İçeriğe geç
Origenes

Origenes

Karnından Konuşan Kadın Üzerine

De Engastrimytho

girişOrigenes'in Yunanca aslı korunmuş vaazlarından biri: 1. Samuel 28'deki, Saul'un isteğiyle ölü Samuel'i çağıran kadın (Septuaginta'da engastrimythos, “karnından konuşan”) üzerine. Vaaz, Yazı'nın sözünü olduğu gibi kabul etmenin Samuel'in Hades'te bulunması sonucunu nasıl doğurduğu sorusu etrafında döner.

*Origenes'in Krallar'ın birinci kitabı üzerine vaazı.*

giriş

Die griechisch erhaltene Homilie über I Sam. 28, 3—25. Ὠριγένους εἰς τὴν τῶν Βασιλειῶν α΄.

11. Bölüm

Okunanlar çoktur; kısa tutarak konuşmak gerektiğine göre, dört kesim var. Karmelli Nabal hakkındakilerin devamı okundu. Ardından Davud'un Zifliler arasında saklanması, onlarca ihbar edilmesi, Saul'un Davud'u yakalamak isteyerek gelip fırsat kollaması, Davud'un da Saul'un üzerine varıp, o ve koruyucuları uyurken “mızrağını ve su testisini” alması, sonra da onu korumakla görevli olup uyuyakalanları kınaması anlatılıyordu. Üçüncüsü, Davud'un “Gat kralı Ammak oğlu Ankus'a” sığınması, onca yiğitliğinden sonra yanında nasıl lütuf gördüğüdür; kral ona “Seni muhafızlarımın başı yapacağım” der. Bunların ardından karnından konuşan kadın ve Samuel hakkındaki meşhur hikâye geliyordu: Karnından konuşan kadın Samuel'i çıkarmış görünmüş, Samuel de Saul'a peygamberlik etmiştir. Dört kesim var ve her birinde az iş yok; inceleyebilenleri bir toplantının değil, birkaç toplantının saatleri boyunca meşgul edecek kadar. Piskopos dördünden hangisini isterse önümüze koysun da onunla uğraşalım. “Karnından konuşan kadın hakkındakiler incelensin” diyor.

1

Τὰ ἀναγνωσθέντα πλείονά ἐστιν, καὶ ἐπεὶ χρὴ ἐπιτεμνόμενον εἰπεῖν, δ' εἰσὶν περικοπαί. ἀνεγνώσθη τὰ ἑξῆς τῶν περὶ Νάβαλ Καρμήλιον. εἶτα μετὰ τοῦτο ἡ ἱστορία ἡ περὶ τοῦ κεκρύφθαι τὸν Δαβὶδ παρὰ τοῖς Ζιφαίοις καὶ διαβεβλῆσθαι αὐτὸν ὑπ’ αὐτῶν, ἐληλυθέναι δὲ τὸν Σαοὺλ βουλόμενον λαβεῖν τὸν Δαβὶδ καὶ ἐληλυθότα ἐπιτηρῆσαι καιρόν, ἐπεληλυθέναι τε τῷ Σαοὺλ τὸν Δαβὶδ καὶ εἰληφέναι, κοιμωμένου αὐτοῦ καὶ τῶν φρουρούντων αὐτόν, »τὸ δόρυ καὶ τὸν φακὸν τοῦ ὕδατος« καὶ μετὰ τοῦτο ἔλεγχον προσενηνοχέναι τοῖς πεπιστευμένοις μὲν φυλάττειν αὐτόν, ἀποκοιμηθεῖσιν δέ. εἶτα τὰ] ἑξῆς ἡ ἱστορία ἦν ἡ τρίτη, ὅτι κατέφυγε »πρὸς ⟨Ἀγχοὺς υἱὸν⟩ Ἀμμὰχ βασιλέα Γὲθ« ὁ Δαβίδ, καὶ ὅσην εὗρε χάριν παρ’ αὐτῷ μετὰ τά πολλὰ ἀνδραγαθήματα ὁ Δαβίδ, πρὸς ὃν »ἀρχισωματοφύλακα θήσομαί σε« φησίν. ἑξῆς τούτοις ἦν ἡ ἱστορία ἡ διαβόητος ἡ περὶ τῆς ἐγγαστριμύθου καὶ περὶ τοῦ Σαμουήλ, ὅτι ἔδοξεν ἀνενηνοχέναι ἡ ἐγγαστρίμυθος τὸν Σαμουὴλ καὶ ὁ Σαμουὴλ προφητεύει τῷ Σαούλ. τεσσάρων οὐσῶν περικοπῶν, ὧν ἑκάστη πράγματα οὐκ ὀλίγα ἔχει, ἀλλὰ καὶ τοὺς δυναμένους ἐξετάζειν δυνάμενα ἀσχολῆσαι ὥρας οὐ μιᾶς συνάξεως ἀλλὰ καὶ πλειόνων, ὁτίποτε βούλεται ὁ ἐπίσκοπος προτεινάτω τῶν τεσσάρων, ἴνα περὶ τοῦτο ἀσχοληθῶμεν. τὰ περὶ τῆς ἐγγαστριμύθου, φησίν, ἐξεταζέσθω.

22. Bölüm

Bazı hikâyeler bizimle ilgili değildir, bazıları ise umudumuz için gereklidir. Hikâye diyorum, çünkü henüz yüksek anlama gelmedik; o, yüksek anlama çıkarabilen ya da böyle yorumlananı dinleyebilen herkes için yararlıdır. Hikâye bakımından ise bazı şeyler herkese yararlı, bazıları herkese değil. Örneğin Lut ve kızlarının hikâyesinin yüksek anlamda bir yararı varsa bunu Tanrı bilir, bir de Tanrı'nın o sözleri inceleme lütfunu verdiği kişi. Ama hikâye olarak ele alınırsa şöyle sorabilirsin: Lut ve kızlarının hikâyesinden bana ne yarar? Aynı şekilde, Yahuda ile Tamar'ın hikâyesi ve başlarından geçenler düz anlatıldığında bana ne yarar? Oysa Saul ve karnından konuşan kadın hikâyesi herkese dokunur; meselenin hakikati zorunlu olarak aydınlatılmalıdır. Çünkü bu hayattan ayrıldıktan sonra kim bir daimōn'un buyruğu altında olmak ister? Hele karnından konuşan kadın, inananlardan sıradan birini değil de peygamber Samuel'i çıkarıyorsa? Tanrı onun hakkında Yeremya aracılığıyla “Musa ve Samuel önümde dursa bile onları dinlemem” der; peygamber de ilahilerde onun hakkında şöyle der: “Musa ve Harun kâhinleri arasında, Samuel adını çağıranlar arasındaydı; Rabbi çağırıyorlardı, o da onları dinliyordu, bulut sütunu içinde onlarla konuşuyordu”; başka yerde de: “Musa ve Samuel dursa bile” ve devamı. O hâlde bu kadar büyük biri yerin altındaysa ve karnından konuşan kadın onu çıkardıysa, bir daimōn peygamber bir psykhē üzerinde yetkiye mi sahiptir? Ne diyelim? Bunlar yazılıdır; doğru mu, değil mi? Doğru olmadığını söylemek imansızlığa götürür (bu, söyleyenlerin başına dönecektir); doğru olduğunu söylemek ise bize araştırma ve güçlük çıkarır.

2

Ἔνιαι μὲν ἱστορίαι οὐχ ἅπτονται ἡμῶν, ἔνιαι δὲ ἀναγκαῖαι πρὸς τὴν ἐλπίδα ἡμῶν· οὕτω δ’ εἶπον ἱστορίαι, ἐπεὶ οὐδέπω φθά- νομεν ἐπὶ τὰ τῆς ἀναγωγῆς, παντὶ τῷ | | εἰδότι ἀνάγειν ἢ ἀκούειν ἀναγομένων χρήσιμα. ⟨τῶν οὖν τῆς ἱστορίας τινὰ μὲν χρήσιμα⟩ πᾶσιν, τινὰ δὲ οὐ πᾶσιν. οἷον, ὡς ἐπὶ παραδείγματος, ἡ ἱστορία ἡ περὶ τοῦ Λὼτ καὶ τῶν θυγατέρων αὐτοῦ εἰ μέν τι κατὰ τὴν ἀναγωγὴν ἔχει χρήσιμον, θεὸς οἶδεν καὶ ᾧ ἂν χαρίσηται τοὺς λόγους ἐκείνους ἐξετάζειν· εἰ δὲ κατὰ τὴν ἱστορίαν, ζητήσαις ἄν· τί γὰρ ὄφελός μοι ἐκ τῆς ἱστορίας τῆς περὶ τοῦ Λὼτ καὶ τῶν θυγατέρων αὐτοῦ; ὁμοίως τί ὄφελός μοι ἁπλῶς λεχθεῖσα ἡ ἱστορία τοῦ Ἰούδα καὶ τῆς Θάμαρ καὶ τῶν κατ’ αὐτήν; ἐπεὶ μέντοιγε ἡ ἱστορία ἡ τὸν Σαοὺλ καὶ τὴν ἐγγαστρίμυθον πάντων ἅπτεται, ἀναγκαία ἀλήθεια κατὰ τὸν λόγον. τίς γὰρ ἀπαλλαγεὶς τούτου τοῦ βίου θέλει εἶναι ὑπὸ ἐξουσίαν δαιμονίου, ἵνα ἀγγαστρίμυθος ἀναγάγῃ οὐ τὸν τυχόντα τῶν πεπιστευκότων, ἀλλὰ Σαμουὴλ τὸν προφήτην; περὶ οὗ φησιν ὁ θεὸς διὰ τοῦ Ἱερεμίου· οὐδ’ ἂν Μωσῆς καὶ Σαμουὴλ πρὸ προσώπου μου, οὐδὲ τούτων εἰσακούσομαι<, περὶ οὑ φησιν ὕμνοις ὁ προφήτης· »Μωσῆς καὶ Ἀαρὼν ἐν τοῖς ἱερεῦσιν αὐτοῦ, καὶ Σαμουὴλ ἐν τοῖς ἐπικαλουμένοις τὸ ὄνομα αὐτοῦ· ἐπεκαλοῦντο τὸν κύριον. καὶ αὐτὸς εἰσήκουεν αὐτῶν, ἐν στύλῳ νεφέλης ἐλάλει πρὸς αὐτούς«, καὶ ἀλλαχοῦ· >ἐὰν στῇ Μωσῆς καὶ Σαμουὴλ καὶ καὶ τὰ ἑξῆς. ἆρ’ οὖν, εἰ ὁ τηλικοῦτος ὑπὸ τὴν γῆν ⟨ἦν⟩ ἀνήγαγεν αὐτὸν ἡ ἐγγαστρίμυθος, ἐξουσίαν ἔχει δαιμόνιον ψυχῆς προφητικῆς; τί εἴπωμεν; γέγραπται ταῦτα· ἀληθῆ έστιν ἢ οὐκ ἔστιν ἀληθῆ; τὸ μὲν μὴ εἶναι ἀληθῆ λέγειν εἰς ἀπιστίαν προτρέπει χωρήσει ἐπὶ κεφαλὰς τῶν λεγόντων)., τὸ δὲ εἶναι ἀληθῆ ζήτησιν καὶ ἐπαπόρησιν ἡμῖν παρέχει.

33. Bölüm

Gerçekten de kardeşlerimizden bazılarının Yazı'ya karşı çıkıp şöyle dediğini biliyoruz: Karnından konuşan kadına inanmıyorum. O kadın Samuel'i gördüğünü söylüyor; yalan söylüyor. Samuel çıkarılmadı, Samuel konuşmuyor. Tıpkı “Rab böyle diyor” diyen ama “Rabbin konuşmadığı” sahte peygamberler gibi, bu daimōn da Saul'un istediği kişiyi çıkaracağını vaat ederken yalan söylüyor. “Kimi çıkarayım?” diyor; “Samuel'i çıkar” diyor. Bu hikâyenin doğru olmadığını öne sürenler şunları söylüyor: Samuel Hades'te mi? Peygamberlerin seçkini, doğumundan itibaren Tanrı'ya adanan, doğmadan önce tapınakta olacağı söylenen, sütten kesilir kesilmez efod ve cübbe giyip Rabbin kâhini olan, daha küçük bir çocukken Rabbin kendisiyle konuştuğu Samuel, karnından konuşan kadın tarafından mı çıkarılıyor? Samuel Hades'te mi? İlahi inayetin çocuklarının günahları ve kanunsuzlukları yüzünden hükme bağladığı Eli'nin yerine geçen Samuel yeraltında mı? Buğday hasadı zamanında Tanrı'nın kendisini dinleyip gökten yağmur yağdırdığı Samuel Hades'te mi? Kimsenin imrenilecek bir şeyini alıp almadığını soracak kadar cesaretle konuşan Samuel Hades'te mi? Danayı almamış, öküzü almamış, halka hüküm verip yoksul kalmıştı; o büyüklükte, o kalabalıkta bir halktan hiçbir şey almayı hiç arzulamamıştı. Samuel neden Hades'te olsun? Samuel'in Hades'te oluşunun nereye vardığını görüyor musunuz? Samuel Hades'te mi? Öyleyse neden İbrahim, İshak ve Yakup da Hades'te olmasın? Samuel Hades'te mi? Neden “Musa ve Samuel dursa bile onları dinlemem” sözüyle Samuel'in yanına konan Musa da olmasın? Samuel Hades'te mi? Kendisine “Seni rahimde biçimlendirmeden önce seni biliyorum, ana rahminden çıkmadan önce seni kutsadım” denen Yeremya neden Hades'te olmasın? İşaya da Hades'te, Yeremya da Hades'te, bütün peygamberler Hades'te, Hades'te!

3

Καὶ μὴν γοῦν ἴσμεν τινὰς τῶν ἡμετέρων ἀδελφῶν ἀντιβλέψαντας τῇ γραφῇ καὶ λέγοντας· οὐ πιστεύω τῇ ἐγγαστριμύθῳ. λέγει ἡ ἐγγαστρίμυθος ἑωρακέναι τὸν Σαμουήλ, ψεύδεται. Σαμουὴλ οὐχ ἀνήχθη, Σαμουὴλ οὐ λαλεῖ. ἀλλ’ ὥσπερ εἰσί τινες ψευδοπροφῆται λέγοντες· »τάδε λέγει κύριος« καὶ »κύριος οὐκ ἐλάλησεν«, οὕτως καὶ τὸ δαιμόνιον τοῦτο ψεύδεται, ἐπαγγελλόμενον ἀνάγειν τὸν ὑπὸ τοῦ Σαοὺλ προστασσόμενον. »τίνα γὰρ ἀναγάγω;« φησίν· »Σαμουὴλ ἀνάγαγέ μοι«. ⟨καὶ⟩ ταῦτα λέγεται ὑπὸ τῶν φασκόντων τὴν ταύτην μὴ εἶναι ἀληθῆ· Σαμουὴλ ἐν ᾅδου; Σαμουὴλ ὑπὸ ἐγγαστριμύθου ἀνάγεται ὁ ἐξαίρετος τῶν προφητῶν, ὁ ἀπὸ τῆς γενέσεως ἀναδείμενος τῷ θεῷ, ὁ πρὸ γενέσεως ἐν τῷ ἱερῷ λεγόμενος ἔσεσθαι, ὁ ἅμα τῷ ἀπογαλακτισθῆναι ἐνδυσάμενος ἐφοὺδ καὶ διπλοΐδα καὶ ἱερεὺς γενόμενος τοῦ κυρίου, ᾡ παιδίῳ ἔτι ὄντι ἔχρημάτισεν ὁ κύριος λαλῶν; Σαμουὴλ ἐν ᾅδου; Σαμουὴλ ἐν τοῖς καταχθονίοις ὁ διαδεξάμενος Ἡλὶ διὰ τὰ τῶν τέκνων ἁμαρτήματα καὶ παρανομήματα καταδικασθέντα ὑπὸ τῆς προνοίας; Σαμουὴλ ἐν ᾅδου, οὗ ὁ θεὸς ἐπήκουσεν ἐν καιρῷ θερισμοῦ πυρῶν, καὶ ὑετὸν ἔδωκεν ἐλθεῖν ἀπ’ οὐρανοῦ; Σαμουὴλ ἐν ᾅδου ὁ τοιαῦτα παρρησιασάμενος, εἰ ἐπιθύμημά | | τινος ἔλαβεν; οὐκ ἔλαβεν τὸν μόσχον, οὐκ ἔλαβεν τὸν βοῦν, ἔκρινεν καὶ κατεδίκασεν τὸν λαὸν μένων πένης· οὐδέποτε ἐπεθύμησεν λαβεῖν τι ἀπὸ τηλικούτου λαοῦ καὶ τοσούτου. Σαμουὴλ ἴνα τί ἐν ᾅδου; ὁρᾶτε τί ἀκολουθεῖ τῷ Σαμουὴλ ἐν ᾅδου; Σαμουὴλ ἐν ᾅδου; διὰ τί οὐχὶ καὶ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ ἐν ᾅδου; Σαμουὴλ ἐν ᾅδου; διὰ τί οὐχὶ καὶ Μωσῆς ὁ συνεζευγμένος τῷ Σαμουὴλ κατὰ τὸ εἰρημένον· οὐδὲ ἐὰν στῇ Μωσῆς καὶ Σαμουήλ, οὐδὲ ἐκείνων ; Σαμουὴλ ἐν ᾅδου; ἵνα τί μὴ καὶ Ἱερεμίας έν ᾅδου, πρὸς ὃν εἰρηται· »πρὸ τοῦ με πλάσαι σε ἐν κοιλίᾳ ἐπίσταμαί σε, καὶ πρὸ τοῦ σε ἐξελθεῖν ἐκ μήτρας ἡγίακά σε«; ἐν ᾅδου καὶ Ἡσαΐας, ἐν ᾅδου καὶ Ἱερεμίας, ἐν ᾅδου πάντες οἱ προφῆται, ἐν ᾅδου.

44. Bölüm

Çıkarılanın gerçekten Samuel olduğu sonucuyla mücadele etmek istemeyen kişi bunları söyleyecektir. Ama Yazıları dinlerken hakkaniyetli olmak gerektiğine göre, bu söz bizi inandırıcı şekilde sersemletmiş, gerçekten sarsıp harekete geçirmiş olduğundan, bakalım bunu kabul etmeyen kişi Yazı'yı anlamış mı, yoksa itibarlı görüşlerden yola çıkıyor ama yazılanlara aykırı mı konuşuyor? Yazılanlar nedir? “Kadın dedi ki: Sana kimi çıkarayım?” “Kadın dedi” diyen kimin ağzıdır? Yazı'yı kaydettiğine inanılan Kutsal Ruh'un ağzı mı, yoksa başka birinin mi? Çünkü anlatıcının ağzı (her türlü metinle uğraşanların da bildiği gibi) her yerde yazarın ağzıdır; bu sözlerin yazarının da insan değil, insanları harekete geçiren Kutsal Ruh olduğuna inanılır. Demek ki Kutsal Ruh diyor ki: “Kadın dedi ki: Sana kimi çıkarayım? O da dedi ki: Bana Samuel'i.” “Kadın Samuel'i gördü ve yüksek sesle bağırıp dedi ki” diyen kimdir? Bizi bu kadar sersemleten ve Samuel'in Hades'te olmadığını binbir yoldan söyleyen kişiye şöyle diyeceğiz: “Kadın Samuel'i gördü”, bunu anlatıcının sesi söyledi. “Kadın yüksek sesle bağırdı ve Saul'a dedi ki: Beni neden aldattın? Sen Saul'sun. Kral ona dedi ki: Ne var? Korkma, ne gördün? Kadın Saul'a dedi ki: Yerden çıkan tanrılar gördüm. Ona dedi ki: Görünüşleri nasıl? O da dedi ki: Çıkan yaşlı bir adam, efod cübbesine bürünmüş.” Kâhin giysisini de gördüğünü söylüyor. Biliyorum, karşı görüşteki kişi şunu der: “Şaşılacak bir şey değil; Şeytan da kendini ışık meleği kılığına sokar. Hizmetkârlarının adalet hizmetkârları kılığına girmesi de büyük iş değil.” Ama kadının “gördüğü” nedir? “Samuel.” Neden “Kadın Samuel olduğunu öne süren bir daimōn gördü” denmemiştir? Aksine yazılmıştır ki “Saul onun Samuel olduğunu bildi.” Eğer Samuel değilse, “Saul onun Samuel olduğunu sandı” diye yazılması gerekirdi. Oysa “Saul bildi” diye yazılmıştır; kimse olmayan şeyi bilmez. Demek ki “Saul onun Samuel olduğunu bildi ve yüzüstü yere kapanıp secde etti.” Sonra yine Yazı'nın ağzından: “Samuel Saul'a dedi ki: Beni çıkarmakla neden kızdırdın?” “Dedi” diyor, inanılması gereken Yazı: “Samuel dedi ki: Beni çıkarmakla neden kızdırdın?” Bunun üzerine Saul cevap verir: “Filistliler bana karşı çok savaşıyor; Tanrı benden uzaklaştı, artık bana cevap vermedi, ne peygamberler eliyle ne rüyalarla; ne yapacağımı bana bildirmen için seni çağırdım.” Yazı yine başka türlü değil, bizzat Samuel'in şöyle dediğini söyler: “Neden bana soruyorsun? Rab senden uzaklaştı.” “Rab senden uzaklaştı, sana karşı oldu, benim elimle söylediği gibi kendine başkasını yaptı ve krallığı senin elinden koparacak” derken doğru mu söylüyor, yalan mı? Bir daimōn İsrail krallığı hakkında peygamberlik mi ediyor? Karşı görüş ne der? Tanrı'nın sözündeki mücadelenin ne büyük olduğunu görüyorsunuz; ölümden sonraki büyük ve söylenmez sözleri dinleyebilecek kutsal dinleyicilere ihtiyacı var, ama öncekiler hâlâ çözülmemiş, sonrakiler de açık değil.

4

Ταῦτα μὲν ἐρεῖ ὀ μὴ βουλόμενος ἀγῶνα παραδέξασθαι, ὅτι Σαμουήλ ἐστιν ὄντως ὁ ἀναχθείς· ἐπεὶ δὲ δεῖ εὐγνώμονα εἶναι ἐν τῷ ἀκούειν τῶν γραφῶν, πιθανῶς καταβομβήσαντος ἡμῶν τοῦ λόγου καὶ ἀληθῶς δυναμένου ταράξαι καὶ κινῆσαι ἡμᾶς, ἴδωμεν πότερόν ποτε νενόηται ἡ γραφὴ τῷ τοῦτο μὴ παραδεξαμένῳ, ἢ ἀπὸ ἐνδόξων μὲν ἐπιχειρεῖ, ἐναντία δὲ λέγει τοῖς γεγραμμένοις. τίνα γάρ ἐστιν τὰ γεγραμμένα; »καὶ εἶπεν ἡ γυνή· τίνα ἀναγάγω σοι;‘ τίνος πρόσωπόν ἐστιν τὸ λέγον· »εἶπεν ἡ γυνή«; ἀρα τὸ πρόσωπον τοῦ ἁγίου πνεύματος, ἐξ οὗ πεπίστευται ἀναγεγράφθαι ἡ γραφή, ἢ ἄλλου τινός; τὸ γάρ διηγηματικὸν πρόσωπον πανταχοῦ ὡς ἴσασιν καὶ οἱ περὶ παντοδαποὺς γενόμενοι λόγους) ἐστὶ πρόσωπον τοῦ συγγραφέως· συγγραφεὺς δ’ ἐπὶ τούτων τῶν λόγων πεπίστευται εἶναι οὐκ ἄνθρωπος, ἀλλὰ συγγραφεὺς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον τὸ κινῆσαν τοὺς ἀνθρώπους. οὐκοῦν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον λέγει· »καὶ εἶπεν ἡ γυνή· τί⟨να⟩ ἀναγάγω σοι; καὶ εἶπεν· Σαμουὴλ μοι«. τίς λέγει· »καὶ εἶδεν ἡ γυνὴ τὸν Σαμουήλ, καὶ ἐβόησεν ἡ γυνὴ φωνῇ μεγάλῃ λέγουσα«; ἐροῦμεν πρὸς ἐκεῖνον τὸν τοσαῦτα ἡμῶν καταβομβήσαντα καὶ μυρία εἰρηκότα ὡς ἄρα Σαμουὴλ οὐκ ἠν ἐν ᾅδου· »εἶδεν ἡ γυνὴ τὸν Σαμουήλ«, ἡ διηγηματικὴ φωνὴ τοῦτο ἔφησεν, »καὶ ἐβόησεν ἡ γυνὴ φωνῇ μεγάλῃ καὶ εἶπεν πρὸς Σαούλ· ἵνα τί παρελογίσω με; καὶ σὺ εἶ Σαούλ. καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ βασιλεύς· τί γάρ ἐστιν; μὴ φοβοῦ· τί ἑώρακας; καὶ εἶπεν ἡ γυνὴ πρὸς τὸν Σαούλ· θεοὺς εἶδον ἀναβαίνοντας ἐκ τῆς γῆς. καὶ εἶπεν αὐτῇ· τί τὸ εἶδος αὐτοῖς; καὶ εἶπεν αὐτῷ· ἀνὴρ πρεσβύτερος ἀναβαίνων, καὶ αὐτὸς περιβεβλημένος διπλοΐδα ἐφούδ«. λέγει αὐτὴν ἑωρακέναι καὶ τὸ ἱμάτιον τὸ ἱερατικόν. οἶδα δὲ ὅτι ⟨ὁ ἐκ τοῦ⟩ ἐκ τοῦ] λόγου λέγει· »οὐ θαῦμα· αὐτὸς γὰρ ὁ σατανᾶς μετασχηματίζεται εἰς ἄγγελον φωτός. οὐ μέγα οὖν, εἰ καὶ οἱ διάκονοι αὐτοῦ μετασχηματίζονται ὡς διάκονοι δικαιοσύνης«. ἀλλὰ τί ἐστιν ὅπερ »εἶδεν ἡ γυνή«; »τὸν Σαμουήλ«. καὶ διὰ τί οὐκ εἴρηται· εἶδεν ἡ γυνὴ δαιμόνιον, ὃ προσεποιεῖτο εἶναι Σαμουήλ; ἀλλὰ γέγραπται ὅτι »ἔγνω Σαοὺλ ὅτι Σαμουήλ ἐστιν«. ⟨εἰ μὴ ἦν Σαμουήλ, ἔδει γεγράφθαι· ἐνόμιζεν Σαοὺλ εἶναι αὐτὸν Σαμουήλ. νῦν δὲ γέγραπται· »ἔγνω Σαούλ«, οὐδεὶς δὲ ἔγνω τὸ μὴ ὄν· »ἔγνω« οὐν »Σαοὺλ ὅτι Σαμουήλ ἐστιν«⟩ »καὶ ἔπεσεν | | ἐπὶ πρόσωπον ἐπὶ τὴν γῆν καὶ προσεκύνησεν‘. εἶτα πάλιν τὸ πρόσωπον τῆς γραφῆς· »καὶ εἶπεν Σαμουὴλ πρὸς Σαούλ· ἵνα τί παρώργισάς με τοῦ ἀναγαγεῖν με;« εἶπεν‘ φησὶν ἡ γραφὴ ᾗ δεῖ πιστεύειν) »εἶπεν Σαμουήλ· ἵνα τί παρώργισάς με τοῦ ἀναγαγεῖν με;« εἶτα πρὸς τοῦτο ἀποκρίνεται Σαούλ· »σφόδρα οἱ ἀλλόφυλοι πολεμοῦσιν ἐν ἐμοί, καὶ ὁ θεὸς ἀπέστη ἀπ’ ἐμοῦ καὶ οὐκ ἀπεκρίθη μοι ἔτι, καίγε ἐν χειρὶ τῶν προφητῶν καὶ ἐν τοῖς ἐνυπνίοις ἐκάλεσα τοῦ δηλῶσαί μοι τί ποιήσω«. πάλιν ἡ γραφὴ οὐκ ἄλλως εἶπεν, ἀλλ’ ὅτι αὐτὸς Σαμουὴλ ἔφη· »καὶ ἵνα τί ἐπηρώτησάς με; καὶ κύριος ἀπέστη ἀπὸ σοῦ((. ἀληθεύει ἢ ψεύδεται ταῦτα λέγων· κύριος ἀπέστη ἀπὸ σοῦ καὶ ἐγενήθη κατὰ σοῦ καὶ ἐποίησεν ἄλλον αὑτῷ, ὃν τρόπον ἐλάλησεν ἐν χειρί μου, καὶ διαρρήξει τὴν βασιλείαν ἐκ χειρός , καὶ δαιμόνιον προφητεύει περὶ βασιλείας Ἰσραηλιτικῆς; τί φησιν ὁ ἐναντίος λόγος; ὁρᾶτε ὅσος ἀγών ἐστιν ἐν τῷ λόγῳ τοῦ θεοῦ, χρείαν ἔχων καὶ ἀκροατῶν δυναμένων ἁγίων ἀκούειν λόγων, μεγάλων καὶ ἀπορρήτων τῶν περὶ τῆς ἐξόδου, ἔτι ἐπαπορουμένων τε τῶν προτέρων οὐδὲ τῶν δευτέρων σαφῶν ὄντων.

55. Bölüm

Ama mesele hâlâ incelenmektedir. Diyorum ki hem hikâye hem de onun incelenmesi gereklidir ki ölümden sonra bizi neyin beklediğini görelim. “Rab benim elimle söylemiştir ve krallığı senin elinden koparıp komşun Davud'a verecektir.” Bir daimōn, Rabbin Davud'a verdiği krallığı bilemez. “Rabbin sesini dinlemediğin, Amalek'e karşı öfkesini yerine getirmediğin için.” Bunlar Tanrı'nın sözleri değil mi? Doğru değil mi? Saul gerçekten Rabbin isteğini yapmamış, Amalek kralını sağ bırakmıştı; Samuel de bunun için hem ölümünden önce hem de ölümünden sonra Saul'u kınamıştı: “Rab bu yüzden bugün sana bunu yaptı; Rab İsrail'i de Filistlilerin eline verecek.” Bir daimōn, Tanrı'nın bütün halkı hakkında, Rabbin İsrail'i teslim edeceğini söyleyerek peygamberlik edebilir mi? “Rab İsrail ordusunu da Filistlilerin eline teslim edecek. Çabuk ol Saul, yarın sen de oğulların da benimle olacaksınız.” Peygamberlik yağıyla atanmış bir kral hakkında, Saul'un ve oğullarının yarın hayattan çıkacağını bir daimōn bilebilir mi? “Yarın sen ve oğulların benimle olacaksınız.”

5

ἀλλ’ ὁ λόγος ἔτι ἐξετάζεται. Λέγω δὲ ὅτι ἀναγκαία καὶ ἡ ἱστορία καὶ ἡ ἐξέτασις ἡ περὶ αὐτῆς, ἵνα ἴδωμεν τί ἡμᾶς ἔχει μετὰ τὴν ἔξοδον. »λελάληκεν ἐν χειρί μου, καὶ διαρρήξει κύριος τὴν βασιλείαν ἐκ χειρός σου καὶ δώσει αὐτὴν τῷ πλησίον σου τῷ Δαβίδ«. δαιμόνιον δὲ οὐ δύναται εἰδέναι τὴν βασιλείαν Δαβὶδ τὴν ὑπὸ τοῦ κυρίου χειροτονηθεῖσαν. »καθότι οὐκ ἤκουσας τὴν φωνὴν τοῦ κυρίου, οὐκ ἐποίησας ὀργὴν θυμοῦ αὐτοῦ ἐν Ἀμαλήκ«. ταῦτα οὐκ ἔστι ῥήματα θεοῦ; οὐκ ἔστιν ἀληθῆ; ἀληθῶς γὰρ οὐκ ἐποίησεν τὸ θέλημα κυρίου Σαούλ, ἀλλὰ »περιεποι⟨ήσατο⟩ τὸν βασιλέα Ἀμαλὴκ ἐφ’ ᾡ καὶ πρὸ τῆς κοιμήσεως αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τῆς ἐξόδου ὠνείδισεν Σαμουὴλ τῷ Σαούλ· »καὶ διὰ τοῦτο τὸ ῥῆμα τοῦτο ἐποίησέν σοι κύριος ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ· καὶ δώσει κύριος καίγε τὸν Ἰσραὴλ ἐν χειρὶ ἀλλοφύλων«. περὶ ὅλου λαοῦ θεοῦ δύναται δαιμόνιον προφητεῦσαι ὅτι κύριος μέλλει παραδιδόναι τὸν Ἰσραήλ; »καίγε τὴν παρεμβολὴν Ἰσραὴλ παραδώσει κύριος αὐτὴν ἐν χειρὶ ἀλλοφύλων. τάχυνον δὲ Σαούλ· αὔριον καὶ σὺ καὶ οἱ υἱοί σου μετ’ ἐμοῦ«. καὶ τοῦτο δύναται εἰδέναι δαιμόνιον, ⟨περὶ⟩ βασιλέα χειροτονηθέντα μετὰ προφητικοῦ, ὅτι αὔριον ἔμελλεν ἐξελεύσεσθαι ὁ Σαοὺλ τὸν βίον καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ μετ’ αὐτοῦ; »αὔριον σὺ καὶ οἱ υἱοί σου μετ’ ἐμοῦ«.

66. Bölüm

Bunlar gösteriyor ki yazılanlar yalan değildir ve çıkan Samuel'dir. O hâlde karnından konuşan kadın burada ne yapıyor? Adil kişinin psykhē'sini çıkarmada karnından konuşan kadının işi ne? İlk sözü söyleyen kişi kaçtı (burada araştırılan bunca başka şeyle mücadele etmek zorunda kalmamış görünmek için): Samuel değildir, daimōn yalan söylüyor, çünkü Yazı yalan söyleyemez, diyor. Ama Yazı'nın sözleri daimōn'un ağzından değil, Yazı'nın kendi ağzındandır: “Kadın Samuel'i gördü”, “Saul dedi.” [Metinde boşluk.] ...Samuel'in söyledikleri. O hâlde karnından konuşan kadınla ilgili bu yerdeki güçlük nasıl çözülmüş görünecek? Önceki sözleri (“Samuel Hades'te mi?” ve devamını) söyleyene soruyorum, sorduğuma cevap versin: Kim daha büyüktür, Samuel mi, İsa Mesih mi? Kim daha büyüktür, peygamberler mi, İsa Mesih mi? Kim daha büyüktür, İbrahim mi, İsa Mesih mi? Burada, peygamberlerin önceden ilan ettiği Rab İsa Mesih'i bir kez tanımış olanlardan hiçbiri, Mesih'in peygamberlerden büyük olmadığını söylemeye cesaret edemez. Öyleyse İsa Mesih'in daha büyük olduğunu kabul ettiğine göre, Mesih Hades'te bulundu mu, bulunmadı mı? Mezmurlarda söylenen ve havarilerin İşler'inde Kurtarıcı'nın Hades'e inişi hakkında yorumlanan söz doğru değil mi? Yazılmıştır ki on beşinci Mezmur'daki şu söz ona uygulanır: “Çünkü psykhē'mi Hades'e bırakmayacaksın, kutsalının çürümeyi görmesine izin vermeyeceksin.” İsa Mesih Hades'teyse, onun oraya da peygamberlik etmek ve öteki psykhē'lere gitmek için indiğini söylemekten mi korkuyorsun? Mesih'in Hades'e indiğini kabul ederse, soracağım: Mesih Hades'e ne yapmak için indi? Yenmek için mi, ölüm tarafından yenilmek için mi? O yerlere oradakilerin kölesi olarak değil, efendi olarak güreşmek için inmiştir; geçenlerde yirmi birinci Mezmur'u yorumlarken söylediğimiz gibi: “Birçok dana beni çevirdi, semiz boğalar beni kuşattı; kapıp kükreyen aslan gibi ağızlarını bana açtılar. Kemiklerim dağıldı.” Kutsal yazıları hatırlıyorsak hatırlıyoruzdur; yirmi birinci Mezmur hakkında söylendiğini hatırlıyorum. Demek ki Kurtarıcı kurtarmak için indi. Oraya peygamberler önceden ilan ederek mi indi, yoksa değil mi? Burada peygamberler onu önceden ilan ettiler de başka bir yere peygamberler olmadan mı iniyor? Musa onun insan soyuna geleceğini ilan eder; öyle ki Rabbimiz ve Kurtarıcımız güzelce şöyle der: “Musa'ya inansaydınız bana da inanırdınız, çünkü o benim hakkımda yazdı. Onun yazdıklarına inanmıyorsanız, benim sözlerime nasıl inanacaksınız?” Mesih bu hayata gelmiştir ve bu hayata geleceği önceden ilan edilmiştir. Musa onu burada peygamberlik ettiyse, Mesih'in geleceğini orada da peygamberlik etmesi için oraya inmiş olmasını istemez misin? Ne yani? Musa olur da ondan sonraki peygamberler olmaz mı? Samuel olmaz mı? Hekimlerin hastaların yanına inmesinde ne tuhaflık var? Baş hekimin hastaların yanına inmesinde ne tuhaflık var? Onlar birçok hekimdi, Rabbim ve Kurtarıcım ise baş hekimdir; çünkü başkalarının tedavi edemediği iç kanamayı o tedavi eder; o kanama “hekimlerin hiçbiri tarafından iyileştirilememişti”, İsa Mesih onu tedavi eder. Korkma, şaşırma: İsa Hades'e gitti, ondan önce de peygamberler; onlar Mesih'in gelişini önceden ilan ederler.

6

Ταῦτα μὲν οὐν ⟨δηλοῖ⟩ ὅτι οὐκ ἔστιν ψευδῆ τὰ καὶ ὅτι Σαμουήλ ἐστιν ὁ ἀναβεβηκώς· τί οὖν ποιεῖ ἐγγαστρίμυθος ἐνθάδε; τί ποιεῖ ἐγγαστρίμυθς περὶ τὴν ἀναγωγὴν τῆς ψυχῆς τοῦ δικαίου; ἐκεῖνος ἔφυγεν ὁ τὸν πρῶτον λόγον εἰπών ἵνα γὰρ] μὴ ἀγῶνα ἔχειν δοκῇ κατὰ τοσαῦτα ἄλλα τὰ κατὰ τὸν τόπον ζητούμενα) καὶ λέγει· οὐκ ἔστι Σαμουήλ, | | ψεύδεται τὸ δαιμόνιον, ἐπεὶ οὐ δύναται ψεύδεσθαι ἡ γραφή. τὰ δὲ ῥήματα τῆς γραφῆς ἐστιν] οὐκ ἐ)στιν ἐκ προσώπου τοῦ δαιμονίου αὐτοῦ], ἀλλ’ ἐκ προσώπου αὐτῆς· »καὶ εἶδεν ἡ τὸν τὸν Σαμουήλ«, »εἶπεν Σαοὺλ«. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . τὰ λελαλημένα ἀπὸ τοῦ Σαμουήλ. πῶς οὖν λυόμενα τὰ τῆς ἐγγαστριμύθου φανεῖται τὰ κατὰ τὸν τόπον; πυνθάνομαι τοῦ προειρηκότος τὰ πρότερα Σαμουὴλ ἐν ᾅδου; καὶ τὰ ἑξῆς) καὶ ἀποκρινάσθω πρὸς τὸ ἐπηρωτημένον· τίς μείζων, Σαμουὴλ ἢ Ἰησοῦς ὁ Χριστός; τίς μείζων, οἱ προφῆται ἢ Ἰησοῦς ὁ Χριστός; τίς μείζων, Ἀβραὰμ ἢ Ἰησοῦς ὁ Χριστός; ἐνθάδε μὲν οὐ τολμήσει τις τῶν ἅπαξ φθασάντων τὸν κύριον εἰδέναι Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν ὑπὸ τῶν προφητῶν προκηρυχθέντα εἶναι] εἰπεῖν ὅτι μείζων οὐκ ἔστιν ὁ Χριστὸς τῶν προφητῶν. ὅταν οὖν ὁμολογήσῃς ὅτι Ἰησοῦς Χριστὸς μείζων ἐστίν, Χριστὸς έν ᾅδου, ἢ οὐ γέγονεν ἐκεῖ; οὐκ ἐ)στιν ἀληθὲς τὸ εἰρημένον ἐν Ψαλμοῖς, ἑρμηνευθὲν ὑπὸ τῶν ἀποστόλων ἐν ταῖς Πράξεσιν αὐτῶν περὶ τοῦ τὸν σωτῆρα εἰς ᾅδου καταβεβηκέναι; γέγραπται ὅτι ἐπ’ αὐτὸν φέρεται τὸ έν πεντεκαιδεκάτῳ Ψαλμῷ· »ὅτι οὐκ ἐγκαταλείψεις τὴν ψυχήν μου εἰς ᾅδου, οὐδὲ δώσεις τὸν ὅσιόν σου ἰδεῖν διαφθοράν«. εἶτα Ἰησοῦς μὲν Χριστὸς ἐν ᾅδου. φοβῇ δὲ εἰπεῖν ὅτι ναὶ καὶ ἐκεῖ προφητεῦσαι καταβαίνει καὶ ἔρχεσθαι πρὸς τὰς ψυχὰς τὰς ἑτέρας; εἶτα μετὰ τοῦτο ἐὰν ἀποκρίνηται ὅτι Χριστὸς εἰς ᾅδου καταβέβηκεν, ἐρῶ· Χριστὸς εἰς ᾅδου καταβέβηκεν τί ποιήσων; νικήσων ἢ νικηθησόμενος ὑπὸ τοῦ θανάτου; καὶ κατελήλυθεν εἰς τὰ χωρία ἐκεῖνα οὐχ ὡς δοῦλος τῶν ἐκεῖ, ἀλλ’ ὡς δεσπότης παλαίσων, ὡς πρώην ἐλέγομεν ἐξηγούμενοι τὸν κα Ψαλμόν. »περιεκύκληωσάν με μόσχοι πολλοί, ταῦροι πίονες περιέσχον με· ἤνοιξαν ἐπ ἐμὲ τὸ στόμα αὐτῶν, ὡς λέων ἁρπάζων καὶ ὠρυόμενος. διεσκορπίσθησαν τὰ ὀστᾶ μου«. μεμνήμεθα, εἴγε μεμνήμεθα τῶν ἱερῶν γραμμάτων· μέμνημαι γὰρ αὐτῶν εἰρημένων εἰς τὸν κα Ψαλμόν. οὐκοῦν ὁ σωτὴρ κατελήλυθεν σώσων· κατελήλυθεν ἐκεῖ προκηρυχθεὶς ὑπὸ τῶν προφητῶν ἢ οὔ; ἀλλ’ ἐνθάδε μὲν προεκηρύχθη ὑπὸ τῶν προφητῶν, ἀλλαχοῦ δὲ κατέρχεται οὐ διὰ προφητῶν; καὶ Μωσῆς αὐτὸν κηρύσσει ἐπιδημήσοντα τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων, ὥστε λέγεσθαι καλῶς ὑπὸ τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος ἡμῶν· »εἰ ἐπιστεύετε Μωσεῖ, ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί· περὶ γὰρ ἐμοῦ ἐκεῖνος ἔγραψεν. εἰ δὲ τοῖς ἐκείνου γράμμασιν οὐ πιστεύετε, πῶς τοῖς ἐμοῖς ῥήμασι πιστεύσητε;« καὶ ἐπιδεδήμηκεν τούτῳ τῷ βίῳ Χριστὸς καὶ προκηρύσσεται Χριστὸς ἐπιδημῶν τούτῳ τῷ βίῳ. εἰ δὲ Μωσῆς προφητεύει αὐτὸν ἐνθάδε, οὐ θέλεις αὐτὸν κἀκεῖ καταβεβηκέναι, ἵνα προφητεύσῃ Χριστὸν ἐλεύσεσθαι; τί δέ; Μωσῆς μέν, οἱ δὲ ἑξῆς προφῆται οὐχί; Σαμουὴλ δὲ οὐχί; τί ἄτοπόν ἐστι τοὺς ἰατροὺς καταβαίνειν πρὸς τοὺς κακῶς ἔχοντας; τί δὲ ἄτοπόν ἐστιν ἵνα καὶ ὁ ἀρχίατρος καταβῇ πρὸς τοὺς κακῶς ἔχοντας; ἐκεῖνοι μὲν ἰατροὶ ἦσαν πολλοί ὁ δὲ κύριός μου καὶ σωτὴρ ἀρχίατρός ἐστι· καὶ γὰρ τὴν | | ἔνδον ἐπιθυμίαν, ἣ οὐ δύναται ὑπὸ ἄλλων θεραπευθῆναι, αὐτὸς θεραπεύει· ἥτις »οὐκ ἴσχυσεν ὑπ’ οὐδενὸς θεραπευθῆναι(( τῶν ἰατρῶν, Χριστὸς Ἰησοῦς αὐτὴν θεραπεύει. μὴ φοβοῦ, μὴ θαμβοῦ· Ἰησοῦς εἰς ᾅδου γέγονεν, καὶ οἱ προφῆται πρὸ αὐτοῦ, καὶ προκηρύσσουσι τοῦ Χριστοῦ τὴν ἐπιδημίαν.

77. Bölüm

Yazı'nın kendisinden bir şey daha söylemek istiyorum. Samuel çıkıyor; kadın Saul'a ne gördüğünü söylüyor? İnsan gördüğünü söylemiyor; gördüğünden dehşete kapıldı. Kimi görüyor? “Tanrılar gördüm”, diyor, “yerden çıkan tanrılar.” Belki de Samuel o zaman Saul'a peygamberlik etmek için tek başına çıkmamıştı. Burada “kutsalla kutsal olacaksın, suçsuz adamla suçsuz olacaksın, seçkinle seçkin olacaksın” dendiği gibi, burada kutsalların kutsallarla sohbeti olur, günahkârlarla değil; günahkârlarla olursa da onları kurtarmak içindir. Muhtemelen Samuel çıkarken onunla birlikte ya başka peygamberlerin kutsal psykhē'leri ya da onların ruhlarıyla birlikte melekler çıkmıştı. Peygamberlerin ruhlarının yanında melekler bulunup bulunmadığını soracaksın belki. Peygamber “içimde konuşan melek” der. Her yer kurtuluşa muhtaç olanlarla doludur ve “hepsi kurtuluşu miras alacaklara hizmet için gönderilen hizmetkâr ruhlardır.” Her yerin İsa Mesih'e muhtaç olduğunu söylemekten neden korkuyorsun? Mesih'e muhtaç olan peygamberlere de muhtaçtır; çünkü Mesih'e muhtaç olup onun gelişini ve varlığını hazırlayanlara muhtaç olmamak olmaz. Kurtarıcımızın “Kadından doğanlar arasında Vaftizci Yahya'dan büyüğü yoktur” diyerek tanıklık ettiği Yahya hakkında, Rabbimi önceden ilan ederek, onun ineceğini bildirmek için Hades'e indiğini söylemekten korkma. Bu yüzden zindandayken yaklaşan ölümünü bilerek iki öğrencisini gönderip “Gelecek olan sen misin?” diye sormadı (çünkü bunu biliyordu), “Gelecek olan sen misin, yoksa başkasını mı bekleyelim?” diye sordu. Onun izzetini görmüştü, onun şaşılacak büyüklüğü hakkında çok konuşmuştu, ona ilk tanıklık eden oydu: “Benden sonra gelen benden önce olmuştur.” Onun izzetini, “Baba'nın biricik oğlunun izzetini, lütuf ve hakikatle dolu” görmüştü. Mesih hakkında bunca şey görmüş olan biri şimdi inanmakta mı duraksıyor, kuşkulanıyor ve ona “Sen Mesih misin?” demeyi mi söylemiyor? Bazıları bu sözleri anlamadıkları için şöyle diyor: O kadar büyük Yahya Mesih'i bilmiyordu, Kutsal Ruh ondan uzaklaşmıştı. Oysa doğmadan önce tanıklık ettiği, Meryem yanına geldiğinde sevinçten sıçradığı kişiyi biliyordu; annesi de ona şöyle tanıklık etmişti: “İşte selamının sesi kulaklarıma gelince karnımdaki bebek sevinçle sıçradı.” Doğmadan önce sıçrayan bu Yahya, “Benden sonra gelen benden önce olmuştur dediğim kişi budur” ve “Beni gönderen bana dedi ki: Ruh'un inip üzerinde kaldığını gördüğün kişi Tanrı'nın Oğlu'dur” diyen bu kişi, artık İsa Mesih'i bilmiyor muymuş? Oysa onu daha karnındayken biliyordu. Ama izzetin aşırılığı yüzünden Petrus'unkine benzer bir şey yaptı. Ne gibi? Petrus Mesih hakkında büyük bir şey biliyordu. “İnsanlar kim olduğumu söylüyor?” O şunu bunu dedi. “Ya sen?” “Sen yaşayan Tanrı'nın Oğlu Mesih'sin.” Bu yüzden mutlu sayıldı; çünkü bunu ona “et ve kan değil, göklerdeki Baba açmıştı.” Mesih hakkında büyük şeyler işittiği ve büyük şeyler düşündüğü için, ona söylenen “İşte Yeruşalim'e çıkıyoruz, gerçekleşecek” ve “İnsanoğlu'nun çok acı çekmesi, başkâhinler ve ihtiyarlar tarafından reddedilmesi, öldürülmesi ve üçüncü gün dirilmesi gerekir” sözlerini kabul etmedi; “Sana merhamet olsun, ya Rab” dedi. Mesih hakkında büyük şeyler biliyordu, onun hakkındaki daha alçak olanı kabul etmek istemedi. Yahya'yı da bana böyle anla. Mesih hakkında büyük şeyler bilerek zindandaydı; göklerin açıldığını görmüştü, Kutsal Ruh'un gökten Kurtarıcı'nın üzerine inip üzerinde kaldığını görmüştü. Bu kadar büyük izzeti görmüş olduğu için, böylesine izzetli birinin Hades'e, uçuruma kadar ineceğinden kuşkulanıyor, belki de buna inanamıyordu. Bu yüzden “Gelecek olan sen misin, yoksa başkasını mı bekleyelim?” diyordu.

7

Εἶτα καὶ ἄλλο τι θέλω εἰπεῖν ἀπ’ αὐτῆς τῆς γραφῆς. Σαμουὴλ ἀναβαίνει, καὶ τί τῷ Σαοὺλ λέγει ἑωρακέναι ἡ γυνή; οὐ λέγει ἑωρακέναι ἄνθρωπον· ἔπτηξεν τοῦτον ὃν εἰδεν. τίνα ὁρᾷ; θεοὺς ἐγὠ« φησιν »εἶδον, θεοὺς ἀναβαίνοντας ἀπὸ τῆς γῆς«. καὶ τάχα Σαμουὴλ οὐ μόνος ἀναβέβηκεν καὶ τότε προφητεύσων τῷ Σαούλ· ἀλλ’ εἰκός, ὥσπερ ἐνταῦθα μετὰ ὁσίου ὁσιωθήσῃ, καὶ μετὰ ἀνδρὸς ἀθῴου ἀθῷος ἔσῃ, καὶ μετὰ ἐκλεκτοῦ ἐκλεκτὸς ἔσῃ«, καὶ εἰσὶν ἐνταῦθα διατριβαὶ ἁγίων μετὰ ἁγίων, οὐχὶ δὲ ἁγίων μετὰ ἁματρτωλῶν, καὶ εἰ ἄρα ποτέ, ἐστὶ τῶν ἁγίων ἡ διατριβὴ μετὰ τῶν ἁμαρτωλῶν ὑπὲρ τοῦ καὶ τοὺς ἁμαρτωλοὺς σῶσαι, οὕτω τάχα καὶ ἀναβαίνοντι τῷ Σαμουὴλ συναναβεβήκασιν ἤτοι ἅγιαι ψυχαὶ ἄλλων προφητῶν ἢ ἄγγελοι ἦσαν μετὰ τῶν πνευμάτων συναναβεβηκότες. τάχα ζητήσεις εἰ ἄγγελοι ἦσαν ἐπὶ τῶν πνευμάτων αὐτῶν; ὁ προφήτης λέγει· »ὁ ἄγγελος ὁ λαλῶν ἐν ἐμοί«· καὶ πάντα πληροῦται τῶν δεομένων σωτηρίας καὶ »πάντες εἰσὶ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν«. τί φοβῇ εἰπεῖν ὅτι πᾶς τόπος χρῄζει Ἰησοῦ Χριστοῦ; χρῄζει τῶν προφητῶν ὁ χρῄζων Χριστοῦ· οὐδὲ γὰρ Χριστοῦ μὲν χρῄζει, τῶν δὲ εὐτρεπιζόντων Χριστοῦ παρουσίαν καὶ ἐπιδημίαν οὐ χρῄζει. καὶ Ἰωάννης, οὗ μείζων ἐν γεννητοῖς γυναικῶν οὐδεὶς ἠν κατὰ τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν μαρτυρίαν λέγοντος· »μείζων ἐν γεννητοῖς γυναικῶν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ οὐδείς ἐστιν‘, μὴ φοβοῦ λέγειν ὅτι εἰς ᾅδου καταβέβηκε προκηρύσσων μου τὸν κύριον, ἴνα προείπῃ αὐτὸν κατελευσόμενον. διὰ τοῦτο, ὅτε ἦν ἐν τῇ φυλακῇ καὶ ᾔδει τὴν ἔξοδον τὴν ἐπικειμένην αὐτῷ, πέμψας δύο τῶν μαθητῶν ἐπυνθάνετο, οὐχί· »σὺ εἶ ὁ ἐρχόμενος;« ᾔδει γάρ), ἀλλά· »σὺ εἶ ὁ ἐρχόμενος, ἢ ἄλλον προσδοκῶμεν;« εἶδεν αὐτοῦ τὴν δόξαν, ἐλάλησεν πολλὰ περὶ τῆς θαυμασιότητος αὐτοῦ, ἐμαρτύρησεν αὐτῷ πρῶτος· »ὁ ὀπίσω μου ἐρχόμενος ἔμπροσθέν μου γέγονεν«, εἶδεν αὐτοῦ τὴν δόξαν, δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρὸς πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας«. τηλικαῦτα ἰδὼν περὶ Χριστοῦ ὀκνεῖ πιστεῦσαι, ἀμφιβάλλει καὶ οὐ λέγει· εἴπατε αὐτῷ· σὺ εἶ ὁ Χριστός; νῦν μὴ νοήσαντες γάρ τινες τὰ εἰρημένα λέγουσιν· Ἰωάννης ὁ τηλικοῦτος οὐκ ᾔδει Χριστόν, ἀλλ’ ἀπέστη ἀπ’ αὐτοῦ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον. καὶ ᾔδει τοῦτον, ᾡ ἐμαρτύρησεν πρὸ γενέσεως καὶ ἐφ’ ᾡ ἐσκίρτησεν, ἡνίκα ἠλθεν καὶ ἡ Μαρία πρὸς αὐτόν, ὡς ἐμαρτύρησεν αὐτῶ | | ἡ μήτηρ αὐτοῦ λέγουσα· »ἰδοὺ γάρ, ὡς ἐγένετο ἡ φωνὴ τοῦ ἀσπασμοῦ σου εἰς τὰ ὦτά μου, ἐσκίρτησεν ἐν ἀγαλλιάσει τὸ βρέφος ἐν τῇ κοιλίᾳ μου«. οὑτος οὐν ὁ σκιρτήσας πρὸ γενέσεως Ἰωάννης, ὁ εἰπών· »οὗτός ἐστι περὶ οὑ ἐγὼ εἶπον· ὁ ὀπίσω μου ἐρχόμενος ἔμπροσθέν μου γέγονεν« καί· »ὁ πέμψας με εἶπέ μοι· ἐφ’ ὃν ἂν ἴδῃς τὸ πνεῦμα καταβαῖνον καὶ μένον, οὑτός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ«, οὑτος, φασίν, οὐκέτι ᾔδει Ἰησοῦν Χριστόν; ἐν κοιλίᾳ ᾔδει γὰρ αὐτόν. ἀλλὰ δι’ ὑπερβολὴν δόξης ὅμοιόν τι τῷ Πέτρῳ πεποίηκεν. τί ὅμοιον; οὑτος μέγα τι ᾔδει περὶ τοῦ Χριστοῦ. τίς εἰμι; »τίνα με λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι«; ὁ δέ· τόδε καὶ τόδε. σὺ δὲ τί; »σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος«· ἐφ’ ᾡ καὶ μακαρίζεται, ὅτι »σὰρξ καὶ αἷμα οὐκ ἀπεκάλυψεν« αὐτῷ, »ἀλλ’ ὁ πατὴρ ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς«. ἐπεὶ οὖν μεγάλα ἤκουσεν περὶ Χριστοῦ καὶ μεγάλα ὑπελάμβανεν καὶ οὐ παρεδέξατο τὴν Ε; θείαν τὴν πρὸς αὐτόν· »ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱερουσαλήμ, καὶ τελειωθήσεται« καί· »δεῖ τὸν υὁὸν τοῦ ἀνθρώπου πολλὰ παθεῖν καὶ ἀποδοκιμασθῆναι ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ πρεσβυτέρων, καὶ ἀποκτανθῆναι, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστῆναι«, φησίν· »ἵλεώς σοι, κύριε«. μεγάλα ᾔδει περὶ Χριστοῦ, οὐκ ἠθέλησεν παραδέξασθαι τὸ ταπεινότερον περὶ αὐτοῦ. τοιοῦτόν τινά μοι νόει καὶ τὸν Ἰωάννην. έν φυλακῇ ἦν μεγάλα εἰδὼς περὶ Χριστοῦ, εἶδεν οὐρανοὺς ἀνεῳγότας, εἶδεν πνεῦμα ἅγιον ἐξ οὐρανοῦ κατερχόμενον ἐπὶ τὸν σωτῆρα καὶ μένον ἐπ’ αὐτόν· ἰδὼν τὴν τηλικαύτην δόξαν ἀμφέβαλλεν καὶ τάχα ἠπίστει, εἰ ὁ οὕτως ἔνδοξος καὶ μέχρις ᾅδου καὶ μέχρι τῆς ἀβύσσου κατελεύσεται· διὰ τοῦτο ἔλεγεν· »σὺ εἶ ὁ ἐρχόμενος, ἢ ἄλλον προσδοκῶμεν;«

88. Bölüm

Konudan sapmadım, önümüzdekini de unutmadım. Bunu kanıtlamak istiyoruz: Eğer Mesih'ten önce onun öncüleri olan bütün peygamberler Hades'e indiyse, Samuel de oraya öyle inmiştir; sıradan biri olarak değil, kutsal biri olarak. Kutsal kişi nerede olursa olsun kutsaldır. Mesih bir ara Hades'te bulundu diye artık Mesih değil miydi? “Göktekiler, yerdekiler ve yerin altındakiler İsa Mesih'in adına diz çöksün” diye yeraltına indi diye artık Tanrı'nın Oğlu değil miydi? Bunun gibi Mesih aşağıda iken de Mesih'ti; deyim yerindeyse aşağıdaki yerde iken prohairesis bakımından yukarıdaydı. Peygamberler de Samuel de öyledir; aşağıdaki psykhē'lerin bulunduğu yere inseler bile, yer bakımından aşağıda olabilirler, ama prohairesis bakımından aşağıda değildirler. Soruyorum: † göklerin üstündekileri peygamberlik ettiler. Ben bir daimōn'a, Saul ve Tanrı'nın halkı hakkında peygamberlik edecek, Davud'un krallığı hakkında krallık edeceğini bildirecek kadar büyük bir güç tanıyamam. Bunları söyleyenler bu yerin hakikatini anlasınlar; kutsal bir kişinin kötü durumda olanlar için kötü durumda olanların yerine neden gitmeyeceğini gösteremezler. Hekimler hasta askerlerin yerine gitsin, yaralarının pis kokusunun bulunduğu yere girsin: İnsan sevgisine dayanan hekimlik bunu telkin eder. Logos da Kurtarıcı'ya ve peygamberlere bunu telkin etmiştir: Hem buraya gelmeyi hem Hades'e inmeyi.

8

Οὐ παρεξέβην οὐδὲ ἐπελαθόμην τοῦ προκειμένου, ἀλλὰ τοῦτο θέλομεν κατασκευάσαι ὅτι, εἰ πάντες εἰς ᾅδου καταβεβήκασι πρὸ τοῦ Χριστοῦ πρόδρομοι Χριστοῦ οἱ προφῆται Χριστοῦ, οὕτως καὶ Σαμουὴλ ἐκεῖ καταβέβηκεν· οὐ γὰρ ἁπλῶς, ἀλλ’ ὡς ἅγιος. ὅπου ἐὰν ᾖ ὁ ἅγιος, ἅγιος. ἅγιος. μήτι Χριστὸς οὐκέτι Χριστός ἐστιν, ἐπεὶ ἐν ᾅδου ποτὲ ἠν; οὐκέτι ἠν υἱὸς θεοῦ, ἐπεὶ έν τῷ καταχθονίῳ γεγένηται τόπῳ »ἵνα πᾶν γόνυ κάμψῃ ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων«; οὕτως Χριστὸς Χριστὸς ἦν καὶ κάτω ὤν, ⟨καὶ⟩; ἕνα οὕτως εἴπω, έν τῷ κάτω τόπῳ ὤν, ⟨τῇ⟩ προαιρέσει ἄνω ἠν. οὕτως καὶ οἱ προφῆται καὶ Σαμουήλ, κἂν καταβῶσιν ὅπου αἱ ψυχαὶ αἱ κάτω. κάτω ⟨μὲν⟩ δύνανται εἶναι τόπῳ. κάτω δέ εἰσιν τῇ προαιρέσει. πυνθάνομαι δέ· † ἐπροφήτευσαν τὰ ὑπερουράνια. ἐγὼ δὲ οὐ δύναμαι διδόναι δαιμονίῳ τηλικαύτην δύναμιν, ὅτι προφητεύει περὶ Σαοὺλ Σαμουὴλ] καὶ τοῦ λαοῦ τοῦ θεοῦ, καὶ προφητεύει περὶ βασιλείας Δαβὶδ ὅτι μέλλει βασιλεύειν. εἴσονται οἱ ταῦτα λέγοντες τὰ τῆς ἀληθείας τῆς κατὰ τὸν τόπον· οὐχ εὑρήσουσιν παραστῆσαι πῶς ⟨οὐκ⟩ ἂν καὶ ἅγιος γένοιτο ὑπὲρ τῶν κακῶς ἐχόντων εἰς τὸν τόπον τῶν κακῶς ἐχόντων. | | ἰατροὶ γινέσθωσαν εἰς τοὺς τόπους τῶν καμνόντων στρατιωτῶν, καὶ εἰσίτωσαν ὅπου αἱ δυσωδίαι τῶν τραυμάτων αὐτῶν· τοῦτο ὑποβάλλει ἡ ἰατρικὴ φιλανθρωπία. οὕτω τοῦτο ὑποβέβληκεν τῷ σωτῆρι ὁ λόγος καὶ τοῖς προφήταις, καὶ ἐνθάδε ἐλθεῖν καὶ εἰς ᾅδου καταβῆναι.

99. Bölüm

Söze şunu da eklemek gerekir: Samuel öldüğünde Kutsal Ruh ondan uzaklaştıysa ve peygamberlik ondan alındıysa, “Şimdi kısmen peygamberlik ediyorum, kısmen biliyorum; yetkin olan gelince kısmî olan son bulacak” diyen Havari doğru söylemiyor demektir. Demek ki yetkinlik bu hayattan sonradır. İşaya bir şey peygamberlik ettiyse, bütün cesaretine rağmen kısmen peygamberlik etmiştir; Davud'un buradaki sözleri ise peygamberliğin yetkinliğine dair tanıklıktır. O hâlde Samuel peygamberlik lütfunu yitirmemiştir. Yitirmediyse, onu dille konuşanlar gibi mi kullandı, öyle ki “Ruhum dua ediyor, ama nousum ürünsüz” diyebilsin? Oysa dille konuşan kiliseyi yapılandırmaz; Pavlus kiliseyi peygamberlik edenin yapılandırdığını şu sözlerle söyler: “Peygamberlik eden kiliseyi yapılandırır.” Eğer “peygamberlik eden kiliseyi yapılandırır” ise, Samuel de peygamberlik lütfuna sahipti (çünkü günah işlemediği için onu yitirmemişti; peygamberlik lütfunu yalnız peygamberlik ettikten sonra Kutsal Ruh'a yaraşmayan şeyler yapan, Ruh'un onu bırakıp yöneten kısmından kaçmasına yol açan kimse yitirir; Davud da günahından sonra bundan korkup “Kutsal Ruhunu benden alma” diyordu). Öyleyse Kutsal Ruh peygamberlik ettiriyorsa, Samuel peygamberse, “peygamberlik eden kiliseyi yapılandırır”, Samuel kimi yapılandırıyor? Gökte mi peygamberlik ediyor? Kime? İhtiyaç duymayan meleklere mi? “Sağlıklıların değil, hastaların ihtiyacı vardır.” Birileri onun peygamberliğine muhtaçtı; çünkü peygamberlik lütfu boş durmaz, kutsal olanda bulunan hiçbir lütuf boş durmaz. Demek ki uyuyanların (deyim yerindeyse) psykhē'leri peygamberlik lütfuna muhtaçtı. Burada İsrail'in peygambere ihtiyacı vardı; uyuyan, yani hayattan ayrılan kişinin de peygamberlere ihtiyacı vardı ki peygamberler ona Mesih'in gelişini yine ilan etsin. Üstelik Rabbim İsa Mesih'in gelişinden önce kimsenin hayat ağacının bulunduğu yere geçmesi, hayat ağacının yolunu korumakla görevli olanların yanından geçmesi imkânsızdı: “Keruvları ve dönen alevli kılıcı hayat ağacının yolunu korumak için yerleştirdi.” Kim yol açabilirdi? Kim alevli kılıcın birini geçirmesini sağlayabilirdi? Denizde bulut ve ateş sütunundan, Tanrı'dan gelen ışık sütunundan başka kimsenin yol açamadığı gibi, Ürdün'de de yol açmak gerçek İsa'dan başka kimsenin işi değildi (o Yeşu onun simgesiydi). Bunun gibi Samuel de İbrahim de alevli kılıçtan geçemezdi. Bu yüzden cezalandırılan kişi İbrahim'i görebilir; azap içindeki zengin gözlerini kaldırıp uzaktan da olsa görür, Lazar'ı da onun kucağında görür. Atalar da peygamberler de herkes, yolu açsın diye Rabbim İsa Mesih'in gelişini bekliyordu. “Yol benim”, “Kapı benim.” Hayat ağacına giden yol odur ki şu söz gerçekleşsin: “Ateşten geçersen alev seni yakmayacak.” Hangi ateş? “Keruvları ve dönen alevli kılıcı hayat ağacının yolunu korumak için yerleştirdi.” Bu yüzden kutlu olanlar orada, Tanrı'nın planına uyarak bekliyorlar, hayat ağacının bulunduğu yere, Tanrı'nın cennetine, Tanrı'nın bahçıvan olduğu, kutlu, seçkin ve kutsal Tanrı kullarının bulunduğu yere henüz gidemiyorlardı.

9

Καὶ τοῦτο δὲ προσθετέον τῷ λόγῳ ὅτι ⟨εἰ⟩ Σαμουὴλ ἦν, καὶ ἐξελθόντος ἀπέστη ἀπ’ αὐτοῦ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ ἀπέστη ἀπ’ αὐτοῦ ἡ προφητεία, οὐκ ἄρα ἀληθεύει ὁ λέγων ἀπόστολος· »ἄρτι προφητεύω ἐκ μέρους, καὶ ἐκ μέρους γινώσκω· ὅταν δὲ ἔλθῃ τὸ τέλειον, τότε τὸ ἐκ μέρους καταργηθήσεται«. οὐκοῦν τὸ τέλειον μετὰ τὸν βίον ἐστίν. καὶ εἴ τι ἐπροφήτευσεν Ἡσαΐας, ἐκ μέρους προεφήτευσεν μετὰ πάσης παρρησίας· μεμαρτύρηται δὲ τὰ ἐνθάδε ὁ Δαβὶδ ἐπὶ τὸ τέλειον τῆς προφητείας. οὐκ ἀπέβαλεν οὖν τὴν χάριν τὴν προφητικὴν Σαμουήλ. ὅτι δὲ οὐκ ἀπέβαλεν, οὕτως αὐτῇ ἐχρῆτο, ὡς οἱ γλώσσαις λαλοῦντες, ὥστε ἂν εἰπεῖν· »τὸ πνεῦμά μου προσεύχεται, ὁ δὲ νοῦς μου ἄκαρπός ἐστιν«; καίτοι ἐκκλησίαν οὐκ οἰκοδομεῖ ὀ γλώσσῃ λαλῶν· καὶ γὰρ λέγει ὁ Παῦλος ὅτι ἐκκλησίαν οἰκοδομεῖ ὁ προφητεύων, αὐταῖς λέξεσι λέγων· »ὁ δὲ προφητεύων ἐκκλησίαν οἰκοδομεῖ«. εἰ δὲ »ὁ προφητεύων ἐκκλησίαν οἰκοδομεῖ«, εἶκεν ⟨δὲ⟩ χάριν προφητικήν οὐ γὰρ ἀπολωλέχει αὐτὴν μὴ ἁμαρτήσας· μόνος γὰρ ἀπόλλυσι χάριν προφητικήν, ὃς μετὰ τὸ προφητεῦσαι πεποίηκεν ἀνάξια τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου, ὥστ’ ἐγκαταλιπεῖν αὐτὸν καὶ φυγεῖν ἀπὸ τοῦ ἡγεμονικοῦ αὐτοῦ· ὅπερ ἐφοβεῖτο τότε μετὰ τὴν ἁμαρτίαν καὶ ὁ Δαβίδ, καὶ ἔλεγεν· »καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιόν σου μὴ ἀντανέλῃς ἀπ’ ἐμοῦ«), εἰ τοίνυν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον προφητεύει, καὶ Σαμουὴλ προφήτης ἦν, »ὁ δὲ προφητεύων ἐκκλησίαν οἰκοδομεῖ«, τίνα οἰκοδομεῖ; εἰς οὐρανὸν προφητεύει; τίνι; ἀγγέλοις, τοῖς μὴ χρείαν ἔχουσιν; ⟨»οὐ χρείαν ἒχουσιν]⟩ οἱ ἀλλ’ οἱ κακῶς ἔχοντες«. δέονταί τινες τῆς προφητείας αὐτοῦ· οὐ γὰρ ἀργεῖ χάρις προφητική, οὐδὲν χάρισμα ἀγρεῖ τῶν έν τῷ ἁγίῳ. τῆς οὖν χάριτος τῆς προφητικῆς αἱ ψυχαὶ τῶν κοιμωμένων (⟨ἳνα⟩ καὶ εἴπω) ἐδέοντο. ἀλλ’ ἐνθάδε μὲν χρείαν εἶχεν τοῦ προφήτου Ἰσραήλ· καὶ ὁ κοιμώμενος δέ, ὁ ἀπηλλαγμένος τοῦ βίου, χρείαν εἶχεν τῶν προφητῶν, ἵνα πάλιν οἱ προφῆται αὐτῷ κηρύξωσιν τὴν Χριστοῦ ἐπιδημίαν. ἄλλως τε καὶ πρὸ τῆς τοῦ κυρίου μου Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπιδημίας ἀδύνατον ἦν τινα παρελθεῖν ὅπου τὸ ξύλον τῆς ζωῆς, ἀδύνατον ἦν παρελθεῖν τὰ τεταγμένα φυλάσσειν τὴν ὁδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς· »ἔταξεν τὰ Χερουβὶμ καὶ τὴν φλογίνην ῥομφαίαν τὴν στρεφομένην φυλάσσειν τὴν ὁδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς«. τίς ἠδύνατο ὁδοποιῆσαι; τίς ἠδύνατο τὴν φλογίνην ῥομφαίαν ποιῆσαι διελθεῖν τινα; ὥσπερ θάλασσαν οὐκ ἦν ⟨οὐδενὸς⟩ ὁδοποιῆσαι ἢ τοῦ καὶ τοῦ στύλου τοῦ πυρίνου, τοῦ στύλου τοῦ φωτὸς τοῦ ἀπὸ τοῦ θεοῦ, ὥσπερ τὸν Ἰορδάνην οὐκ ἦν οὐδενὸς ὁδοποιῆσαι ἢ Ἰησοῦ τοῦ ἀληθινοῦ θεοῦ τύπος ἦν ἐκεῖνος ὁ Ἰησοῦς)· οὕτω διὰ τῆς φλογίνης ῥομφαίας Σαμουὴλ οὐκ ἠδύνατο διελθεῖν, οὐκ Ἀβραάμ. διὰ τοῦτο καὶ Ἀβραὰμ βλέπεται ὑπὸ τοῦ κολαζομένου, | | καὶ ὑπάρχων ἐν βασάνοις ὁ πλούσιος ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς ὁρᾷ , εἰ καὶ ἀπὸ μακρόθεν , ἄλλ’ ὁρᾷ, καὶ τὸν Λάζαρον ἐν τοῖς κόλποις . περιέμενον οὖν τὴν τοῦ κυρίου μου Ιησοῦ Χριστοῦ ἐπιόημίαν καὶ πα- τριáρχαι καὶ προφῆται καὶ πάντες, ἵν ουττος τὴν ὁδὸν a̓νοίξῃ. ψώ εἰμι ἡ ὁόόςς, Πrώ έͅμι ὴ θύραa. ὁδός ἐστιν ἐπὶ τὸ ξύλον τῆς ςωῆς, ἕνα γένηται Ἀν όιΜῃς όιà πυρός, φλὸξ οὐ κατακαύσει σε: ποίου δ πυρός; Α)ταξεν τὰ Χερουβὶμ καὶ. τὴν φλογίνην ῥομφαίαν τὴν στρε- φομένην φυλάσσειν τὴν όδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωής« ’ ὥστε όιὰ τοῦτο περιέμενον οἱ μακáριοι ἐκεῖ, οἐκονομίαν Ι ποιοῦντες καὶ μὴ δυνάμενοι ὅπου τὸ ξύλον τῆς ζωῆς, ὅπου ό παρáδεισος ό τοῦ θεοῦ, οοπου θεὸς rεωργός, ὸ́που οἱ μακάριοι καὶ ἐκλεκτοὶ καὶ ἅγιοι θεοῦ Πνώθαι.

1010. Bölüm

Şu hâlde bu yerde hiçbir tökezletici şey yoktur; her şey şaşılacak güzellikte yazılmıştır ve Tanrı'nın açtığı kişi tarafından anlaşılır. Çağların sonunda gelmiş olan bizlerin ise fazladan bir şeyimiz var. Nedir bu? Buradan iyi ve güzel kimseler olarak, günahın yüklerini taşımadan ayrılırsak, biz de alevli kılıçtan geçeceğiz ve Mesih'in gelişinden önce uyuyanların onu beklediği yere inmeyeceğiz; alevli kılıçtan hiç zarar görmeden geçeceğiz. “Herkesin işinin ne olduğunu ateş sınayacaktır. Birinin işi yanarsa zarar görecek, ama kendisi ateşten geçer gibi kurtulacaktır.” O hâlde geçeceğiz. Bizim bir üstünlüğümüz daha var: İyi yaşarsak kötü ayrılamayız. Eskiler, atalar ve peygamberler, iyi yaşadığımızda bizim söyleyebileceğimizi söylemezlerdi: “Ayrılıp Mesih'le birlikte olmak daha iyidir.” Çağların sonunda gelmiş olmamızda böyle bir üstünlüğümüz ve büyük bir kazancımız olduğu için dinarı ilk biz alıyoruz. Meseli dinle: Ev sahibi, dinarı sonuncularla başlayarak veriyordu; ilk gelenler daha fazla alacaklarını sanıyordu. Sonra gelen sen, ücretini ilk olarak ev sahibinden alıyorsun, Rabbimiz İsa Mesih'te. İzzet ve kudret sonsuzlara dek onun olsun. Âmin.

10

Οὐόὲν οὖν πρόσκομμα κατὰ τὸν τόπον ἐστίν, a̓λλὰ πáντα θαυμασίως γέγραπται καὶ νενόηται οτͅς ἂν ό θεὸς όποκαλύψῃ. περισσὸν όέ τι ἔχομεν ἡμεῖς οἱ έπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων ἐληΜότεςτί περισσόν; ἐὰν ἀπαλλαrῶμεν ἐντεῦθεν, rενόμενοι καλοὶ καὶ Λrαθοίι μὴ ἐπαγόμενοι τὰ τῆς ἁμαρτίας φορτία, όιελευσόμεθα καὶ αὐτοὶ τὴν φλογίνην ῥομφαίανb καὶ ου) κατελευσόμεθα εἰς τὴν χώραν ὅπου περιέμενον τὸν Χριστὸν οἱ πρὸ τῆς παρουσίας αὐτοῦ κοιμώμενοι· διελευσόμεθα δέ, μηδὲν βλαπτόμενοι ὑπὸ τῆς φλογίνης ῥομφαίας. U̔κάστου όὲ τὸ ὲ́ρrον ὁποῖόν ἐστι, τὸ πῦρ αὐτὸ όοκιμάσει. έͅ τινος τὸ ἔργον κατακαήσεται, ςημιωθήσεται, αὐτὸς όὲ οωθήσεται ουοτως ὡς όιà πυρΑ. όιελευσόμεθα οὖν· καὶ πλέον ἔχομέν τι, καὶ οὐχὶ όυνάμεθα καλῶς βιώσαντες κακῶς όπαλλάξαι. οὐκ ὲ́λεrον οἱ ἀρχαῖοι οὐδὲ οἱ πατριά·ρχαι οὐόὲ οἱ προφῆται, ὸ̀ όυνάμεθα ἡμεῖς ἐὰν καλῶς βιώσωμεν· 〉κάλλιον γὰρ ἀναλῦσαι καὶ σὺ̀ν Χρωτῷ εἐ͂ναμ. όιόπερ οὕτως ἴχοντές τι πλέον καὶ πολὺ κέρδος ἐν τῷ ἐπὶ συντε- - λείᾳ τῶν αἰώνων ἐληΜέναι, πρῶτοι τὸ όηνάριον λαμβάνομεν· ὸ́κουF γὰρ τῆς παραβολῆς, ὅτι pἀρΘ́μενος ἐδίόου τὸ όηνάριον ἀπὸ τῶν ἐσχάτων· οἱ όὲ πρῶτοι ᾤοντο οοτι πλεῖόν τι λήψοντα“. σὺ οὖν πρῶτος, ό ἔσχατος ἐλθὼν , λαμβάνεις τοὺς μισθοὺς a̓πὸ τοῦ οἰ- κοδεσπότου ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν, ῳτ ἡ όόζα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…