθὸν καὶ οὐχ ἁμαρτήσεται«; ἀλλὰ σαφὲς ὅτι ἀληθεῖς αἱ πᾶσαι γραφαὶ καὶ οὐκ ἀεὶ οὐδὲ ἐξ ἀρχῆς ἐδύναντο λέγειν οὐδ’ οἱ μεταβάλλοντες ἐπὶ τὸν κατὰ ἀρετὴν βίον τὸ »Ἐγὼ δαιμόνιον οὐκ ἔχω«, ἀλλ’ ἡ μόνου τοῦ κατὰ τὸν σωτῆρα νοουμένου ἀνθρώπου ἀρχῆθεν ἦν φωνή, διὰ τοῦτο κυριώτατα καὶ ἀληθέστατα μόνου τὸν πατέρα τιμήσαντος· οὐδεὶς γὰρ τιμῶν τι τῶν μὴ τιμωμένων ὑπὸ θεοῦ, τιμᾷ τὸν ἀτιμάζοντα τὰ ὑπ’ αὐτοῦ τιμώμενα.

20.36.336Evlatlık ruhunu hiç almamış birinin Baba'yı onurlandırdığı nasıl söylenebilir?

20.36.336

πῶς γὰρ λεκτέον ὅτι τιμᾷ τὸν πατέρα ὁ μηδὲ τὴν ἀρχὴν τὸ πνεῦμα τῆς υἱοθεσίας λαβών;

20.36.337Günah işleyen kimse evlatlık ruhuna sahip olamaz; çünkü Tanrı'dan doğmuş olan günah işlemez. İnsanlardan gelen şanı, parayı, topraktan gelen zenginliği, et ve kandan oluşan güzelliği ya da kısacası maddeye ve yokoluşa ait herhangi bir şeyi onurlandıran Baba'yı nasıl onurlandırır?

20.36.337

οὐδεὶς δὲ ἔχει τὸ πνεῦμα τῆς υἱοθεσίας ἁμαρτάνων· ὁ γὰρ ἐκ τοῦ θεοῦ γεγεννημένος οὐχ ἁμαρτάνει. καὶ πῶς τιμᾷ τὸν πατέρα ὁ τιμῶν δόξαν τὴν παρὰ ἀνθρώπων ἢ ἀργύριον ἢ τὸν χοϊκὸν πλοῦτον ἢ τὸ ἐκ σαρκῶν καὶ αἱμάτων κάλλος ἢ ἁπαξαπλῶς τι τῶν οἰκείων τῇ ὕλῃ καὶ τῇ φθορᾷ;

20.37.338Bölüm 37

Şu hâlde "Babamı onurlandırıyorum" sözünün Kurtarıcı'nın sözü olduğu açıktır. Kutsal Ruh'ta vicdanımız bize tanıklık ederken, gücümüz ölçüsünde bu sözü söylemeye çalışmalıyız; "onura layık olana onuru" verelim, başkasına vermeyelim.

20.37.338

Δῆλον οὖν πῶς τοῦ σωτῆρός ἐστιν φωνὴ τὸ »Τιμῶ »τὸν πατέρα«, ἥντινα, ὅση δύναμις, φιλοτιμητέον συμμαρτυρούσης ἡμῖν τῆς συνειδήσεως ἐν πνεύματι ἁγίῳ εἰπεῖν, ἀποδιδοῦσι »τῷ τὴν »τιμὴν τὴν τιμήν«, καὶ μὴ ἑτέρῳ ἀπονέμουσιν αὐτήν.

20.37.339Zaman dolduğunda Tanrı tarafından bir kadından doğmak ve kanun altına girmek üzere gönderilen, "İyilik görmek için babanı ve anneni onurlandır" diyen kanunun altında olup göklerdeki Tanrı'dan başka babası bulunmayan kişi, "Ama ben Babamı onurlandırıyorum" diyerek doğru bir söz söylemiştir.

20.37.339

καὶ καλῶς γε ὁ ἐλθόντος τοῦ πληρώματος τοῦ χρόνου ἀπεσταλμένος ὑπὸ τοῦ θεοῦ γενέσθαι ἐκ γυναικὸς καὶ γενέσθαι ὑπὸ τὸν νόμον, ὡς ὑπὸ τὸν λέγοντα νόμον τυγχάνων τὸ »Τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα, ἵνα »εὖ σοι γένηται«, οὐδένα ἄλλον ἔχων πατέρα ἢ τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς θεόν φησιν· »Ἀλλὰ τιμῶ | τὸν πατέρα μου«.

20.37.340Yeniden doğuşun yıkanışını kavrayarak Tanrı'nın oğulları olmak üzere yıkandıktan sonra, göklerdeki Baba'nın oğulları ve "Babamın ve Babanızın, Tanrımın ve Tanrınızın yanına gidiyorum" diyenin kardeşleri olduğumuz için yeryüzünde kimseye baba demediğimizde, biz de bu sözü söyleyeceğiz.

20.37.340

ἐροῦμεν δὲ καὶ ἡμεῖς ταύτην τὴν φωνήν, νοήσαντες τὸ τῆς παλιγγενεσίας λουτρὸν καὶ λουσάμενοι κατ’ αὐτὸ ἐπὶ τῷ γενέσθαι υἱοὶ θεοῦ καὶ μηκέτι καλοῦντες πατέρα ἐπὶ τῆς γῆς τῷ υἱοὶ γεγονέναι τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς πατρὸς καὶ ἀδελφοὶ τοῦ εἰπόντος· »Πορεύομαι πρὸς τὸν πατέρα »μου καὶ πατέρα ὑμῶν, καὶ θεόν μου καὶ θεὸν ὑμῶν«.

20.37.341Demek ki İsa "Bende daimon yok, ama Babamı onurlandırıyorum" sözünü en asıl ve en yetkin anlamda söylediğine göre, kendisine güç veren Mesih İsa'da her şeye gücü yeten onun taklitçileri de, her biri gücü ölçüsünde, "Bende daimon yok, ama Babamı onurlandırıyorum" diyecektir. Ölülerle birlikte olup mezarlarda oturan biri "Bende daimon yok" diyebilir mi?

20.37.341

δῆλον οὖν ὅτι κυριώτατα καὶ τελειότατα εἰπόντος τοῦ Ἰησοῦ· »Ἐγὼ δαιμόνιον »οὐκ ἔχω, ἀλλὰ τιμῶ τὸν πατέρα μου« οἱ μιμηταὶ αὐτοῦ, ἕκαστος κατὰ δύναμιν, πάντα ἰσχύσας ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντι αὐτὸν Χριστῷ Ἰησοῦ, καὶ αὐτὸς ἐρεῖ τὸ »Ἐγὼ δαιμόνιον οὐκ ἔχω, ἀλλὰ τιμῶ τὸν »πατέρα μου«. τίς δὲ νεκροῖς συνὼν καὶ ἐν τάφοις οἰκῶν δυνηθείη ἂν εἰπεῖν τὸ »Ἐγὼ δαιμόνιον οὐκ ἔχω«;

20.37.342Yahut Tanrı'dan, onun Logos'undan ve Logos'un buyruklarından başka bir şeyi onurlandıran, onuru "onura layık olana" vermesi gerekirken başkasına veren biri, İsa'nın öğrencisi olarak "Ama Babamı onurlandırıyorum" diyebilir mi?

20.37.342

ἢ τίς ἄλλο τι παρὰ τὸν θεὸν καὶ τὸν λόγον αὐτοῦ καὶ τὰ ὑπὸ τοῦ λόγου προστασσόμενα τιμῶν, ἑτέρῳ τὴν τιμὴν διδούς, δέον »τῷ τὴν τιμὴν« ἀποδιδόναι αὐτήν, εἴποι ἂν ὡς Ἰησοῦ μαθητής· »Ἀλλὰ τιμῶ τὸν πατέρα μου«;

20.37.343Bunların ardından "Siz ise beni onursuzlandırıyorsunuz" sözü gelir. Bu söz, onu onursuzlandıran ve "Senin Samiriyeli olduğunu ve içinde bir daimon bulunduğunu söylemekte haklı değil miyiz?" diyen, kötü söylenmiş sözü iyi söylemiş olduklarını sananlara yöneltilmiştir. Çünkü kötü düşünerek Kurtarıcı'nın Samiriyeli olduğunu ve içinde daimon bulunduğunu ileri sürdüler.

20.37.343

ἑξῆς ἐστιν τούτοις τὸ »Καὶ ὑμεῖς ἀτιμάζετέ με« εἰρημένον πρὸς τοὺς ἀτιμάσαντας αὐτὸν καὶ εἰπόντας αὐτῷ τὸ »Οὐ καλῶς λέγομεν ἡμεῖς »ὅτι Σαμαρείτης εἶ σὺ καὶ δαιμόνιον ἔχεις;« οἰηθέντας τὸ κακῶς εἰρημένον καλῶς λελαληκέναι· κακῶς γὰρ νοοῦντες Σαμαρείτην καὶ δαιμόνιον ἔχοντα τὸν σωτῆρα ἀπεφήναντο.

20.37.344"Siz ise beni onursuzlandırıyorsunuz" sözünün yalnız o zamanki kişilere değil, Tanrı'nın doğru logos'una aykırı davranışlarıyla onu her zaman onursuzlandıranlara, adalet olan Mesih'i haksızlıklarıyla onursuzlandıranlara, Kurtarıcı olan Tanrı'nın gücünü güçsüzlük ve zayıflıkla karşılayarak onursuzlandıranlara da söylendiği düşünülmelidir: Çünkü "Mesih Tanrı'nın gücüdür."

20.37.344

νομιστέον δὲ τὸ » Καὶ »ὑμεῖς ἀτιμάζετέ με« οὐχὶ καὶ ἐκείνοις μόνοις εἰρῆσθαι τότε ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀεὶ ἀτιμάζουσι, δι’ ὧν πράττουσι παρὰ τὸν ὀρθὸν λόγον τὸν τοῦ θεοῦ, καὶ ἀτιμάζουσιν δι’ ὧν ἀδικοῦσιν τὸν χριστόν, ὅς ἐστιν δικαιοσύνη, καὶ ἀτιμάζουσιν δι’ ὧν κατὰ ἀδυναμίαν καὶ ἀσθένειαν ἐπιτελοῦσιν τὴν τοῦ θεοῦ δύναμιν, ἥτις ἐστὶν ὁ σωτήρ· » Χριστὸς γὰρ θεοῦ δύναμις«.

20.37.345Mesih hikmet de olduğu için, hikmeti küçümseyen herkese "Beni onursuzlandırıyorsunuz" denebilir.

20.37.345

καὶ παντὶ δὲ τῷ ἐξουδενοῦντι σοφίαν λεχθείη ἂν τὸ »Ὑμεῖς ἀτιμάζετέ με«, ἐπείπερ Χριστὸς καὶ σοφία ἐστίν.

20.37.346Yine, kişinin kendi payına düştüğü kadarıyla bütün insanlarla barış içinde yaşaması gerekiyorsa, öyle ki peygamberin o sözünü, "Barıştan nefret edenlerle barış içindeydim" sözünü söyleyebilsin, ve Tanrı'nın her türlü nous'u aşan, onu alanın yüreğini ve düşüncelerini koruyan barışını kazanması gerekiyorsa,

20.37.346

ἀλλὰ καὶ εἰ δέον τὸ ἐξ αὐτοῦ τινα μετὰ πάντων ἀνθρώπων εἰρηνεύειν, ὥστ’ ἂν εἰπεῖν τὸ προφητικὸν ἐκεῖνο· » Μετὰ τῶν μισούντων τὴν εἰρήνην ἤμην εἰρηνικός«, καὶ δέον ἀναλαβεῖν τὴν ὑπερέχουσαν θεοῦ πάντα νοῦν εἰρήνην, φρουροῦσαν τὴν καρδίαν καὶ τὰ νοήματα τοῦ ἀνειληφότος αὐτήν.

20.37.347kavgacı olan, komşusunu ısıran, suçlayan, yiyip bitiren, ruhunun yöneten yanında tutkuların isyanıyla dolu olan kişiye de "Beni onursuzlandırıyorsunuz" denebilir; çünkü barışımız Mesih'tir.

20.37.347

εἰ δὲ πολεμικός τις εἴη καὶ δάκνων καὶ καταιτιώμενος καὶ κατεσθίων τὸν πλησίον καὶ πεπληρωμένος τῆς ἐν τῷ ἡγεμονικῷ ἑαυτοῦ στάσεως τῶν παθῶν, καὶ τούτῳ ἂν λεχθείη τὸ »Ὑμεῖς ἀτιμάζετέ με«. Χριστὸς γάρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν.

20.37.348Dahası, "Kötülük yapan herkes ışıktan nefret eder ve ışığa gelmez"; "Dünyanın ışığı benim" diyen de ışık olduğuna göre, kötülük yapan kişinin ışığı onursuzlandırarak Mesih'i onursuzlandırdığı ve "Siz ise beni onursuzlandırıyorsunuz" sözünü işiteceği açıktır.

20.37.348

ἔτι δὲ ἐπείπερ »Πᾶς ὁ φαῦλα πράσσων μισεῖ τὸ »φῶς καὶ οὐκ ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς«, φῶς δέ ἐστιν ὁ εἰπών· »Ἐγώ »εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου«, δῆλον ὅτι 〈ὁ〉 φαῦλα πράσσων, ἀτιμάζων τὸ φῶς ἀτιμάζει Χριστόν, καὶ αὐτὸς | ἀκουσόμενος τὸ » Καὶ ὑμεῖς »ἀτιμάζετέ με«.

20.37.349İsa'nın azarladığı ve ondan "Beni onursuzlandırıyorsunuz" sözünü işitenlerin kimler olduğunu uzun uzun açıklamaya ne gerek var? Söylediklerimizden ve bunlara uygun olarak eklenebileceklerden bu zaten açıktır.

20.37.349

καὶ τί με δεῖ ἐπὶ πλέον μηκύνειν τὸν λόγον, ἀναπτύσσοντα καὶ δεικνύντα τίνες εἰσὶν οἱ ἐλεγχόμενοι ὑπὸ τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἀκούοντες ὑπ’ αὐτοῦ τὸ »Ὑμεῖς ἀτιμάζετέ με«, σαφῶν ὄντων ἐκ τῶν ἀποδεδομένων καὶ τῶν δυναμένων τούτοις ἀκολούθως αὐτοῖς συνάπτεσθαι;

20.38.350Bölüm 38

Bundan sonra "Ben kendi yüceliğimi aramıyorum; arayan ve yargılayan biri var" sözünün ne anlama geldiğine bakalım. Tanrı, Oğlu'nu bize vermiş olarak, onu almış olan her kişide Mesih'in yüceliğini arar. Bu yüceliği, kendilerine özen gösteren ve içlerine ekilmiş aretē tohumlarını işleyenlerde bulacak, böyle olmayanlarda bulamayacaktır. Oğlu'nun yüceliğini bulamadığı kişileri de yargılayacak, onlara "Sizin yüzünüzden adım uluslar arasında sürekli küfre uğruyor" diyecektir.

20.38.350

(30) Μετὰ ταῦτα ἴδωμεν, τί ἐστιν τὸ »Ἐγὼ δὲ οὐ »ζητῶ τὴν δόξαν μου· ἔστιν ὁ ζητῶν καὶ κρίνων«. ζητεῖ ὁ θεός, δοὺς ἡμῖν τὸν υἱὸν ἑαυτοῦ, ἐν ἑκάστῳ τῶν εἰληφότων αὐτὸν τὴν δόξαν τοῦ χριστοῦ· ἥντινα εὑρήσει μὲν ἐν τοῖς ἐπιμελουμένοις ἑαυτῶν, καὶ ἐξεργαζομένοις τὰς ἐγκαταφυτευθείσας ἐπ’ ἀρετῇ ἀφορμάς· οὐχ εὑρήσει δὲ ἐν τοῖς μὴ τοιούτοις, καὶ μὴ εὑρίσκων κρινεῖ ἐκείνους ἐν οἷς οὐχ εὑρίσκει τὴν δόξαν τοῦ υἱοῦ ἑαυτοῦ, πρὸς οὓς ἐρεῖ· » Διὰ »ὑμᾶς διαπαντὸς τὸ ὄνομά μου βλασφημεῖται ἐν τοῖς ἔθνεσιν«.

20.38.351"Arayan ve yargılayan biri var" sözü dolayısıyla, bunun Tanrı'ya uygulanması gerekip gerekmediği konusunda biri güçlüğe düşebilir. Çünkü Kurtarıcı açıkça şöyle demiştir: "Baba hiç kimseyi yargılamaz, bütün yargıyı Oğul'a vermiştir; öyle ki herkes Baba'yı onurlandırdığı gibi Oğul'u da onurlandırsın."

20.38.351

ἐπαπορήσαι δ’ ἄν τις διὰ τὸ »Ἔστιν ὁ ζητῶν καὶ κρίνων«, εἰ χρὴ τοῦτο ἀναφέρειν ἐπὶ τὸν θεόν, σαφῶς τοῦ σωτῆρος εἰρηκότος· »Οὐδὲ γὰρ ὁ πατὴρ κρίνει οὐδένα, ἀλλὰ τὴν κρίσιν πᾶσαν δέδωκεν »τῷ υἱῷ, ἵνα πάντες τιμῶσιν τὸν υἱὸν καθὼς τιμῶσι τὸν πατέρα«.

20.38.352Ama bak, buna karşı şu sözü kullanabilir misin: "Ben kendiliğimden hiçbir şey yapamam. İşittiğim gibi yargılarım ve yargım adildir; çünkü kendi isteğimi değil, beni gönderenin isteğini ararım."

20.38.352

ἀλλ’ ὅρα εἰ δύνασαι πρὸς τοῦτο χρήσασθαι τῷ »Οὐ δύναμαι ἐγὼ »ποιεῖν ἀπ’ ἐμαυτοῦ οὐδέν· καθὼς ἀκούω κρίνω, καὶ ἡ κρίσις ἡ ἐμὴ »δικαία ἐστίν, ὅτι οὐ ζητῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμόν, ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ »πέμψαντός με«.

20.38.353Kurtarıcımız Baba'dan işittiği gibi yargılıyor ve kendi isteğini değil, kendisini gönderen Baba'nın isteğini arıyorsa, bu yüzden de yargısı adilse, belki de işitenin verdiği yargı, daha asıl anlamıyla işitenin değil, işitene söyleyenin yargısıdır.

20.38.353

εἰ γὰρ καθὼς ἀκούει ὁ σωτὴρ ἡμῶν ἀπὸ τοῦ πατρὸς οὕτως κρίνει, ζητῶν οὐ τὸ ἴδιον θέλημα ἀλλὰ τοῦ πέμψαντος αὐτὸν πατρός, καὶ διὰ τοῦτο δικαία ἐστὶν ἡ κρίσις αὐτοῦ, μήποτε κυριώτερον ἡ κρίσις ἣν κρίνει ὁ ἀκούων οὐκ ἔστιν τοῦ ἀκούοντος ἀλλὰ τοῦ λέγοντος ἀκούοντι.

20.38.354"Yargım adildir" dese de, aynı İncil'de söylenen "Benim olan her şey senindir" sözünü dinle. Kurtarıcı'nın "Benim olan her şey senindir" sözü doğruysa, "Yargım adildir" dediği yargının kendisi de elbette Baba'nın yargısıdır.

20.38.354

κἂν λέγῃ δὲ ὅτι »Ἡ κρίσις »ἡ ἐμὴ δικαία ἐστίν«, ἄκουε ἐν τῷ αὐτῷ εὐαγγελίῳ λεγομένου τοῦ »Πάντα τὰ ἐμὰ σά ἐστιν«. εἰ γὰρ ἀληθὲς ὑπὸ τοῦ σωτῆρος εἰρημένον τὸ »Πάντα τὰ ἐμὰ σά ἐστι«, δῆλον ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ κρίσις περὶ ἧς φησιν· »Ἡ κρίσις ἡ ἐμὴ δικαία ἐστίν« τοῦ πατρός ἐστιν κρίσις.

20.38.355Baba'nın yargısıysa, "Ben kendi yüceliğimi aramıyorum; arayan ve yargılayan biri var" sözündeki güçlük çözülmüş olabilir.

20.38.355

εἰ δὲ τοῦ πατρός ἐστιν κρίσις, δύναται λελύσθαι τὸ ἐπηπορημένον περὶ 〈τοῦ〉 »Ἐγὼ δὲ οὐ ζητῶ τὴν δόξαν μου· ἔστιν ὁ ζητῶν καὶ »κρίνων«.

20.38.356"Ben kendi yüceliğimi aramıyorum" sözü, Kurtarıcı'ya yaraşan alçakgönüllülüğü de gösterir. Çünkü onun kendi yüceliğini istemesi ve vermeyenleri bu yüzden yargılaması hiç yakışık almazdı. Oğul'a yüceliği veren Baba'nın, onu ondan esirgeyenlerden istemesi ve bu yüzden onları yargılaması gerekirdi.

20.38.356

ἔχει δέ τινα καὶ ἀτυφίας ἔμφασιν πρεπούσης τῷ σωτῆρι τὸ λεγόμενον ἐν τῷ »Ἐγὼ δὲ οὐ ζητῶ τὴν δόξαν μου«· οὐδὲ γὰρ πάνυ ἔπρεπεν αὐτὸν τὴν ἑαυτοῦ δόξαν ἀπαιτεῖν καὶ ἐπὶ τούτῳ κρίνειν τοὺς μὴ ἀποδεδωκότας αὐτήν, ἀλλ’ ἐχρῆν τὸν πατέρα δόξαν δεδωκότα τῷ υἱῷ ἀπαιτεῖν αὐτὴν ἀπὸ τῶν ἀποστερούντων καὶ κρίνειν αὐτοὺς ἐπὶ ταύτῃ.

20.38.357Belki Kurtarıcı da Baba'nın taklitçisi olarak, Tanrı hakkında bilgi edinenlerden Tanrı'nın yüceliğini arar. Bazılarında Baba'nın yüceliğini bulamazsa onları, İnsanoğlu olduğu için yargılama yetkisi almış biri olarak yargılayabilir.

20.38.357

τάχα δὲ καὶ ὁ σωτήρ, μιμητὴς ὢν τοῦ πατρός, ζητεῖ τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ ἀπὸ τῶν μανθανόντων τὰ περὶ θεοῦ· καὶ εἰ μὴ εὕροι τὴν τοῦ πατρὸς δόξαν ἔν τισιν, κρίναι ἂν ἐκείνους, ὡς ἐξουσίαν λαβὼν κρίσιν ποιεῖν, ὅτι υἱὸς ἀνθρώπου ἐστίν.

20.38.358Herakleon ise "Arayan ve yargılayan biri var" sözünü Baba'ya uygulamaz, şöyle der: "Arayan ve yargılayan, benim öcümü alan, bu iş için görevlendirilmiş hizmetkâr, kılıcı boşuna taşımayan, kralın intikamcısıdır. Bu da Musa'dır; nitekim onlara önceden 'Umut bağladığınız kişi' demişti."

20.38.358

Ὁ μέντοι γε Ἡρακλέων τὸ »Ἔστιν ὁ ζητῶν καὶ κρίνων« οὐκ ἀνα|φέρει ἐπὶ τὸν πατέρα, τοιαῦτα λέγων· ὁ ζητῶν καὶ κρίνων ἐστὶν ὁ ἐκδικῶν με, ὁ ὑπηρέτης ὁ εἰς τοῦτο τεταγμένος, ὁ μὴ εἰκῇ τὴν μάχαιραν φορῶν, ὁ ἔκδικος τοῦ βασιλέως· Μωσῆς δέ ἐστιν οὗτος, καθ’ ἃ προείρηκεν αὐτοῖς λέγων· » Εἰς ὃν ὑμεῖς ἠλπίσατε «.

20.38.359Ardından şunu ekliyor: Yargılayan ve cezalandıran Musa'dır, yani yasa koyucunun kendisi.

20.38.359

εἶτ’ ἐπιφέρει ὅτι ὁ κρίνων καὶ κολάζων ἐστὶν Μωσῆς, τουτέστιν αὐτὸς ὁ νομοθέτης.

20.38.360Sonra Herakleon kendine şu itirazı yöneltiyor: "O hâlde bütün yargının kendisine verildiğini nasıl söylemiyor?"

20.38.360

καὶ μετὰ τοῦτο πρὸς ἑαυτὸν ἐπαπορεῖ ὁ Ἡρακλέων λέγων· πῶς οὖν οὐ λέγει τὴν κρίσιν πᾶσαν παραδεδόσθαι αὐτῷ;

20.38.361İtirazı çözdüğünü sanarak şöyle diyor: "Doğru söylüyor. Çünkü yargıç, hizmetkâr olarak onun isteğini yaparak yargılar; insanlar arasında da böyle olduğu görülür."

20.38.361

καὶ νομίζων λύειν τὴν ἀνθυποφορὰν ταῦτά φησιν· καλῶς λέγει· ὁ γὰρ κριτὴς ὡς ὑπηρέτης τὸ θέλημα τούτου ποιῶν κρίνει, ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων φαίνεται γινόμενον.

20.38.362Ama yargıyı başka birine, kendi kanısına göre Kurtarıcı'dan aşağı olan yaratıcıya nasıl yüklediğini ispatlayamaz; çünkü açıkça "Baba hiç kimseyi yargılamaz, bütün yargıyı Oğul'a vermiştir" ve "İnsanoğlu olduğu için ona yargılama yetkisini verdi" diye yazılmıştır.

20.38.362

πῶς δὲ ἄλλῳ τινὶ ἀνατίθησι τὴν κρίσιν ὡς ὑποδεεστέρῳ τοῦ σωτῆρος, καθ’ ὃ νομίζει, τῷ δημιουργῷ, οὐδ’ οὕτω ἀποδεῖξαι δύναται, σαφῶς γεγραμμένου τοῦ »Οὐδὲ γὰρ ὁ πατὴρ κρίνει οὐδένα, ἀλλὰ τὴν κρίσιν πᾶσαν »δέδωκεν τῷ υἱῷ«· καὶ τοῦ »Ἐξουσίαν ἔδωκεν αὐτῷ κρίσιν »ποιεῖν, ὅτι υἱὸς ἀνθρώπου ἐστίν«.

20.39.363Bölüm 39

VIII, 51. Doğrusu, doğrusu size derim ki, benim sözümü tutan hiçbir zaman ölüm görmeyecektir.

Kötülerin ve akılsız hayvanların da yaşadığını söylediğimiz, ne iyi ne kötü olan farksız bir hayat vardır. Bir de farklı ve iyi olan hayat vardır; Pavlus onun hakkında "Hayatınız Mesih'le birlikte Tanrı'da gizlidir" der, Rabbimiz de kendisi için "Hayat benim" der. Aynı şekilde, farksız hayata zıt olan ölüme farksız diyeceksin; "Hayat benim" diyene düşman olan ölüme ise kötü ve ağır bir ölüm diyeceksin. Ölen kişi o ölümün içindedir; onun hakkında "Son düşman olan ölüm ortadan kaldırılacaktır" diye yazılmıştır.

20.39.363

(31) Ὥσπερ ἐστίν τις ζωὴ ἀδιάφορος, ἡ μήτε ἀγαθὸν μήτε κακὸν τυγχάνουσα, καθ’ ἣν λέγομεν ζῆν καὶ τοὺς ἀσεβεῖς καὶ τὰ ἄλογα ζῷα· καὶ ἑτέρα διάφορος ἀλλὰ ἀγαθόν, περὶ ἧς φησιν ὁ Παῦλος· »Ἡ ζωὴ † ἡμῶν κέκρυπται σὺν τῷ χριστῷ ἐν τῷ θεῷ«· καὶ αὐτὸς ὁ κύριος ἡμῶν περὶ ἑαυτοῦ· »Ἐγώ εἰμι ἡ ζωή«, οὕτως τὸν μὲν ἐναντίον τῇ ἀδιαφόρῳ ζωῇ θάνατον ἀδιάφορον ἐρεῖς· τὸν δὲ ἐχθρὸν τῷ εἰπόντι· »Ἐγώ εἰμι ἡ ζωή« πονηρόν τινα καὶ χαλε πὸν θάνατον, ὃν ὁ ἀποθνήσκων ἐστὶν ἐν τῷ θανάτῳ· περὶ οὗ γέγραπται· » Εσχατος ἐχθρὸς καταργεῖται ὁ θάνατος«.

20.39.364Elçi'nin şu sözlerinin de bu ölüm hakkında olduğu düşünülmelidir: "Bu yüzden, nasıl günah bir insanla dünyaya girdiyse ve ölüm de günahla geldiyse, herkes günah işlediği için ölüm de bütün insanlara yayıldı. Kanundan önce de dünyada günah vardı, ama kanun olmadığı zaman günah sayılmaz. Yine de Âdem'den Musa'ya kadar ölüm, Âdem'in suçuna benzer şekilde günah işlememiş olanların üzerinde bile hüküm sürdü." Biraz sonra da şöyle der: "Bir kişinin suçu yüzünden ölüm o tek kişiyle hüküm sürdüyse, lütfun ve adaletin bolluğunu alanlar tek kişi olan Mesih İsa sayesinde hayatta çok daha fazla hüküm süreceklerdir."

20.39.364

καὶ περὶ τούτου γε τοῦ θανάτου νομιστέον λέγειν τὸν ἀπόστολον ταῦτα· »Διὰ »τοῦτο ὥσπερ δι’ ἑνὸς ἀνθρώπου ἡ ἁμαρτία εἰς τὸν κόσμον »εἰσῆλθεν καὶ διὰ τῆς ἁμαρτίας ὁ θάνατος, καὶ οὕτως εἰς πάντας »ἀνθρώπους ὁ θάνατος διῆλθεν, ἐφ’ ᾧ πάντες ἥμαρτον· ἄχρι γὰρ »νόμου ἡ ἁμαρτία ἦν ἐν κόσμῳ (ἁμαρτία γὰρ οὐκ ἐλλογεῖται μὴ »ὄντος νόμου), ἀλλ’ ἐβασίλευσεν ὁ θάνατος ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρι Μωσέως »καὶ ἐπὶ τοὺς μὴ ἁμαρτήσαντας ἐπὶ τῷ ὁμοιώματι τῆς παραβάσεως »Ἀδάμ«· καὶ μετ’ ὀλίγα· »Εἰ γὰρ ἐν ἑνὸς παραπτώματι ὁ θάνατος »ἐβασίλευσεν διὰ τοῦ ἑνός, πολλῷ μᾶλλον οἱ τὴν περισσείαν τῆς »χάριτος καὶ τῆς δικαιοσύνης λαμβάνοντες ἐν ζωῇ βασιλεύσουσιν »διὰ τοῦ ἑνὸς Χριστοῦ Ἰησοῦ«.

20.39.365Günah aracılığıyla dünyaya giren ölüm, Mesih'in ortadan kaldırılacak son düşmanından başka nedir? Herkes günah işlediği için bütün insanlara yayılan ölüm, Âdem'den Musa'ya kadar hüküm süren bu ölümden başka kimdir?

20.39.365

τίς γάρ ἐστιν ὁ διὰ τῆς ἁμαρτίας θάνατος εἰς τὸν κόσμον εἰσελθών, ἢ ὁ ἔσχατος ἐχθρὸς Χριστοῦ καταργηθησόμενος; καὶ τίς ὁ εἰς πάντας ἀνθρώπους θάνατος διελθών, τῷ πάντας ἡμαρτηκέναι, ἢ αὐτὸς | οὗτος ὃς καὶ ἐβασίλευσεν ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρι Μωσέως;

20.39.366Musa, yani kanun, Rabbimiz İsa'nın gelişine kadar sürdü. Lütfun ve adaletin bolluğunu alanlar tek kişi olan Mesih İsa sayesinde hayatta hüküm sürene kadar, ölüm de bir kişinin suçu yüzünden o tek kişiyle hüküm sürdü.

20.39.366

Μωσῆς δέ, τουτέστιν ὁ νόμος, ἦν μέχρι τῆς τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ ἐπιδημίας, καὶ ἐβασίλευσέν γε ἐν ἑνὸς παραπτώματι διὰ τοῦ ἑνός, ἕως οἱ τὴν περισσείαν τῆς χάριτος καὶ τῆς δικαιοσύνης λαβόντες ἐν ζωῇ βασιλεύσωσι διὰ τοῦ ἑνὸς Χριστοῦ Ἰησοῦ.

20.39.367İşte biricik olanın ve bütün yaratılışın ilk doğanının sözünü tutan kişi, ölümün görülmesini engelleyen bu sözü tuttuğu için, bu ölümü hiçbir zaman görmeyecektir.

20.39.367

τοῦτον οὖν τὸν θάνατον οὐ θεωρήσει εἰς τὸν αἰῶνα ὁ τὸν λόγον τοῦ μονογενοῦς καὶ πρωτοτόκου πάσης κτίσεως τηρήσας, πεφυκότα κωλύειν θεωρεῖσθαι τὸν θάνατον.

20.39.368"Benim sözümü tutan hiçbir zaman ölüm görmeyecektir" ifadesi şöyle anlaşılmalıdır: Sanki bunu söyleyen, dinleyenlere ışık bağışlamış ve onlara "Benim bu ışığımı tutan hiçbir zaman karanlık görmeyecektir" demiştir.

20.39.368

οὕτω δὲ ἀκουστέον τοῦ »Ἐάν τις τὸν ἐμὸν λόγον τηρήσῃ, θάνατον οὐ μὴ θεωρήσῃ εἰς »τὸν αἰῶνα«, ὡς εἰ χαρισάμενος ὁ ταῦτα λέγων φῶς τοῖς ἀκούουσιν ἔφασκεν αὐτοῖς· ἐάν τις τὸ ἐμὸν τοῦτο τηρήσῃ φῶς, σκότος οὐ μὴ θεωρήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα.

20.39.369Çünkü ışığı tutan kişi için karanlık olamaz. Ama biri bu ışığı yitirirse, yitiren kişi hemen karanlığı görür. Aynı şekilde, başlangıçta Tanrı'nın yanında olan Logos'ta da hayat vardı.

20.39.369

ἀδύνατον γὰρ γενέσθαι σκότος τῷ τηροῦντι τὸ φῶς· εἰ μέντοι γε ἀπολέσαι τις τοῦτο τὸ φῶς, ἕπεται τῷ ἀπολωλεκότι εὐθέως ἰδεῖν τὸ σκότος. οὕτω τοίνυν καὶ ἐν τῷ λόγῳ ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεὸν γέγονεν ἡ ζωή.

20.39.370Bu yüzden başlangıç (yani "Tanrı beni işleri için yollarının başlangıcı olarak yarattı" diyen hikmet), içindeki hayatın bulunduğu Logos hakkında öğretecek ve şöyle diyecektir: "Benim sözümü tutan hiçbir zaman ölüm görmeyecektir." Çünkü kişi sözü tutarken, sözden ayrılmaz biçimde onda bulunan hayatı da tutacaktır. O hayat aynı zamanda insanların ışığıdır; karanlıkta parlar ve karanlık onu yutamaz.

20.39.370

διόπερ ἡ ἀρχή (τουτέστιν ἡ σοφία ἡ λέγουσα· »Ὁ θεὸς ἔκτισέν με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα »αὐτοῦ«) περὶ τοῦ ἐν αὐτῇ λόγου, ἐν ᾧ γέγονεν ἡ ζωή, διδάξει καὶ φήσει· »Ἐάν τις τὸν ἐμὸν λόγον τηρήσῃ, θάνατον οὐ μὴ θεωρήσῃ »εἰς τὸν αἰῶνα«· ἅμα γὰρ τηρήσει τις τὸν λόγον καὶ τὴν ἀχώριστον αὐτοῦ γενομένην ἐν αὐτῷ ζωήν, ἥτις ἅμα καὶ φῶς ἐστιν τῶν ἀνθρώπων, τὸ ἐν τῇ σκοτίᾳ φαῖνον καὶ μὴ καταλαμβανόμενον ὑπ’ αὐτῆς.

20.39.371Peygamber adeta sorarak "Yaşayıp ölüm görmeyecek adam kimdir?" derse, Kurtarıcımızdan öğrendiğimiz şekilde cevap verecek ve "yaşayıp ölüm görmeyecek adamın", "Benim sözümü tutan hiçbir zaman ölüm görmeyecektir" diyenin sözünü tutan kişi olduğunu söyleyeceğiz.

20.39.371

ἐὰν οὖν οἱονεὶ πυνθανόμενος ὁ προφήτης λέγῃ· » Τίς ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ὃς ζήσεται καὶ οὐκ ὄψεται θάνατον;« ἀποκρινούμεθα μαθόντες ἀπὸ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν καὶ ἐροῦμεν ὅτι ὁ ἄνθρωπός ἐστιν »ὃς ζήσεται καὶ οὐκ ὄψεται θάνατον«, ὃς τηρεῖ τὸν λόγον τοῦ εἰπόντος· »Ἐάν τις τὸν ἐμὸν λόγον τηρήσῃ, θάνατον οὐ μὴ θεωρήσῃ εἰς »τὸν αἰῶνα«.

20.39.372Bu parçada ayrıca, "hiçbir zaman" ifadesinin iki yana da bağlanarak alınıp alınmayacağını soruyorum; o zaman bütünü şöyle olur: Benim sözümü hiçbir zaman bırakmadan tutan ölüm görmeyecektir.

20.39.372

Ἅμα δὲ ἐν τῷ τόπῳ ζητῶ μήποτε τὸ »Εἰς τὸν αἰῶνα« ἀπὸ κοινοῦ ληπτέον, ὥστ’ ἂν εἶναι τοιοῦτον τὸ ὅλον· ἐάν τις τὸν ἐμὸν λόγον τηρήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα, θάνατον οὐ μὴ θεωρήσῃ.

20.39.373Çünkü kişinin ölümü görmemesi, İsa'nın sözünü tuttuğu sürece mümkün görünüyor; sözü yitirdiği anda ölümü görmüştür.

20.39.373

καὶ γὰρ ἔοικεν ἐπὶ τοσοῦτόν τις μὴ θεωρεῖν τὸν θάνατον, ὅσον τηρεῖ τὸν τοῦ Ἰησοῦ λόγον· ἅμα γάρ τις ἀπώλεσεν αὐτὸν καὶ θάνατον ἐθεώρησεν.

20.39.374Biri daha derin öğretilere çıkıp bir insanın "Beni ölümün toprağına indirdin", Pavlus'un "Bu ölümün bedeninden beni kim kurtaracak?" sözünün nasıl söylenebileceğini anlayabilirse şunu görecektir: Söz tutulduğu sürece, tutan kişi ölümü görmüyordu. Ama biri sözü dikkatle tutmaktan yorulup ya da tutmaya dikkat etmeyip artık tutmadığında ölümü görmüştür; bunun sorumlusu da kendisinden başkası değildir.

20.39.374

Εἰ δὲ καὶ ἀνατρέχειν τις δύναται ἐπὶ τοὺς βαθυτέρους λόγους καὶ νοεῖν πῶς ὑπὸ ἀνθρώπου λέγοιτ’ ἂν τὸ »Εἰς χοῦν θανάτου »κατήγαγές με«, καὶ ὑπὸ Παύλου· »Τίς με ῥύσεται ἐκ τοῦ σώματος »τοῦ θανάτου τούτου;« θεωρήσει τίνα τρόπον ὅσον μὲν ἐτηρεῖτο ὁ λόγος, θάνατος οὐκ ἐθεωρεῖτο τῷ τηροῦντι αὐτόν· ὅτε δέ τις καμὼν ἐν τῇ προσοχῇ καὶ τηρήσει τοῦ λόγου ἢ ἀπροσεκτήσας περὶ τὸ τηρεῖν οὐκέτι αὐτὸν τετήρηκεν, τότε τὸν θάνατον ἐθεώρησεν | οὐ παρ’ ἄλλον ἢ παρ’ ἑαυτόν.

20.39.375Bunun bir öğreti ve ebedî bir kanun olduğu düşünülmelidir; sözü öğrenmiş olan bize her zaman "Benim sözümü tutan hiçbir zaman ölüm görmeyecektir" denecektir.

20.39.375

καὶ νομιστέον γε τοῦτο δόγμα εἶναι καὶ νόμον αἰώνιον, ἀεὶ ἂν ἡμῖν λεχθησομένου παραλαβοῦσι τὸν λόγον τοῦ »Ἐάν τις τὸν ἐμὸν λόγον τηρήσῃ, θάνατον οὐ μὴ ὄψεται εἰς »τὸν αἰῶνα«.

20.39.376Tabir caizse, karanlık uzun süre bakıldığında bakanın gözlerini yok ettiği gibi, sözü tutmayan kişinin baktığı ölüm de kendisini gören gözü öldürür, cansızlaştırır ve kör eder; öyle ki kişi körlerin gözlerini açana muhtaç olur.

20.39.376

ὥσπερ δέ, ἵν’ οὕτως ὀνομάσω, ἐπιπλεῖον θεωρηθὲν τὸ σκότος ἀφανίζει τὰς ὄψεις τοῦ θεωρήσαντος, οὕτως θεωρηθεὶς ὁ θάνατος ὑπὸ τοῦ τὸν λόγον μὴ τηρήσαντος θανατοῖ καὶ νεκροῖ τὴν θεωρήσασαν αὐτὸν ὄψιν καὶ ἀποτυφλοῖ, ὡς διὰ τοῦτο δεηθῆναι τοῦ ἀνοίγοντος ὀφθαλμοὺς τυφλῶν.

20.39.377Kanımca İncil'deki körlerin simgelediği körler de sözü tutmayıp ölümü gördükleri için gözlerini yitirmişlerdir.

20.39.377

καὶ οἶμαί γε διὰ τοῦτο οἱ τυφλοί, ὧν σύμβολον ἦσαν οἱ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ τυφλοί, τὰς ὄψεις ἀπολωλέκασιν, ἐπείπερ τὸν λόγον μὴ τηρήσαντες τὸν θάνατον ἐθεώρησαν.

20.40.378Bölüm 40

VIII, 52. Yahudiler ona, "Şimdi içinde bir daimon bulunduğunu anladık" dediler.

Çoğu insan ve bilgelerin çoğu, söz ile işlenen hataların da bir türü olduğu bütün hata çeşitlerinin başka bir yerden değil, kötü yargılardan doğduğunu sanır. Kutsal Yazılara ilahî metinler olarak inananlar ise insanların doğru logos'a aykırı davranışları hakkında şunu öğretirler: Bunlar daimonlar ya da başka karşıt güçler olmadan gerçekleşmez.

20.40.378

(32) Οἱ μὲν πολλοὶ καὶ τῶν σοφῶν πᾶν γένος ἁμαρτήματος, οὗ ἐν εἴδει ἐστὶν καὶ τὸ ἐν λόγῳ ἁμάρτημα, οὐκ ἄλλοθεν ἢ ἀπὸ κριμάτων μοχθηρῶν οἴονται γίνεσθαι· οἱ δὲ ταῖς ἁγίαις γραφαῖς ὡς θείαις πεπιστευκότες διαλαμβάνουσιν περὶ τῶν παρὰ τὸν ὀρθὸν λόγον ὑπ’ ἀνθρώπων πραττομένων, ὡς οὐ χωρὶς δαιμονίων ἢ ὁποιωνδήποτε δυνάμεων ἀντικειμένων τῶν τοιούτων ἐπιτελουμένων.

20.40.379Yahudiler de İsa'nın "Doğrusu, doğrusu size derim ki, benim sözümü tutan hiçbir zaman ölüm görmeyecektir" sözünü bir daimonun etkisiyle söylediğini sanıyorlardı.

20.40.379

καὶ οἱ Ἰουδαῖοι τοίνυν δαιμονίου ἐνεργείᾳ ὑπελάμβανον εἰρηκέναι τὸν Ἰησοῦν τὸ »Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν· Ἐάν τις τὸν ἐμὸν λόγον τηρήσῃ, »θάνατον οὐ μὴ θεωρήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα«.

20.40.380Bu duruma, sözü tutmadıkları ve söylenenin gücünü görmedikleri için düşmüşlerdi. O, logos'a düşman olan, günah işleyenlerin öldüğü bir ölüm bildiği için, sözünü tutanın bu ölümü hiçbir zaman görmeyeceğini söylüyordu. Onlar ise sözün sıradan ölümle ilgili olduğunu sandılar; İbrahim ve peygamberler öldüğü hâlde sözünü tutan herkesin hiç ölmeyeceğini söyleyenin saçmaladığını düşündüler.

20.40.380

καὶ τοῦτ’ ἐπεπόνθεισαν μήτε τὸν λόγον τηρήσαντες μήτε τοῦ λεγομένου τὴν δύναμιν θεωρήσαντες· ὁ μὲν γὰρ θάνατόν τινα ἐχθρὸν τῷ λόγῳ ἐπιστάμενος, ὃν ἀποθνή σκουσιν οἱ ἁμαρτάνοντες, τοῦτον ἔφασκεν μὴ θεωρεῖσθαι εἰς τὸν αἰῶνα ὑπὸ τοῦ τὸν λόγον αὐτοῦ τηρήσαντος· οἱ δὲ περὶ τοῦ κοινοτέρου θανάτου νομίσαντες εἶναι τὸ λεγόμενον παραπαίειν ᾤοντο τὸν λέγοντα, ἀποθανόντος Ἀβραὰμ καὶ τῶν προφητῶν, μὴ ἀποθανεῖσθαι εἰς τὸν αἰῶνα πάντα τὸν τηρήσαντα αὐτοῦ τὸν λόγον.

20.41.381Bölüm 41

VIII, 52-53. "İbrahim öldü, peygamberler de; sen ise 'Benim sözümü tutan hiçbir zaman ölümü tatmayacaktır' diyorsun. Yoksa sen, ölen babamız İbrahim'den daha mı büyüksün? Peygamberler de öldü. Sen kendini kim sanıyorsun?"

Bizim de verdiğimiz daha basit yoruma göre, Kurtarıcı'nın sözüne İbrahim ve peygamberlerin öldüğünü söyleyerek karşılık veren Yahudilerin ne düşündüğü açık görünüyor. Yine de bu inceleme, başka benzer yerlerle karşılaştırılmadan işaretsiz bırakılmamalıdır.

20.41.381

(33) Εἰ κατὰ τὴν ἁπλουστέραν ἐκδοχήν, ὡς καὶ αὐτοὶ ἀποδεδώκαμεν, δοκεῖ εἶναι σαφὲς τὸ τῆς ὑπολήψεως τῶν Ἰουδαίων. ἀποκριναμένων πρὸς τὸν τοῦ σωτῆρος λόγον περὶ τοῦ Ἀβραὰμ καὶ τῶν προφητῶν ὡς ἀποτεθνηκότων, οὐδὲν ἧττον οὐκ ἀπαρασήμαντον τὴν ἐξέτασιν μετὰ συγκρίσεως τῆς πρὸς ἕτερα παρα|πλήσια ἐατέον.

20.41.382Kurtarıcı'nın "Benim sözümü tutan hiçbir zaman ölüm görmeyecektir" sözünü hiç düşünmeden söylediğini mi sandılar da bu yüzden onun sözüne açık bir cevap verdiler?

20.41.382

ἀρα γὰρ ᾤοντο σὺν οὐδενὶ λόγῳ τὸν σωτῆρα εἰρηκέναι τὸ »Ἐάν τις τὸν ἐμὸν λόγον τηρήσῃ, θάνατον οὐ μὴ θεωρήσῃ εἰς τὸν »αἰῶνα«, καὶ διὰ τοῦτο σαφές τι πρὸς τὸν λόγον αὐτοῦ ἀπεκρίναντο;

20.41.383Yoksa onun sıradan ölümden söz etmediğini anladılar da, İbrahim ve peygamberlerin de bir zaman o daha kötü ölümün içinde bulunduğunu düşünerek, sözünü kabul etmeyip onun vaat ettiği kadar büyük biri olduğuna inanmadıkları için mi şöyle dediler:

20.41.383

ἢ ἐνόησαν οὐ περὶ τοῦ κοινοτέρου θανάτου αὐτὸν λελαληκέναι, καὶ διαλαμβάνοντες περὶ Ἀβραὰμ καὶ τῶν προφητῶν, ὡς καὶ αὐτῶν ἐν τῷ χείρονι θανάτῳ γεγενημένων ποτέ, τὸν λόγον αὐτοῦ μὴ παραδεξάμενοι μηδὲ ὑπολαμβάνοντες αὐτὸν εἶναι τηλικοῦτον ὁποῖον ἐπηγγείλατο ὁ λέγων, φασίν·

20.41.384"Şimdi içinde bir daimon bulunduğunu anladık"? Yukarıda onun başka sözleri ve onlara verilen cevaplar için de pek çok yerde benzer bir inceleme yapmıştık. Örneğin Samiriyeli kadın için: İsa ona "Bana su ver" dedikten sonra şunu eklemişti: "Tanrı'nın armağanını ve sana 'Bana su ver' diyenin kim olduğunu bilseydin, sen ondan isterdin, o da sana diri su verirdi."

20.41.384

»Νῦν ἐγνώκαμεν ὅτι δαιμόνιον »ἔχεις«; τὸ δ’ ὅμοιον καὶ ἐπ’ ἄλλων αὐτοῦ λόγων καὶ τῶν πρὸς αὐτοὺς ἀποκρίσεων ἐπὶ πλειόνων ἐν τοῖς ἀνωτέρω ἐξητάσαμεν· οἷον ἐπὶ τῆς Σαμαρείτιδος, ὅτι εἰπὼν αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· »⟨Δός μοι⟩ πιεῖν« μεθ’ ἕτερα προσέθηκεν τοιαῦτα· »Εἰ ᾔδεις τὴν δωρεὰν τοῦ θεοῦ, »καὶ τίς ἐστιν ὁ λέγων σοι· Δός μοι πιεῖν, σὺ ἂν ᾔτησας αὐτὸν καὶ »ἔδωκεν ⟨ἄν⟩ σοι ὕδωρ ζῶν.

20.41.385Kadın ona, "Efendim, kovan yok, kuyu da derin; diri suyu nereden bulacaksın?" dedi. Sonra yine, "Efendim, bana bu suyu ver ki susamayayım ve su çekmek için buraya gelmeyeyim" dedi.

20.41.385

καὶ λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· Κύριε, οὔτε »ἄντλημα ἔχεις, καὶ τὸ φρέαρ ἐστὶν βαθύ· πόθεν οὖν ἔχεις τὸ ὕδωρ »τὸ ζῶν;« καὶ πάλιν· » Κύριε, δός μοι τοῦτο τὸ ὕδωρ, ἵνα μὴ διψῶ »μηδὲ διέρχωμαι ἐνθάδε ἀντλεῖν«.

20.41.386Çünkü Samiriyeli kadının ona maddi su hakkında cevap vermesi ve bir daha susamamak, Yakup'un görünür kaynağından su çekmeye gitmemek için ondan bedensel su istemesi inandırıcı değildi.

20.41.386

οὐ γὰρ πιθανὸν ἦν περὶ αἰσθητοῦ ὕδατος ἀποκρίνεσθαι αὐτῷ τὴν Σαμαρεῖτιν, καὶ ᾐτηκέναι αὐτὸν σωματικὸν ὕδωρ ἐπὶ τῷ μηκέτι διψῆσαι μηδὲ διέρχεσθαι ἀντλεῖν ἀπὸ τῆς τοῦ Ἰακὼβ αἰσθητῆς πηγῆς.

20.41.387Yine Rab "Vereceğim ekmek, dünyanın hayatı için benim bedenimdir" dediğinde, Yahudiler "Bu adam bize bedenini yemek için nasıl verebilir?" diye birbirleriyle tartışırken şunu göstermiştik: Dinleyenler, konuşanın kendilerini gelip bedeninden yemeye çağırdığını sanacak kadar akılsız olamazlardı.

20.41.387

ἀλλὰ καὶ εἰπόντος τοῦ κυρίου· »Ὁ ἄρτος, ὃν ἐγὼ δώσω, ἡ σάρξ μου ἐστὶν ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου »ζωῆς«· ὅτε »ἐμάχοντο πρὸς ἀλλήλους οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες· Πῶς »δύναται ἡμῖν οὗτος δοῦναι τὴν σάρκα φαγεῖν;« ἀπεδείκνυμεν ὅτι οὐκ ἂν τοσοῦτον ἀνόητοι ἦσαν οἱ ἀκούοντες ὡς ὑπολαμβάνειν ὅτι προκαλεῖται ὁ λέγων τοὺς ἀκροατὰς εἰς τὸ προσελθεῖν καὶ ἐμφαγεῖν τῶν σαρκῶν αὐτοῦ.

20.42.388Bölüm 42

İncelediğimiz bu ayetlerde Yahudilerin "İbrahim öldü, peygamberler de" demeleri muhtemeldir. Çünkü "günahın bir insanla dünyaya girdiğini, ölümün de günahla geldiğini ve herkes günah işlediği için ölümün bütün insanlara yayıldığını" öğrenmişlerdi. "Ölümün, Âdem'in suçuna benzer şekilde günah işleyenlerin üzerinde hüküm sürdüğünü" de görüyorlardı. Onların sözü, herkes günah işlediği için bütün insanlara yayılan, günah yüzünden gelen ölüm hakkındaydı.

20.42.388

Καὶ εἰκός γε, ὅτι ἔλεγον οἱ Ἰουδαῖοι ἐπὶ τῶν νῦν ἡμῖν ἐξεταζομένων ῥητῶν τὸ »Ἀβραὰμ ἀπέθανεν καὶ οἱ προφῆται«, μεμαθηκότες τίνα τρόπον »δι’ ἑνὸς ἀνθρώπου ἡ ἁμαρτία εἰς τὸν »κόσμον εἰσῆλθεν καὶ διὰ τῆς ἁμαρτίας ὁ θάνατος· καὶ οὕτως εἰς »πάντας ἀνθρώπους ὁ θάνατος διῆλθεν, ἐφ’ ᾧ πάντες ἥμαρτον«, ἔβλεπον δὲ καὶ ὅτι »ἐβασίλευσεν ὁ θάνατος ἐπὶ τοὺς ἁμαρτήσαντας »ἐπὶ τῷ ὁμοιώματι τῆς παραβάσεως Ἀδάμ«, καὶ ἦν αὐτοῖς ὁ λόγος περὶ τοῦ διὰ τὴν ἁμαρτίαν θανάτου εἰς πάντας ἀνθρώπους διεληλυθότος ἐπὶ τῷ πάντας ἡμαρτηκέναι.

20.42.389Bunlarla ilgili olarak öğrendiklerinin devamını, İsa'nın sözlerini kabul etmedikleri için bilmiyorlardı: "Armağan, suç gibi değildir."

20.42.389

περὶ τούτων δὲ μεμαθηκότες τὰ ἑξῆς, ἅτε μὴ παραδεξάμενοι τοὺς Ἰησοῦ λόγους, οὐκ ᾔδεισαν, καὶ ὅτι »οὐχ ὡς τὸ παράπτωμα, οὕτως καὶ τὸ χάρισμα«.

20.42.390Şu sonucu da çıkaramıyorlardı: "Bir kişinin suçu yüzünden birçokları öldüyse, Tanrı'nın lütfu ve tek insan İsa Mesih'in lütfuyla gelen armağan birçoklarına çok daha bol olarak taşmıştır."

20.42.390

ἀλλ’ οὐδὲ συλλογίζεσθαί πως ἐδύναντο ὅτι »εἰ τῷ τοῦ ἑνὸς παραπτώματι οἱ »πολλοὶ ἀπέθανον, πολλῷ μᾶλλον ἡ χάρις τοῦ θεοῦ καὶ ἡ δωρεὰ »ἐν χάριτι τῇ τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου Ἰησοῦ Χριστοῦ | εἰς τοὺς πολλοὺς »ἐπερίσσευσεν«.

20.42.391Armağanın bir kişinin günahıyla gelen ölüme nasıl benzemediğini de anlamıyorlardı; çünkü armağanın pek çok suçtan sonra aklanmaya götürdüğünü henüz öğrenmemişlerdi.

20.42.391

οὐ συνίεσαν δὲ καὶ πῶς οὐκ ἦν τὸ δώρημα ὅμοιον τῷ δι’ ἑνὸς ἁμαρτήσαντος θανάτῳ· οὐδὲ γὰρ ἐπεπαίδευντό πω ὅτι τὸ χάρισμα ἐκ πολλῶν παραπτωμάτων ἐγίνετο εἰς δικαίωμα.

20.42.392"Lütfun ve armağanın bolluğunu alanların tek kişi olan İsa Mesih sayesinde hayatta hüküm süreceklerini" de görmüyorlardı.

20.42.392

ἀλλ’ οὐδὲ ἔβλεπον ὅτι »Οἱ τὴν περισσείαν τῆς χάριτος καὶ τῆς δωρεᾶς »λαμβάνοντες ἐν ζωῇ βασιλεύσουσιν διὰ τοῦ ἑνὸς Ἰησοῦ Χριστοὺ«.

20.42.393İbrahim ve peygamberlerin ölümünü düşünüyorlardı; çünkü Samuel'in de ölümü yüzünden yerin altında olduğu için cinci kadın tarafından çıkarıldığını işitmişlerdi. Kadın tanrıların yerin altında bir yerde olduğunu sanıyor ve "Yerden çıkan tanrılar gördüm" diyordu. Ama İbrahim'in ve peygamberlerin hayatını kavramadılar; İbrahim, İshak ve Yakup'un Tanrısı'nın onların ölülerinin değil, dirilerinin Tanrısı olduğunu anlamadılar. Peygamberlerin ölü olduğunu düşünerek mezarlarını yapıyorlardı ve bu yüzden kendilerine ağıt yakılmıştı.

20.42.393

καὶ ἐνενόουν μὲν τὸν θάνατον Ἀβραὰμ καὶ τῶν προφητῶν, ἀκούοντες ὅτι καὶ Σαμουὴλ, ὡς διὰ τὸν θάνατον ὑπὸ γῆν ὤν, ὑπὸ ἐγγαστριμύθου ἀνήγετο, θεοὺς οἰομένης κάτω που εἶναι τῆς γῆς καὶ λεγούσης· »Θεοὺς ἐγὼ εἶδον ἀναβαίνοντας ἀπὸ τῆς γῆς«· τὴν δὲ ζωὴν τοῦ Ἀβραὰμ καὶ τῶν προφητῶν οὐ κατειλήφασιν, οὐδ’ ὅτι ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ θεὸς ἦν οὐ νεκρῶν αὐτῶν ἀλλὰ ζώντων· καὶ ὡς ὑπολαμβάνοντες [τε] νεκροὺς εἶναι τοὺς προφήτας ᾠκοδόμουν αὐτῶν τοὺς τάφους, καὶ διὰ τοῦτο ταλανιζόμενοι.

20.42.394İbrahim ölmüş olsa bile yaşadı ve İsa'nın gününü görüp sevindiğinden beri artık ölümü görmedi.

20.42.394

εἰ καὶ ἀπέθανεν οὖν Ἀβραάμ, ἀλλ’ ἔζησεν καὶ οὐκέτι τὸν θάνατον ἐθεώρει ἀφ’ οὗ ἰδὼν τὴν Ἰησοῦ ἡμέραν ἠγαλλιάσατο καὶ ἐχάρη.

20.42.395Kanımca Kurtarıcı da İbrahim'in yaşadığını öğretmek için, "İbrahim öldü" sözüne karşılık "Babanız İbrahim benim günümü görmek için sevinçle coştu; gördü ve sevindi" demiştir.

20.42.395

οἶμαι δὲ καὶ διὰ τοῦτο πρὸς τὸ »Ἀβραὰμ ἀπέθανεν« εἰρῆσθαι ὑπὸ τοῦ σω τῆρος, διδάσκοντος ὅτι Ἀβραὰμ ἔξη, τὸ »Ἀβραὰμ ὁ πατὴρ ὑμῶν »ἠγαλλιάσατο, ἵνα ἴδῃ τὴν ἡμέραν τὴν ἐμήν· καὶ ἴδεν καὶ ἐχάρη«.

20.42.396Biri İbrahim hakkında durumun böyle olduğunu kabul etmek istemiyorsa, bize şunu söylesin: Kurtarıcımızın gününü görüp buna sevinçle coşan ve sevinen kişi hâlâ ölümü mü görüyor? Yoksa Kurtarıcı'nın gününü görüp sevinçle coşan, böyle bir görüye layık görülen kişi, sonradan gördüğünden yoksun mu kaldı?

20.42.396

εἰ ⟨δὲ⟩ μὴ βούλεταί τις οὕτως ἔχειν τὰ περὶ τοῦ Ἀβραάμ, λεγέτω ἡμῖν, πότερόν ποτε ὁ ἰδὼν τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἡμέραν καὶ ἐπὶ τούτῳ ἀγαλλιασάμενος καὶ χαρεὶς ἔτι θεωρεῖ τὸν θάνατον, ἢ ἰδὼν τὴν ἡμέραν τοῦ σωτῆρος καὶ ἀγαλλιασάμενος καὶ χαρείς, ἀξιωθεὶς τοιαύτης ὄψεως ὡς ἄξιος αὐτῆς, ὕστερον ἐστέρηται οὗ ἐθεώρησεν.

20.42.397Bunların ikisi de saçma olduğuna göre, İbrahim İsa'nın gününü görünce onun sözünü de işitip tutmuş ve artık ölümü görmemektedir. Yahudilerin, sanki hâlâ ölümün içindeymiş gibi "İbrahim öldü" demeleri doğru değildi.

20.42.397

εἰ γὰρ ἑκάτερον τούτων ἄτοπόν ἐστιν, ἰδὼν τὴν ἡμέραν Ἰησοῦ Ἀβραὰμ ἅμα τῷ ἰδεῖν ἤκουσεν καὶ τὸν λόγον αὐτοῦ καὶ ἐτήρησεν καὶ οὐκέτι θάνατον θεωρεῖ· καὶ οὐχ ὑγιῶς ἔλεγον, ὡσπερεὶ ἔτι ἐν θανάτῳ τυγχάνοντος αὐτοῦ, οἱ Ἰουδαῖοι τὸ »Ἀβραὰμ ἀπέθανεν«.

20.42.398Aynı şeyi peygamberler için de söyleyeceksin. Tanrı ölülerin değil, dirilerin Tanrısı ise ve İbrahim, İshak ve Yakup'un olduğu gibi diğer peygamberlerin de Tanrısıysa, peygamberler de yaşıyordur. Çünkü onlar, Rab'bin sözü Hoşea'ya, Yeremya'ya ya da İşaya'ya geldiğinde Tanrı'nın Oğlu'nun sözünü tutmuşlardır. Bunlardan herhangi birine gelen, başka bir Tanrı sözü değil, başlangıçta Tanrı'nın yanında olan Oğlu, Tanrı Logos'tur.

20.42.398

τὸ δ’ ὅμοιον ἐρεῖς καὶ περὶ τῶν προφητῶν. εἰ γὰρ ὁ θεὸς οὐκ ἔστιν νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων, καὶ ἔστιν ὥσπερ τοῦ Ἀβραὰμ καὶ τοῦ Ἰσαὰκ καὶ τοῦ Ἰακὼβ οὕτως καὶ τῶν λοιπῶν προφητῶν θεός, ζῶσιν καὶ οἱ προφῆται. καὶ γὰρ ἐτήρησαν τὸν λόγον τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ, ὅτε λόγος κυρίου ἐγένετο πρὸς Ὠσηέ, ἢ λόγος ἐγένετο πρὸς Ἰερεμίαν, ἢ λόγος ἐγένετο [τὸ] πρὸς Ἡσαΐαν· οὐ γὰρ ἄλλος λόγος θεοῦ ἐγένετο πρός τινα τούτων, ἀλλ’ ὁ ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεὸν υἱὸς αὐτοῦ θεὸς λόγος.

20.42.399Peygamberler de, başkalarından çok, bu sözü tutmuşlar ve sözü aldıkları andan itibaren artık ölümü görmemişlerdir.

20.42.399

καὶ τοῦτον, εἰ καί τις ἄλλος, καὶ οἱ προφῆται τετηρήκασιν καὶ ἐξ οὗ εἰλήφασιν τὸν λόγον θάνατον οὐκέτι ἐθεώρησαν.

20.42.400Şu hâlde Yahudilerin söylediği "İbrahim öldü, peygamberler de" sözü de "Şimdi içinde bir daimon bulunduğunu anladık" sözü gibi yalandır. Çünkü ne daimonlara buyuran kişinin içinde daimon bulunduğunu anlamışlardır (zira hiç kimse var olmayan bir şeyi bilemez), ne de Yahudiler "İbrahim öldü, peygamberler de" dediklerinde İbrahim ve peygamberler hâlâ ölümün içindeydiler.

20.42.400

ὁμοίως τοίνυν ψεῦδος τῷ· »Νῦν ἐγνώ|καμεν ὅτι δαιμόνιον ἔχεις« τὸ »Ἀβραὰμ »ἀπέθανεν καὶ οἱ προφῆται« εἰρημένον ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων· οὔτε γὰρ ἔγνωσαν δαιμόνιον ἔχειν τὸν ἐπιτάσσοντα δαιμονίοις (οὐδεὶς γὰρ γινώσκει τὸ μὴ ὑπάρχον), οὔτε Ἀβραὰμ καὶ οἱ προφῆται ἐν θανάτῳ ἔτι ἦσαν, ὅτε ἔλεγον οἱ Ἰουδαῖοι τὸ »Ἀβραὰμ ἀπέθανεν καὶ οἱ »προφῆται«.

20.43.401Bölüm 43

Bundan sonra şunu soruyoruz: Kurtarıcı, sözünü tutan herkes hakkında "Hiçbir zaman ölümü görmeyecektir" demişti. Yahudilerin ise, daha önce incelediğimiz sözlerden sonra, buna uygun olarak "Sen de 'Biri benim sözümü tutarsa hiçbir zaman ölümü görmeyecektir' diyorsun" demeleri gerekirdi. Peki neden böyle demeyip Kurtarıcı'nın söylemediği bir şeyi söylüyorlar? Çünkü O, "Biri benim sözümü tutarsa hiçbir zaman ölümü tatmayacaktır" dememişti; bunlar ise bu sözü Rabbimizin ağzından çıkmış gibi öne sürüyorlar.

20.43.401

Μετὰ ταῦτα ζητοῦμεν τί δήποτε, τοῦ σωτῆρος εἰρηκότος περὶ παντὸς τοῦ τηροῦντος αὐτοῦ τὸν λόγον ὅτι » Θάνατον οὐ θεωρήσει εἰς τὸν αἰῶνα«, οἱ Ἰουδαῖοι μετὰ τὰ προεξετασθέντα, δέον αὐτοὺς καταλλήλως τῷ »Θάνατον οὐ μὴ θεωρήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα« εἰρηκέναι· » Καὶ σὺ λέγεις· Ἐάν τις τὸν ἐμὸν λόγον τηρήσῃ, θάνατον »οὐ μὴ θεωρήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα«· οἱ δὲ οὐ τοῦτο, ἀλλὰ τὸ μὴ εἰρημένον ὑπὸ τοῦ σωτῆρός φασιν· οὐ γὰρ εἶπεν· ›ἐάν τις τὸν ἐμὸν λόγον τηρήσῃ, θανάτου οὐ μὴ γεύσηται εἰς τὸν αἰῶνα‹, ὅπερ οὗτοι προφέρονται ὡς ὑπὸ τοῦ κυρίου ἡμῶν εἰρημένον.

20.43.402Bir düşün: ölümü görmemekle ölümü tatmamak arasında bir fark olduğu için olmasın ki öteki müjdecilerin üçü de İsa'nın yakınında duranlar için, İnsanoğlu'nun kendi krallığıyla geldiğini görünceye kadar ölümü tatmayacaklarını söylemiştir? Matta şöyle der: "Size doğrusunu, doğrusunu söylüyorum: Burada duranlardan bazıları var ki İnsanoğlu'nun kendi krallığıyla geldiğini görünceye kadar ölümü tatmayacaklar."

20.43.402

καὶ ὅρα εἰ μὴ τῷ εἶναι διαφορὰν τοῦ μὴ θεωρεῖν θάνατον καὶ τοῦ μὴ γεύεσθαι θανάτου ὑπὸ τῶν λοιπῶν ἅμα εὐαγγελιστῶν εἴρηται περὶ τοῦ μὴ γεύεσθαι θανάτου τοὺς ἐγγὺς τοῦ Ἰησοῦ ἑστῶτας, ἕως ἂν ἴδωσιν τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐν τῇ βασιλείᾳ ἑαυτοῦ, τοῦ μὲν Ματθαίου· »Ἀμήν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν, εἰσίν τινες τῶν ὧδε ἑστώτων »οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσιν τὸν υἱὸν τοῦ »ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐν τῇ βασιλείᾳ ἑαυτοὺ«·

20.43.403Markos: "Size doğrusunu, doğrusunu söylüyorum: Burada duranlardan bazıları var ki Tanrı'nın krallığının kudretle gelmiş olduğunu görünceye kadar ölümü tatmayacaklar."

20.43.403

τοῦ δὲ Μάρκου· »Ἀμήν, »ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσίν τινες τῶν ἑστηκότων ὧδε οἵτινες οὐ μὴ »γεύσωνται θανάτου, ἕως ἂν ἴδωσιν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ »ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει«·

20.43.404Luka: "Gerçekten, burada duranlardan bazıları var ki İnsanoğlu'nu izzeti içinde görünceye kadar ölümü tatmayacaklar."

20.43.404

τοῦ δὲ Λουκᾶ· »Ἀληθῶς εἰσίν τινες τῶν ὧδε »ἑστώτων οἵτινες οὐ γεύσονται θανάτου, ἕως ἂν ἴδωσιν τὸν υἱὸν »τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ«.

20.43.405Bedende tat alma ile görme nasıl ayrı hislerse, Süleyman'ın sözünü ettiği ilâhî hislerde de durum böyledir: psykhēnin gören ve temaşa eden yetisi başka, akledilir gıdaların keyfiyetini tadıp kavrayan yetisi başkadır.

20.43.405

ὥσπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ σώματος διάφοροι αἰσθήσεις εἰσὶν γεῦσις καὶ ὅρασις, οὕτως κατὰ τὰς λεγομένας ὑπὸ τοῦ Σολομῶντος θείας αἰσθήσεις ἄλλη μέν τις ἂν εἴη 〈ἡ〉 ὁρατικὴ τῆς ψυχῆς δύναμις καὶ θεωρητική, ἄλλη δὲ ἡ γευστικὴ καὶ ἀντιληπτικὴ τῆς ποιότητος τῶν νοητῶν τροφῶν.

20.43.406Rab, gökten inmiş diri ekmek olması bakımından tadılır, çünkü psykhēyi besler; bilgelik olması bakımından ise görülür. Bilgeliğin güzelliğine âşık olduğunu itiraf eden kişi "Onun güzelliğine âşık oldum" der ve bize de "Ona âşık ol, o seni koruyacaktır" diye buyurur. İşte bu yüzden Mezmurlar'da "Tadın ve görün ki Rab iyidir" denmiştir.

20.43.406

καὶ ἐπεὶ ὁ κύριος, καθ’ ὃ μὲν ἄρτος ἐστὶν ζῶν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς, γευστός ἐστιν, τρόφιμος ὢν τῇ ψυχῇ, καθ’ ὃ δὲ σοφία ἐστίν, ὁρατός ἐστιν, ἧς τοῦ κάλλους ἐραστὴς ὁμολογεῖ εἶναι ὁ λέγων· »Ἐραστὴς ἐγενόμην »τοῦ κάλλους αὐτῆς«, καὶ προστάσσει ἡμῖν τὸ »Ἐράσθητι αὐτῆς, καὶ »τηρήσει σε«, διὰ τοῦτο ἐν Ψαλμοῖς εἴρηται τὸ » Γεύσασθε καὶ ἴδετε »ὅτι χρηστὸς ὁ κύριος«.

20.43.407Rab nasıl tadılabilir ve görülebilirse, O'nun düşmanı olan ölüm de öyle tadılabilir ve görülebilirdir.

20.43.407

ὥσπερ δὲ ὁ κύριος γευστὸς καὶ ὁρατός, οὕτως καὶ ὁ ἐχθρὸς αὐτοῦ θάνατος γευστός ἐστι καὶ ὁ|ρατός.

20.43.408Ölümün tadılabildiğini "Burada duranlardan bazıları var ki ölümü tatmayacaklar" sözü ve devamı gösterir; görülebildiğini ise "Biri benim sözümü tutarsa hiçbir zaman ölümü görmeyecektir" sözü.

20.43.408

καὶ τὸ μὲν γευστὸν αὐτοῦ παρίστησιν τὸ » Εἰσίν τινες τῶν ὧδε ἑστώτων »οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου« καὶ τὰ ἑξῆς· τὸ δὲ ὁρατὸν τὸ »Ἐάν τις τὸν ἐμὸν λόγον τηρήσῃ, θάνατον οὐ μὴ θεωρήσῃ εἰς τὸν »αἰῶνα«.

20.43.409Sonsuz hayatın sözlerine zıt sözler söyleyen kimse ölümü tadar; yalnız tatmakla da kalmaz, ölümü yiyecek gibi tıka basa yer.

20.43.409

γεύεται δὲ θανάτου, καὶ οὐ γεύεται μόνον ἀλλὰ καὶ ἐμφορεῖται ὡς τροφῆς τοῦ θανάτου ὁ προφερόμενος τὰ ἐναντία τοῖς ῥήμασιν τῆς αἰωνίου ζωῆς.

20.43.410Verilen söz şudur: İsa'nın gösterdiği akledilir yerde duranlardan bazıları ölümü tatmayacaktır. Dikkat et, üç müjdeci de "Burada duranlardan bazıları var" ya da "Burada durmakta olanlardan bazıları var" sözünü aynı kişiler için söylemiş, bu kişilerin İnsanoğlu'nun krallığıyla ya da izzeti içinde geldiğini, yahut Tanrı'nın krallığının kudretle gelmiş olduğunu görünceye kadar ölümü tatmayacaklarını yazmıştır.

20.43.410

καὶ ἐπαγγελία ἐστὶν μὴ γεύσεσθαι θανάτου τινὰ τῶν ἑστώτων ἐν τῷ δεικνυμένῳ ὑπὸ τοῦ Ἰησοῦ νοητῷ τόπῳ· παρατήρει γὰρ ὅτι οἱ τρεῖς τὸ » Εἰσί τινες τῶν ὧδε ἑστώτων« ἢ »Εἰσίν τινες τῶν ἑστηκότων ὧδε«, ἅμα εἰρήκασιν περὶ ὧν καὶ ἀνέγραψαν ὅτι »Οὐ γεύσονται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσιν τὸν υἱὸν τοῦ »ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοὺ« ἢ »Ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ« ἢ »Ἕως ἂν ἴδωσιν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει«.

20.43.411Duran kimsenin düşmesi de mümkün olduğu için "Durduğunu sanan, düşmemeye baksın" denmiştir. Bu yüzden "Size doğrusunu söylüyorum: Burada duranlardan bazıları var" sözü duranların hepsi için değil, yalnız bazıları için yazılmıştır.

20.43.411

καὶ ἐπεὶ ὡς δυνατοῦ ὄντος τοῦ τὸν ἑστηκότα πεσεῖν εἴρηται· »Ὁ »δοκῶν ἑστάναι βλεπέτω μὴ πέσῃ«, διὰ τοῦτο οὐ περὶ πάντων τῶν ἑστηκότων ἀλλὰ περί τινων ἀναγέγραπται τὸ »Ἀμὴν λέγω ὑμῖν· »εἰσίν τινες τῶν ὧδε ἑστώτων«.

20.43.412O hâlde duran kimse, duruşunu korudukça ölümü tatmaz; sözü alıp tutan ise ölümü görmeyecektir.

20.43.412

ἑστὼς μὲν οὖν τις οὐ γεύεται θα νάτου, τηρῶν τὸ ἑστηκέναι· τὸν δὲ λόγον παραλαβὼν καὶ τηρῶν θάνατον οὐ θεωρήσει. ### Bölüm 44

20.44.413Bölüm 44

Ölümü tatmakla ölümü görmek arasında gerçekten bir fark varsa, Yahudiler anlayışsız dinleyiciler olarak Rabbin sözünü karıştırmış, "Ölümü görmeyecektir" yerine "Ölümü tatmayacaktır" demiş ve bu sözleriyle daha aşağı bir hisse düşmüşlerdir. Şunu da araştırabilirsin: ölümü görmek ve tatmak mümkün olduğu gibi, öteki duyu organlarıyla da ölümü işitmek, koklamak ya da ölüme dokunmak mümkün müdür? Havarilerin elleri hayat sözüne dokunduysa, sahte havarilerin, adalet meleği kılığına giren hilekâr işçilerin elleri de ölüm sözüne dokunmuyor mu? Mesih'in koyunları O'nun sesini işitiyorsa, O'nun koyunları olmayanlar, yani kendilerine "Siz benim koyunlarımdan değilsiniz" diyeceği kimseler de belki ölümün sesini işitiyordur.

20.44.413

Εἴπερ οὖν διαφορά τίς ἐστιν τοῦ γεύσασθαι θανάτου καὶ τοῦ θεωρεῖν τὸν θάνατον, ὡς οὐ συνετοὶ ἀκροαταὶ οἱ Ἰουδαῖοι συγχέοντες τὸν τοῦ κυρίου λόγον, ἀντὶ τοῦ » Θάνατον οὐ θεωρήσει« εἰρήκασιν· » Οὐ μὴ γεύσηται θανάτου« ἐπὶ τὴν ὑποδεεστέραν αἴσθησιν καταπεσόντες τῷ λόγῳ. ζητήσεις δὲ εἰ ὥσπερ ἔστιν θεωρεῖν θάνατον καὶ γεύεσθαι θανάτου, οὕτως καὶ κατὰ τὰ λοιπὰ αἰσθητήρια ἤτοι ἀκούειν θανάτου ἢ ὀσφραίνεσθαι θανάτου ἢ ἅπτεσθαι θανάτου· εἰ γὰρ αἱ χεῖρες τῶν ἀποστόλων ἐψηλάφησαν περὶ τοῦ λόγου τῆς ζωῆς, μή τι αἱ χεῖρες τῶν ψευδαποστόλων καὶ ἐργατῶν δολίων, μετασχηματιζομένων εἰς ἀγγέλους δικαιοσύνης, ψηλαφῶσιν περὶ τοῦ λόγου τοῦ θανάτου· καὶ εἰ τὰ πρόβατα Χριστοῦ ἀκούει τῆς φωνῆς αὐτοῦ, μήποτε τὰ μὴ αὐτοῦ πρόβατα, πρὸς οὓς λέγοι ἄν· » Ὑμεῖς οὐκ »ἐστὲ ἐκ τῶν προβάτων τῶν ἐμῶν«, ἀκούει τῆς φωνῆς τοῦ θανάτου.

20.44.414Bir bak: günahtan açılan yaralarda ölüm kokusu yok mudur? Onlar için "Yaralarım kokuştu, çürüdü" denmiştir. Ölülerden dirilmeden önce Lazar'da da ölüm kokusu vardı; havariler bu kokuyu duymak istemedikleri için Kurtarıcı'ya "Rab, artık kokmuştur, dört gündür ölüdür" diyorlardı.

20.44.414

ὅρα ⟨δὲ⟩ εἰ μὴ ὀσμὴ θανάτου ἐστὶν ἐν τοῖς ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας μώλωψιν, περὶ ὧν εἴρηται· »Προσώζεσαν καὶ ἐσάπησαν οἱ μώλωπές »μου« καὶ ὀσμὴ θανάτου ἐν τῷ Λαζάρῳ πρὶν ἀναστῆναι ἐκ νεκρῶν, ᾗς μὴ βουλόμενοι ὀσφραίνεσθαι οἱ ἀπόστολοι ἔλεγον τῷ σωτῆρι τὸ » Κύριε, ἤδη ὄζει· τεταρταῖος γάρ ἐστιν«.

20.44.415Akledilir ölüm kokusu ya da hayat kokusu konusunda Havari'nin şu sözünü göz önünde tutmak gerekecektir: "Biz, kurtulanlar arasında da helâk olanlar arasında da, her yerde Tanrı için Mesih'in güzel kokusuyuz: kimileri için ölümden ölüme giden koku, kimileri için hayattan hayata giden koku." Mesih'te olan insanlar her yerde O'nun güzel kokusudur, asla kötü kokusu değildir.

20.44.415

εἰς δὲ τὸ περὶ τῆς νοητῆς ὀσμῆς θανάτου ἢ ὀσμῆς ζωῆς παρατηρεῖν δεήσει | τὸ ἀποστολικὸν οὕτως ἔχον· »Χριστοῦ εὐωδία ἐσμὲν τῷ θεῷ ἐν παντὶ τόπῳ, ἐν »τοῖς σωζομένοις καὶ ἐν τοῖς ἀπολλυμένοις· οἷς μὲν ὀσμὴ ἐκ θανάτου »εἰς θάνατον, οἷς δὲ ὀσμὴ ἐκ ζωῆς εἰς ζωήν«. εὐωδία μὲν γὰρ Χριστοῦ εἰσιν καὶ οὐδαμῶς δυσωδία ἐν παντὶ τόπῳ οἱ ἐν Χριστῷ ἄνθρωποι.

20.44.416Ama cismanî güzel kokunun bazı hayvanları öldürdüğü söylenir. Bunun gibi Mesih'in güzel kokusu da, önceden yerleşmiş kötülük yüzünden bazıları için ölümden kendi ölümlerine götürür; bazıları içinse hayattan hayata çıkar.

20.44.416

ἀλλ’ [ἐπεὶ] ὥσπερ ἡ σωματικὴ εὐωδία τινὰ τῶν ζῴων λέγεται ἀναιρεῖν, οὕτως διὰ τὴν προγενομένην κακίαν καὶ ἡ Χριστοῦ εὐωδία γένοιτο ἄν τισιν τοῖς ἐκ θανάτου εἰς θάνατον αὐτῶν, τοῖς ⟨δὲ⟩ ἐκ ζωῆς ἀποβαίνει εἰς ζωήν.

20.44.417Ölümü tatmak ve ölümü görmek ya da görmemek konusundaki incelemeye yakın gördüğümüz düşünceler bunlardır.

20.44.417

ταῦτα παρακείμενα ἡμῖν ἔδοξεν εἶναι τῇ ἐξετάσει τοῦ γεύεσθαι θανάτου καὶ τοῦ θεωρεῖν ἢ μὴ θεωρεῖν τὸν θάνατον.

20.44.418Bundan sonra, Mesih'in atalardan ve peygamberlerden ne kadar üstün olduğunu görmedikleri, üstelik bu kadar yüce şeyler öğretenin Mesih olduğuna inanmadıkları için bir güçlük daha çıkarıyorlar: "Yoksa sen, ölen babamız İbrahim'den daha mı büyüksün?"

20.44.418

μετὰ ταῦτα μὴ θεωροῦντες ὅσῳ ὑπερέχει Χριστὸς τῶν πατριαρχῶν καὶ τῶν προφητῶν, ἀλλὰ μηδὲ πιστεύοντες Χριστὸν εἶναι τὸν τηλικαῦτα διδάσκοντα, ἐπαποροῦσιν λέγοντες· »Μὴ σὺ μείζων εἶ τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἀβραάμ, ὅστις ἀπέθανεν;«

20.44.419Görmedikleri şudur: Bakire'den doğan, yalnız İbrahim'den değil, kadından doğan herkesten büyüktür. Peygamberlerin haber verdiği, peygamberlerin hepsinden büyüktür. Ölülere hayat veren, ölülerden büyüktür. Üstelik kendini böyle yapmış değildir, bunu Baba'dan almıştır.

20.44.419

οὐχ ὁρῶσιν δὲ ὅτι οὐ μόνον ⟨μείζων⟩ τοῦ Ἀβραὰμ ἀλλὰ καὶ παντὸς ἐν γεννητοῖς γυναικῶν ὁ ἐκ τῆς παρθένου γεγεννημένος, καὶ τῶν προφητῶν πάντων ὁ προφητευόμενος ὑπ’ αὐτῶν, καὶ τῶν ἀποθανόντων ὁ ζωοποιήσας αὐτούς, οὐχ ἑαυτὸν ποιήσας τοιοῦτον ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ πατρὸς λαβών.

20.44.420"Çünkü Baba nasıl kendisinde hayata sahipse, Oğul'a da kendisinde hayata sahip olmayı öyle vermiştir." Bu Oğul kendiliğinden hiçbir şey yapamaz ve kendi iradesini değil, kendisini gönderenin iradesini arar. "Sen kendini kim yapıyorsun?" sözü de, İsa'nın olduğu şeyi kendi kendine yapmadığını görememiş kimselerin sesiydi.

20.44.420

»Ὥσπερ γὰρ ὁ πατὴρ ἔχει ζωὴν ἐν ἑαυτῷ, οὕτω »καὶ τῷ υἱῷ ζωὴν ἔδωκεν ἔχειν ἐν ἑαυτῷ«, οὐ δυναμένῳ ποιεῖν ἀφ’ ἑαυτοῦ οὐδὲ ἕν, καὶ ζητοῦντι τὸ θέλημα οὐ τὸ ἑαυτοῦ, ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντος αὐτόν. καὶ τὸ » Τίνα οὖν σεαυτὸν ποιεῖς;« μὴ τεθεωρηκότων ἦν φωνὴ ὅτι οὐχ ἑαυτὸν ὁ Ἰησοῦς πεποίηκεν ὅπερ ἐστίν.

20.44.421Bu sebeple bana öyle geliyor ki İsa, kendisini olduğu şey yapanın kim olduğunu öğreterek bu söze de şöyle cevap veriyor: "Eğer ben kendimi yüceltirsem, yüceliğim hiçbir şey değildir; beni yücelten Baba'dır."

20.44.421

διόπερ καὶ πρὸς τοῦτο δοκεῖ μοι ἀποκρίνεσθαι, διδάσκων τίς αὐτὸν ἐποίησεν ὅπερ ἦν, τὸ »Ἐὰν ἐγὼ δοξάσω ἐμαυτόν, ἡ δόξα μου »οὐδέν ἐστιν· ἔστιν ὁ πατὴρ ὁ δοξάζων με.«

20.44.422Yuhanna İncili üzerine yazdığımız şerhlerin yirminci cildi yeterli hacme ulaştığından burada son bulsun; Tanrı bize açarsa, devamını bir sonraki ciltte "İsa cevap verdi: Eğer ben kendimi yüceltirsem, yüceliğim hiçbir şey değildir" sözünden başlayarak inceleyelim.

20.44.422

Καὶ ταῦτα δέ, αὐτάρκη περιγραφὴν εἰληφότος τοῦ εἰκοστοῦ τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον ἐξηγητικῶν τόμου, τὴν περιγραφὴν ἐνταῦθα εἰληφέτω, ἵνα θεοῦ ἀποκαλύπτοντος ἡμῖν τὰ ἑξῆς θεωρήσωμεν ἐν τῷ μετὰ ταῦτα ἀπὸ τοῦ »Ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Ἐὰν ἐγὼ »δοξάσω ἐμαυτόν, ἡ δόξα μου οὐδέν ἐστιν«. # Kitap 28 ### Bölüm 1

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…