İçeriğe geç
Dua Üzerine

Origenes · Dua Üzerine

22. Bölüm

22.1"Göklerdeki Babamız." Eski Ahit denen kitabı daha dikkatle incelemeye değer: Acaba orada birinin Tanrı'ya "Baba" diyerek ettiği bir dua bulunabilir mi? Şimdilik gücümüz yettiğince inceledik, bulamadık. Tanrı'ya Baba denmediğini ya da Tanrı'ya iman etmiş sayılanlara Tanrı'nın oğulları adı verilmediğini söylemiyoruz; Kurtarıcı'nın ilan ettiği, Tanrı'ya Baba diye seslenme cesaretini bir duada henüz bulamadığımızı söylüyoruz. Tanrı'ya Baba, Tanrı'nın sözüne yaklaşanlara da oğullar dendiği pek çok yerde görülebilir. Örneğin Tesniye'de: "Seni doğuran Tanrı'yı bıraktın, seni besleyen Tanrı'yı unuttun"; yine: "Seni edinen, seni yapan, seni yaratan Baban o değil mi?"; yine: "İçlerinde iman olmayan oğullar." Yeşaya'da: "Oğullar doğurdum ve büyüttüm, ama onlar beni hiçe saydı." Malaki'de: "Oğul babasını yüceltir, köle de efendisini. Eğer ben babaysam, yüceliğim nerede? Eğer ben efendiysem, bana duyulan korku nerede?"

22.1

„Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς.“ ἄξιον ἐπιμελέστερον ἐπιτηρῆσαι τὴν λεγομένην παλαιὰν διαθήκην, εἰ ἔστι που εὑρεῖν ἐν αὐτῇ εὐχήν τινος λέγοντος τὸν θεὸν πατέρα· ἐπὶ γὰρ τοῦ παρόντος κατὰ δύναμιν ἐξετάσαντες οὐκ εὕρομεν. οὐ τοῦτο δέ φαμεν, ὅτι ὁ θεὸς πατὴρ οὐκ εἴρηται, ἢ οἱ πεπιστευκέναι νομιζόμενοι θεῷ υἱοὶ οὐκ ὠνομάσθησαν θεοῦ, ἀλλ᾿ ὅτι ἐν προσευχῇ τὴν ἀπὸ τοῦ σωτῆρος κατηγγελμένην παῤῥησίαν περὶ τοῦ ὀνομάσαι τὸν θεὸν πατέρα οὐχ εὕρομέν πω. ὅτι δὲ εἴρηται πατὴρ ὁ θεὸς καὶ υἱοὶ οἱ τῷ λόγῳ τοῦ θεοῦ προσεληλυθότες, πολλαχοῦ ἔστιν ἰδεῖν ὥσπερ καὶ ἐν Δευτερονομίῳ· „θεὸν τὸν γεννήσαντά σε ἐγκατέλιπες, καὶ ἐπελάθου θεοῦ τοῦ τρέφοντός σε,“ καὶ πάλιν· „οὐκ αὐτὸς οὗτός σου πατὴρ ἐκτήσατό σε καὶ ἐποίησέ σε καὶ ἔκτισέ σε,“ καὶ πάλιν· „υἱοὶ, οἷς οὐκ ἔστι πίστις ἐν αὐτοῖς“· καὶ ἐν τῷ Ἡσαΐᾳ· „υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν“· καὶ ἐν τῷ Μαλαχίᾳ· „υἱὸς δοξάσει πατέρα, καὶ δοῦλος τὸν κύριον αὐτοῦ. καὶ εἰ πατήρ εἰμι ἐγὼ, ποῦ ἐστιν ἡ δόξα μου; καὶ εἰ κύριός εἰμι ἐγὼ, ποῦ ἐστιν ὁ φόβος μου;“

22.2Gerçi Tanrı'ya Baba, O'na iman sözüyle doğmuş olanlara da oğullar deniyor; ama oğulluğun sağlamlığı ve değişmezliği eskilerde görülmez. Aktardığımız yerler bile oğullar denenlerin suçlu olduğunu gösteriyor. Çünkü elçinin dediği gibi "mirasçı çocuk olduğu sürece, her şeyin sahibi olsa bile köleden farkı yoktur; babasının belirlediği güne kadar vasilerin ve kâhyaların denetimindedir." "Zamanın dolması" ise Rabbimiz İsa Mesih'in gelişiyle gerçekleşir; o zaman isteyenler oğulluğa kabul edilir. Pavlus bunu şu sözlerle öğretir: "Sizi korkuya sürükleyecek kölelik ruhunu almadınız; oğulluk ruhunu aldınız, onunla 'Abba, Baba!' diye haykırırız." Yuhanna İncili'nde de: "Ama onu kabul edenlere, adına iman edenlerin hepsine, Tanrı'nın çocukları olma hakkını verdi." Bu "oğulluk ruhu" yüzünden Yuhanna'nın genel mektubunda Tanrı'dan doğmuş olanlar hakkında şunu öğrendik: "Tanrı'dan doğmuş olan hiç kimse günah işlemez, çünkü O'nun tohumu onda kalır; Tanrı'dan doğduğu için günah işleyemez."

22.2

καὶ εἰ λέγεται τοίνυν πατὴρ ὁ θεὸς, καὶ υἱοὶ οἱ τῷ λόγῳ τῆς εἰς αὐτὸν πίστεως γεγεννημένοι, τὸ βέβαιόν γε καὶ τὸ ἀμετάπτωτον τῆς υἱότητος οὐκ ἔστιν ἰδεῖν παρὰ τοῖς ἀρχαίοις. αὐτὰ γοῦν ἃ παρεθέμεθα ὑπαιτίους ἐμφαίνει εἶναι τοὺς λεγομένους υἱούς· ἐπεὶ κατὰ τὸν ἀπόστολον, ἕως „ὁ κληρονόμος νήπιός ἐστιν, οὐδὲν διαφέρει δούλου. κύριος πάντων ὢν, ἀλλ᾿ ὑπὸ ἐπιτρόπους ἐστὶ καὶ οἰκονόμους ἄχρι τῆς προθεσμίας τοῦ πατρός“· „τὸ“ δὲ „πλήρωμα τοῦ χρόνου“ ἐν τῇ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπιδημίᾳ ἔνεστιν, ὅτε τὴν υἱοθεσίαν ἀπολαμβάνουσιν οἱ βουλόμενοι, ὡς ὁ Παῦλος διδάσκει διὰ τούτων· „οὐ γὰρ ἐλάβετε πνεῦμα δουλείας εἰς φόβον ἀλλὰ ἐλάβετε πνεῦμα υἱοθεσίας, ἐν ᾧ κράζομεν· Ἀββὰ ὁ πατήρ“· καὶ ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννην· „ὅσοι δὲ ἔλαβον αὐτὸν, ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα θεοῦ γενέσθαι, τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ.“ καὶ διὰ τοῦτο τῆς „υἱοθεσίας πνεῦμα“ ἐν τῇ καθολικῇ τοῦ Ἰωάννου ἐπιστολῇ περὶ τῶν ἐκ θεοῦ γεγεννημένων μεμαθήκαμεν ὅτι „πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ θεοῦ ἁμαρτίαν οὐ ποιεῖ, ὅτι σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ μένει· καὶ οὐ δύναται ἁμαρτάνειν, ὅτι ἐκ τοῦ θεοῦ γεγέννηται.“

22.3Luka'da yazılı olan "Dua ettiğinizde 'Baba' deyin" sözünün ne demek olduğunu kavrarsak, gerçek oğullar olmadıkça bu sözü O'na söylemekten çekiniriz; yoksa öteki günahlarımıza bir de dinsizlik suçunu eklemiş oluruz. Demek istediğim şu: Pavlus Korintliler'e birinci mektubunda şöyle der: "Kutsal Ruh'la olmadıkça kimse 'İsa Rab'dir' diyemez; Tanrı'nın Ruhu'yla konuşan kimse de 'İsa'ya lanet olsun' demez." Burada aynı şeye hem Kutsal Ruh hem "Tanrı'nın" Ruhu diyor. "Kutsal Ruh'la" "İsa Rab'dir" demenin ne olduğu pek açık değildir; çünkü bu sözü sayısız ikiyüzlü, onlardan da çok sapkın görüşlü kişi, hatta bazen bu addaki güce yenik düşen daimōn'lar da söyler. Bunlardan herhangi birinin "Kutsal Ruh'la" "İsa Rab'dir" dediğini ileri sürmeye kimse cesaret edemez. Bu yüzden onların "İsa Rab'dir" dediği bile gösterilemez; çünkü "İsa Rab'dir" sözünü ancak Tanrı'nın Logos'una hizmet ederken bunu yürekten söyleyenler, ne yaparlarsa yapsınlar ondan başkasını Rab ilan etmeyenler söylemiş olur. "İsa Rab'dir" diyenler böyleyse, belki de günah işleyen herkes, kanunu çiğneyerek ilahi Logos'u lanetlediği için, işleriyle "İsa'ya lanet olsun" diye haykırmıştır. Böyle biri "İsa Rab'dir" der, ona karşıt hâlde olan da "İsa'ya lanet olsun" der. Bunun gibi, "Tanrı'dan doğmuş olan" ve kendisini her günahtan alıkoyan Tanrı tohumundan pay aldığı için "günah işlemeyen herkes" de yaptıklarıyla "Göklerdeki Babamız" der. Ruh'un kendisi de onların "ruhuyla birlikte", "Tanrı'nın çocukları", O'nun "mirasçıları" ve "Mesih'le ortak mirasçılar" olduklarına tanıklık eder; çünkü O'nunla birlikte acı çektikleri için O'nunla birlikte yüceltilmeyi de haklı olarak umarlar. Böyleleri "Babamız" sözünü yarım yamalak söylemesinler diye, işlerle birlikte yürek de —iyi işlerin kaynağı ve ilkesi— "aklanmak için" iman eder, ağız da onunla uyum içinde "kurtuluş için" açıkça ikrar eder.

22.3

εἰ μέντοι νοήσαιμεν, τί ἐστι τὸ „ὅταν προσεύχησθε, λέγετε· πάτερ,“ ὅπερ παρὰ τῷ Λουκᾷ γέγραπται, ὀκνήσομεν μὴ γενόμενοι υἱοὶ γνήσιοι προενέγκασθαι ταύτην τὴν φωνὴν αὐτῷ, μή ποτε πρὸς τοῖς ἄλλοις ἡμῶν ἁμαρτήμασι καὶ ἀσεβείας ἐγκλήματι ἔνοχοι γενώμεθα. ὃ δὲ λέγω, τοιοῦτόν ἐστι. φησὶν ἐν τῇ προτέρᾳ πρὸς Κορινθίους ὁ Παῦλος· „οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν· κύριος Ἰησοῦς, εἰ μὴ ἐν πνεύματι ἁγίῳ, καὶ οὐδεὶς ἐν πνεύματι θεοῦ λαλῶν λέγει· ἀνάθεμα Ἰησοῦς,“ τὸ αὐτὸ ὀνομάζων ἅγιον πνεῦμα καὶ πνεῦμα „θεοῦ.“ τί δὲ τὸ εἰπεῖν „ἐν πνεύματι ἁγίῳ“ κύριον Ἰησοῦν, οὐ πάνυ ἐστὶ σαφὲς, προφερομένων τὴν φωνὴν ὑποκριτῶν μυρίων καὶ ἑτεροδόξων πλειόνων, ἐνίοτε καὶ δαιμόνων, νικωμένων ὑπὸ τῆς ἐν τῷ ὀνόματι δυνάμεως. οὐδεὶς οὖν τολμήσει τινὰ τούτων ἀποφήνασθαι „ἐν πνεύματι ἁγίῳ“ λέγειν κύριον Ἰησοῦν· διόπερ οὐδ᾿ ἂν δειχθεῖεν λέγειν κύριον Ἰησοῦν, μόνων τῶν ἀπὸ διαθέσεως λεγόντων ἐν τῷ δουλεύειν τῷ λόγῳ τοῦ θεοῦ καὶ μηδένα παρὰ τοῦτον ἐν τῷ ὅ τι ποτ᾿ οὖν πράττειν ἀναγορευόντων κύριον τό· „κύριος Ἰησοῦς.“ εἰ δὲ τοιοῦτοι οἱ λέγοντες· „κύριος Ἰησοῦς,“ τάχα πᾶς ὁ ἁμαρτάνων, διὰ τοῦ παρανομεῖν ἀναθεματίζων τὸν θεῖον λόγον, διὰ τῶν ἔργων κέκραγεν· „ἀνάθεμα Ἰησοῦς.“ ὥσπερ οὖν ὁ τοιόσδε λέγει· „κύριος Ἰησοῦς“ καὶ ὁ τούτῳ ἐναντίως διακείμενος τὸ „ἀνάθεμα Ἰησοῦς,“ οὕτως „πᾶς ὁ ἐκ τοῦ θεοῦ γεγεννημένος“ καὶ μὴ ποιῶν „ἁμαρτίαν“ τῷ σπέρματος μετέχειν θεοῦ, πάσης ἁμαρτίας ἀποτρέποντος, δι᾿ ὧν πράττει λέγει· „πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς,“ αὐτοῦ τοῦ πνεύματος συμμαρτυροῦντος „τῷ πνεύματι“ αὐτῶν „ὅτι“ εἰσὶ „τέκνα θεοῦ“ „καὶ κληρονόμοι“ αὐτοῦ „συγκληρονόμοι“ τε τοῦ „Χριστοῦ,“ ἐπεὶ συμπάσχοντες καὶ συνδοξάζεσθαι ἐλπίζουσιν εὐλόγως. ἵνα δὲ μὴ ἐξ ἡμίσους λέγωσι τὸ „πάτερ ἡμῶν“ οἱ τοιοῦτοι. μετὰ τῶν ἔργων καὶ ἡ καρδία, ἡ τῶν καλῶν ἔργων πηγὴ καὶ ἀρχὴ, πιστεύει „εἰς δικαιοσύνην,“ οἷς συμφώνως τὸ στόμα ὁμολογεῖ „εἰς σωτηρίαν.“

22.4Onların her işi, sözü ve düşüncesi biricik Logos tarafından onun örneğine göre biçimlendirildiği için "görünmeyen Tanrı'nın" suretini taklit eder; "güneşini kötülerin ve iyilerin üzerine doğduran, yağmurunu doğruların ve doğru olmayanların üzerine yağdıran" "Yaratıcı'nın suretine göre" olmuştur. Öyle ki onlarda, kendisi de Tanrı'nın sureti olan "göksel olanın sureti" bulunur. Böylece kutsallar, Oğul olan suretin "sureti" oldukları için oğulluğun izini alırlar; yalnız Mesih'in "yüce bedenine" değil, o bedende olana da benzer biçim alırlar. "Yüce bedende" olana ise "nous'un yenilenmesiyle" dönüşerek benzerler. Böyleleri her şeyleriyle "Göklerdeki Babamız" diyorsa, Yuhanna'nın genel mektubunda dediği gibi, açıktır ki "günah işleyen İblis'tendir, çünkü İblis başlangıçtan beri günah işler." Tanrı'dan doğmuş olanda kalan Tanrı "tohumu", biricik Logos'a göre biçimlenmiş kişinin "günah işleyememesinin" sebebi olur. Bunun gibi, "günah işleyen" herkeste de İblis'in "tohumu" vardır; o ruhta bulundukça, onu taşıyanın doğru iş yapmasına izin vermez. Ama "Tanrı'nın Oğlu İblis'in işlerini yok etmek için ortaya çıktığına" göre, Tanrı'nın Logos'u ruhumuza gelip "İblis'in" işlerini yok edince içimize ekilmiş kötü "tohum" silinip gidebilir, biz de "Tanrı'nın çocukları" olabiliriz.

22.4

πᾶν οὖν ἔργον αὐτοῖς καὶ λόγος καὶ νόημα, ὑπὸ τοῦ μονογενοῦς λόγου μεμορφωμένα κατ᾿ αὐτὸν, μεμίμηται τὴν εἰκόνα „τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου“ καὶ γέγονε „κατ᾿ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος,“ ἀνατέλλοντος „τὸν ἥλιον“ „ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθοὺς καὶ“ βρέχοντος „ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους,“ ὡς εἶναι ἐν αὐτοῖς „τὴν εἰκόνα τοῦ ἐπουρανίου,“ καὶ αὐτοῦ ὄντος εἰκόνος θεοῦ. „εἰκὼν“ οὖν εἰκόνος οἱ ἅγιοι τυγχάνοντες, τῆς εἰκόνος οὔσης υἱοῦ, ἀπομάττονται υἱότητα, οὐ μόνῳ „τῷ σώματι τῆς δόξης“ τοῦ Χριστοῦ γινόμενοι σύμμορφοι ἀλλὰ καὶ ὄντι ἐν „τῷ σώματι.“ γίνονται δὲ σύμμορφοι τῷ ἐν „σώματι τῆς δόξης,“ μεταμορφούμενοι „τῇ ἀνακαινίσει τοῦ νοός.“ εἰ δ᾿ οἱ τοιοῦτοι δι᾿ ὅλων φασὶ τό· „πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς,“ δηλονότι „ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν,“ ὥς φησιν ἐν τῇ καθολικῇ ὁ Ἰωάννης, „ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστὶν, ὅτι ἀπ᾿ ἀρχῆς ὁ διάβολος ἁμαρτάνει.“ καὶ ὥσπερ „σπέρμα“ τοῦ θεοῦ, ἐν τῷ γεγεννημένῳ „ἐκ τοῦ θεοῦ“ μένον, αἴτιον τοῦ μὴ δύνασθαι „ἁμαρτάνειν“ γίνεται τῷ κατὰ τὸν μονογενῆ λόγον μεμορφωμένῳ· οὕτως ἐν παντὶ τῷ ποιοῦντι „τὴν ἁμαρτίαν“ „σπέρμα“ τοῦ διαβόλου ἔνεστιν, ὅσον ἐνυπάρχει τῇ ψυχῇ, μὴ ἐῶν δύνασθαι κατορθοῦν τὸν ἔχοντα αὐτό. ἀλλ᾿ ἐπεὶ „εἰς τοῦτο ἐφανερώθη ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, ἵνα λύσῃ τὰ ἔργα τοῦ διαβόλου,“ δυνατὸν τῇ εἰς τὴν ψυχὴν ἡμῶν ἐπιδημίᾳ τοῦ λόγου τοῦ θεοῦ, λυθέντων τῶν ἔργων „τοῦ διαβόλου,“ ἐξαφανισθῆναι τὸ ἐντεθὲν ἡμῖν „σπέρμα“ πονηρὸν, καὶ γενέσθαι ἡμᾶς „τέκνα τοῦ θεοῦ.“

22.5Öyleyse bize öğretilenin, belli bir dua vaktinde söyleyeceğimiz sözcüklerden ibaret olduğunu sanmayalım. "Durmadan" dua etmek hakkında daha önce incelediklerimizi anlıyorsak, "durmadan" dua edenler olarak bütün hayatımız "Göklerdeki Babamız" desin; "vatandaşlığımız" hiçbir şekilde yeryüzünde değil, her bakımdan "göklerde" olsun. Bu gökler Tanrı'nın tahtlarıdır; çünkü Tanrı'nın krallığı "göksel olanın suretini" taşıyan ve bu yüzden göksel hâle gelen herkeste kurulmuştur.

22.5

μὴ λέξεις τοίνυν νομίσωμεν διδάσκεσθαι λέγειν ἡμᾶς ἔν τινι ἀποτεταγμένῳ τοῦ εὔχεσθαι καιρῷ· ἀλλ᾿ εἰ συνίεμεν τῶν ἡμῖν προεξετασθέντων εἰς τὸ „ἀδιαλείπτως“ προσεύχεσθαι, πᾶς ἡμῶν ὁ βίος „ἀδιαλείπτως“ προσευχομένων λεγέτω τό· „πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς,“ „τὸ πολίτευμα“ ἔχων οὐδαμῶς ἐπὶ γῆς ἀλλὰ παντὶ τρόπῳ „ἐν οὐρανοῖς,“ θρόνοις τυγχάνουσι τοῦ θεοῦ διὰ τὸ ἱδρῦσθαι τὴν τοῦ θεοῦ βασιλείαν ἐν πᾶσι τοῖς φοροῦσι „τὴν εἰκόνα τοῦ ἐπουρανίου“ καὶ διὰ τοῦτο γενομένοις ἐπουρανίοις.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…