İçeriğe geç
Yeremya Üzerine Vaazlar 1–11

Origenes · Yeremya Üzerine Vaazlar 1–11

8. Vaaz

8.1“Rab, yeryüzünü kudretiyle yaratan” sözünden “Her insan bilgisiyle ahmaklaştı” sözüne kadar

Peygamber, Tanrı'nın adeta üç aretēsini, yani kudretini, bilgeliğini ve phronēsis'ini ele alıp her birine kendine özgü bir iş verir: kudrete yeryüzünü, bilgeliğe meskûn dünyayı, phronēsis'e göğü. Metnin kendisini dinle: “Rab, yeryüzünü kudretiyle yaratan, meskûn dünyayı bilgeliğiyle doğrultandır; göğü de phronēsis'iyle gerdi.” Biz de kendi toprağımız için Tanrı'nın kudretine muhtacız (yeryüzü ile toprak Yunancada aynı kelimedir ve Âdem'e “Topraksın” denmiştir); Tanrı'nın gücü olmadan tenin düşüncesine uymayan işleri başaramayız. “Yeryüzündeki uzuvlar öldürüldüğünde” ise Ruh'un dilediği gerçekleşir, çünkü elçinin dediği gibi “tenin işleri” Ruh'la öldürülür. Demek ki “Rab, yeryüzünü kudretiyle yaratandır.” Şu gördüğümüz yeryüzüne geçip Eyüp'te yazılı olanı, yani en güvenilir nüshalarda bulduğumuz gibi Tanrı'nın onu “hiçbir şeyin üzerine” yerleştirdiğini görebilirsen, yeryüzünün tam ortada Tanrı'nın kudretiyle durduğunu da görürsün.

Şimdi meskûn dünyaya geleyim. Meskûn psykhē de bilirim, ıssız psykhē de. Bir psykhē'de Tanrı yoksa, “Ben ve Babam ona geleceğiz ve yanında konaklayacağız” diyen Mesih yoksa, Kutsal Ruh yoksa, o psykhē ıssızdır. Tanrı'yla dolduğunda, Mesih'e sahip olduğunda, içinde Kutsal Ruh bulunduğunda ise meskûndur. Baba'nın, Oğul'un ve Kutsal Ruh'un insanın psykhē'sinde bulunması Kutsal Yazılar'da çeşitli ve farklı biçimlerde dile getirilir. Nitekim Davud itiraf mezmurunda bu ruhlar için Baba'ya şöyle yakarır: “Beni hükmeden bir ruhla pekiştir”, “İçimde doğru bir ruhu yenile”, “Kutsal Ruhunu benden alma.” Bu üç ruh nedir? Hükmeden ruh Baba, doğru ruh Mesih, Kutsal Ruh da Kutsal Ruh'tur. Bunları, meskûn olanın ancak Tanrı'nın bilgeliğinde ayakta kaldığını göstermek için söyledim; çünkü “bilgelik, şehirdeki on yöneticiden çok yardım eder bilgeye.” Süleyman'ın adını taşıyan Bilgelik kitabı da der ki: “Bilgeliği ve terbiyeyi hor gören bedbahttır; umudu boş, emekleri nafile, işleri faydasızdır.” Madem meskûn dünya Tanrı'nın bilgeliğiyle doğrultuluyor, biz de elimizden geldiğince, belki de yıkılmış olan kendi meskûn dünyamızın doğrultulmasını dileyelim. Çünkü bu meskûn dünya, “sıkıntı yerine” geldiğimizde yıkıldı; “günah işlediğimizde, dinsizlik ettiğimizde, haksızlık yaptığımızda” yıkıldı ve doğrultulmaya muhtaçtır. O hâlde meskûn dünyayı doğrultan Tanrı'dır.

“Meskûn dünyayı doğrultan” sözünü böyle anlamaz da meskûn dünyayı daha genel bir anlamda alırsan, onu neyden doğrulttuğunu ara, meskûn dünyanın düşüşünü ara ki düşüşünü bularak doğruluşunu da göresin. Meskûn dünyayı böyle anlıyorsan, bu dünyada yaşayan herkes ⟨doğrultulmadan önce düşmüştür. Düşmüşse⟩ doğrultulmaya muhtaç olduğu açıktır; düşmemiş olan hiç kimse doğrultulmaya muhtaç değildir. Doğrultulmuşsa ne olduğuna bakalım: Meskûn dünyadaki herkesin günah yüzünden düştüğü açıktır. “Ezilmişleri doğrultan” Rab'dir, “düşenlerin hepsine destek olan” da O'dur; “Âdem'de herkes ölür” ve böylece meskûn dünya düşmüştür ve “Mesih'te herkes” yaşama kavuşsun diye doğrultulmaya muhtaçtır. Böylece meskûn dünyayla ilgili sözü iki türlü açıklamış oldum: bir yandan tek tek her insana uygulayıp her psykhē'nin ya meskûn ya ıssız olduğunu gösterdim, öte yandan sözü meskûn dünyanın kendisi üzerine kurdum.

8.1

Τρεῖς οἱονεὶ ἀρετὰς παραλαβὼν ὁ προφήτης τοῦ θεοῦ, ⟨τὴν⟩ ἱσχὺν αὐτοῦ καὶ τὴν σοφίαν αὐτοῦ καὶ τὴν φρόνησιν αὐτοῦ, ἐκάστῃ αὐτῶν οἰκεῖόν τι ἔργον ⟨ἀπονέμει⟩, τῇ μὲν ἱσχύϊ τὴν γῆν, τῇ δὲ σοφίᾳ τὴν οἱκουμένην, τῇ δὲ φρονήσει τὸν οὐρανόν· ἄκουε γὰρ τῆς λέξεως λεγούσης· »κύριος ὁ ποιήσας τὴν γῆν έν τῇ ἰσχύϊ αὐτοῦ, ὁ ἀνορθώσας τὴν οἰκουμένην έν τῇ σοφίᾳ αὐτοῦ, καὶ έν τῇ φρονήσει αὐτοῦ ἐξέτεινεν τὸν οὐρανόν«. καὶ ἡμεῖς δὲ πρὸς τὴν ἡμετέραν γῆν (λέλεκται γὰρ πρὸς τὸν Ἀδάμ. »γῆ χρείαν ἔχομεν τῆς ἰσχύος τοῦ θεοῦ, χωρὶς δὲ τῆς δυνάμεως τοῦ θεοῦ οὐχ οἷοί τέ ἐσμεν ἐπιτελέσαι ταῦτα, ὅσα οὐ κατὰ >τὸ φρόνημά ἐστιν τῆς σαρκός<. >νεκρωθέντων δὲ τῶν μελῶν τῶν ἐπὶ τῆς<, ἔσται τὸ κατὰ τὸ βούλημα τοῦ πνεύματος, ἐπεὶ τῷ >πνεύματι αἱ πράξεις τῆς σαρκὸς< κατὰ τὸν ἀπόστολον θανατοῦνται. »κύριος« οὖν »ὁ ποιήσας τὴν γῆν έν τῇ ἰσχύϊ αὐτοῦ«. ἐὰν δὲ ἔλθῃς καὶ ἐπὶ ταύτην τὴν γῆν, εἰ δύνασαι ἰδεῖν τὸ ἐν τῷ Ἰὼβ γεγραμμένον, ὡς έν τοῖς ἀκριβεστέροις ἀντιγράφοις εὕρομεν, ὅτι ἔστησεν αὐτὴν »ἐπ᾿ οὐδενί«, ὄψῃ ὅτι ἰσχυϊ θεοῦ κατὰ τὸ μεσαίτατον κεῖται. Ἕρχομαι καὶ ἐπὶ τὴν οἰκουμένην. οἶδα ψυχὴν οἰκουμένην, οἶδα ψυχὴν ἔρημον. εἰ γὰρ οὐκ ἔχει τὸν θεόν, ⟨εἰ⟩ οὐκ ἔχει τὸν Χριστὸν τὸν εἰπόντα· >ἐγὼ καὶ ὁ πατήρ μου ἐλευσόμεθα πρὸς αὐτὸν καὶ μονὴν παρ᾿ αὐτῷ, ποιησόμεθα< εἰ οὐκ ἔχει τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ψυχή, ἔρημός έστιν. οἰκουμένη δέ ἐστιν, ὅτε πεπλήρωται θεοῦ, ὅτε ἔχει τὸν Χριστόν, ὅτε πνεῦμα ἅγιόν ἐστιν ἐν αὐτῇ. ταῦτα δὲ ποικίλως καὶ διαφόρως έν ταῖς γραφαῖς λέγεται, τὸ εἶναι τὸν πατέρα καὶ τὸν υἱὸν καὶ τὸ ἄγιον πνεῦμα ἐν τῇ τοῦ ἀνθρώπου ψυχῇ. ὁ γοῦν Δαβὶδ ἐν τῷ ψαλμῷ τῆς ἐξομολογήσεως περὶ τούτων τῶν πνευμάτων αἰτεῖ τὸν πατέρα λέγων· »πνεύματι ἡγεμονικῷ στήριξόν με«, »πνεῦμα εὐθὲς ἐγκαίνισον έν τοῖς ἐγκάτοις μου«, »καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιόν σου μὴ ἀντανέλῃς άπ΄ ἐμοῦ((. τίνα τὰ τρία πνεύματα ταῦτα; τὸ ἡγεμονικὸν ὁ πατήρ, τὸ εὐθὲς ὁ Χριστός, καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ⟨τὸ τὸ ἄγιον⟩ ταῦτα είς τὸ παραστῆσαι τὴν οἱκουμένην οὐκ ἄλλως μένην ἢ έν τῇ σοφίᾳ τοῦ θεοῦ· »ἡ« γὰρ »σοφία βοηθήσει τῷ σοφῷ ὑπὲρ δέκα ἐξουσιάζοντας τοὺς ὄντας έν τῇ πόλει«. »σοφίαν δὲ καὶ παιδείαν ὁ ἐξουθενῶν ταλαίπωρος, καὶ κενὴ ἡ ἐλπὶς αὐτοῦ, καὶ οἱ κόποι αὐτοῦ ἀνόνητοι, καὶ ἄχρηστα τὰ ἔργα αύτοῦ«, φησὶν ἡ Σοφία ἡ ἐπιγεγραμμένη Σολομῶντος. διὰ τοῦτο ὅση δύναμις, ἐπεὶ ἀνορθοῦται ἡ οἰκουμένη έν τῇ σοφίᾳ τοῦ θεοῦ, βουλώμεθα δὴ καὶ αὐτοὶ ἀνορθωθῆναι ἡμῶν τὴν οἰκουμένην τάχα πεσοῦσαν· πέπτωκεν γὰρ αὕτη ὴ οἰκουμένη ἡνίκα ἤλθομεν εἰς τὸν τόπον τῆς κακώσεως, πέπτωκεν αὕτη ἡ οἰκουμένη ἡνίκα »ἡμάρτομεν, ἠσεβήσαμεν, ἡδικήσαμεν«, καὶ δεῖται ἀνορθώσεως. θεὸς οὖν ὁ ἀνορθώσας τὴν οἱκουμένην ἐστίν. εἰ δὲ μὴ τοιοῦτον λαμβάνεις τὸ »ἀνορθώσας τὴν οἱκουμένην«, ἀλλὰ κοινότερον νοήσας τὴν ἰκουμένην, ζήτει πόθεν ἀνορθώσας ἐστὶν τὴν οἰκουμένην, ζήτει τῆς οἱκουμένης πτῶσιν, ἕνα εὑρὼν αὑτῆς τὴν πτῶσιν ἴδῃς αὐτῆς τὴν ἀνόρθωσιν. εἴ τις οὖν έστιν ἐν τῇ οἰκουμένῃ ταύτῃ, ἐὰν οὔτως νοήσῃς τὴν οἰκουμένην, ⟨πρὸ ἀνορθώσεως κεν. εἰ δὲ πέπτωκε⟩ δῆλον ὅτι δεῖται τῆς ἀνορθώσεως, οὐδεὶς δὲ πεσὼν δεῖται τῆς ἀνορθώσεως. ݲεἰ δὲ ἀνωρθώθη, ἴδωμεν τίς δῆλον ὅτι πέπτωκεν ἕκαστος τῶν ἐν τῇ οἰκουμένῃ ἀπὸ ἀμαρτίας. καὶ κύριός έστιν ὁ ἀνορθῶν τοὺς κατερραγμένους«, καὶ »ὑποστηρίζει πάντας τοὺς καταπίπτοντας«, »ἐν τῷ Ἀδὰμ πάντες άποθνᾐσκουσιν«, καὶ οὕτως πέπτωκεν ἡ οἰκουμένη καὶ δεῖται ἀνορθώσεως, έν »ἐν τῷ Χριστῷ πάντες« ζωοποιηθῶσιν. ὥστε διχῶς ἀποδέδωκα τὰ περὶ τῆς οἰκουμένης, πῇ μὲν ἐπὶ ἔνα ἕκαστον δεικνὺς πῶς ἐκάστη ψυχὴ ἤτοι οἱκουμένη ἐστὶν ἢ ἔρημος, πῇ δὲ ἐπ’ αὐτῆς στήσας τὸν λόγον τῆς οἰκουμένης.

8.2“Ve phronēsis'iyle göğü gerdi.” Peygamber phronēsis'i gök için gelişigüzel seçmemiştir; Süleyman'ın Meselleri'nde de şu sözü bulursun: “Tanrı yeryüzünü bilgelikle temellendirdi, gökleri phronēsis ile hazırladı.” Demek ki Tanrı'nın bir phronēsis'i vardır ve onu Mesih İsa'dan başka yerde aramamalısın. Çünkü Tanrı'ya ait bu türden ne varsa hepsi Mesih'tir: Tanrı'nın bilgeliği O'dur, Tanrı'nın [gücü] O'dur, Tanrı'nın adaleti O'dur, kutsanma O'dur, kurtuluş O'dur; aynı şekilde Tanrı'nın phronēsis'i de O'dur. Ama dayanak tek olsa da bu çok sayıdaki ad, zihnin ayırt ettiği farklı yönleri gösterir. Mesih'i bilgelik olarak düşündüğünde adalet olarak düşündüğündekiyle aynı şeyi düşünmezsin. Bilgelik olarak düşündüğünde ilahî ve insanî şeylerin epistēmē'sini anlarsın; adalet olarak düşündüğünde evrende herkese hakkını veren gücü; kutsanma olarak düşündüğünde iman edenlerin ve kendini Tanrı'ya adayanların kutsal olmasını sağlayanı. Phronēsis olarak da aynı şekilde düşüneceksin: iyinin, kötünün ve ikisi de olmayanın epistēmē'si. Madem gökte oturanlar ya da göksel insanı taşıyanlar için phronēsis kötüyü iyiden ayırır, artık ne o gök kirlenir, çünkü gök Tanrı'nın phronēsis'iyle gerilmiştir, ne de gök olan adil kişi kirlenir (adil kişi de göktür). Nitekim “Göğü phronēsis'iyle gerdi” denmiştir.

Peki gök nasıl gerilir? Bilgelik onu gerer. Bilgeliğin gerdiği şu sözden bellidir: “Sözlerimi gerip uzattım, siz kulak vermediniz”; demek ki sözlerin bir gerilişi vardır. Gök de böyle gerilir. Yüz üçüncü mezmurda da “göğü bir deri gibi geren” denir. Önceden büzülmüş olan psykhē'miz de Tanrı'nın bilgeliğini alabilsin diye gerilir. Ama konumuza dönelim. Göğün phronēsis ile var olduğundan söz ediyorduk ve göksel insanı taşıyanların kendilerinin de gök olduğunu söylüyoruz. Günah işleyene “Topraksın ve toprağa döneceksin” deniyorsa, göklerin krallığı kendisinin olan adil kişiye “Göksün ve göğe döneceksin” denemez mi? Yahut topraktan olan yüzünden “topraktan olanın suretini” taşıyana “Topraksın ve toprağa döneceksin” denecekse, sen “göksel olanın suretini” taşıdığında, göksel olan yüzünden “Göksün ve göğe döneceksin” demek yakışmaz mı? Her birimizin göksel ve dünyevî işleri vardır. Dünyevî işler, onları yeryüzünde biriktiren, [gökte] biriktirmeyen kişiyi kendi akrabaları olan toprağa indirir. Buna karşılık aretē'ye uygun yapılan işler, onları [gökte] biriktireni, “göksel olanın suretini” taşıyanı, bu işlerin akrabası olan gökteki yerlere yeniden çıkarır.

8.2

Καὶ ἐν τῇ φρονἠσει αὐτοῦ ἐξέτεινεν τὸν οὐρανόν((. οὐ συντυχικῶς τὴν φρόνησιν παρέλαβεν ἐπὶ τοῦ οὐρανοῦ· εὑρήσεις γὰρ ἐν ταῖς Παροιμίαις λεχθέν. »ὁ θεὸς ἐν τῇ σοφίᾳ ἐθεμελίωσεν τὴν γῆν, ἡτοίμασεν δὲ οὐρανοὺς ἐν φρονήσει«. ἔστιν οὑν τις φρόνησις θεοῦ, ἥν μὴ ζήτει ⟨εἰ μὴ⟩ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. πάντα γὰρ ὅσα τοῦ θεοῦ τοιαῦτά ἐστιν, ὁ Χριστός ἔστιν. σοφία τοῦ θεοῦ αὐτός, θεοῦ θεοῦ αὐτός, δικαιοσύνη θεοῦ αὐτός, ἁγιασμὸς αὐτός, ἀπολύτρωσις αὐτός· οὕτως φρόνησις αὐτός ἐστιν θεοῦ. ἀλλὰ τὸ μὲν ὑποκείμενον ἕν έστιν, ταῖς δὲ ἐπινοίαις τὰ πολλὰ ὁνόματα ἐπὶ διαφόρων ἐστίν. καὶ οὐ ταὐτὸν νοεῖς περὶ τοῦ Χριστοῦ, ὅτε νοεῖς αὐτὸν σοφίαν, καὶ ὅτε νοεῖς αὐτὸν δικαιοσύνην. ὅτε μὲν γὰρ σοφίαν, τὴν ἐπιστήμην λαμβάνεις τῶν θείων καὶ ἀνθρωπίνων. ὅτε δὲ δικαιοσύνην, τὴν τοῦ κατ΄ άξίαν ἀπονεμητικὴν δύναμιν ἐν τῷ παντί· καὶ ὅτε ἁγιασμόν, τὸν περιποιητικὸν τοῦ ἁγίους γενέσθαι τοὺς πιστεύοντας καὶ ἀνακειμένους τῷ θεῷ. οὕτως οὖν Ι καὶ φρόνησιν αὐτὸν νοήσεις, ὅτε ἐπιστήμη ἐστὶν ἀγαθῶν καὶ κακῶν καὶ οὐθετέρων. ἐπεὶ οὐν χωρίζεται τοῖς ἐν οὐ- ρανῷ κατοικοῦσιν ἢ τοῖς τὸν οὐράνιον ἄνθρωπον φοροῦσιν † χωρίσαντος τὰ κακὰ ἀπὸ τῶν ἀγαθῶν, ἴνα μηκέτι μολύνηται ἐκεῖνος ὁ οὐ- ρανὸς διὰ τὸ τῇ φρονήσει τοῦ θεοῦ ἐκτετάσθαι τὸν οὐρανὸν μήτε ὁ δίκαιος ὢν οὐρανός (ἔστιν δὲ καὶ ὁ δίκαιος οὐρανός, ὡς εἴρηται. »καὶ ἐξέτεινεν τὸν οὐρανὸν τῇ φρονήσει αύτοῦ«. Πῶς οὖν ἐκτείνεται ὁ οὐρανός; ἐκτεινούσης αὐτὸν τῆς σοφίας. δηλοῦται δὲ ὡς ἡ σοφία ἐκτείνει ἐν τῷ τῷ »ἐπειδὴ ἐξέτεινον λόγους καὶ οὐ προσείχετε«, καὶ λέγει ἔκτασίν τινα εἶναι λόγων· οὕτως ἐκτείνεται ὁ οὐρανός. καὶ ἐν ἑκατοστῷ τρίτῳ λέγεται ψαλμῷ. »ἐκτείνωνξ τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ δέρριν«, ἐκτείνεται δὲ καὶ ἡ ψυχὴ ἡμῶν πρότερον συνεσταλμένη, ἴνα δυνηθῇ χωρῆσαι τὴν σοφίαν τοῦ θεοῦ. ἀλλὰ γὰρ ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν. ἐλέγομεν περὶ τοῦ τὸν οὐρανὸν ἐν φρονήσει γεγονέναι. καί φαμεν ὅτι οἱ τὸν οὐράνιον ἄνθρωπον φοροῦντες καὶ αὐτοί εἰσιν οὐρανός. εἰ γὰρ πρὸς τὸν ἁμαρτά- νοντα λέγεται. »γῆ εἶ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ«, πρὸς τὸν δίκαιον οὐκ ἂν λεχθείη, οὑ ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν‘· οὐρανὸς εἶ, καὶ εἰς οὐρανὸν ἀπελεύσῃ; ἢ διὰ μὲν τὸν χοϊκὸν λεχθήσεται τῷ φοροῦντι »τὴν εἰκόνα τοῦ χοϊκοῦ«. »γῆ εἶ, καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ«, διὰ δὲ τὸν οὐράνιον, ἐπὰν φορέσῃς »τὴν εἰκόνα τοῦ ἐπουρανίου«, οὑκέτι ἁρμόσει λέγεσθαι. οὐρανὸς εἶ, καὶ εἰς οὐρανὸν ἀπελεύσῃ; ἐκαστος οὖν ἡμῶν ἔχει ἔργα οὑράνια καὶ ἐπίγεια. ἐπίγειά ἐστιν ἔργα, ἅ ἐπὶ τὴν συγγενῆ αὐτοῖς γῆν κατάγει τὸν θησαυφίζοντα αὐτὰ ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ μὴ θησαυρίζοντα ἐν . πάλιν ἐπὶ τὰ συγγενῆ τοῖς ἔργοις χωρία τὰ ἐν τῷ οὐρανῷ ἀνάγει τὸν θησαυρίξοντα ἐν , τὸν φορέσαντα «τὴν εἰκόνα τοῦ ἐπουρανίου« τὰ πραττόμενα κατ΄ ἀρετήν.

8.3“Ve yerin ucundan bulutlar çıkardı.” Bu söz geçenlerde mezmurda da karşımıza çıkmıştı ve Tanrı'nın “yerin ucundan bulutları” nasıl çıkardığını anlatmıştık. Bunları yinelemek gerekiyor: Bilenler için söylenenler daha da aydınlansın ve akıllarında tazelensin; unutmuş ya da o gün orada bulunmamış olanlar içinse bu söz, ister vahiyle açılıp aşikâr olmuş ister nasıl olursa olsun anlaşılmış olsun, açıklığa kavuşsun.

Azizlerin bulut olduğunu söylüyorduk. “Hakikatin bulutlara kadar” sözü cansız bulutlar için söylenmiş olamaz. Tanrı'nın hakikati, Tanrı'nın buyruğunu işiten, yağmuru nereye salacağını ve kimden esirgeyeceğini bilen bulutlara kadar ulaşır. Tanrı'nın yağmasını ya da yağmamasını buyurduğu bulutlar bulunduğu için şöyle yazılmıştır: “Bulutlara, onun üzerine yağmur yağdırmamalarını buyuracağım.” Bu bulutlara gelince, yağmur yağmayacaksa Tanrı onlara bağa ya da ülkeye yağmur yağdırmamalarını buyurmaz, bulut hiç görünmez olur. Krallar'ın üçüncü kitabında böyle yazılıdır: kuraklık boyunca bulut görünmemiş, İlyas'ın peygamberlik sözü uyarınca yağmur yağacağı zaman “bir adamın izi gibi” bir bulut izi belirmiş ve yağmuru yapan bulut oluşmuştur. “Bulutlara, onun üzerine yağmur yağdırmamalarını buyuracağım” sözü ise bulutların var olduğu ama psykhē yağmura lâyık olmadığında onlara yağmamalarının buyrulduğu durum için söylenir. Şu hâlde azizlerin her biri buluttur. Musa bulut idi ve bulut olarak şöyle diyordu: “Kulak ver ey gök, konuşacağım; yer ağzımdan çıkan sözleri işitsin. Sözüm yağmur gibi beklensin.” ⟨Bulut olmasaydı “Sözüm yağmur gibi” asla demezdi.⟩ “Sözlerim çiy gibi insin.” Yine bulut olarak der ki: “Yaban otu üzerine sağanak gibi, çimen üzerine kar gibi; çünkü Rab'bin adını çağırdım.” Aynı şekilde İşaya da bulut olarak der ki: “Dinle ey gök, kulak ver ey yer, çünkü Rab konuştu.” Kendisi de bulut olduğu ve kendisiyle birlikte peygamberlik edenlere bulut dediği için, peygamberlik ederken şöyle der: “Bulutlara, onun üzerine yağmur yağdırmamalarını buyuracağım.”

8.3

Καὶ ἀνάγαγεν νεφέλας ἐξ ἐσχάτου τῆς γῆς«. τοῦτο τὸ ῥητὸν πρώην καὶ ἐν τῷ ψαλμῷ ἐνέπεσεν, καὶ ἐλέγομεν, πῶς ὁ θεὸς »ἀνήγαγεν νεφέλας νεφέλας ἐξ ἐσχάτου τῆς γῆς«. ἅπερ χρεία ἐστὶν ἐπαναλαβεῖν, τοῖς μὲν εἰδόσιν εἰς ἐπιτράνωσιν καὶ ὑπόμνησιν τῶν εἰρημένων, τοῖς δὲ ἐπιλαθομένοις ἢ μὴ παρατετυχηκόσιν εἰς σαφήνειαν τούτου, εἴτε ἀποκαλυπτομένου καὶ φανεροῦ γενομένου εἴτε ὁπώσποτε νοουμένου. ⟨ἐ⟩λέγομεν δὲ τοὺς ἀγίους εἶναι νεφέλας. τὸ γὰρ »ἡ ἀλήθειά σου τῶν νεφελῶν« οὐ δύναται ἀναφέρεσθαι ἐπὶ τὰς ἀψύχους νεφέλας· ἀλλὰ ἡ ἀλήθεια τοῦ θεοῦ ἕως τῶν νεφελῶν ἐστιν, αἵτινες ἀκούουσιν ἐντολῆς θεοῦ καὶ οἴδασιν, ποῦ ἐκπέμπωσιν ὑετὸν καὶ ἀπὸ τίνων κωλύσωσιν· ὡς οὐσῶν γὰρ νεφελῶν, αἶς ἐντέλλεται ὁ θεὸς μὴ βρέχειν ἢ βρέχειν, γέγραπται »ταῖς νεφέλαις ἐντελοῦμαι τοῦ μὴ βρέξαι ἐπ αὐτὸν ὑετόν«. ἐπὶ μὲν οὖν τούτων ⟨τῶν⟩ νεφελῶν, ἐὰν μὴ ὑετὸς οὐκ ἐντέλλεται ὁ θεὸς ταῖς νεφέλαις τοῦ μὴ βρέχειν ἐπὶ τὸν ἀμπελῶνα ἢ τὴν χώραν ὑετόν, ἀλλ' ὅλως οὐ φαίνεται νεφέλη, ὡς ἐν τῇ τρί⟨τῃ⟩ τῶν Βασιλειῶν γέγραπται. ὅπου παρὰ τὸν καιρὸν τῆς ἀβροχίας νεφέλη οὐκ ἐφαίνετο, ἡνίκα δὲ κατὰ τὸν λόγον τῆς προφητείας τοῦ Ἠλίου ἔμελλεν ὁ ὑετὸς γίνεσθαι, ἴχνος ἐφάνη νεφέλης »ὡς ἴχνος ἀνδρὸς« καὶ ἐγένετο νεφέλη ποιοῦσα τὸν ὑετόν. ὡς δὲ ὑπαρχουσῶν μὲν τῶν νεφελῶν, κελευομένων δὲ μὴ ὕειν ὅταν ἀ⟨να⟩ξία ἡ ψυχὴ τοῦ ὑετοῦ τυγχάνῃ, λέγεται τὸ »ταῖς νεφέλαις ἐντελοῦμαι τοῦ μὴ βρέξαι ἐπ' αὐτὸν ὑετόν«. οὐκοῦν ἕκαστος τῶν ἁγίων νεφέλη ἐστίν. Μωσῆς νεφέλη ἦν καὶ ὡς νεφέλη ἔλεγεν· »πρόσεχε, οὐρανέ, καὶ λαλήσω· καὶ ἀκουέτω γῆ ῥήματα στόματός μου. προσδοκάσθω ὡς ὑετὸς τὸ ἀπόφθεγμά μου. ⟨εἰ μὴ ἡν νεφέλη, οὐδέποτ' ἂν εἶπε. ὡς ὑετὸς τὸ ἀπόφθεγμά μου,⟩ καὶ καταβήτω ὡς δρόσος τὰ ῥήματά μου«. ὡς νεφέλη λέγει· »ὡσεὶ ὅμβρος ἐπ' ἄγρωστιν, καὶ ὡσεὶ νιφετὸς ἐπὶ χόρτον· ὅτι ὄνομα κυρίου έξλακεσα«. οὕτως ὡς νεφέλη καὶ Ἡσαΐας λέγει· »ἄκουε, οὐρανέ, καὶ ἐνωτίξου, γῆ, ὅτι κύριος ἐλάλησεν«. καὶ ἐπειδήπερ καὶ αὐτὸς ἡν νεφέλη, νεφέλη, ὄλεγεν νεφέλας τοὺς συμπροφητεύοντας αὐτῷ, φησὶν προφητεύων· »ταῖς νεφέλαις ἐντελοῦμαι τοῦ μὴ βρέξαι εἰς αὐτὸν ὑετόν«.

8.4Bulutların kim olduğunu anladıysak, Tanrı'nın “yerin ucundan bulutları” nasıl çıkardığına bakalım. “Yerin ucundan” ne demek? Kurtarıcı şöyle diyor: “Aranızda birinci olmak isteyen, herkesin sonuncusu olsun.” Pavlus bu buyruğu tuttu ve bu dünyada sonuncu oldu. Bu yüzden der ki: “Bana öyle geliyor ki Tanrı biz elçileri ölüme mahkûm kişiler gibi en sona koydu; dünyaya, meleklere ve insanlara seyirlik olduk.” Demek ki Kurtarıcı'nın buyruğunu tutup bu hayat bakımından sonuncu olan kişi bulut olur. Tanrı bulutları yerin birincilerinden çıkarmaz; konsüllerden çıkarmaz, valilerden çıkarmaz, zenginlerden çıkarmaz. Çünkü “Ne mutlu yoksullara, Tanrı'nın krallığı sizindir.” Görüyor musun, Tanrı bulutları sonunculardan nasıl çıkarıp nasıl vücuda getiriyor? Bu yüzden, Tanrı'nın hakikatinin ulaştığı bulutlar olmak istiyorsak, herkesin sonuncusu olalım, işlerimizle ve iç hâlimizle şunu söyleyelim: “Bana öyle geliyor ki Tanrı biz elçileri en sona koydu.” Ben elçi olmasam da sonuncu olabilirim; öyle ki Tanrı bulutları “yerin ucundan” çıkarırken beni de çıkarsın.

“Ve şimşekleri yağmur için yaptı.” Bu konulara hâkim olanlar, şimşeğin bulutların birbirine sürtünmesinden doğduğunu söylerler. Yeryüzünde çakmak taşlarında olan şeyin, yani iki taş çarpışınca ateş çıkmasının, bulutlarda da olduğunu ileri sürerler: Fırtınalarda bulutlar çarpışınca şimşek çakar. Bu yüzden şimşek çoğunlukla gökgürültüsüyle birlikte görülür; gökgürültüsü bulutların çarpışmasının sesini duyurur, şimşek ise ışığı doğurur.

8.4

Εἰ δὲ νενόηται ἡμῖν, τίνες εἰσὶν αἱ νεφέλαι, ἴδωμεν πῶς ὁ θεὸς ἀνάγων ἐστὶν νεφέλας ἐξ ἐσχάτου τῆς γῆς«. πῶς ἀπ’ »ἐσχάτου τῆς γῆς«; φησὶν ὁ σωτήρ. »ὁ θέλων έν ὑμῖν εἶναι πρῶτος ἔσται πάντων ἔσχατος«. ἐτήρησεν ταύτην τὴν ἐντολὴν Παῦλος, καὶ ἡν ἔσχατος έν τούτῳ τῷ κκόσμῳ. διό φησιν· »δοκῶ γάρ, ὁ θεὸς θεὸς τοὺς ἀποστό- λους ἐσχάτους ἀπέδειξεν, ὡς ἐπιθανατίους, ὅτι θέατρον ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ καὶ ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώποις«. εἴ τις οὖν οὖν τηρῶν τὴν τοῦ σωτῆρος ἐντολὴν καὶ γενόμενος ἔσχατος ὡς πρὸς τὸν βίον τοῦτον, οὑτος γίνεται νεφέλη. καὶ ἀνάγει νεφέλας ὁ θεὸς οὐκ ἀπὸ τῶν πρώτων τῆς γῆς, οὐκ ἀπὸ ὑπατικῶν ἀνάγει νεφέλας, οὐκ ἀπὸ ἡγουμένων ἀνάγει νεφέλας, οὐκ ἀπὸ πλουσίων· »μακάριοι« γὰρ »οἱ πτωχοί, ὅτι ὑμετέρα ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ«. ὁρᾷς πῶς ἀπὸ τῶν ἐσχάτων ἀνάγει ὁ θεὸς καὶ σωματοποιεῖ τὰς νεφέλας; διὰ τοῦτο εἰ βουλόμεθα γενέσθαι νεφέλαι, ἐφ' ἃς φθάνει ἡ ἀλήθεια τοῦ θεοῦ, ἔσχατοι πάντων γενώμεθα καὶ εἴπωμεν ἔργοις καὶ διαθέσει τὸ »δοκῶ γάρ, ὁ θεὸς ἡμᾶς τοὺς ἀποστόλους ἐσχάτους ἀπέδειξεν( κἂν μὴ ἀπόστολος ὦ, ἔξεστί μοι γενέσθαι ἐσχάτῳ, ἵνα ὁ θεὸς ἀνάγων νεφέλας 241r | ἀπ' »ἐσχάτου τῆς γῆς« ἀναγάγῃ με. »Καὶ ἀστραπὰς εἰς ὑετὸν ἐποίησεν«. λέγουσιν οἱ περὶ ταῦτα δεινοί, ὅτι ἡ γένεσις τῶν ἀστραπῶν ἀπὸ τῶν νεφελῶν γίνεται ἀλλή- λαις προστριβομένων. ὅπερ γὰρ συμβαίνει περὶ τοὺς πυροβόλους λί- θους ἐπὶ γῆς, ἕνα δύο λίθων προσκρουσάντων πῦρ γενγθῇ, τοῦτο γίνεσθαι καὶ ἐπὶ τῶν νεφελῶν φασιν. προσκρουομένων τῶν νεφελῶν κατὰ τοὺς χειμῶνας γίνεται ἡ ἀστραπή. διὸ ὡς ἐπίπαν ἡ άστραπὴ ἅμα βροντῇ γίνεται, τῆς μὲν βροντῆς ἐμφαινούσης τὸν ἡχον τοῦ συγκρουσμοῦ τῶν νεφελῶν, τῆς δὲ ἀστραπῆς γεννώσης τὸ φῶς.

8.5Bu örneği anladıysan, bana zihinle kavranan bulutu da gör. Musa bulut idi, Nun oğlu Yeşu bulut idi. Bu ikisi birbirleriyle konuşur ve sözlerinden şimşek doğar. Yeremya bulut idi, Baruk bulut idi. Birbirleriyle konuşurlar ve Yeremya'nın sözlerinden, Baruk'un sözlerinden şimşek çıkar. Böylece, gücün yeterse, şimşeğin nasıl geldiğini Kutsal Yazılar'dan derle. Yeni Ahit'te de Pavlus ile Silvanus iki buluttu. Bir araya geldiler ve mektubun şimşeği çaktı.

Demek ki Tanrı “şimşekleri yağmur için yaptı ve hazinelerinden rüzgârlar çıkardı.” Peki şu bildiğimiz rüzgârlar hazinelerde midir? Yeryüzünde esen bu rüzgârların tabiatının nasıl oluştuğu belli değil mi? Ama rüzgârların hazineleri, ruhların hazineleri de vardır: “Bilgelik ve anlayış ruhu, öğüt ve kudret ruhu, bilgi ve dindarlık ruhu”, “Tanrı korkusu ruhu”, “güç, sevgi ve sağduyu ruhu.” Bu rüzgârları Kutsal Yazılar'dan sen de derleyebilirsin. Bu ruhlar hazinelerdedir. Hazineler nedir? “Bilgeliğin ve bilginin gizli hazineleri O'ndadır” denir ya, işte bu hazineler Mesih'tedir. Demek ki bu rüzgârlar, bu ruhlar oradan gelir ki kimi bilge, kimi iman sahibi, kimi bilgi sahibi olsun, kimi de Tanrı'nın başka bir lütfunu alsın. Çünkü “Birine Ruh aracılığıyla bilgelik sözü verilir, başkasına aynı Ruh'a göre bilgi sözü, bir başkasına aynı Ruh'ta iman.”

8.5

εἰ νενόηκας τὸ παράδειγμα, ἴδε μοι καὶ τὴν νοητὴν νεφέλην. Μωσῆς νεφέλη ἦν, Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ νεφέλη ἦν. αὐται δὴ ὁμιλοῦσιν ἀλλή- λαις, καὶ ἀπὸ τῶν λόγων αὐτῶν ἀστραπὴ γίνεται. Ἱερεμίας νεφέλη ἦν, Βαροὺχ νεφέλη ἦν. διαλέγονται πρὸς ἀλλήλους, ἡλθεν ἡ ἀστραπὴ ἀπὸ τῶν λόγων Ἱερεμίου καὶ τῶν λόγων Βαρούχ. οὕτως εἰ δύνασαι συνάγαγε ἀπὸ τῶν γραφῶν, τίνα τρόπον ἀστραπὴ ἔρχεται. καὶ ἐν τῇ καινῇ διαθήκῃ Παῦλος καὶ Σιλουανὸς δύο νεφέλαι ἡσαν. ἡλθον ἐπὶ τὸ αὐτό, γέγονεν ἡ τῆς ἐπιστολῆς ἀστραπή. »Ἀστραπὰς« οὐν ὁ θεὸς »εἰς ὑετὸν ἐποίησεν καὶ ἐξήγαγεν ανέμους ἐκ θησαυρῶν αὐτοῦ«. ἀρα οὑν οὑτοι οἱ ἄνεμοι ἐν θησαυροῖς εἰσιν; ἢ οὐχὶ φαίνεται ἡ τούτων φύσις πνεόντων ἐπὶ γῆς τίνα τρόπον ὑφίσταται; ἀλλ’ εἰσί τινες ἀνέμων θησαυροί, πνευμάτων θησαυροί, »πνεῦμα σοφίας καὶ συνέσεως, πνεῦμα βουλῆς καὶ ἰσχύος, »πνεῦμα γνώσεως καὶ εὐσεβείας‘ «, »πνεῦμα φόβου θεοῦ«, »πνεῦμα δυνάμεως καὶ ἀγάπης καὶ σωφρονισμοῦ«. καὶ δύνασαι αὐτὸς ἀπὸ τῶν γραφῶν συναγαγεῖν αγαγεῖν τοὺς ἀνέμους τούτους. τὰ πνεύματα ταῦτα ἐν θησαυροῖς ἐστιν· οἱ θησαυροὶ τίνες εἰσίν; »ἐν ᾠ εἰσιν οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ γνώσεως ἀπόκρυφοι«; οὐτοι οἱ θησαυροὶ έν Χριστῷ εἰσιν. ἐκεῖθεν οὖν ἔρχονται οἱ ἄνεμοι οὑτοι, τὰ πνεύματα ταῦτα, ἵν ὁ μέν τις ᾐ σοφός, ὁ δέ τις πιστός, ὁ δέ τις ᾖ ἔχων γνῶσιν, ὁ δέ τις ὁτιποτοῦν ἄναλαβὼν χάρισμα θεοῦ· »ᾦ μὲν γὰρ διὰ τοῦ πνεύματος δίδοται λόγος σοφίας, ἄλλῳ δὲ λόγος γνώσεως κατὰ τὸ αὐτὸ πνεῦμα, ἐτέρῳ πίστις ἐν τῷ αὐτῷ πνεύματι«.

8.6Demek ki “yerin ucundan bulutlar çıkardı, şimşekleri yağmur için yaptı ve hazinelerinden rüzgârlar çıkardı.” Biz de Tanrı sayesinde bu hazinelere ulaşmayı umuyoruz. Çok sayıda hazine bulunduğuna göre, belki dirilenlerin Tanrı'nın hazinelerinde kendilerine göre dinlenme yerleri olacaktır. Demek istediğim şu: Ölülerin dirilişi belli sıralara göre olur, çünkü elçi “herkes kendi sırasında” der. Bu sıralar gelişigüzel birbirine karışmayacağına göre, bir sıra Tanrı'nın bir hazinesinde, başka bir sıra Tanrı'nın başka bir hazinesinde, üçüncü bir sıra da yine başka bir hazinesinde olacaktır. Ama bütün bu hazinelerin, içinde oturdukları tek bir hazinesi vardır. Bu yüzden Pavlus “Bilgeliğin ve bilginin gizli hazineleri O'ndadır” der. Çok sayıda inci sayesinde “çok değerli tek inciyi” elde ettiğim gibi, Tanrı'nın hazinelerinden gelen ruhlara lâyık olduğumda hazineler hazinesine, rabler Rabbine, krallar Kralına ulaşırım. Çünkü “hazinelerinden rüzgârlar çıkardı.”

8.6

»Ἀνήγαγεν« οὐν »νεφέλας ἐξ ἐσχάτου τῆς γῆς, καὶ άστραπὰς εἰς ὑετὸν ἐποίησεν, καὶ ἐξήγαγεν ἀνέμους ἐκ θησαυρῶν αὐτοῦ«. καὶ ἡμεῖς διὰ τὸν θεὸν ἐπὶ τοὺς θησαυροὺς τούτους ἐλπίζομεν καταντή- σεσθαι. καὶ ⟨ἐπεὶ⟩ εἰσίν τινες πολλοὶ θησαυροί, τάχα κατὰ τῶν ἀνισταμένων ἔσονται ἀναπαύσεις ἐν τοῖς θησαυροῖς τοῦ θεοῦ. ὅ δὲ λέγω τοιοῦτόν ἐστιν. ἡ ἀνάστασις τῶν νεκρῶν ἐν τάγμασίν τισιν γίνεται· φησὶ γὰρ ὁ ἀπόστολος »ἕκαστος δὲ ἐν τῷ ἰδίῳ τάματι«. καὶ ἐπεὶ μὴ ὡς ἔτυχεν συμφύρεται τὰ τάγματα, τόδε τὸ τάγμα ἔσται ἔν τινι θησαυρῷ θεοῦ καὶ τόδε τὸ τάγμα ἐν ἑτέρῳ θησαυρῷ θεοῦ καὶ τρίτον ἕτερον τάγμα ἔσται ἐν ἄλλῳ θησαυρῷ. οὗτοι μέντοιγε πάντες οἱ θησαυροὶ ἕνα ἔχουσιν θησαυρόν, ἐν ᾦ κατοικοῦσιν. διὸ παρὰ τῷ Παύλῳ λέλεκται· »ἐν ᾠ εἰσιν οἱ θησαυροὶ καὶ τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως ἀπόκρυφοι«. καὶ ὥσπερ κτῶμαι τὸν »ἕνα πολύτιμον μαργαρίτην(( διὰ τῶν πολλῶν μαργαριτῶν, οὕτως ἔρχομαι ἐπὶ τὸν θησαυρὸν τῶν θησαυρῶν, τὸν κύριον τῶν κυρίων, τὸν βασιλέα τῶν βασιλέων, ἐπὰν γένωμαι ἄξιος τῶν πνευμάτων τῶν ἀπὸ θησαυρῶν τοῦ θεοῦ· »ἐξήγαγεν« γὰρ »ἀνέμους ἐκ θησαυρῶν αὐτοῦ».

8.7“Her insan bilgisiyle ahmaklaştı.” Her insan bilgisiyle ahmaklaştıysa ve Pavlus da insansa, Pavlus da bilgisiyle ahmaklaşmıştır: “kısmen bilerek” ve “aynadan bakarak” ahmaklaşmıştır, çünkü şeylerin pek küçük, hatta denebilirse sonsuz küçük bir parçasını görüp kavrar. “Her insan bilgisiyle ahmaklaştı” sözünü zıddından hareketle de anlayabilirsin. Yeruşalim'in de günahları vardır, Sodom'un da; ama Yeruşalim'in daha ağır günahlarıyla karşılaştırılınca Sodom'un günahları adalettir, çünkü “Sodom senden daha adil çıktı” denir. Sodom'un günahları kendiliğinden adalet olmayıp yalnızca daha büyük haksızlığa nispetle adalet sayıldığı gibi, Pavlus'taki bilgi de göklerdeki o bilgiye, yetkin bilgiye nispetle ahmaklıktır. Bu yüzden “her insan bilgisiyle ahmaklaştı.” Sanırım Vaiz de buna benzer bir şey kavradığı için şöyle diyordu: “Dedim ki: Bilge olacağım. Ama bilgelik benden uzaklaştı, olduğundan da uzağa gitti; derin mi derin, onu kim bulacak?”

8.7

»Ἐμωράνθη πᾶς ἄνθρωπος ἀπὸ γνώσεως((. εἰ πᾶς ἄνθρωπος ἐμωράνθη ἀπὸ γνώσεως, καὶ Παῦλός ἐστιν ἄνθρωπος, Παῦλος ἐμωράνθη ἀπὸ γνώσεως >ἐκ μέρους γινώσκων καὶ ἐκ μέρους ἐμωράνθη ἀπὸ γνώσεως >δἰ ἐσόπτρου βλέπων< ἐν πολλοστημόριον καί, εἰ ἔστιν εἰπεῖν, ἀπειροστημόριον βλέπων καὶ καταλαμβάνων τῶν πραγμάτων. ἐκ τοῦ ἐναντίου δὲ νοήσεις τὸ »ἐμωράνθη πᾶς ἄνθρωπος ἀπὸ γνώσεως«. ἔστιν ἁμαρτήματα τῆς Ιερουσαλήμ, ἁμαρτήματα καὶ Σοδόμων, ἀλλὰ συφκρίσει τῶν χειρόνων ἁμαρτημάτων τῆς Ἱερουσαλὴμ δικαιοσύνη ἐστὶν τὰ Σοδόμων ἁμαρτή- ματα· »ἐδικαιώθη« γάρ φησι »Σόδομα ἐκ σοῦ«. ὥσπερ οὐν οὐχὶ δικαιοσύνη τὰ Σοδόμων ἁμαρτήματα ἀλλὰ ἀλλὰ ὡς πρὸς τὴν πλείονα ⟨δὲ⟩ ἀδικίαν δικαιοσύνη ἐστίν, οὕτως ἐκ τοῦ τοῦ γνῶσις, ἡ Παύλῳ γνῶσις, ὡς πρὸς τὴν γνῶσιν ἐκείνην τὴν οὖσαν έν τοῖς οὐρανοῖς, ὡς πρὸς τὴν τελείαν γνῶσιν μωρία ἐστίν. διὰ τοῦτο »ἐμωράνθη πᾶς ἄνθρωπος ἀπὸ γνώσεως«. τοιοῦτόν τι οἶμαι καταλαμβάνων ὁ Ἐκκλησιαστὴς ἔλεγεν. »εἶπα. σοφισθήσομαι. καὶ αὐτὴ ἐμακρύνθη ἀπ ἐμοῦ μακρὰν ὑπὲρ ὅ ἠν, καὶ βαθὺ βάθος, τίς εὑρήσει αὐτό«;

8.8Söz biraz cüret edip şunu söylemek üzere: Aramıza gelen şey, onun boşalmasıyla dünya dolsun diye kendini boşalttı. Aramıza gelen o şey kendini boşalttıysa, bu boşalma bilgelikti, “çünkü Tanrı'nın ahmaklığı insanlardan daha bilgedir.” “Tanrı'nın ahmaklığı” diyen ben olsaydım, kusur arayanlar beni nasıl suçlarlardı, nasıl kınarlardı! Onların da güzel saydığı onca şeyi söylemiş olsam bile, güzel söylenmemiş sandıkları bu sözden, “Tanrı'nın ahmaklığı” dediğim için, kınanırdım! Ama şimdi Pavlus, bir bilge olarak ve elçilik yetkisine sahip olarak yeryüzündeki bütün bilgeliği, kendisindekini de Petrus'takini ve elçilerdekini de, dünyaya gelmiş olan her türlü bilgeliği “Tanrı'nın ahmaklığı” diye adlandırmaya cesaret etti. Çünkü yeryüzünde hiçbir yere sığmayan o bilgeliğe, göklerin üstündeki, dünyanın ötesindeki o bilgeliğe nispetle, aramıza gelmiş olan bu şey Tanrı'nın ahmaklığıdır. Ama “Tanrı'nın” bu “ahmaklığı insanlardan daha bilgedir.” Hangi insanlardan? Ahmaklardan demiyorum; bilge insanlardan bile daha bilgedir. Bilgelerden bu çağın ister yöneticilerini ister peygamberlerini kastet, anlattığım “Tanrı'nın ahmaklığı” bu çağın yöneticilerinden de, “insanlardan” da “daha bilgedir.”

8.8

Μέλλει τι ἐπιτολμᾶν ὁ λόγος καὶ λέγειν, ὅτι τὸ ἐπιδημῆσαν τῷ βίῳ ἐκώνωσεν ἑαυτό, ἵνα τῷ κενώματι αὐτοῦ πληρωθῇ ὁ κός- μος. εἰ δὲ ἐκένωσεν ⟨ἑαυτὸ⟩ ἐκεῖνο τὸ ἐπιδημῆσαν τῷ βίῳ, ἐκεῖνο τὸ κένωμα σοφία ἠν. »ὅτι τὸ μωρὸν τοῦ θεοῦ σοφώτερον τῶν ἀνθρώπων ἐστίν«. εἰ ἐγὼ εἰρήκειν· »τὸ μωρὸν τοῦ θεοῦ«, πῶς ἂν οἱ φιλαίτιοι ⟨ἐν⟩εκάλεσάν μοι; πῶς ἂν ἐμέμψαντό μοι; πῶς ἂν μὲν εἰρημένων τῶν νομιξομένων καὶ αὐτοῖς καλῶν, τούτου δὲ ὡς οἴονται οὐ Ι καλῶς εἰρημένου κατηγορήθην, διότι εἶπον »τὸ μωρὸν τοῦ θεοῦ«; νυνὶ δὲ Παῦλος ὡς σοφὸς καὶ ἐξουσίαν ἔχων ἀποστολικὴν ἐτόλμησεν εἰπεῖν πᾶσαν τὴν ἐπὶ γὴν σοφίαν, καὶ τὴν ἐν αὐτῷ καὶ τὴν ἐν Πέτρῳ καὶ τοῖς ἀποστόλοις, πᾶσαν τὴν ἐπιδημήασαν τῷ κόσμῳ εἰναι »τὸ μωρὸν τοῦ θεοῦ«. ὡς γὰρ πρὸς ἐκείνην τὴν σοφίαν, ἣν οὐ χωρεῖ ἐπὶ γῆς τόπος, ὡς πρὸς ἐκείνην τὴν σοφίαν τὴν ὑπερουράνιον, τὴν ὑπερκόσμιον, τοῦτο τὸ ἐπιδημῆσαν μωρὸν τοῦ θεοῦ. ἀλλὰ τοῦτο »τὸ μωρὸν τοῦ θεοῦ σοφώτερον τῶν ἀνθρώπων ἐστίν«. ποίων ἀνθρώπων; οὐ τῶν μωρῶν λέγω, ἀλλὰ σοφώτερόν ἐστι καὶ τῶν σοφῶν ἀνθρώπων. κἂν τοὺς σοφοὺς εἴπῃς τοῦ αἰῶνος τούτου εἴτε ἄρχοντας εἴτε προφήτας, τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου »τὸ μωρὸν τοῦ θεοῦ«, ὅ διηγησάμην, »σοφώτερον τῶν ἀνθρώπων ἐστίν«.

8.9Söz şimdi şaşırtıcı bir şey söylemek üzere: “Dünyanın bilgeliği Tanrı katında ahmaklıktır” ve “Tanrı dünyanın bilgeliğini ahmaklaştırdı.” Peki Tanrı dünyanın bilgeliğini bilgelikle mi ahmaklaştırdı? Dünyanın bilgeliği, ahmak olduğu ortaya çıksın diye bilgeliği içine alabilir mi? Tanrı'nın bilgeliği, dünyanın bilgeliği çürütülsün diye ona karşı mı mücadele eder? Hayır, az bir şey yeter ve bu azıcık şey Tanrı'nın ahmaklığıdır; dünyanın bilgeliği bu küçücük ahmaklıkla ahmaklaşır ve çürütülür. Çünkü bu dünyanın bilgeliği Tanrı'nın bilgeliğine dayanamazdı. Tanrı'nın ahmaklığının “dünyanın bilgeliğini ahmaklaştırdığını” anlayasın diye bir örnek vereyim. Çok şey, hatta pek çok şey bildiği sanılan bir kişi olarak, akılsız, terbiyesiz, hiçbir şey anlamayan, yüce sözler uğruna da hiç mücadele etmeyen biriyle tartıştığımı varsayalım. Düşünceleri ahmakça ise, ona karşı diyalektiğe ya da daha derin nazariyelere ihtiyacım olur mu? Onun ahmaklığını çürütmek için, onun sözünden biraz daha keskin tek bir ufak söz yetmez mi? Aynı şekilde, bu dünyanın bilgeliğinin ahmaklaşması için Tanrı'nın bilgeliğinin ona karşı mücadele etmesine gerek yoktur, çünkü bu bilgelik çok aşağıdadır. Tanrı'nın ahmaklığı yeter, “çünkü Tanrı'nın ahmaklığı insanlardan daha bilgedir ve Tanrı'nın zayıflığı insanlardan daha güçlüdür.” Kurtarıcım ve Rabbim bütün zıtları üzerine aldı ki zıtları zıtlarla çözsün; biz de İsa'nın zayıflığıyla güçlenelim, Tanrı'nın ahmaklığıyla bilgeleşelim ve bunlara girdikten sonra bilgeliğe, Tanrı'nın kudretine, Mesih İsa'ya yükselebilelim. Şan ve kudret sonsuzlara dek O'nundur. Âmin.

8.9

Παράδοξόν τι μέλλει λέγειν ὁ λόγος, ὅτι »ἡ σοφία τοῦ κόσμοι μωρία παρὰ τῷ θεῷ ἐστιν«, καὶ »ἐμώρανεν ὁ θεὸς τὴν σοφίαν τοῦ κόσμου«. ἀρα ἐν σοφίᾳ ἐφώρανει. τὴν σοφίαν τοῦ κόσμου; καὶ δύναται χωρῆσαι τὴν σοφίαν, ἱν ἐλεγχθῇ μωρὰ εἶναι, ἡ τοῦ κόσμου σοφία; ἀγωνίζεται γὰρ ἡ σοφία τοῦ θεοῦ πρὸς τὴν σοφίαν τοῦ κόσμου, ἵνα ἐλεγχθῇ πρὸς αὐτήν; ἀλλ' ὀλίγου τινὸς χρεία ἐστὶν ὅπερ ὀλίγον μωρὸν τοῦ θεοῦ έστιν, ἵνα τούτῳ τῷ βραχεῖ μωρῷ τοῦ θεοῦ μωρανθῇ ἡ σοφία τοῦ κόσμου καὶ ἐλεγχθη οὐ γὰρ ἔφερεν ἡ σοφία τοῦ κόσμου τούτου τὴν σοφίαν τοῦ θεοῦ. οἷον ἐπὶ παραδείγματος, ἵνα νοήσῃς ὅτι »τὸ μωρὸν τοῦ θεοῦ« »ἐμώρανεν τὴν σοφίαν τοῦ κόσμου«, δεδόσθω με ἀγωνίξεσθαι, δοκοῦντά με εἰδέναι πολλὰ καὶ πλείονα, πρός τινα ἀνόητον καὶ ἀπαίδευτον καὶ μηδὲν συνιέντα καὶ μὴ ἀγωνιξόμενον ὑπὲρ λόγων γενναίων ὁποιωνδήποτε. ἆρα χρείαν ἔχω διαλεκτικῆς | πρὸς ἐκεῖνον ἢ θεωρημάτων βαθυτέρων, ἐὰν ᾖ μωρὰ αὐτοῦ τά νοή- ματα; οὐχ ἑνός μοι λεξιδίου χρεία ἐστὶν ὀλίγῳ δριμυτέρου παρὰ τὴν ἐκείνου λέξιν,, ἵνα ἐλέγξαι δυνηθῶ τὴν ἐκείνου μωρίαν; οὕτως ἕνα μωρανθῇ ἡ σοφία τοῦ κόσμου τούτου, οὐ χρεία τῆς σοφίας τοῦ θεοῦ ἀγωνιζομένης πρὸς αὐτήν αὐτὴ γὰρ κάτω ἐστίν), ἀλλὰ ἀρκεῖ τὸ μωρὸν τοῦ θεοῦ, ὅτι τὸ μωρὸν τοῦ θεοῦ σοφώτερον τῶν ἀνθρώπων ἐστίν, καὶ τὸ ἀσθενὲς τοῦ θεοῦ ἰσχυρότερον τῶν ἀνθρώπων ἐστίν((. καὶ πάντα τὰ ἐναντία ὁ σωτήρ μου καὶ κύριος ἀνείληφεν, ἵνα τοῖς ἐναντίοις λύσῃ τὰ ἐναντία, καὶ ὴμεῖς ἰσχυροποιηθῶμεν ἀπὸ τῆς ἀσθενείας Ἰησοῦ καὶ σοφισθῶμεν ἀπὸ τοῦ μωροῦ τοῦ θεοῦ καὶ εἰσαχθέντες ἐν τούτοις δυνηθῶμεν ἀναβῆναι ἐπὶ τὴν σοφίαν, ἐπὶ τὴν ἰσχὺν τοῦ θεοῦ, Χριστὸν Ἰησοῦν, ᾦ ἐστιν ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας. Άμήν. # Homilia 9 ### Ὁμιλία θ΄. Εἰς τὸ »ὁ λόγος ὁ γενόμενος Πρὸς τὸν Ἱερεμίαν Παρὰ χυρίου λέγων· ἀκούσατε τοὺς λόγους τῆς δ.ιαθήκης ταύτης‘ μέχρι τοῦ »ἐπεστράφησαν ἐΠὶ τὰς ἀδικίας τῶν πατέρων. αὐτῶν τῶν Πρότερον«.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…