İçeriğe geç
Yeremya Üzerine Vaazlar 1–11

Origenes · Yeremya Üzerine Vaazlar 1–11

2. Vaaz

2.1“Nasıl acılığa döndün, ey yabancı asma?” sözünden “Natronla yıkansan ve sabun otunu çoğaltsan da haksızlıklarında önümde lekelenmişsin, diyor Rab” sözüne kadar

“Tanrı ölümü yapmadı, canlıların helâkinden de hoşlanmaz; çünkü her şeyi var olsunlar diye yarattı. Dünyanın oluşları kurtarıcıdır, onlarda ölümcül bir zehir yoktur, yeryüzünde ölüler diyarının krallığı da yoktur.” Biraz ileri geçip ölümün nereden girdiğini söyleyeyim: “Ölüm dünyaya iblisin kıskançlığıyla girdi.” Demek ki bizde en iyi ne varsa onu Tanrı yapmıştır; kötülüğü ve günahları ise kendimize biz kurduk. Bu yüzden burada da peygamberdeki okumanın başlangıcı, Tanrı'nın psykhēye kurduğu tatlılığın zıddı olan acılığı psykhēlerinde edinmiş kişilere şaşkınlık içinde sorar gibi şöyle der: “Nasıl acılığa döndün, ey yabancı asma?” Sanki şöyle demektedir: Tanrı topallığı yapmadı, herkesi sağlam ayaklı yaptı; öyleyse insanların topal olmasının sebebi nedir? Tanrı bütün uzuvları başlangıçta sağlıklı yaptı; öyleyse birinin hasta olmasının sebebi nedir? Aynı şekilde yalnız ilk insanın değil, her insanın psykhēsi “suret üzere” olmuştur. Çünkü “Suretimize ve benzerliğimize göre insan yapalım” sözü bütün insanlara ulaşır. Âdem'de, çoğunluğun “suret üzere” diye anladığı şey, günah yüzünden “topraktan olanın suretini” taşımaya başladığında sonradan edindiği şeyden daha eskidir; bunun gibi herkeste Tanrı'nın suretine göre olan, kötü suretten daha eskidir. Günahkârken “topraktan olanın suretini taşıdık”; tövbe ederek “göksel olanın suretini taşıyalım.” Yine de yaratılış göksel olanın sureti üzere olmuştur. Burada logos günah işleyenleri azarlayarak hayretle sorar: “Nasıl acılığa döndün, ey yabancı asma? Çünkü ben seni baştan aşağı hakiki, meyve veren bir asma olarak diktim.” Bu, önceki ayetlerde söylenmiştir; birkaç sözü tekrarlayarak sizi ikna edeyim ki Tanrı insanın psykhēsini güzel bir asma olarak dikmiştir, herkes dönüp yaratanın dileğinin zıddı olmuştur. “Ben seni baştan aşağı meyve veren bir asma olarak diktim”; kısmen “hakiki” değil, bir yanı hakiki, bir yanı sahte değil. “Ben seni baştan aşağı hakiki, meyve veren bir asma olarak diktim; nasıl döndün?” Ben seni baştan aşağı hakiki bir asma diktiğim hâlde, sen nasıl acılığa döndün ve yabancı bir asma oldun?

2.1

»Ὁ θεὸς θάνατον οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ τέρπεται ἐπ' ἀπωλείᾳ ζώντων· ἔκτισε γὰρ εἰς τὸ εἶναι τὰ πάντα, καὶ σωτήριοι αἱ γενέσεις τοῦ κόσμου, καὶ οὐκ ἔστιν ἐν αὐταῖς φάρμακον ὀλέθρου, οὐδὲ ᾄδου βασίλειον ἐπὶ γῆς«. εἶτα ὀλίγον ὑπερβὰς τὸ ῥητὸν ἐρῶ, πόθεν θάνατος εἰσῆλθεν· »φθόνῳ δὲ διαβόλου θάνατος εἰσῆλθεν εἰς τὸν κόσμον«. εἴ τι οὖν ἄριστον περὶ ἡμᾶς, ὁ θεὸς πεποίηκεν, ἡμεῖς δὲ ἑαυτοῖς ἐκτίσαμεν τὴν κακίαν καὶ τὰς ἁμαρτίας. διὰ τοῦτο καὶ ἐν- θάδε ἡ ἀρχὴ τοῦ ἀναγνώσματος ἡ ἐν τῷ προφήτῃ οἶον ἐπαπορητικῶς ἔλεγεν πρὸς τοὺς πικρότητα ἐσχηκότας ἐν τῇ ψυχῇ ἐναντίαν τῇ γλυκύτητι, ἣν ὁ θεὸς κατεσκεύασεν αὐτῇ· »πῶς ἐστράφης εἰς πικρίαν, ἡ ἄμπελος ἡ ἀλλοτρία;« ὡσεὶ ἔλεγε· χωλότητα οὐκ ἐποίησεν ὁ θεός, ἀλλ' ἀρτίποδας πεποίηκε πάντας, ⟨τίς⟩ αἰτία δὲ γεγένηται τοῦ τοὺς κεχωλωμένους; καὶ πεποίηκεν ὁ θεὸς τὰ μέλη πάντα προηγουμένως ὑγιαίνοντα, γέγονε δὲ τίς αἰτία τοῦ παθεῖν τινα; τὸν αὐτὸν τρόπον ἡ ψυχὴ οὐ τοῦ πρώτου μόνου γέγονε »κατ' εἰκόνα«, ἀλλὰ παντὸς ἀνθρώπου. τὸ γὰρ ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁμοίωσιν ἡμετίραν« φθάνει ἐπὶ πάντας ἀνθρώπους. καὶ ἔστι πρεσβύτερον ὥσπερ ἐν τῷ Ἀδὰμ ἐκεῖνο ὃ οἱ πολλοὶ νοοῦαι τὸ κατ' εἰκόνα τοῦ προσειλημμένου αὐτῷ, ὅτε ἐφόρεσε διὰ τὴν ἁμαρτίαν »τὴν εἰκόνα τοῦ χοϊκοῦ«, οὕτως ἐν πᾶσι πρεσβύτερον τὸ κατ' εἰκόνα θεοῦ τῆς εἰκόνος τῆς χείρονος. »ἐφορέσαμεν« ἁμαρτωλοὶ ὄντες »τὴν εἰκόνα τοῦ χοϊκοῦ, φορέσωμεν« μετανοοῦντες τὴν εἰκόνα τοῦ ἐπουρανίου«. πλὴν ἡ κτίσις γέγονεν ἐν εἰκόνι τοῦ ἐπουρανίου. Ἀπορεῖ οὖν ἐνθάδε πρὸς τοὺς ἁμαρτάνοντας ἐλεγκτικῶς λέγων ὁ λόγος· »πῶς ἐστράφης εἰς πικρίαν, ἡ ἄμπελος ἡ ἀλλοτρία; ἐγὼ« γὰρ »ἐφύτευσά σε ἄμπελον καρποφόρον πᾶσαν ἀληθινήν«. ἐν τοῖς πρὸ τούτων λέλεκται, καὶ ἐπαναλαβὼν ὀλίγα πείσω ὑμᾶς, ὅτι θεὸς μὲν καλὴν ἄμπελον ἐφύτευσε τὴν τοῦ ἀνθρώπου ψυχήν, ἕκαστος δὲ στραφεὶς γέγονεν ἐναντίος τῷ βουλήματι τοῦ κτίσαντος. »ἐγὼ δὲ ἐφύτευσά σε ἄμπελον καρποφόρον πᾶσαν«, οὐκ ἐκ μέρους »ἀληθινήν« οὐδὲ τὴν μὲν ἀληθινὴν τὴν δὲ ψευδῆ, ἀλλ' »ἐγὼ ἐφύτευσά σε ἄμπελον καρποφόρον πᾶσαν ἀληθινήν· πῶς ἐστράφης«, >ἐμοῦ σε πᾶσαν ἀληθινὴν ἄμπελον, σὺ πῶς ἐστράφης εἰς πικρίαν καὶ γέγονας ἀλλοτρία ἄμπελος;

2.2Bundan sonra şu söze bakalım: “Natronla yıkansan ve sabun otunu çoğaltsan da haksızlıklarında önümde lekelenmişsin, diyor Rab.” Günah işlemiş bir psykhē, natron alıp bu duyulur natronla yıkanırsa lekesinin ve günahının son bulacağını mı sanıyordu? Biri yerden biten bu otu alıp yıkanarak ve ovunarak psykhēsinin temizleneceğini mi varsayıyordu da logos burada acılığa dönüp yabancı asma olana “Natronla yıkansan ve sabun otunu çoğaltsan da haksızlıklarında önümde lekelenmişsin, diyor Rab” diyor? Bilmek gerekir ki logos her türlü güce sahiptir. Bütün Yazı'nın gücünü taşıdığı gibi, her ilacın gücünü de taşır; temizleyen her şeyin gücüdür, en iyi ovandır. “Çünkü Tanrı'nın logosu diridir, etkindir, iki ağızlı her kılıçtan keskindir.” Neye ihtiyaç olduğunu söylersen söyle, o logosun gücünde vardır. Demek ki natron olan bir logos, sabun otu olan bir logos vardır; söylendiğinde böyle kirleri temizler. Ama natron olan ve sabun otu olan logos her günahı iyileştirmez; natrona da sabun otuna da yetmeyen günahlar vardır. Bu yüzden günahlarının natronla ve sabun otuyla silinebileceğini sanan psykhēye “Natronla yıkansan ve sabun otunu çoğaltsan da haksızlıklarında önümde lekelenmişsin, diyor Rab” denir. Yaralardan bazıları merhemle, bazıları zeytinyağıyla iyileşir, bazıları sargı ister ve böyle sağlığa kavuşur; ama haklarında “Ne sürülecek merhem var, ne yağ, ne sargı; ülkeniz ıssız, şehirleriniz ateşle yanmış” denen yaralar da vardır. Günahlar da böyledir: Bazıları psykhēyi kirletir, insan bu günahlar için natron olan, sabun otu olan bir logosa muhtaçtır; bazı günahlar ise böyle iyileşmez, çünkü kirle kıyaslanmazlar. Bu yüzden günahların farklarını bilen Rabbin Yeşaya'da nasıl konuştuğuna bak: “Rab Siyon'un oğullarının ve kızlarının kirini yıkayacak, aralarından kanı hüküm ruhuyla ve yakma ruhuyla temizleyecek.” Kir ve kan: kir hüküm ruhuyla, kan yakma ruhuyla. Ölüme götürmeyen bir günah işlediysen kirlenmişsindir. Demek ki Rab “Siyon'un oğullarının ve kızlarının kirini yıkayacak, aralarından kanı temizleyecek.” Sonra karşılık şudur: Kire “hüküm ruhu”, kana “yakma ruhu.” Çoğumuz daha ağır günahlar işlediğimiz için natrona ve sabun otunu çoğaltmaya değil, yakma ruhuna muhtacız.

2.2

Μετὰ ταῦτα ἴδωμεν τὸ »ἐὰν ἀποπλύνῃ ἐν νίτρῳ καὶ πληθύνῃς σεαυτῇ πόαν, κεκηλίδωσαι έν ταῖς ἀδικίαις σου ἐναντίον ἐμοῦ, λέγει κύριος«. ἀρα ᾤετό τις ἁμαρτήσασα ψυχὴ νίτρον λαβοῦσα καὶ ἀποπλυναμένη νίτρῳ αἰσθητῷ, ὄτι παύεται τῆς κηλῖδος καὶ παύεται τῆς ἁμαρτίας; ὑπελάμβανε δέ τις πόαν ταύτην τὴν ἀνατέλλουσαν ἀπὸ γῆς λαβὼν καὶ ἀποπλυνάμενος καὶ ἀποσμηξάμενος καθαρθῆναι τὴν ψυχήν, ὅτι λέγει ἐνταῦθα ὁ λόγος τῇ στραφείσῃ εἰς πικρίαν καὶ γενομένῃ ἀλλοτρίᾳ ἀμπέλῳ· »ἐὰν ἀποπλύνῃ ἐν νίτρῳ καὶ πληθύνῃς σεαυτῇ πόαν, κεκηλίδωσαι ἐν ταῖς ἀδικίαις σου ἐναντίον ἐμοῦ, λέγει κύριος((; ἀλλὰ χρὴ εἰδέναι, ὅτι ὁ λόγος πᾶσᾳν δύναμιν ἔχει· καὶ ὥσπερ πάσης γραφῆς δύναμιν ἔχει, οὕτως ὁ λόγος ἔχει παντὸς φαρμάκου δύναμιν καὶ παντὸς τοῦ καθαρίζοντος δύναμίς ἐστι καὶ σμηκτικώτατος· »ζών γὰρ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ καὶ ἐνεργὴς καὶ τομώτερος ὑπὲρ πᾶσαν μάχαιραν δίστομον«. καὶ ὃ ἐὰν εἴπῃς, οὖ ἐστι χρεία, τοῦτό ἐστιν ἔν τῇ δυνάμει τοῦ λόγου. ἔστιν οὖν τις λόγος νίτρον καὶ ἕστι τις λόγος πόα, ὅστις τοὺς τοιούτους ῥύπους καθαίρει λαληθείς. ἐπεὶ δὲ ἀπὸ τοῦ τοιούτου λόγου ὅστις ἐστὶ νίτρον καὶ ἀπὸ τοῦ τοιούτου δὲ λόγου ὅς ἐστι πόα οὐ πᾶσα ἁμαρτία θεραπεύεται. ἀλλ’ ἔστιν ἁμαρτήματα οὐ δεόμενα νίτρου οὐδὲ πόας, λέγεται πρὸς τὴν οἰομένην ἁμαρτήματα ἔχειν ὡς δυνάμενα ἀποπτῆναι ἐν νίτρῳ καὶ πόᾳ, τὸ »ἐὰν ἀποπλύνῃ ἐν νίτρῳ καὶ πληθύνῃς σεαυτῇ πόαν, κεκηλίδωσαι ἐναντίον ἐμοῦ έν ταῖς ἀδικίαις σου, λέγει κύριος». καὶ ὥσπερ τῶν τραυμάτων τινά ἐστιν ἃ μαλάγματι θεραπεύεται, καὶ ἅλλα ἐλαίῳ θεραπεύεται, καὶ ἄλλα δεῖται καταδέσμου καὶ οὕτως ὑγιάζεται, ἄλλα δέ ἐστι τραύματα ἐφ’ οἶς λέγεται· »οὐκ ἔστι μάλαγμα ἐπιθεῖναι οὔτε ἔλαιον οὔτε καταδέσμους· ἀλλὰ ἡ γῆ ὑμῶν ἕρημος, αἱ πόλεις ὑμῶν πυρίκαυστοι«· οὕτως ἔστι τινὰ ἁμαρτήματα. ἃ ῥυποῖ τὴν ψυχήν, καὶ δεῖται ὁ ἄνθρωπος ἐπὶ τούτοις τοῖς ἁμαρτήμασι λόγου νίτρου, λόγου πόας· ἔστι δέ τινα ἁμαρτήματα, ἅ οὐχ· οὕτως θεραπεύεται, οὑδὲ γὰρ ῥύπῳ παραβάλλεται. διὰ τοῦτο τὰς διαφορὰς τῶν ἁμαρτημάτων ἐπιστάμενος ὁ ἐν τῷ Ἡσαἱᾳ κύριος ὅρα πῶς λέγει τὸ »ἐκπλυνεῖ κύριος τὸν ῥύπον τῶν υἱῶν καὶ τῶν θυγατέρων Σιών, καὶ τὸ αἶμα ἐκκαθαριεῖ ἐκ μέσου αὐτῶν πνεύματι κρίσεως καὶ πνεύματι καύσεως‘. ῥύπον καὶ αἶμα· ῥύπον ⟨πνεύματι⟩ κρίσεως, αἶμα πνεύματι καύσεως. εἰ ⟨οὐ⟩ »πρὸς θάνατον« πλὴν ἥμαρτες, ῥερύπωσαι. »ἐκπλυνεῖ« οὐν κύριος τὸν ῥύπον τῶν υἱῶν καὶ τῶν θυγατέρων Σιών, καὶ τὸ αἶμα ἐκκαθαριεῖ ἐκ μέσου αὐτῶν«. εἶτα ἀνταπόδοσις πρὸς μὲν »τὸν ῤύπον« »πνεύματι κρίσεως« ⟨πρὸς δὲ »τὸ αἶμα« »πνεύματι καύσεως⟩· καὶ δεόμεθα οἱ πολλοί, χείρονα ἁμάρτωμεν, οὐ νίτρου οὐδὲ τοῦ πληθῦναι πόαν, ἀλλὰ τοῦ πνευματος της καυσεως.

2.3Bu yüzden İsa (sanırım açıklamayı şimdi buluyorum) “Kutsal Ruh'la ve ateşle” vaftiz eder. Aynı kişiyi “Kutsal Ruh'la ve ateşle” vaftiz ettiği için değil; kutsal olanı “Kutsal Ruh'la” vaftiz eder, iman ettikten ve Kutsal Ruh'a layık görüldükten sonra yeniden günah işleyeni ise “ateşte” yıkar. Yani İsa'nın “Kutsal Ruh'la ve ateşle” vaftiz ettiği aynı kişi değildir. Kutsal Ruh'la vaftiz edilen ve ateşle vaftize ihtiyaç duymayan ne mutludur; ateşle vaftiz edilmeye muhtaç olan ise üç kez zavallıdır. Yine de İsa'da ikisi de vardır. Çünkü “İşay'ın kökünden bir değnek çıkacak, kökünden bir çiçek yükselecek.” “Değnek” cezalandırılanlar için, “çiçek” adiller içindir. Böylece “Tanrı yakıp yok eden ateştir” ve “Tanrı ışıktır”: günahkârlar için yakıp yok eden ateş, adiller ve kutsallar için ışık. “İlk dirilişte payı olan ne mutludur”; o, Kutsal Ruh'un vaftizini korumuş olandır. İkinci dirilişte kurtulan kimdir? Ateşle vaftize muhtaç olan: O ateşe geldiğinde ateş onu sınar, onda odun, ot ve saman bulur ve onları yakar. Bu yüzden, bunlar söylenmişken, gücümüz yettiğince Yazıların sözlerini toplayıp yüreğimize koyalım ve onlara göre yaşamaya çalışalım; belki çıkıştan önce temizlenebiliriz, işlerimizi çıkış için hazırlayıp iyi işler içinde bu dünyadan çıkarak alınır ve Mesih İsa'da kurtuluruz. Görkem ve kudret çağlar boyunca ona olsun. Âmin.

2.3

Διὰ τοῦτο ὁ Ἰησοῦς βαπτίζει (τάχα νῦν εὑρίσκω τὸν λόγον) »ἐν πνεύματι [καὶ] ἁγίῳ καὶ πυμί«. οὐχ ὅτι τὸν αὐτὸν »ἐν πνεύματι ἁγίῳ καὶ πυρί«, ἀλλὰ τὸν μὲν ἅγιον »ἐν πνεύματι ἁγίῳ«, τὸν δὲ μετὰ τὸ πιστεῦσαι, μετὰ τὸ ἀξιωθῆναι ἁγίου πνεύματος, πάλιν ἡμαρτηκότα λούει ἐν »πνρί«’ ὡς μὴ τὸν αὐτὸν εἰναι βαπτιζόμενον ὑπὸ Ἱησοῦ »ἐν πνεύματι ἀγίῳ καὶ πυρί«. μακάριος οὖν ὁ βαπτιζόμενος ἐν ἁγίῳ πνεύματι καὶ μὴ δεόμενος βαπτίσματος τοῦ ἀπὸ πυρός. τρισάθλιος δὲ ἐκεῖνος, ὅστις χρείαν ἔχει βαπτίσασθαι τῷ πυρί. πλὴν ἀμφότερα ἔχει ὁ Ἰησοῦς. »ἐξελεύσεται« γὰρ »ῥάβδος ἐκ τῆς ῥίζης Ἱεσσαί, καὶ ἄνθος ἐκ τῆς ῥίζης ἀναβήσεται«. »ῥάβδος« ἐπὶ τοὺς κολαζομένους ⟨»ἄνθος« ἐπὶ τοὺς όικαίους⟩. οὕτως »ὁ θεὸς πῦρ καταναλίσκον« ἐστί, καὶ »ὁ θεὸς φῶς ἐστι«· πῦρ καταναλίσκον τοῖς ἁμαρτωλοῖς, φῶς τοῖς δικαίοις καὶ ἁγίοις. καὶ >μακάριος ὁ ἕχων μέρος ἐν τῇ ἀναστάσει τῇ πρώτῃ ὀ τηρήσας τὸ βάπτισμα τοῦ ἀγίου πνεύματος. τίς ἐστιν ὁ ἐν ἑτέρᾳ σῳζόμενος ἀναστάσει; ὁ δεόμενος βαπτίσματος τοῦ ἀπὸ πυρός, ὅταν ἔλθῃ ἐπὶ τὸ πῦρ ἐκεῖνο, καὶ τὸ πῦρ αὐτὸν δοκιμάζῃ, καὶ εὕρῃ τὸ πῦρ ἐκεῖνο ξύλα, χόρτον καὶ , ὥστε αὐτὰ κατακαῦσαι. διὰ τοῦτο τούτων λεγομένων, ὅση δύναμις συναγαγόντες τοὺς λόγους τοὺς τῶν γραφῶν, εἰς τὴν καρδίαν ἀποτιθώμεθα αὐτοὺς καὶ κατ’ αὐτοὺς πειραθῶμεν ζῆν, ἐὰν ἄρα δυνηθῶμεν πρὸ τῆς ἐξόδου καθαροὶ γενέσθαι, καὶ ἑτοιμάσαντες εἰς τὴν ἔξοδον τὰ ἔργα ἡμῶν ἐξελθόντες ἐν αὐτοῖς τοῖς ἀγαθοῖς παραληφθῆναι καὶ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ σωθῆναι, ᾣ έστιν ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…