Origenes
Tekvin Üzerine Notlar
Adnotationes in Genesim
7.4Origenes'in Tekvin kitabına dair katenalarda korunmuş notları. Yorumlanan ayet kalın harfledir.
Bölüm 7
Ayet 4. Yeryüzüne kırk gün kırk gece yağmur yağdıracağım; yaptığım bütün canlıları, insandan hayvana dek, yeryüzünden sileceğim.
Neden tufanla insan kalabalıklarını yok etti? Kayin'in soyunu silmek istedi, ama takva sahiplerinin kabilesi de ona karışmıştı; bu yüzden onlar da cezaya ortak oldu. Hayata yeni bir başlangıç yapmak isteyince Nuh'u ve oğullarını eşleriyle birlikte korudu; çünkü Nuh takvalı ve adildi, akrabalarının takvasından yetişmişti ve kanunsuz karışmadan nefret etmişti. Bazılarının dediği gibi öfkeyle ya da pişmanlıkla yapmadı bunu. Bunlar insanî hâllerdir; tanrısal tabiat ise hâllerden özgürdür. Üstelik pişmanlık, şeylerin tabiatını deneyimle öğrenenlere özgüdür; yanlış karar verdiklerini deneyerek öğrenince pişman olurlar. Tanrı ise nesiller sonrasını şimdiden olmuş gibi görür. Her şeyi önceden görerek ve bilerek yönetir. Her şeyi önceden bilgisine göre düzenleyen O neden pişman olsun? Demek ki Tanrı için pişmanlık, düzenlemedeki değişikliktir. "Saul'u kral seçtiğime pişmanım" sözü, onu görevden alıp başkasını atamayı uygun gördüm demektir. Burada da "İnsanı yaptığımı düşündüm", insan soyunu yok etmeyi uygun gördüm demektir. Ama insanı sevdiği için Nuh'u tabiata tohum olarak korudu. Akılsız canlıların türlerini de insanların ihtiyacı için yarattığından, onlar da insanlarla birlikte yok oldu; gemide Nuh'la korunanlar hariç. Efendi Tanrı, temiz olmayan sayılanların her türünden ikişer, temizlerden yedişer tanesinin kurtarılmasını buyurdu. İnsanların et yemesine izin verecekti, takvanın yetiştirdikleri de O'na kurban sunacaktı; bu yüzden temizlerden daha çok korunmasını buyurdu: üç çifti türün çoğalması için, artan bir taneyi ise kurban için. Nitekim Nuh ceza biter bitmez Tanrı'ya bütün temiz hayvanlardan ve bütün temiz kuşlardan şükran kurbanı sundu. Demek ki temizlerin her türünden yedişer tanesinin gemiye alınmasını, Nuh her türden bir canlı sunarken çiftleri bozmasın diye buyurmuştu.
Στιχ. δ΄. Ἐγὼ ἐπάγω ὑετὸν (ἐπὶ) τὴν γῆν τεσσαράκοντα ἡμέρας, καὶ τεσσαράκοντα νύκτας. Καὶ ἐξαλείψω πᾶσαν τὴν ἐξανάστασιν, ἣν ἐποίησα, ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς, ἀπὸ ἀνθρώπουἕως κτήνους. Τί δήποτε τῷ κατακλυσμῷ τὰ τῶν ἀνθρώπων πλήθη διέφθειρεν; Ἐξαλεῖψαι τοῦ Κάῖν τὸ γένος ἠθέλησε· ἀνεμίγη δὲ αὐτῷ καὶ τῶν εὐσεβῶν ἡ φυλή· διὸ καὶ τῆς τιμωρίας μετέσχηκεν. Ἀρχὴν δέ τινα καιτοῦ βίου ποιήσασθαι βουληθεὶς, τὸν Νῶε καὶ τοὺς ἐκείνου παῖδας σὺν ταῖς γυναιξὶ διετήρησεν, εὐσεβῆ ὄντα καὶ δίκαιον, καὶ ἐκ τῆς τῶν συγγενῶν εὐσεβείας βλαστήσαντα, καὶ τὴν τῆς παρανομίας ἐπιμιξίαν μισήσαντα. Οὐ μὴν, ὥς τινές φασιν, ὀργῇ (4) τινι καὶ μεταμελείᾳ ταῦτα πεποίηκε. Ταῦτα γάρ τοι ἀνθρώπινα πάθη· ἡ δὲ θεία φύσις, ἐλευθέρα παθῶν. Ἄλλως τε ἡ μεταμέλεια τοῖς μετὰ τὴν πεῖραν μανθάνουσι τῶν πραγμάτων τὴν φύσιν κατάλληλος· εἶτα τῇ πείρᾳ μανθάνοντες ὡς οὐκ ὀρθῶς ἐβουλεύσαντο, μεταμέλονται. Ὁ δὲ Θεὸς οὕτως ὁρᾷ τὰ μετὰ πολλὰς ἐσόμενα γενεὰς, ὡς ἤδη γεγενημένα. Ὡς προορῶν τοίνυν καὶ προγινώσκων, οὕτως ἅπαντα πρυτανεύει. Τί δήποτε τοίνυν μεταμέλεται, ἅπαντα πρὸς τὴν πρόγνωσιν τὴν οἰκε ίαν οἰκονομῶν; Οὐκοῦν ἐπὶ Θεοῦ μεταμέλεια οἰκε νομίας μεταβολή· Μεταμέλομαι γὰρ, φησὶν, ὅτι κέ κρικα τὸν Σαοὺλ εἰς βασιλέα· ἀντὶ τοῦ· Εὐδοκίμασα μὲν παῦσαι τοῦτον, ἕτερον δὲ χειροτονῆσαι. Οὕτω κἀνταῦθα· Ἐνεθυμήθην, ὅτι ἐποίησα ἄνθρωπον· ἐδοκίμασα διολέσαι τῶν ἀνθρώπων τὸ γένος. Ἀλλὰ φιλάνθρωπος ὢν, σπέρμα τὸν Νῶε τῇ φύσει τετήρηκεν. Ἐπειδὴ δὲ καὶ τῶν ἀλόγων τὰ γένη τῆς τῶν ἀνθρώπων εἵνεκα δεδημιούργηκε χρείας· καὶ ταῦτα τοῖς ἀνθρώποις συνδιεφθάρη, πλὴν τῶν ἐν τῇ κιβωτῷ σὺν τῷ Νῶε διαφυλαχθέντων. Ἐκέλευσε γὰρ ὁ δεσπότης Θεὸς ἀνὰ δύο μὲν ἐξ ἑκάστου γένους τῶν δοκούντων ἀκαθάρτων διασωθῆναι, ἀνὰ ἑπτὰ δὲ τῶν καθαρῶν. Ἐπειδὴ γὰρ ἤμελλε συγχωρεῖν τοῖς ἀνθρώποις μεταλαμβάνειν κρεῶν, ἤμελλον δὲ καὶ θυσίας αὐτῷ προσφέρειν τῆς εὐσεβείας οἱ τρόφιμοι, πλείονα τὰ καθαρὰ φυλαχθῆναι προσέταξε· τὰς μὲν τρεῖς συζυγίας, εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ γένους, τὸ δὲ ἓν τὸ περιττὸν εἰς θυσίαν. Εὐθὺς γὰρ ὁ Νῶε μετὰ τὴν καῦλαν τῆς τιμωρίας, θυσίαν τῷ Θεῷ εὐχαριστήριον προσενήνοχεν, ἀπὸ πάντων, φησὶ, κτηνῶν τῶν καθαρῶν, καὶ ἀπὸ πάντων τῶν πετεινῶν τῶν καθαρῶν. Ὡς εἶναι δῆλον ὅτι τούτου χάριν, ἀνὰ ἑπτὰ προσέταξεν ἐξ ἑκάστου γένους τῶν καθαρῶν εἰς τὴν τιβωτὸν εἰσαχθῆναι, ἵνα, τὸ ἓν ζῶον ἐξ ἑκάστου γένους ὁ Νῶε προσφέρων, μὴ διαφθείρῃ τὰς συζυγίας.
7.16Ayet 16. Rab Tanrı gemiyi dışarıdan kapadı.
Kapının güvenle kapanması için daha tanrısal bir güç gerekiyordu.
(4·) Στίχ. ις΄. Καὶ ἔκλεισε Κύριος ὁ Θεὸς ἔξωθεν αὐτοῦ τὴν κιβωτόν. Θειοτέρας τινὸς δυνάμεως ἔχρῃζεν ἡ ἀσφάλεια τῆς θύρας κλειομένης. # Kesim 19 ### ΚΕΦ. ΙΘ΄.
19.25Bölüm 19
Ayet 25. Bu şehirleri, bütün çevreyi ve şehirlerde yaşayanların hepsini yıktı.
Ayet 26. Karısı arkasına baktı ve tuz sütunu oldu.
Rab yalnız kâfirleri değil, onların Sodom'a özgü zararlı besinlerini de yok eder. Asma da bunlar arasındadır; onun hakkında şöyle yazılıdır: "Onların asması Sodom asmasındandır, dalları da Gomorra'dandır." Lut şehre sığındığı anda ateş şehirlerin üzerine indi; bu, gelecek sonun işaretidir. Kadın sıradan bir sütun değil, özellikle tuz sütunu oldu; "Siz yerin tuzusunuz" sözü yüzünden. Tuz sütununa "Tuz tadını yitirirse?" sözü de uygulanabilir. Lut, kendisine söylendiği gibi dağa hemen çıkmıyor, önce Segor'a varıyor; çünkü dağa çıkmaya kendinde cesaret bulamamıştı.
Σπίχκε΄. Καὶ κατέστρεφεν τὰς πόλεις ταύτας, καὶ πασαν τὴν περίχωρον, καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν ταῖς πόλεσι. Στίχ. κς΄. Καὶ ἀπέλεψεν ἡ γυνὴ αὐτοῦ εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ ἐγένετο στήλη ἁλός. Ὁ Κύριος οὐ μόνον τοὺς ἀσεβεῖς ἀπόλλυσιν, ἀλλὰ καὶ τὰς τροφὰς αὐτῶν οὔσας Σοδομιτικὰς καὶ ἐπιβλαβεῖς· ἐν αἷς ἐστι καὶ ἄμπελος, περὶ ἧς γέγραπται· Ἐκ γὰρ ἀμπέλου Σοδόμων ἡ ἄμπελος αὐτῶν καὶ ἡ κλημαεὶς αὐτῶν ἐκ Γομόῤῤας. (5) Ἅμα τε εἰς τὴν πόλιν ἀπεσώθη, καὶ τὸ πῦρ ἐπεφέρετο ταῖς πόλεσι, σημεῖον τῆς μελλούσης συντελείας. Στήλη οὐχ ἁπλῶς ἐγένετο, ἀλλὰ μάλιστα στήλη ἁλὸς, διὰ τό· Ὑμεῖς ἐστε τὸ ἄλας τῆς γῆς. Ἐφαρμόσῃ δὲ τῇ στήλῃ τοῦ ἁλὸς τό· Ἐὰν δὲ τὸ ἅλας μωρανθῇ; Οὐκ ἀθρόως ἀναβαίνει εἰς τὸ ὄρος κατὰ τὰ εἰρημένα αὐτῷ, ἀλλὰ πρῶτον εἰς Σηγὼρ γίνεται, καίτοιγε μὴ θαῤῥήσας ἑαυτῷ περὶ τοῦ ἀναβῆναι εἰς τὸ ὄρος. # Kesim 23 ### ΚΕΦ. ΚΓ΄.
23.15Bölüm 23
Ayet 15. Dört yüz didrahmilik toprak. Dikkat edilmeli: mezarın bedeli dört yüzdür, çünkü dört ve yüz sayıları eziyet belirtir. Araştırırsan Kitap'ta benzerlerini bulursun.
(6) Στίχ. ιε΄. Γῆ τετρακοσίων διδράχμων. Σημειωτέον, ὅτι τάφου τιμή ἐστι τὰ τετρακόσια, τῷ κακωτικὴν εἶναι τὴν τετράδα καὶ ἑκατοντάδα. Καὶ ζητήσας τὰ ὅμοια ἐκ τῶν Γραφῶν εὑρήσεις. # Kesim 37 ### ΚΕΦ. ΛΖ΄.
37.10Bölüm 37
Ayet 10. Ben, annen ve kardeşlerin gelip yere kapanarak sana secde mi edeceğiz?
Yusuf'un annesi düşlerden önce ölmüştü, bu açıktır. Belki de Meryem'in ve Yusuf'un Mesih'e secde edeceğinin peygamberlikle bildirildiğini söyleyebiliriz?
(7) Στίχ.ι΄. Ἆρά γε ἐλθόντες ἐλευσόμεθα ἐγώ τεκαὶ ἡ μήτηρ σου, καὶ οἱ ἀδελφοί σου προσκυνῆσαί σοι ἐπὶ τὴν γῆν; Σαφῶς ἡ μήτηρ τοῦ Ἰωσὴφ πρὸ τῶν ἐνυπνίων ἐτελεύτησεν. Μήποτε οὖν δυνάμεθα τὴν Μαριὰμ καὶ τὸν Ἰωσὴφ εἰπεῖν προφητεύεσθαι προσκυνήσειν τῷ Χριστῷ; # Kesim 43 ### ΚΕΦ. ΜΓ΄.
43.22Bölüm 43
Ayet 22. Onlara dedi ki: Size esenlik olsun, korkmayın.
Bu adam, Yusuf'un yanında Tanrı saygısı bakımından yarar görmüş gibidir.
(8) Στίχ. κβ΄. Εἶπε δὲ αὐτοῖς· Ἵλεως ὑμῖν, μὴ φοβεῖσθε. Ἔοικεν ὠφεληθῆναι ὁ ἄνθρωπος οὗτος εἰς θεοσέβειαν παρὰ τῷ Ἰωσήφ. # Kesim 46 ### ΚΕΦ. ΜϚ΄.
46.34Bölüm 46
Ayet 34. Biz hayvan yetiştiricileriyiz. Her koyun çobanı Mısırlılar için iğrençtir, ama İbraniler için değil. O bizim başımızda çoban olarak duruyorsa Mısırlılar için iğrençtir; ücretli olarak duruyorsa belki Mısırlıların da dostudur.
(9) Στίχ. λδ΄. Ἄνδρες κτηνοτρόφοι ἐσμέν. Βδέλυγμα Αἰγυπτίοις πᾶς ποιμὴν προβάτων, ἀλλ᾿ οὐχ Ἑβραίοις. Εἰ μὲν οὖν ὧς ποιμὴν ἐφέστηκεν ἡμῖν, βδέλυγμά ἐστιν Αἰγυπτίοις· εἱ δὲ ὡς μισθωτὸς, τάχς καὶ φίλος Αἰγυπτίοις.